Fluorowanie wody pitnej: Fakty, mity i bezpieczeństwo
- Szczegóły
Fluor to pierwiastek chemiczny występujący w wielu produktach codziennego użytku. Można znaleźć go m.in. w żywności i pastach do zębów. Fluor znajduje się również w wodzie pitnej. W ostatnim czasie krąży wiele teorii, iż niekorzystnie wpływa on na organizm. Czy to prawda? Czy fluor w wodzie stanowi zagrożenie dla naszego zdrowia?
Rola fluoru w organizmie człowieka
Choć obecnie krąży wiele teorii, że fluor jest niebezpiecznym pierwiastkiem chemicznym, to należy pamiętać, że jego obecność w organizmie człowieka jest bardzo istotna. Występuje on w organizmie naturalnie. Znajduje się we wszystkich tkankach. Obecny jest w dużych ilościach w kościach. Bierze on udział w zahamowaniu i aktywacji działań części enzymów. Dba o prawidłowy rozwój zębów i stymuluje powstawanie nowych tkanek kostnych. W organizmie człowieka występuje ok. 3 mg fluoru/kg masy ciała.
Zapotrzebowanie na fluor
Zapotrzebowanie na ten pierwiastek zależy m.in. od płci, wieku oraz wagi. Niemowlętom w pierwszych miesiącach życia wystarcza fluor dostarczany z mlekiem matki. Określono, iż niemowlęta w wieku 7-11 miesięcy powinny otrzymać 0,5 mg fluoru na dobę. Natomiast dzieci od 1 do 3 roku życia muszą dostarczać do organizmu 0,7 mg F/dobę. Maluchom w wieku 4-6 lat zaleca się nieco wyższą dawkę fluoru, wynoszącą 1 mg/dobę, a dzieciom w wieku 7-9 lat poleca się spożycie 1,2 mg F/dobę. Młodzież do 18 r.ż. powinna przyjmować 3 mg F/dobę. Taka sama dawka dedykowana jest kobietom, również ciężarnym i karmiącym. Natomiast dorośli mężczyźni powinni dostarczać do organizmu max.
Fluoryzacja wody - historia i cel
Fluoryzacja wody jest znana na świecie już od 1950 roku. Proces ten zapoczątkowali Amerykanie. Następnie metodę tę zaczęto wykorzystywać w Europie, również w Polsce. Celem fluoryzacji było dostarczenie większej ilości fluoru do jamy ustnej. Fluor dodawany jest do wody w konkretnym celu. Jego zadaniem jest dbanie o zdrowie jamy ustnej, a dokładniej ochrona zębów przed próchnicą.
Fluoryzacja w Polsce i na świecie
W Polsce nie fluoryzuje się wody. Rozporządzenie ministra zdrowia z 7 grudnia 2017 r. nie dopuszcza takiej praktyki. Nie ma zatem zbyt wysokiego ryzyka, aby woda w sieci wodociągowej przekraczała dopuszczalne poziomy. W Stanach Zjednoczonych dodają fluor do wody od 1950 roku. Suplementacja wody pitnej fluorem jest stosowana w Stanach Zjednoczonych od 1945 r. Wtedy wprowadziły ją władze miasta Grand Rapids. Spektakularny spadek liczby ubytków w zębach u dzieci w wieku szkolnym sprawił, że po pięciu latach tą drogą poszły pozostałe miasta stanu Michigan. Następnie włączano kolejne sieci wodociągowe i obecnie prawie 73 proc. mieszkańców USA korzystających z wody dostarczanej przez służby publiczne pobiera tak wzbogacaną kranówkę. Według danych Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) powszechna fluoryzacja wody jest jednym z dziesięciu czołowych osiągnięć medycyny XX w. I spowodowała spadek występowania chorób zębów u dzieci i dorosłych o ok. To uśredniona wartość. Odsetek ten jest różny w zależności od lokalnych warunków.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Stuprocentową fluoryzację wody osiągnięto na przykład w Singapurze czy Hongkongu. W wielu krajach jest ona prowadzona na znacznie mniejszą skalę. W Europie jedynie w Irlandii osiąga poziom zbliżony do amerykańskiego. Fluoryzacja wody albo w ogóle nie jest stosowana, np. w Niemczech (gdzie miało to miejsce głównie w latach 50. i 60., a obecnie fluoryzowana jest sól), albo dotyczy kilku procent dostarczanej wody. Problem niedoboru tego pierwiastka rozwiązano nieco inaczej - wprowadzając na przełomie lat 60. i 70. ubiegłego wieku wzbogaconą o niego pastę do zębów. W niektórych krajach fluor dodawany jest do mleka.
Zagrożenia związane z fluorem
W ostatnim czasie pojawiło się wiele teorii, że fluor w wodzie mineralnej i kranowej może stanowić zagrożenie dla naszych organizmów. Nie jest to prawda. Fluor, tak jak każdy inny pierwiastek chemiczny, może być szkodliwy, jeśli jest przyjmowany w nadmiernych ilościach. Najpopularniejsza jest fluoroza zębów. U dzieci i młodzieży zazwyczaj prowadzi ona do demineralizacji szkliwa, osłabienia i kruszenia się zębów oraz przebarwień na szkliwie. Zatrucie fluorem może objawiać się również w inny sposób. Często jego pierwszym sygnałem jest ból brzucha, wymioty i biegunka. Należy jednak pamiętać, że nie jest łatwo przedawkować fluor, a fluoroza nie należy do najpopularniejszych schorzeń.
