Jak Zapobiegać Powstawaniu Ozonu: Kompleksowy Przewodnik
- Szczegóły
Bez względu na to, czy interesujesz się ekologią, czy nie, z pewnością słyszałeś o problemie dziury ozonowej. Możliwe, że dowiedziałeś się o tym w szkole lub w mediach. Co to jest dziura ozonowa? Jak powstaje?
Czym Jest Dziura Ozonowa?
Dziura ozonowa to miejscowe zmniejszenie ozonu stratosferycznego. Dziura ozonowa to zmniejszenie ozonu stratosferycznego, które powstaje głównie w regionach arktycznych. To zjawisko atmosferyczne, które występuje głównie w obszarach podbiegunowych.
Ozon to trójatomowa odmiana tlenu, która chroni Ziemię przed szkodliwym promieniowaniem. Ozon (O3) to trójatomowa odmiana tlenu (O2). Ostro pachnący oraz wybuchowy gaz o barwie błękitnej. Jest bardzo silnym utleniaczem wykorzystywanym w przemyśle. Powstawanie i rozpad ozonu zachodzi pod wpływem światła, które ma różne natężenie w dla danego obszaru w poszczególnych porach roku.
Warstwa Ozonowa i Jej Znaczenie
Ozon w atmosferze jest rozłożony niejednorodnie. W troposferze (8-15 km od powierzchni ziemi) znajduje się około 10 procent ogólnej masy ozonu. W stratosferze (do 50 km) znajduje się 90 procent ogólnej masy ozonu, tworząc warstwę ozonową chroniącą Ziemię przed szkodliwym dla życia promieniowaniem.
Zadaniem ozonu stratosferycznego jest pochłanianie części promieniowania ultrafioletowego docierającego ze Słońca do naszej planety. Warstwa ozonowa stanowi ochronę dla warunków życia jakie panują na Ziemi. Jako jedyny gaz powstrzymuje szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe (UV-B). Równocześnie zapobiega wychłodzeniu planety poprzez pochłaniania promieniowania podczerwonego (Z. Makles, M. Galwas-Zakrzeska 2004, s. 25-26).
Przeczytaj także: Skutki twardej wody w domu
Warstwa posiada różną grubość, która zależy od pór roku i miejsca. Najgrubsza jest na równiku, a najcieńsza nad biegunami (Z. Makles, M. Galwas-Zakrzeska 2004, s.
Przyczyny Powstawania Dziury Ozonowej
Powstawanie dziury ozonowej jest spowodowane działaniem substancji chłodzących, takich jak freony, które akumulują się w atmosferze i niszczą ozon. Problem dziury ozonowej istnieje od niedawna i wiąże się z rozwojem przemysłu. Do powstawania dziury ozonowej przyczynia się proces niszczenia ozonu w stratosferze.
Odpowiedzialne za to są związki chemiczne nazywane freonami, które są uwalniane do atmosfery. Problem pogłębia się wraz z rozwojem przemysłu, ponieważ freony wykorzystywane są między innymi w przemyśle kosmetycznym, medycynie, podczas produkcji lakierów, w produkcji niektórych farb i klejów, w sprężarkach, w urządzeniach klimatyzacyjnych i chłodniczych, podczas produkcji aerozoli, związków fluoropochodnych metanu i etanu.
Sam rozpad jest ciągiem reakcji chemicznych, które kończą się w momencie wyczerpania ozonu, bądź chloru i wyglądają następująco (Kostrzewa W. i inni 2016, s.
Wynikiem poszukiwań było znalezienie substancji opartych o chlor, jod, fluor z węglem oraz brom, jednak nie zdawano sobie sprawy ze szkodliwości jaką te związki za sobą niosą. Dopiero w roku 1974 S. Roland i M. Molina odkryli, że związki te akumulują się w atmosferze i przyczyniają się do efektu cieplarnianego. Ponadto okazało się, że związki bromu i chloru wchodzą w reakcję katalityczną z ozonem będąc w konsekwencji odpowiedzialne za jego rozpad, co w kolejnie prowadzi do powstawania dziury ozonowej (D. Skrzyniowska 2012, s.
