Gorzowska Oczyszczalnia Ścieków: Nowoczesność i Ekologia
- Szczegóły
Gorzowska Oczyszczalnia Ścieków pod względem infrastruktury staje się jedną z najnowocześniejszych tego typu jednostek w kraju. Uruchomiona w 1980 r. oczyszczalnia ścieków doczekała się kolejnej modernizacji. Nie licząc ostatniej, największe z nich przeprowadzono w latach 1995-99 i 2006-2007.
W ramach realizowanego projektu pod nazwą „Uzupełnienie systemu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz poprawa efektywności energetycznej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp.”, w Wydziale Oczyszczalni Ścieków zrealizowane zostały ostatnio dwa ważne zadania.
Nowoczesne Technologie i Monitoring
Warto zaznaczyć, że oczyszczalnia biologiczna w województwie lubuskim to doskonała alternatywa dla osób mieszkających w województwie lubuskim, które chcą zyskać niezależność od sieci kanalizacyjnej i dbać o ekologiczne rozwiązania. Podstawą działania oczyszczalni ścieków typu biologicznego jest praca mikroorganizmów, zwłaszcza bakterii tlenowych, które rozkładają substancje organiczne zawarte w nieczystościach.
- Potrzebą tego działania było zamontowanie w obiektach technologicznych wspomnianych urządzeń pomiarowych, które już mierzą parametry ścieków, ponieważ musimy cały czas on-line prowadzić takie badania - mówi Radosław Kasperski, kierownik Gorzowskiej Oczyszczalni Ścieków w PWiK. - Na dopływie są zamontowane odpowiednie sondy pomiarowe i jeszcze przed procedurą oczyszczania można ocenić jakość wpływającego ścieku.
Jak mówi dalej kierownik Kasperski, w trakcie oczyszczania ścieków można natrafić na liczne niespodzianki, w zależności od tego, co jest wpuszczane do sieci przez klientów. - Do naszego laboratorium zanosi się próbki i zanim poznamy wyniki upłynie sporo czasu. Teraz, mając w centralnej dyspozytorni na komputerach podgląd on-line, obserwujemy co wpływa do oczyszczania, jak przebiega cały proces technologiczny, który trwa prawie trzy dni i jakiej jakości oczyszczona woda wpływa do rzeki.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
- Zanim oczyszczony ściek w postaci przezroczystej ,,wody’’ trafi do Warty musi spełniać określone przepisami parametry. Jesteśmy stale kontrolowani przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gorzowie i jeżeli okazałoby się, że nasze próbki nie spełniają norm grożą nam kary, które są bardzo wysokie i mogą iść w miliony złotych. Montując nowy system na bieżąco mamy teraz dokładny podgląd na proces technologiczny oraz jakość oczyszczania ścieków.
Etapy Oczyszczania Ścieków
Co bardziej zainteresowani wiedzą, że oczyszczanie ścieków przebiega kilkuetapowo. W pierwszym etapie usuwa się zgrubne elementy i taki proces jest nazywany mechanicznym oczyszczaniem ścieków. Potem jest prowadzony proces biologiczny, czyli oczyszczanie przez mikroorganizmy. Ale tu również mamy istotny podział na strefę beztlenową i tlenową. - Czynimy to przez 24 godziny na dobę, 365 dni w roku - kontynuuje Radosław Kasperski. - Gdyby coś nawaliło znaleźlibyśmy się w trudnym położeniu, bo nie możemy przytrzymać ścieków ponad przyjęty czas, gdyż stale płyną następne.
Warto dodać, że w 2024 roku Oczyszczalnia Ścieków przyjęła i oczyściła 7 286 265 m3 ścieków, (19 918 m3/d) dopływających kanalizacją z miasta Gorzowa Wlkp. Ścieki trafiają na dwie kraty zgrzebłowe o prześwicie 6 mm, na których usuwa się skratki. Obie kraty są w stanie przyjąć przepływ ścieków maksymalny w ilości 3000 m3/h każda.
Kolejnym elementem mechanicznego oczyszczania ścieków są dwa piaskowniki, gdzie oddzielane są ze ścieków w separatorze piasku zawiesiny mineralne. Celem poprawienia efektów działania piaskowników oraz wyeliminowania z piasku domieszki części organicznych - ścieki w kanałach piaskowników są napowietrzane dyfuzorami grubo pęcherzykowymi, w sposób nadający masie wody ruch obrotowy wzdłużny. Po piaskownikach ścieki przepływają grawitacyjnie do osadnika wstępnego.
