Filtracja wód opadowych do gruntu: Kompleksowy przewodnik
- Szczegóły
Woda deszczowa, jeśli nie zostanie właściwie zagospodarowana, może prowadzić do wielu problemów - od zalewania działek i piwnic po osłabienie konstrukcji budynków czy erozję gleby. Dlatego odprowadzanie wody deszczowej z gruntu to nie tylko kwestia komfortu, ale również bezpieczeństwa i trwałości infrastruktury.
Przez lata stosowano proste sposoby na odprowadzenie deszczówki - rynny, rury spustowe czy rowy melioracyjne. Choć nadal bywają użyteczne, coraz częściej nie wystarczają przy wzroście częstotliwości intensywnych opadów, a także postępującej urbanizacji i modernizacji okolic mieszkalnych.
Metody odprowadzania wód opadowych
Istnieje wiele metod odprowadzania wód opadowych, a wybór odpowiedniej zależy od specyfiki terenu, potrzeb właściciela posesji oraz aspektów ekonomicznych i ekologicznych.
Drenaż liniowy
Jedną z popularniejszych metod odprowadzania wód opadowych jest zastosowanie drenażu liniowego. To system korytek najczęściej umieszczanych przy podjazdach, chodnikach czy tarasach, który skutecznie zbiera wodę z powierzchni utwardzonych i przekierowuje ją do kanalizacji lub zbiornika retencyjnego.
Studnie chłonne
Tam, gdzie gleba jest przepuszczalna, dobrym rozwiązaniem na odprowadzanie wód opadowych może być montaż studni chłonnych. Tego rodzaju system odprowadzenia wody deszczowej polega na gromadzeniu deszczówki w specjalnym zbiorniku, skąd woda powoli przesiąka do gruntu.
Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej
Studnie chłonne służą do punktowego wprowadzania wód opadowych do ziemi, a ich konstrukcja przypomina tradycyjne studnie. Na dnie znajduje się jednak niewielka warstwa filtracyjna ze żwiru lub tłucznia.
Studnie chłonne - rozsączające wykonywane są najczęściej z kręgów betonowych lub jako gotowe prefabrykaty z tworzyw. Zajmują mało miejsca, dlatego nadają się do stosowania w warunkach stosunkowo gęstej zabudowy.
Studnie stosuje przede wszystkim na terenach, gdzie występują dobre warunki do wsiąkania wód. Są jednak także stosowane na terenach, gdzie wierzchnią warstwę gruntu stanowi warstwa słabo przepuszczalna, a dopiero głębsze warstwy mają lepsze zdolności filtracyjne. Jej dno powinno być jednak o około 1,5 m nad poziomem wód gruntowych.
Studnie można wykonać przy każdej rurze spustowej lub dla kilku rur jednocześnie. Studni chłonnej nie należy lokalizować blisko studni, z których pobiera się wodę do picia ani blisko budynków.
W celu polepszenia sprawności wsiąkania i pojemności retencyjnej studnie chłonne można ze sobą łączyć, tworząc system połączonych studni. Polepszenie wsiąkania można również uzyskać poprzez wykonanie wokół studni opaski żwirowej (bez wypełniania studni żwirem).
Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów
Rozwiązania te umożliwiają odwodnienie większych terenów uszczelnionych niż w przypadku pojedynczej studni chłonnej z tradycyjnym wypełnieniem żwirowym, którą można zastosować do zagospodarowania spływu z niewielkiej powierzchni, np.
Ogrody deszczowe
Ogród deszczowy to odpowiedź na potrzebę połączenia funkcjonalności z walorami krajobrazowymi. To specjalnie zaprojektowana niecka wypełniona roślinami hydrofitowymi, która zatrzymuje wodę opadową i pozwala jej na powolne wsiąkanie.
Tego rodzaju odprowadzenie deszczówki nie tylko chroni teren przed zalaniem, ale również wspiera lokalną bioróżnorodność i może stać się ozdobą ogrodu.
