Jaka powinna być wilgotność w szklarni uprawy warzyw?
- Szczegóły
Szklarnia ogrodowa zapewnia stabilne warunki do rozwoju oraz wzrostu, a także znacznie wydłuża okres wegetacji. Sprawia to, że świetnie sprawdza się przy uprawach tzw. warzyw ciepłolubnych np. pomidorów, ogórków, papryki, bakłażanów. Na co dzień te rośliny potrzebują ciepła oraz dużej ilości słońca.
Znaczenie temperatury i wilgotności w szklarni
Temperatura jest jednym z kluczowych czynników wpływających na rozwój roślin w szklarni ogrodowej. Odpowiada ona za optymalne środowisko dla wzrostu, kwitnienia i owocowania roślin. To, dlatego pytanie, jaka powinna być temperatura w szklarni, zadaje sobie każdy ogrodnik. Jednej właściwej odpowiedzi na nie nie ma.
Wynika to z tego, że różne gatunki roślin mają różne wymagania dotyczące temperatury. Niektóre preferują ciepłe warunki, podczas gdy inne lepiej rosną w chłodniejszym klimacie. W ogrodowych szklarniach mogą panować warunki iście tropikalne. Maksymalna temperatura w szklarni może dojść nawet do 40°C. Takie wymagania mają, chociażby rośliny egzotyczne - potrzebują one więcej ciepła niż rodzime gatunki.
W ich przypadku temperatura w szklarni nie powinna przekraczać 30°C do 35°C, zwłaszcza w ciągu dnia. Wyższa może prowadzić do przegrzania roślin, uszkodzenia ich tkanek i zaburzenia procesów fotosyntezy. Minimalna temperatura w szklarni uzależniona jest od tego, czy jest ona ogrzewana, czy też nie.
Brak ogrzewania oznacza, że temperatura w szklarni zimą może spaść nawet do 0°C, co wyklucza uprawy. Wynika to z tego, że w okolicy 0 lub poniżej dochodzi do zamrożenia tkanek roślin oraz zahamowania ich wzrostu. Optymalna temperatura w szklarni ogrodowej w ciągu dnia wynosi zazwyczaj od 21°C do 26°C. W tym przedziale większość roślin rośnie najlepiej. Niektóre mogą jednak potrzebować nieco wyższej temperatury. Takie wymagania mają zwłaszcza te pochodzenia tropikalnego.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
Dzienna temperatura w szklarni powinna być utrzymywana na stabilnym poziomie, niewskazane są duże wahania. Co ważne, temperatura w ciągu dnia powinna być inna niż w nocy. Po zmroku musi być nieco niższa, aby umożliwić roślinom odpoczynek i prawidłowy rozwój.
Najczęściej w przydomowych szklarniach uprawiane są rodzime gatunki warzyw, które tradycyjnie pojawiają się na talerzach. Jedną z takich roślin są pomidory. Zaliczają się one do warzyw ciepłolubnych, a ich uprawa jest o wiele łatwiejsza w szklarni niż w gruncie. Aby jednak móc cieszyć się obfitymi i zdrowymi zbiorami, pomidory powinny mieć w szklarni zapewnione odpowiednie warunki.
Warunki uprawy pomidorów w szklarni:
- Faza wschodzenia i sadzenia.
- Faza wzrostu wegetatywnego.
- Faza kwitnienia i owocowania.
W momencie, gdy pomidory zaczynają kwitnąć i tworzyć owoce, konieczne jest utrzymanie nieco niższych temperatur. Te mają zagwarantować zdrowe owocowanie. Jednocześnie szklarniowe pomidory nie tolerują ekstremalnych warunków. Opisane warunki są również doskonałe do uprawy w szklarni innych popularnych warzyw np. ogórków i papryki.
Ilość stopni w szklarni można prosto kontrolować za pomocą termometru wewnętrznego. Najlepiej umieścić go na poziomie roślin. Bardziej zaawansowane, a także wygodniejsze w użytkowaniu są jednak elektroniczne czujniki temperatury, zainstalowane wewnątrz konstrukcji.
