Oczyszczalnia "Południe" – Opinie i Aspekty Ekonomiczne Rozwoju Zrównoważonego
- Szczegóły
Kategoria rozwoju zrównoważonego stanowi dziś nieodłączny element polityki ekologicznej i społeczno-ekonomicznej, a także różnych strategii rozwoju społeczno-gospodarczego. Rozwój zrównoważony zawiera w sobie zróżnicowane komponenty: ekologiczne, fizyczne, ekonomiczne, polityczne, społeczne i etyczne. Istnienie wielu definicji rozwoju zrównoważonego stanowi istotny problem poznawczy i praktyczny, ponieważ może być on rozumiany i interpretowany na wiele sposobów.
W tej sytuacji ważne jest spojrzenie na rozwój zrównoważony z punktu widzenia nauk ekonomicznych oraz ocena możliwości ich wkładu do tworzenia i wdrażania instrumentów ekonomicznych wspierających procesy rozwoju zrównoważonego. Rozważania koncentrują się na ekonomicznych instrumentach wspierania rozwoju zrównoważonego oraz znaczeniu ekonomicznej regulacji środowiska, w szczególności na uprawnieniach zbywalnych oraz na podatkach ekologicznych w kontekście ekologicznej reformy podatkowej.
Filary Rozwoju Zrównoważonego
Definicja rozwoju zrównoważonego oznacza "zaspokojenie potrzeb i aspiracji dzisiejszego pokolenia w sposób, który nie ogranicza możliwości zaspokojenia potrzeb przyszłym pokoleniom". Zasadnicze znaczenie dla istoty kategorii rozwoju zrównoważonego ma jego podstawowy filar, czyli trwałość (sustainability), obejmująca sprawiedliwość wewnątrzpokoleniową oraz międzypokoleniową, a także sprawiedliwość wobec bytów nieosobowych.
Subiektywizm znajduje wyraz w zróżnicowaniu zakresu strategii rozwoju zrównoważonego i polityk ekologicznych, czy w sformułowaniach przepisów prawa ochrony środowiska w poszczególnych krajach. Oznacza to, że możliwe są różne stopnie trwałości: od bardzo słabej, słabej, sensownej, mocnej, bardzo mocnej do absurdalnie mocnej. Przy wyborze stopnia trwałości nacisk kładzie się na kryteria trwałości i ich rozumienie, co może akcentować problemy przyrody, gospodarki lub społeczeństwa.
W literaturze upowszechniane są dwa krańcowe podejścia do definiowania i pomiaru rozwoju zrównoważonego: oparcie się o słabą i mocną trwałość. Stopień trwałości określa siłę nacisku na ochronę środowiska i dążenie do zachowania kapitału naturalnego względem potrzeb gospodarki i społeczeństwa.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Możliwości wyboru wskaźników rozwoju zrównoważonego są bardzo szerokie, co stawia autorów w trudnej sytuacji, gdy próbują dobrać idealny zestaw mierników. Budowa wskaźników w strategiach rozwoju zrównoważonego pozwala na ustalenie kryteriów dla zarządzania środowiskiem w układach przestrzennych, co oznacza większą kontrolę strategii i ich porównywalność na podstawie zobiektywizowanych parametrów.
Niezależnie od debaty na temat precyzyjnego określenia koncepcji trwałości i rozwoju zrównoważonego, działalność gospodarcza powinna być spójna z użyciem odnawialnych zasobów naturalnych w sposób zapewniający trwałość, ochroną funkcji ekosystemów, zachowaniem bioróżnorodności, utrzymaniem szkodliwych emisji poniżej krytycznego progu oraz unikaniem nieodwracalnych zniszczeń w środowisku i przyrodzie.
Ekonomia Ekologiczna i Kapitał Naturalny
Ekonomia ekologiczna wniosła ogromny wkład do promocji trwałości i rozwoju zrównoważonego. Ekonomia ekologiczna, wybierając trwałość mocną lub bardzo mocną, zdecydowanie kładzie nacisk na trwałość ekologiczną, obejmującą wielopokoleniowy horyzont i sprawiedliwość międzypokoleniową.