Przeczytaj także: Działanie ozonowania soli fizjologicznej
Skutki Dziury Ozonowej
Dziura ozonowa ma negatywny wpływ na środowisko, powodując wzrost zachorowań na nowotwór skóry i zmniejszenie plonów. Brak równowagi tego ważnego dla istnienia życia na Ziemi gazu powoduje zmianę warunków atmosferycznych, wpływając na temperaturę i działając dodatnio na efekt cieplarniany. Dziura ozonowa pozwala na przenikanie większej ilości szkodliwego dla organizmów żywych promieniowania powodując tym samym m.in. wzrost zachorowań na nowotwór skóry, czy niszczenie chlorofilu w roślinach co w konsekwencji prowadzi do mniejszych plonów i głodu (Kostrzewa W. i inni 2016, s.
Skutkiem problemu dziury ozonowej jest globalne ocieplenie, czyli wzrost średniej temperatury powierzchni Ziemi. Każdy z nas odczuwa ocieplenie klimatu.
Protokół Montrealski: Międzynarodowe Działania na Rzecz Ochrony Ozonu
W chwili kiedy zorientowano się, że freony mają tak niszczący wpływ na ozon oraz środowisko, podjęto kroki mające na celu ograniczyć korzystanie z ziębników będących pochodną chloru i bromu. W tym celu stworzono Protokół Montrealski, który po późniejszych poprawkach londyńskich mówi o całkowitej eliminacji ziębników mających negatywny wpływ na warstwę ozonową (D. Skrzyniowska 2012 , s.
W 1987 roku podpisano Protokół Montrealski, który zobowiązał kraje do wycofania szkodliwych substancji niszczących warstwę ozonową.
Co Możemy Zrobić?
W ostatnich latach coraz więcej mówi się na temat ekologii i ochrony środowiska. Problemy mają charakter globalny i wymagają wspólnych, zbiorowych działań. Co możemy zrobić? Okazuje się, że każdy z nas może dokonać małych zmian, które będą miały duży wpływ na planetę.
Przeczytaj także: Opinie o ozonowaniu w Mysiadle
- Nie wyrzucaj urządzeń takich jak lodówki na zwykłe śmietniki.
- Kupuj dezodoranty i inne kosmetyki bez freonów.
- Zwracaj uwagę na składy i unikaj szkodliwych związków.
- Starajmy się segregować śmieci, wybierać spacer zamiast dojazdu samochodem i robić przemyślane zakupy.
- Poruszajmy temat ekologii w rozmowach z rodziną i przyjaciółmi.
- Poszerzajmy wiedzę w tym zakresie, a z pewnością przyniesie to dobre rezultaty.
Aktualna Sytuacja i Prognozy
Badania przeprowadzone przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych dowodzą, że w ostatnim czasie dziura ozonowa nad Antarktydą zaczęła gwałtownie rosnąć, osiągnęła rozmiar 23 mln km2 i pokrywa prawie całą powierzchnię Antarktydy! Jeśli nie wprowadzimy zmian w swoim życiu, skutki tego zjawiska będą katastrofalne.
Najnowsze badania wskazują, że dziura ozonowa powoli się zmniejsza. Dzięki globalnym regulacjom, poziom ozonu zaczyna wracać do normy. Naukowcy twierdzą, że warstwa ozonowa jest w stanie się zregenerować nawet do 2060 roku. Kluczowe są zmiany każdego z nas.
Choć problem dziury ozonowej kojarzony jest głównie z obszarami polarnymi, badania sugerują, że może również występować nad tropikami. Naukowcy odkryli, że w regionach równikowych przez cały rok obserwuje się znaczne osłabienie warstwy ozonowej, co może prowadzić do zwiększonego narażenia na promieniowanie UV.
tags: #jak #zapobiegać #powstawaniu #ozonu