Kontrola temperatury w szklarni
Temperatura w szklarni zależy przede wszystkim od wentylacji i światła słonecznego. Najprostszym sposobem na jej obniżenie jest otworzenie drzwi, okien na dachu oraz bocznych i dachowych wywietrzników, tak aby stworzyć przewiew. Ten sprawi, że gorące powietrze będzie mogło swobodnie opuszczać szklarnie, a chłodne dostanie się do jej środka.
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
Warto jednak pamiętać, że ręczne systemy wentylacji wymagają stałe kontroli - okna i drzwi należy otwierać jedynie w ciągu dnia, a zamykać w nocy. Taki sam efekt osiągniesz, stawiając na automatyczne systemy wentylacyjne. Będą one same reagować na zmiany temperatury i otwierać/zamykać okna.
Innym sposobem na obniżenie temperatury w szklarni jest montaż rolet, żaluzji lub użycie farby cieniującej. To rozwiązanie zmniejszy intensywność światła słonecznego docierającego do wnętrza konstrukcji. Zacienienie dobrze jest połączyć ze zraszaczami wewnętrznymi lub wewnętrznymi. Będą one rozpylać wodę, co spowoduje zwiększenie wilgoci w powietrzu i obniżenie temperatury. Równie skuteczną, ale bardziej zaawansowaną metodą jest ogrzewanie przewodowe. Aby je jednak wykorzystać, potrzebny jest dostęp do źródła zimnej wody.
Wilgotność w szklarni
Szklarnia lub tunel foliowy to przestrzeń zamknięta, która sprzyja szybkiemu nagrzewaniu się i zatrzymywaniu wilgoci. Taki mikroklimat może być błogosławieństwem dla roślin, ale równie dobrze może stać się dla nich pułapką. Nadmierna wilgotność i brak wymiany powietrza prowadzą do rozwoju grzybów i chorób, a zbyt wysoka temperatura hamuje wzrost i kwitnienie.
Utrzymanie odpowiedniej wilgotności i temperatury w tunelu foliowym lub szklarni to klucz do zdrowej i wydajnej uprawy. Regularne wietrzenie, cieniowanie i monitorowanie warunków pozwalają uniknąć wielu problemów z chorobami i wzrostem roślin. Wilgotność względna powietrza powinna utrzymywać się na poziomie 60-75%. Przy takim poziomie rośliny dobrze pobierają wodę, a jednocześnie zmniejsza się ryzyko wystąpienia chorób grzybowych, takich jak mączniak czy szara pleśń.
Jak uniknąć problemów z wilgotnością?
- Przede wszystkim poprzez systematyczne wietrzenie - nawet zimą, choćby na krótko i tylko w cieplejsze dni.
- Najważniejsza zasada to stała wymiana powietrza, nawet wtedy, gdy nie widać objawów problemów.
- Wentylacja powinna być zapewniona codziennie - rano, gdy temperatura zaczyna rosnąć, oraz wieczorem, kiedy ciepło dnia powoli ustępuje.
- W tunelach foliowych świetnie sprawdzają się folie perforowane, które naturalnie przepuszczają część powietrza.
- Najlepiej wietrzyć rano, kiedy powietrze jest jeszcze chłodne.
Dla większości warzyw idealna temperatura dzienna mieści się w przedziale 20-26°C, a nocna nie powinna spadać poniżej 10°C. W tunelach foliowych temperatura potrafi rosnąć błyskawicznie - już po kilkunastu minutach od pojawienia się słońca może wzrosnąć o kilka stopni. Dlatego monitorowanie temperatury za pomocą zwykłego termometru to podstawa. Do dyspozycji są zarówno proste rozwiązania, jak i zaawansowane systemy kontroli klimatu. Cieniowanie i ogrzewanie to dodatkowe metody regulacji.
Przeczytaj także: Mierniki wilgotności owsa – przegląd i zastosowanie
Jednym z najczęstszych problemów w tunelu foliowym jest osadzanie się wody na folii i roślinach. Wilgoć sprzyja rozwojowi pleśni i chorób grzybowych. W większych szklarniach warto zainwestować w systemy automatycznego wietrzenia, ogrzewania i nawadniania, które ułatwiają utrzymanie optymalnych warunków. Dla mniejszych konstrukcji warto rozważyć automatyczne siłowniki otwierające okna dachowe - działają bez prądu, reagując na wzrost temperatury.