Ogrody deszczowe to po prostu połacie roślin zielonych oraz kwitnących, zasadzone na odpowiednio przygotowanym podłożu, które filtruje i zatrzymuje wodę. Deszczówka zamiast spływać do kanalizacji jest stopniowo wchłaniana i wykorzystywana przez rośliny.
Systemy korzeniowe jak i odpowiednio dobrane podłoże ogrodu (keramzyt, piasek) oczyszczają wody deszczowe z zanieczyszczeń. Ogrody deszczowe można zakładać w gruncie, ale też w skrzyniach, donicach na powierzchni gruntu.
Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru
Ten w gruncie może być wykonany bez uszczelnienia dna lub z częściowym jego uszczelnieniem, tak aby woda mogła odpowiednio wsiąkać w glebę, zachowując funkcję retencji czasowej. Ogród tworzony w pojemnikach z kolei pełni głównie funkcję retencyjną. W tym przypadku warto też pamiętać, aby pojemnik był trwały i wytrzymały na napór materiału wypełniającego oraz warunki atmosferyczne. Można go wyścielić folią PVC lub geomembraną.
Warstwy podłoża w ogrodzie układa się od najbardziej przepuszczalnej warstwy np. żwiru, kruszywa, poprzez podłoża o mniejszym uziarnieniu, jak np. piasek. Górną warstwę stanowi mieszanka z ziemią ogrodniczą, w której sadzone są gęsto rośliny.
Roślinność porastająca ogrody deszczowe musi być odporna zarówno na czasowe zalanie wodą, jak i występujące okresy suszy. W polskich warunkach klimatycznych najbardziej odpowiednie będą np. kosaćce, mięta, turzyce, tojeść lub paprocie wieloletnie.
Zbiorniki retencyjne
Jeśli zależy Ci na ponownym wykorzystaniu wody opadowej - np. do podlewania ogrodu czy spłukiwania toalety - warto zainwestować w zbiornik retencyjny. Może być to prosty zbiornik naziemny lub bardziej zaawansowany system podziemny.
Tego typu odprowadzanie wód opadowych to nie tylko sposób na oszczędność, ale i świadome gospodarowanie zasobami wodnymi.
Podstawowym sposobem na zatrzymanie wody deszczowej na terenie nieruchomości w celu późniejszego jej wykorzystania jest zastosowanie naziemnych lub podziemnych zbiorników retencyjnych. Zgromadzoną w zbiornikach wodę można wykorzystać do prac porządkowych (mycie, spłukiwanie), uzupełniania oczek wodnych oraz podlewania.
Bardziej zaawansowane systemy pozwalają na wykorzystanie wody w instalacji wewnętrznej np. Naziemny zbiornik zbiera wodę spływająca pionową rurą spustową z rynien wokół dachu. Jego pojemność powinna być dostosowana m.in. do wielkości dachu oraz średniej opadów.
Aby dobrać właściwą wielkość, można skorzystać ze specjalnych kalkulatorów zamieszczonych na stronach dystrybutorów rozwiązań dla zagospodarowania deszczówki. Przy domu jednorodzinnym zazwyczaj stosuje się zbiornik o pojemności od kilkudziesięciu do 2000 litrów, wykonany z tworzywa sztucznego.
W zbiorniku instalujemy kran, z którego pobieramy wodę wężem lub do konewki. Wodę można czerpać też przez pompę ciśnieniowa, umieszczoną w zbiorniku. W zbiorniku powinno się również wykonać zabezpieczenie przeciwko przelaniu wody przy ulewnych deszczach, które instaluje się 5- 10 cm poniżej górnej krawędzi pojemnika.
Zbiornik naziemny najlepiej umieścić przy elewacji domu, zaraz pod rynną spustową, w miejscu zacienionym, aby zapobiec namnażaniu się glonów i bakterii. Ciekawym rozwiązaniem są zbiorniki dekoracyjne, np.