Spożycie fluoru w ilości większej niż 4 mg na każdy kilogram masy ciała, może spowodować silne zatrucie charakteryzujące się biegunką, wymiotami, silnymi bólami brzucha, a nawet zaburzeniami czynności serca oraz problemami z oddychaniem. Zagrożenia związane z występowaniem fluoru w wodzie obejmują jednak przede wszystkim ograniczenie zdolności umysłowych, co przekłada się między innymi na spowolnione reakcje na bodźce zewnętrzne. Fluorki (sole fluoru) w kościach zwiększają ich łamliwość oraz mogą się przyczynić do wystąpienia artretyzmu. Fluor w wodzie oskarża się również o wywoływanie niedoczynności tarczycy czy problemy z płodnością.
Kontrowersje wokół wpływu fluoru na IQ
Poziomy fluoru, występujące w wodzie pitnej, stanowią „nieuzasadnione ryzyko” dla zdrowia publicznego - takie orzeczenie wydał sędzia federalny w Kalifornii. Kluczowy dowód pochodził z Narodowego Programu Toksykologicznego (NTP), który wskazuje na istotny związek pomiędzy narażeniem na nadmierną ekspozycję na fluor a obniżonym IQ u dzieci. W sądowym orzeczeniu zwrócono m.in. uwagę na kobiety w ciąży i małe dzieci. Są dowody na to, iż zbyt wysokie dawki fluoru prowadzą do jednopunktowego spadku IQ dziecka (na każde 0,28 mg/l fluoru w moczu ciężarnej).
Jak sprawdzić zawartość fluoru w wodzie?
Chcesz sprawdzić, czy w wodzie, którą spożywasz, występuje fluor? Pobierz próbkę cieczy, a następnie oddaj ją do laboratorium. Dzięki temu otrzymasz rzetelną informację o tym, czy w Twojej wodzie znajduje się fluor. Jeśli jednak nie masz możliwości oddania próbki do laboratorium, możesz wykonać test na fluor w wodzie. W sprzedaży znajdziesz szeroki wybór gotowych produktów, jednak największą popularnością cieszą się te paskowe. Ich wykonanie jest proste i szybkie.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Usuwanie fluoru z wody
Jesteś ciekaw, jak usunąć fluor z wody pitnej? Nie jest to trudne, jednak wymaga zastosowania odpowiednich sprzętów filtracyjnych. Zastanawiasz się, czym jest odwrócona osmoza? Otóż jest to metoda filtracji wody, umożliwiająca uzyskanie płynu o najwyższej czystości. Metoda ta wyróżnia się wysoką skutecznością - jest w stanie usunąć z cieczy nawet 99,9% zanieczyszczeń. Z tego względu jest ona wykorzystywana m.in. przez producentów wody butelkowanej dla dzieci, sprzedawanej w aptekach.
Odwrócona osmoza - jak to działa?
Działanie systemu odwróconej osmozy jest proste - pod wpływem wysokiego ciśnienia cząsteczki wody przechodzą z roztworu cieczy zanieczyszczonej przez półprzepuszczalną błonę do czystego roztworu. Dzięki temu procesowi woda jest nie tylko pozbawiona bakterii, wirusów i zanieczyszczeń mechanicznych, ale również zmiękczona.
Aby wyeliminować zagrożenie w postaci fluoru, metali ciężkich, chloru i jego pochodnych, a także pestycydów i mikroorganizmów, warto sięgnąć po urządzenia takie jak bezzbiornikowa Ecoperla Revo, czy Ecoperla Rosa ze zbiornikiem na wodę. Odwrócona osmoza pomaga też obniżyć stopień twardości wody oraz poprawia jej właściwości organoleptyczne. Kolejna propozycja to nowoczesna odwrócona osmoza Atlas Filtri OASIS DP Sanic. Jest to niezwykle wydajny i maksymalnie higieniczny filtr kuchenny od renomowanego włoskiego producenta. Idealnie sprawdzi się do poprawy jakości wody przeznaczonej do spożycia usuwając z wody między innymi fluor, ale także chlor i pochodne, metale ciężkie, mikroplastik, a także bakterie i wirusy (technologia Microban®).
Alternatywy dla fluoryzacji wody
Fluor, pomimo niepodważalnych zalet w zakresie higieny jamy ustnej - przyjmowany w nadmiarze, może szkodzić. Nie oznacza to jednak, że należy zrezygnować z produktów zawierających ten pierwiastek, a szczególnie z past do zębów lub płynów do higienizacji jamy ustnej. W wielu krajach europejskich całkowicie zrezygnowano z fluoryzacji. Dodatkowej fluoryzacji mówimy więc NIE. Choć zdania na ten temat chyba od zawsze są podzielone, w naszej opinii nie warto ryzykować zwłaszcza, że o zęby można zadbać odpowiednio zbilansowaną dietą oraz innymi substancjami o działaniu przeciwróchniczym, jak dajmy na to, w pełni naturalnym, skutecznym i zupełnie nieszkodliwym ksylitolem. Na polskim rynku pojawiło się sporo past z ksylitolem, które świetnie - i co bardzo ważne - w bezpieczny sposób dbają o to, żeby na naszych zębach nie pojawiła się groźna próchnica i ubytki.
Podsumowanie
Fluor to pierwiastek mocno kontrowersyjny z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Warto jednak zdawać sobie sprawę z jego obecności, zarówno w produktach codziennego użytku, jak i w wodzie. Jeśli obawiasz się nadpodaży tego pierwiastka w swoje diecie, najwyższy czas postawić na montaż filtra kuchennego.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
tags: #woda #pitna #fluorowanie