Uprawa warzyw tunelowych
Uprawa warzyw w tunelach foliowych zyskuje na popularności i z roku na rok powierzchnia uprawowa w Polsce wzrasta. Produkcja warzyw pod osłonami stanowi istotny segment w ogrodnictwie. Jest to kluczowy sektor z perspektywy ogólnej produkcji roślinnej oraz istotnej roli, jaką odgrywają warzywa w codziennej diecie ludzi.
Tunel foliowy znacznie przyspiesza wegetację roślin, zapewnia ochronę przed silnymi wiatrami, opadami deszczu oraz przymrozkami, a niewątpliwie są to spore zalety. Uprawa warzyw w tunelu foliowym przyspiesza plonowanie warzyw nawet o 3-4 tygodnie i tym samym wydłuża ich okres wegetacyjny. Dzięki temu uprawę możemy zaplanować również na wczesną wiosnę lub późną jesień. W tunelach możemy uprawiać wiele warzyw, lecz tym razem skupimy się na tych wyjątkowo ciepłolubnych i popularnych w naszym kraju jak: pomidor, papryka i ogórek.
Warunki uprawy warzyw tunelowych
W pierwszej kolejności powinniśmy wybrać odpowiednie stanowisko pod uprawę tunelową oraz rodzaj tunelu, które mogą być niskie (do 1,5 m) lub wysokie (powyżej 1,5 m). Niskie tunele są niekomfortowe w użytkowaniu i sprawdzają się jedynie w produkcji wczesnych warzyw o krótszym okresie wegetacyjnym i na mniejszych powierzchniach - są bardziej narażone zarówno na chłód, jak i nadmiar ciepła. Wysokie tunele są wygodniejsze i często umożliwiają swobodne poruszanie się wśród uprawy - niestety zajmują więcej miejsca i są „droższą opcją” dla plantatora.
Zanim jednak wysadzimy warzywa pod tunele przygotowujemy rozsadę. By stworzyć odpowiednie warunki uprawy warzywom tunelowym powinniśmy pomyśleć o kilku aspektach. Pierwszym z nich jest temperatura, która powinna być odpowiednia w zależności od potrzeb danego warzywa. Przy ogórkach ta powinna wynosić ok. 24 - 25°C - istotnym jest aby wahania temperatury nie były wyższe niż maksymalnie 8°C pomiędzy nocą, a dniem.
Powinno się również unikać temperatur sięgających 40°C i wyższych - w czasie upałów należy wietrzyć i zacieniać tunele i szklarnie, pamiętając jednocześnie, że zbyt silny wiatr również może uszkodzić uprawy. Papryka z kolei będzie dobrze rosła przy optymalnej temperaturze 22 - 27°C w dzień oraz 16-20°C w nocy. Obniżenie temperatury poniżej 15°C może stać się przyczyną opadania kwiatów i powstrzymania wzrostu rośliny. Optymalną temperaturą dla pomidora szklarniowego (tunelowego) jest 25-27°C i przy takiej rośliny będą w stanie poprawnie się rozwijać.
Innym, istotnym czynnikiem jest dobre nasłonecznienie uprawy warzyw tunelowych, które odpowiada za obfite kwitnienie i owocowanie roślin. By zapewnić odpowiedni poziom nasłonecznienia dla ogórków, pomidorów i papryki polecana jest przede wszystkim uprawa pionowa - pędy na podporach będą miały dostęp do znacznie większej ilości światła.
Pomyśleć musimy również o podlewaniu i zachowaniu odpowiedniej wilgotności uprawy warzyw. Wysokość temperatury oczywiście wpływa na wilgotność powietrza w szklarni, a jej optymalny zakres wynosi od 50% do nawet 80%. W takich warunkach uprawa warzyw będzie się dobrze rozwijać i szybciej rosnąć.
Obfite lecz zrównoważone podlewanie pomoże utrzymać stałą wilgotność, która jest niezbędna. Ogórki, papryka i pomidory mają płytkie systemy korzeniowe więc regularne podlewanie zapewnia roślinom odpowiednią wilgotność zarówno podłoża jak i powietrza.