Podziemny zbiornik na deszczówkę, jak sama nazwa wskazuje, można wkopać w ziemię. Mniej zaawansowane systemy odprowadzają wodę do zbiornika wprost z systemu rynien, jednak na rynku są dostępne także bardziej zaawansowane technologicznie zbiorniki zawierające czujniki i specjalne filtry, dzięki czemu można bezpiecznie stosować deszczówkę do prania czy też do spłukiwania toalety.
Najmniejsze podziemne zbiorniki mają 2000 litrów pojemności, ale można je łączyć ze sobą i tworzyć cały system zbiorników.
Komory drenażowe
Coraz większą popularnością cieszą się również komory drenażowe - modułowe elementy z tworzywa, które tworzą przestrzeń do retencjonowania i infiltracji wody w gruncie. Są lekkie, łatwe w montażu i pozwalają elastycznie dopasować system do warunków działki.
Taki system odprowadzania wody deszczowej sprawia, że retencja staje się bardziej przewidywalna i efektywna, zwłaszcza w przypadku intensywnych opadów.
Nie ryzykuj zalania ani uszkodzeń gruntu - zainwestuj w trwałe i nowoczesne rozwiązania do odprowadzania wód opadowych. Komory drenażowe marki Ekobudex Retencja sp. z o.o. to połączenie jakości, funkcjonalności i łatwego montażu. Doskonale sprawdzą się zarówno przy domach jednorodzinnych, jak i w większych inwestycjach.
Skrzynki i tunele rozsączające
Jednym z ciekawszych sposobów podziemnego zagospodarowania wody opadowej jest zastosowanie skrzynek lub rur rozsączających - drenaży rozsączających. W ten sposób wodę można odprowadzić nawet pod podjazdem lub parkingiem.
Podstawą wyboru rozwiązania jest zapewnienie pojemności układu, który przejmie zakładaną ilość deszczu. Do odprowadzania małych powierzchni sprawdza się drenaż - czyli dziurawa rura, którą woda deszczowa wnika do ziemi. W dodatku taki system drenażu można wykonać samodzielnie.
Ale podziemne skrzynie rozsączające to poważna inwestycja, wymagająca fachowego projektu i wykonawstwa. Trzeba tu wziąć pod uwagę wiele elementów: odległość układu rozsączającego od sąsiednich budynków nie posiadających zaizolowanych piwnic, powinna być większa niż 6 metrów.
Dolna powierzchnia instalacji (skrzynek lub tuneli) powinna znajdować się minimum 1 metr ponad poziomem wody gruntowej. Dystans od istniejącego drzewostanu powinien być równy przynajmniej średnicy korony drzew.
Ważnym elementem układu jest zastosowanie filtra, który zatrzyma wszelkie stałe zanieczyszczenia, które mogą zatkać układ (np. liście).
Skrzynki oraz tunele rozsączające - umieszcza się je pod powierzchnią gruntu; są one konstruowane tak, by można je było ze sobą łączyć, co pozwoli na uzyskanie pożądanej do osuszenia danego terenu objętości. Mogą znajdować się nawet w miejscach, w których grunt jest obciążany, na przykład poprzez parujące samochody.
Niecka retencyjna
Niecka retencyjna to łagodne zagłębienie terenu, w którym czasowo (nawet do kilku dni) gromadzi się woda i następnie wchłania się do ziemi. Niecka może mieć bardzo różne kształty i rozmiary, nadając ogrodowi dodatkowe urozmaicenie terenowe.
Jej początek powinien zaczynać się niedaleko rynny spustowej odprowadzającej wody z dachu (kilka metrów) .Jeżeli wody gruntowe są płytkie albo podłoże stanowią piaszczyste gliny, niecka winna być płytsza, ale za to większa powierzchniowo.