Ekonomia ekologiczna przyjmuje gradację typów kapitału: kapitał naturalny, kapitał ludzki i kapitał wytworzony przez człowieka. W nowszych publikacjach wyodrębnia się jeszcze kapitał społeczny. Szczególną wagę nadaje się tym elementom kapitału naturalnego, które tworzą ekosystemy, świadczące wielorakie usługi ekologiczne dla produkcji, konsumpcji i utrzymania życia na Ziemi.
Kapitał naturalny jest różnicowany na aktywa ważne i mniej ważne, jako kapitał krytyczny i kapitał pozostały. Kapitał krytyczny to kapitał podtrzymujący życie, niezbędny do reprodukcji życia. Użytkowanie kapitału krytycznego uznawane jest za burzenie integralności ekosystemów. Kapitał krytyczny, zwłaszcza ten, który pokrywa się z kapitałem niezastępowalnym i nieodtwarzalnym, powinien stanowić szczególne pole zainteresowania dla jego ochrony i utrzymania.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
W określeniu trwałości ekologicznej centralną sprawą są relacje między kapitałem krytycznym, niezastępowalnym i nieodtwarzalnym a kapitałem naturalnym użytkowanym przez człowieka. Idealnym stanem byłaby sytuacja, w której między nimi występuje całkowita rozłączność. Ekonomia ekologiczna, wychodząc z założenia niewielkich możliwości substytucji, wprowadza tu istotne ograniczenia użytkowania kapitału naturalnego.
Trwałość ekologiczna może oznaczać trzy stopnie ograniczeń: stałość sumy kapitału naturalnego ekosystemów lub stałość kapitału krytycznego, trwałość koewolucyjną (w warunkach równowagi między kapitałem naturalnym a kapitałem wytworzonym przez człowieka) oraz łączny zasób różnych form kapitału naturalnego.
Ekonomia ekologiczna formułuje warunki rozwoju zrównoważonego: utrzymanie skali gospodarki w relacji do jej ekologicznego systemu podtrzymania życia, utrzymanie sprawiedliwego rozdziału zasobów i szans oraz efektywną alokację rynkowych i nierynkowych zasobów naturalnych.
Ambitne cele ekonomii ekologicznej są nierealistyczne, ponieważ współczesne użytkowanie zasobów naturalnych podważa warunki mocnej i bardzo mocnej trwałości. Odchylenie w kierunku trwałości ekologicznej pomija interesy gospodarki i społeczeństwa w krótkim okresie. Rozwiązania oparte na mocnych i bardzo mocnych wariantach trwałości nie znajdują szerszej akceptacji społecznej.
Mocna lub bardzo mocna trwałość może być przyjęta bardziej za niedościgły wzorzec niż realistyczny cel do osiągnięcia we współczesnych uwarunkowaniach społeczno-gospodarczych i politycznych. W szczególności dość trudno sprostać normatywnym wymaganiom na najniższych szczeblach zarządzania ekologicznego. Mało atrakcyjna jest wizja takiego rozwoju zrównoważonego dla społeczeństw wielu krajów rozwijających się, gdzie na porządku dziennym stoją problemy ubóstwa, głodu, korupcji, zadłużenia, warunków higienicznych oraz braku podstawowej opieki zdrowotnej i szerzenia się epidemii.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Problemem dla ekonomii ekologicznej jest też tzw. ekologiczna krzywa Kuznetza, która odzwierciedla wyniki badań empirycznych, że presja ekologiczna maleje wraz ze wzrostem zamożności społeczeństw. Ponadto obserwuje się proces dematerializacji gospodarki. Ta sytuacja wpływa na wewnętrzną ewolucję zarówno w ekonomii ekologicznej, jak i w ekonomii środowiska oraz jest przyczyną tworzenia się nowych dyscyplin wokół problematyki rozwoju zrównoważonego.
tags: #hint #oczyszczalnia #południe #opinie