Wymagania glebowe i wodne w uprawie warzyw tunelowych
Przestrzeń przeznaczona pod tunele foliowe oraz inne osłony powinny być pozbawione szkodników glebowych, takich jak drutowce, rolnice oraz pędraki, a także tych gatunków, które zimują w glebie lub w pozostałościach po zbiorach, takich jak śmietki, piętnówki czy wciornastki. Pominięcie zwalczania szkodników już na etapie przygotowania gleby, może doprowadzić do ich masowego wystąpienia w okresie wzrostu roślin, co z kolei może prowadzić do znacznych strat plonu.
Warzywa tunelowe, takie jak pomidory, ogórki i papryka, wymagają odpowiedniego przygotowania gleby oraz zapewnienia optymalnych warunków wodnych, aby osiągnąć wysoką jakość plonów. Pomidory, papryka, ogórki, ze względu na duże wymagania glebowe, potrzebują żyznej, próchniczej ziemi z odpowiednią zawartością składników pokarmowych. Optymalne pH gleby oscyluje w granicach 6.0-7,0. Ważne jest także stosowanie regularnego wapnowania, ponieważ stosowane nawozy azotowe obniżają pH gleby.
Gleby nadmiernie wilgotne i ciężkie, a także piaszczyste i zbyt lekkie, nie są korzystne dla wzrostu tych warzyw. Wskazane jest nawożenie obornikiem lub nawozami zielonymi oraz przestrzeganie płodozmianu. Ogromne znaczenie ma również wzbogacanie gleby w próchnicę, którą należy pozyskiwać z rozkładu materii organicznej z nawozów organicznych i resztek pożniwnych. Zapewnienie odpowiednich warunków glebowych i wodnych jest kluczowe dla sukcesu uprawy warzyw tunelowych, umożliwiając osiągnięcie wysokich plonów o wysokiej jakości.
Nawożenie uprawy warzyw tunelowych
Nawożenie uprawy warzyw tunelowych, takich jak pomidory, ogórki i papryka, jest kluczowe dla zapewnienia im odpowiednich warunków wzrostu i obfitego plonowania. Gleba pod te warzywa powinna być żyzna, przepuszczalna i bogata w składniki mineralne. Aby uzupełnić odżywianie roślin i dostarczyć niezbędnych substancji odżywczych, stosuje się nawozy dolistne. Pomidory, papryka i ogórki potrzebują żyznej gleby o dużej zawartości próchnicy i odpowiednim poziomie nawodnienia.
W uprawie warzyw pod tunelami ważnym pierwiastkiem dla roślin jest wapń, który jest niezbędny dla budowania wytrzymałości komórkowej rośliny i zapobiega deformacjom owoców poprawiając ich walory smakowe i jakościowe. Wapń pełni kluczową rolę w rozwoju roślin oraz formowaniu plonów, działając synergistycznie z innymi pierwiastkami. Jego obecność jest niezbędna dla zdrowego wzrostu roślin, co prowadzi do obfitości i wysokiej jakości zbiorów (owoców).
Odżywianie warzyw pod osłonami
Monitorowanie uprawy warzyw pod osłonami należy do profilaktycznych czynności, które musimy wykonywać by otrzymać plony godne profesjonalnej uprawy. W zależności od różnych faz rozwojowych warzywa pod tunelami wymagają odpowiedniej pielęgnacji i odpowiedniego odżywienia. Każda faza rozwojowa od kwitnienia do dojrzewania owoców ma różne wymagania względem gatunku rośliny.
Warto zaznaczyć, że warzywa pod tunelami to jedna z najtrudniejszych upraw do prowadzenia - wymaga ona bardzo dużej uwagi, reagowania na zmienne warunki środowiskowe oraz doglądania ze szczegółami czy plantacja nie została porażona przez chorobotwórcze patogeny.
Resztki pożniwne w uprawie warzyw tunelowych
Każda uprawa pozostawia po sobie resztki w postaci pozostałości po zebraniu owoców i zakończenia procesu wegetacyjnego roślin w tym przypadku uprawy warzyw pod tunelami. Resztki pożniwne pełnią kluczową rolę w dostarczaniu substancji organicznej oraz w innych istotnych funkcjach, zwłaszcza w przypadku resztek pożniwnych roślin warzywnych.