Po osadniku wstępnym, ścieki przepływają do komór defosfatacji biologicznej i predenitryfikacji - DNO/DF. Do komór tych prowadzona jest również recyrkulacja zewnętrzna - ścieków i osadu czynnego. Po komorach DNO/DF, ścieki są kierowane do strefy denitryfikacji reaktorów biologicznych. W reaktorach biologicznych zachodzi nitryfikacja, denitryfikacja, defosfatacja i redukcja węgla organicznego.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
System recyrkulacji wewnętrznej powoduje wymianę międzystrefową: pomiędzy komorami denitryfikacji i nitryfikacji. W każdym reaktorze, w ścianie między komorą nitryfikacji i denitryfikacji, zainstalowano po 3 pompy śmigłowe do recyrkulacji wewnętrznej oraz wykonano otwór do swobodnego przepływu z komory niedotlenionej do tlenowej. Zainstalowano ściany kierujące w komorach napowietrzania oraz mieszadła, wymuszające ruch okrężny w obu strefach.
Do napowietrzania osadu czynnego stosuje się 4 dmuchawy sterowane tlenomierzami, o maksymalnej ilość podawanego powietrza na reaktory biologiczne wynoszącego 20000 m3/h na 3 komory. Przelewami ze strefy nitryfikacji, ścieki z osadem czynnym spływają przez węzeł Biogradex - węzeł próżniowej modyfikacji osadu składający się z dwóch wież próżniowych, oraz pomp do wytwarzania próżni (zamknięty obieg wodny pomp próżniowych chłodzonych przepływającymi ściekami).
System służy do modyfikacji podciśnieniowej osadu czynnego na drodze jego przepływu z reaktorów biologicznych do osadników wtórnych. Dalej ścieki trafiają do trzech osadników wtórnych: dwóch radialnych i jednego poziomego, gdzie następuje oddzielenie i zagęszczenie zawiesiny osadu czynnego, a sklarowane ścieki odpływają przez komorę pomiarową do kolektora Ø 1200 i dalej do rzeki Warty.
Nowoczesne Dmuchawy Tlenu
Drugi projekt, którego realizacja właśnie dobiega końca, to montaż nowoczesnych dmuchaw tlenu. Jego pełna nazwa brzmi: ,,Dostawa, montaż oraz wpięcie w system aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki czterech dmuchaw technologicznych na terenie oczyszczalni ścieków w Gorzowie’’. Wartość zadania to 1.699.000,00 zł netto).
Nowe dmuchawy dostarczają od 5 do nawet 20 tysięcy metrów sześciennych powietrza na godzinę. Mamy trzy strefy tlenowe i tak naprawdę pracują trzy dmuchawy, czwarta jest w pogotowiu. Stare dmuchawy olejowe, napędzane dużymi silnikami, pochodziły jeszcze z ubiegłego wieku i już się praktycznie wyeksploatowały. Producent już nie zapewniał części zamiennych. Przeglądy były prowadzone na bieżąco, co 2-3 lata, ale przyszedł czas na postawienie na bardziej nowoczesne technologicznie rozwiązanie.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Istotnym plusem tej inwestycji są energooszczędne silniki, co z kolei stanowi ważny punkt realizacji programu efektywnych ulepszeń w zakresie oszczędności energii pierwotnej. - Atutów jest więcej, choćby zmniejszenie poziomu hałasu z ponad 100 decybeli do poniżej 80 - mówi starszy mistrz Jarosław Traczyk. - W starych urządzeniach trzeba było cyklicznie wymieniać olej i różne elementy, choćby łożyska. Obecne dmuchany są nowej generacji na łożyskach magnetycznych, dzięki czemu łożyskowanie jest bezstyczne i bezstratne. Nie ma potrzeby prowadzenia konserwacji.
- Stara dmuchawa miała prędkość obrotową wału na poziomie niespełna 1500 obrotów na minutę, nowe mają po 30 tysięcy. Dmuchawy nie przenoszą wibracji, są o regulowanej prędkości obrotowej wału napędowego. Nie ma potrzeby wykorzystywania jednej dmuchawy na sto procent, automat włączą w takim przypadku więcej, co pozwala na sporą oszczędność energii. Jeszcze innym atutem jest nielimitowana ilość cykli włączeń i wyłączeń.
Gospodarka Osadowa i Produkcja Biogazu
Oprócz podstawowego zadania Gorzowskiej Oczyszczalni Ścieków, jakim jest oczyszczanie ścieków, nieodłączną częścią procesu technologicznego jest gospodarka osadowa. Jak już wcześniej wspomnieliśmy, doprowadzenie ścieków do stanu zbliżonego do „wody” wiąże się z pozostawieniem w Oczyszczalni odpadu, którego jest tym więcej, im bardziej ścieki są zanieczyszczone.