Aby stworzyć nieckę, należy najpierw wyznaczyć jej granice, a następnie ją wykopać, tworząc łagodny spadek brzegu. Niecka powinna być tak uformowana, aby woda mogła wypełnić ją w całości.
Zagłębienie i obrzeża można obsiać trawą lub roślinnością odporną na okresowe zalewania wodą oraz na suszę. Jeżeli do niecki odprowadzamy wody z dachu, musimy położyć rurę dopływową.
Oczka wodne i stawy hydrofitowe
Oczko wodne to mały zbiornik wody, występujący w warunkach naturalnych lub w ogrodach. Oczko wodne oprócz funkcji estetycznej może być buforem bezpieczeństwa podczas silnych opadu deszczu oraz oazą zieleni i wilgoci w czasie suszy. W sytuacjach krytycznych może stanowić źródło wody podczas nawadniania ogrodu.
Jak zbudować takie oczko? Woda deszczowa powinna być doprowadzana do takiego zbiornika przez urządzenie pozwalające sterować przepływem. Bezpośredni odpływ może powodować wypłukiwanie dna, ze względu na silny strumień lub nadmierne przepełnienie oczka wodnego.
Do samodzielnej budowy oczek wodnych wykorzystuje się zbiorniki naturalne, zbiorniki z wykorzystaniem folii, i wykładzin (PE, PVC, EPDM, Butyl), zbiorniki gotowe plastikowe lub ręcznie laminowane, zbiorniki betonowe z kręgów lub wylewane, zbiorniki z bentonitu lub murowane.
Stawy hydrofitowe to sztuczne zbiorniki wodne, znacznie większe od „oczek wodnych”. Celem ich budowy jest wykorzystanie jak największej ilości wód opadowych, pochodzących szczególnie z dużych powierzchni, przy jednoczesnym wysokim poziomie wód gruntowych.
Mogą one przybrać postać zbiornika przepływowego z roślinnością pływającą lub zbiornika z przepływem podpowierzchniowym, porośniętego zakorzenioną roślinnością wodną lub bagienną. Stawy takie przypominają ogrody deszczowe, różnią się głównie głębokością wody w poszczególnych strefach i powiązanym z tym doborem roślinności.
Obiekt składa się z uszczelnionej, płytkiej sadzawki zapobiegającej wyciekaniu wód do warstwy wodonośnej. Wody przedostają się do systemu od góry, a następnie przepływają poziomo przez warstwy filtracyjne. Budowa takiego stawu wymaga określonych pozwoleń i projektu.
Należy również przewidzieć systematyczne pobory próbek ścieków, dla wykazania spełnienia warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalnego procentu redukcji zanieczyszczeń.
Zielone dachy
Zielone dachy to pokrycia powierzchni dachu, które umożliwiają uprawę roślin oraz zmniejszają bezpośredni odpływu wód deszczowych do odbiornika. Nie tylko ładnie wyglądają, ale też tłumią hałasy, zimą zapobiegają stratom cieplnym, a latem chronią przed nadmiernym nagrzewaniem się budynku.
Taki dach jest cięższy niż klasyczny, do budowy trzeba przygotować się już na etapie projektowym, a dopuszczalny maksymalny spadek dachu wynosi 30 stopni.
Pokrycie takie składa się z kilku warstw: roślinnej, filtrującej (zabezpiecza drenaż przed zanieczyszczeniem), drenażu zbierającego i odprowadzającego wodę, warstwy zabezpieczającej niższe warstwy przed rozwojem korzeni, warstw termo- i hydroizolacyjnej.
Zielony dach ma długą trwałość, filtruje zanieczyszczenia z powietrza i produkuje tlen. Pomaga ograniczyć występowanie zjawiska tzw. „miejskiej wyspy ciepła”. No i oczywiście magazynuje wody opadowe.
tags: #filtracja #wód #opadowych #do #gruntu