Współczesny warzywnik to nie tylko osoba, która ocenia wartość zebranego plonu, ale także zdaje sobie sprawę z istotności pozostałości po zbiorach, które stanowią ważny element jego działalności. Wilgotność w uprawie pod osłonami to jeden z istotnych parametrów uprawy. Utrzymanie odpowiednich warunków wewnątrz bariery sprawia, że plon dojrzewa w optymalnych warunkach, co przekłada się później na obfity zbiór. W środku tunelu foliowego zachodzą dynamiczne procesy.
Systemy wietrzeń bocznych
Jednym ze sposobów na sterowanie poziomem wilgoci pod osłonami są systemy wietrzeń bocznych. W hobbystycznych tunelach foliowych, a także profesjonalnych cieplarniach, służą do cyrkulacji powietrza. Podniesione kurtyny z folii pozwalają na przepływ powietrza przez całą długość konstrukcji, wymieniając gorące powietrze na chłodniejsze. Osusza to rośliny, usuwając zbierającą się pod osłonami wilgoć. Wietrzenia boczne to standardowe wyposażenie tuneli wielowegetacyjnych.
Wymagania świetlne i wilgotność powietrza dla ogórka
Wymagania świetlne ogórka są dość specyficzne i wiążą się z jego pochodzeniem. Szybki wzrost i rozwój roślin następuje przy intensywnym, lecz rozproszonym świetle. Niekorzystne dla ogórka warunki świetlne występują w naszym kraju od listopada do połowy lutego. Można je regulować poprzez termin rozpoczynania uprawy, gęstość sadzenia roślin, kierunek rzędów, nachylenie podpór, przy których prowadzi się rośliny lub stosowanie białego ściółkowania.
Światło jest czynnikiem decydującym o terminie rozpoczynania uprawy pod osłonami ogrzewanymi. Optymalna dla ogórka intensywność światła wynosi 10-15 tys. luksów. W przypadku niedostatecznego oświetlenia rośliny rosną wolno, a na ich liściach pojawiają się nekrotyczne plamy. Ponadto słabo kwitną i zawiązują owoce oraz zrzucają zawiązki. Odmiany różnią się tolerancją wobec niedoboru światła. Bardziej wrażliwe są te, które wykazują odporność lub tolerancję na mączniaka prawdziwego i rzekomego.
Wilgotność powietrza
Ogórek wymaga wysokiej wilgotności powietrza, która w warunkach dobrego nasłonecznienia i przy optymalnej temperaturze powinna wynosić 80-90%. Jeżeli temperatura przekracza optimum, wilgotność należy zwiększyć do 95?100%. W dni słoneczne rośliny zrasza się kilkukrotnie. Ostatnie zraszanie powinno być przeprowadzone W okresie o mniejszej intensywności światła i temperaturach poniżej optimum wilgotność powietrza powinna być utrzymywana na średnim poziomie, tj. 70?75%.
Utrzymywanie zbyt wysokiej wilgotności w tych warunkach uprawowych sprzyja występowaniu chorób grzybowych, natomiast zbyt niskiej pojawieniu się przędziorków i mszyc, może także opadaniu zawiązków. W utrzymaniu wilgotności powietrza na pożądanym poziomie pomaga uwzględnienie tzw. wskaźnika deficytu wilgotności powietrza. Określa on bieżący stopień nasycenia parą wodną powietrza w szklarni, w stosunku do maksymalnego nasycenia w danej temperaturze i zależy od temperatury oraz względnej wilgotności powietrza. Dla ogórka wskaźnik ten powinien wynosić od 3 do 7 g/m3. Niższy niedosyt wilgotności może powodować objawy niedoboru wapnia i zamieranie wierzchołków oraz utrudnienia w transporcie składników pokarmowych w roślinie. Wyższy natomiast naraża roślinę na stres suszy.