Oczyszczalnia dobowo przyjmuje około 19 tys. m3 ścieków na dobę, z czego osady (osad surowy po osadniku wstępnym oraz osad nadmierny powstający w wyniku procesów biologicznych) odebrane ze ścieków podczas ich oczyszczania to około 200 m3 osadów o uwodnieniu około 95%.
W komorach tych, odbywa się proces fermentacji, podobny do np. fermentacji wina - z tym, że podczas fermentacji wina wydziela się głównie dwutlenek węgla, a w fermentacji osadów biogaz, który składem zbliżony jest do gazu ziemnego (wartość opałowa biogazu jest w granicach 23000 do 25000 kJ/Nm3, a zawartość metanu waha się od 60 do 65% objętości). Produkowany biogaz wykorzystywany jest w całości na potrzeby własne gospodarki cieplnej i energetycznej „GOŚ-ki”.
Biogaz wykorzystywany jest w procesie spalania w kotłowni technologicznej (dwa kotły o łącznej moc 1,2 MW) oraz w procesie kogeneracji (moc elektryczna każdego z dwóch kogeneratorów, to 340kW/h i cieplna 380 kW/h). - Energia elektryczna oraz ciepło służą Oczyszczalni - mówi Radosław Kasperski, kierownik oczyszczalni. - Prąd ze ścieków w Gorzowie produkowany jest już od 2008 roku.
Spalinowy silnik połączony z prądnicą wytwarza prąd, a przy tym emituje ciepło, które przechwycone przez specjalną instalację staje się ciepłem użytkowym. Gdy temperatury powietrza nie spadają poniżej +5°C ciepło odpadowe z układu kogeneracji wystarcza do ogrzania wszystkich obiektów socjalnych i technologicznych, czyli również reaktorów fermentacyjnych.
W zależności od pory roku oraz dobowej produkcji biogazu, układ kogeneracji w Oczyszczalni może pokryć 20-40% zapotrzebowania na energię elektryczną oraz 30-100% na ciepło w stosunku do całkowitych potrzeb obiektu. Oznacza to, że dzięki dobrze prowadzonemu procesowi technologicznemu w Gorzowskiej Oczyszczalni Ścieków, w wyniku fermentacji uzyskuje się nie tylko efekt ekologiczny, ale także duże oszczędności energii elektrycznej.
Wróćmy jednak do osadów. - Odbywa się to na dwóch wirówkach dekantacyjnych, w których wykorzystuje się siłę odśrodkową urządzenia i w wyniku dodania do uwodnionych osadów polimerów, czyli związków, które zmniejszają uwodnienie osadów oraz powodują zagęszczenie osadów, powstaje osad odwodniony. Charakteryzuje się on 21-23% zawartością suchej masy. Taki osad poddajemy higienizacji wapnem, co skutecznie niszczy mogące wystąpić w osadzie drobnoustroje oraz eliminuje nieprzyjemne zapachy.
Dziennie w Oczyszczalni produkuje się około 40 ton odwodnionych osadów. Depozyt od wielu lat, jako pełnowartościowy nawóz, oddawany jest środowisku tzn. przekazywany do rolniczego lub przyrodniczego wykorzystania jednak do celów niespożywczych. Osady są produktem naturalnym o dużej zawartości substancji organicznej, azotu, fosforu, mikro i makro elementów, co sprawia, że są wartościowymi nawozami wpływającymi na prawidłowy wzrost roślin. Przed zastosowaniem na gruntach, osady zgodnie z Ustawą o odpadach, co dwa miesiące poddawane są badaniom w akredytowanych laboratoriach pod kątem zawartości drobnoustrojów chorobotwórczych, metali ciężkich oraz takich parametrów jak odczyn, sucha masa, substancje organiczne, azot, fosfor, wapń, magnez.
Modernizacja i Rozbudowa
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji podpisało kontrakt na rozbudowę oczyszczalni ścieków w Gorzowie. 8 kwietnia podpisano umowę na rozbudowę i modernizację oczyszczalni ścieków - to już ósmy kontrakt zawarty w ramach projektu „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej na obszarze Związku Celowego Gmin MG-6”.
Łączny koszt inwestycji wyniesie 29 mln zł (część tej kwoty będzie pochodziła ze środków unijnych) , a całość ma być gotowa pod koniec października przyszłego roku. Wykonanie prac budowlanych powierzono konsorcjum warszawskiej firmy Budimex S.A. Gorzowska oczyszczalnia nie była remontowana od 33 lat, dlatego jej modernizacja jest bardzo potrzebna.
Projekt będzie polegać głównie na wprowadzeniu nowych technologii i wdrożeniu nowoczesnych technik. Prace będą polegały również na rozbiórce i wyburzeniu części oczyszczalni, a niektóre obiekty zostaną przebudowane. Sam projekt nie jest zbyt skomplikowany, ale jego realizacja będzie trudna ze względu na przeprowadzanie prac na istniejącym obiekcie.
Przygotowania do tej inwestycji prowadzono 5 lat, a prace budowlano-montażowe w gorzowskiej oczyszczalni ścieków trwały 19 miesięcy. W tym czasie powstały: system kontroli i sterowania procesami zagospodarowania osadów, dwie nowe komory fermentacyjne wraz z obiektami obsługowymi, stacja mechanicznego odwadniania osadu przefermentowanego, magazyn osadu odwodnionego.
Ponadto zmodernizowano budynek mechanicznego zagęszczania osadów oraz wykonano zbiornik buforowy osadu przefermentowanego. Dla mieszkańców okolic modernizacja oczyszczalni oznacza zmniejszenie uciążliwości w postaci nieprzyjemnych zapachów.
Jak poinformował Tomasz Kowaluk z PWiK w Gorzowie Wlkp., w czwartek nastąpiła oficjalna prezentacja zmodernizowanej części oczyszczalni. - Dzięki modernizacji nastąpiła poprawa stabilizacji biologicznej osadu i rozszerzenie możliwości jego wykorzystania np. w celach rolniczych, bardziej efektywny jest także proces oczyszczania ścieków, zmniejszyła się także uciążliwość zapachowa oczyszczalni - powiedział Kowaluk.
Dodał, że obecnie proces technologiczny związany z przeróbką osadów odbywa się automatycznie, co znacząco podwyższyło standard techniczny oczyszczalni. W ramach przedsięwzięcia m.in. wybudowano w miejsce starych nowe zamknięte komory fermentacyjne, powstała stacja mechanicznego odwadniania osadu, zmodernizowano budynek zagęszczania osadów oraz wybudowano zbiornik na powstały w wyniku fermentacji kompost.
Modernizacja oczyszczalni ścieków była częścią większego projektu. Wartość całego przedsięwzięcia, obejmującego miasto i ościenne gminy, to ponad 221,5 mln zł, w tym ok. 113 mln zł stanowi dofinansowanie z UE. Prace w terenie rozpoczęły się w 2010 r., zakończenie planowane jest we wrześniu 2015 r.
W ramach inwestycji zostanie wybudowanych 64,2 km i zmodernizowanych 8 km wodociągów. Powstanie także 150,1 km sieci kanalizacyjnej, a ponad 15 km już istniejącej zostanie zmodernizowane. Ponadto powstanie 89 przepompowni niezbędnych przy eksploatacji systemu.
Przydomowe Oczyszczalnie Biologiczne w Lubuskiem
W województwie lubuskim - obejmującym tak różnorodne obszary, jak polodowcowe Pojezierze Lubuskie czy Kotlinę Gorzowską - możliwości instalacji oczyszczalni są szerokie. Przydomowe oczyszczalnie ścieków są przeznaczone głównie dla domów jednorodzinnych i niewielkich skupisk, gdzie nie ma dostępu do rozbudowanej kanalizacji.
Sednem sprawnego działania instalacji jest wykorzystanie bakterii tlenowych, które w odpowiednio napowietrzonej komorze rozkładają materię organiczną. W efekcie powstaje klarowny efluent nadający się do rozsączenia w gruncie lub odprowadzenia do cieku wodnego. Ważną rolę odgrywa ograniczenie zawartości fosforu i azotu, które mogą przyczyniać się do eutrofizacji wód. Dzisiejsze instalacje są niemal w pełni zautomatyzowane.
Przydomowe oczyszczalnie biologiczne w lubuskim często trafiają na działki rekreacyjne i letniskowe, zwłaszcza w malowniczych okolicach jezior. Ze względu na znaczną liczbę jezior i rzek, konieczne jest uwzględnienie przepisów dotyczących ochrony wód. Właściwe hydrogeologiczne badania wskazują, czy zastosować rowu chłonnego, czy postawić na drenaż rozsączający.
Podsumowanie
Gorzowska Oczyszczalnia Ścieków, dzięki ciągłym modernizacjom i inwestycjom w nowoczesne technologie, jest w stanie sprostać stale rosnącym wymaganiom ochrony środowiska. Realizowane projekty nie tylko poprawiają efektywność oczyszczania ścieków, ale także przyczyniają się do produkcji energii odnawialnej i zrównoważonej gospodarki osadowej.
tags: #gorzowska #oczyszczalnia #ścieków #informacje