Mikroklimat w szklarni
Szklarnie odgrywają kluczową rolę w wspieraniu produkcji roślinnej, zarówno w skali komercyjnej, jak i domowej. Jednakże, aby zapewnić optymalny wzrost i zdrowie roślin, konieczne jest zapewnienie odpowiedniego mikroklimatu wewnątrz tych struktur. Mikroklimat odnosi się do warunków atmosferycznych panujących w danym obszarze o mniejszej skali, takiej jak wnętrze szklarni. Składniki mikroklimatu, takie jak temperatura, wilgotność i oświetlenie, mają kluczowe znaczenie dla efektywności fotosyntezy, przyswajania składników odżywczych oraz ogólnego wzrostu i rozwoju roślin.
Szklarnie to nie tylko konstrukcje chroniące rośliny przed niekorzystną pogodą - to przede wszystkim przestrzenie z mikroklimatem, który możemy kształtować. Mikroklimat to zespół warunków atmosferycznych panujących wewnątrz szklarni, takich jak temperatura, wilgotność i oświetlenie. Ich wzajemne oddziaływanie wpływa na proces fotosyntezy, pobieranie składników odżywczych i zdrowie roślin.
Kontrolowanie mikroklimatu to kluczowy element sukcesu w każdej szklarni, niezależnie od jej wielkości. Odpowiednia temperatura, wilgotność i światło zapobiegają stresowi roślin. Dzięki temu są zdrowsze i bardziej odporne na choroby. Sadzonki potrzebują innych warunków niż rośliny dojrzewające. Szklarnia pozwala precyzyjnie regulować klimat na każdym etapie uprawy. Optymalny mikroklimat bezpośrednio wpływa na ilość i jakość zbiorów. Rośliny rosną szybciej, są dorodniejsze i smaczniejsze.
Utrzymanie odpowiedniej temperatury wewnątrz szklarni to absolutna podstawa udanej uprawy. Zarządzanie wilgotnością w szklarni to jeden z kluczowych aspektów skutecznej uprawy. Aby kontrolować wilgotność, warto stosować urządzenia pomiarowe takie jak higrometry. W przypadku zbyt niskiej wilgotności stosuje się nawilżacze i systemy zraszające, które podnoszą poziom wilgoci. Dobra cyrkulacja powietrza w szklarni zapobiega skraplaniu się pary wodnej i ogranicza rozwój pleśni.
Oświetlenie w szklarni
Oświetlenie to filar zdrowej uprawy roślin w szklarni. W sezonie wiosenno-letnim naturalne światło często wystarcza do zaspokojenia potrzeb większości roślin. W takich warunkach niezbędne stają się lampy LED, które emitują światło o określonym natężeniu i długości fali. Światło o barwie niebieskiej wspomaga rozwój liści i łodyg, natomiast czerwone stymuluje kwitnienie i owocowanie. Nowoczesne systemy świetlne pozwalają na programowanie cykli świetlnych z dokładnością do minuty.
Temperatura, wilgotność i oświetlenie to fundamenty mikroklimatu w szklarni. Gdy temperatura, wilgotność i światło są optymalnie zgrane, rośliny rozwijają się szybciej i zdrowiej. Dobre oświetlenie wspomaga fotosyntezę, ale jej skuteczność zależy od odpowiedniego poziomu ciepła i wilgoci. Nierównowaga mikroklimatu, np. zbyt wysoka temperatura przy niskiej wilgotności, może prowadzić do stresu u roślin. Objawia się to spowolnionym wzrostem, opadaniem liści, a nawet chorobami.
Nowoczesne systemy zarządzania szklarnią pozwalają na integrację danych z czujników i automatyczne dostosowanie warunków. Dla większości roślin idealna temperatura dzienna wynosi 20-25°C, a nocna 15-18°C. Warzywa liściaste preferują wyższą wilgotność (70-80%).
Podsumowanie
Uprawa roślin w szklarni ogrodowej lub tunelu ogrodowym daje ogromne możliwości, ale wymaga również wiedzy i systematycznego podejścia. Jednym z najważniejszych aspektów, które decydują o zdrowiu i plonach, jest wietrzenie w szklarni oraz prawidłowa kontrola wilgotności w tunelu ogrodowym i szklarni. Zbyt wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, a brak wymiany powietrza obniża kondycję roślin. Pamiętajmy, że wilgotność w szklarni to nie tylko liczba na higrometrze.
tags: #jaka #powinna #być #wilgotność #w #szklarni
