Filtracja Narurowa w Akwarystyce: Jak Często Wymieniać Wkłady?

Szczegóły: Opublikowano: 10. March 2026

Wydajna filtracja jest nierozłącznym elementem każdego zbiornika, którego zadaniem jest zapewnienie mieszkańcom przejrzystej, czystej wody o odpowiednich parametrach. Sposobów na osiągnięcie takiego stanu rzeczy jest wiele. Jednym z możliwych rozwiązań jest filtr zewnętrzny oparty na korpusach narurowych zwany potocznie narurowcem, w którym przepływ wody napędzany jest pompą obiegową. Filtr zewnętrzny to taki filtr, w którym oczyszczenie wody odbywa się poza zbiornikiem.

W tym celu jest ona wyprowadzana poza akwarium, następnie przechodzi przez odpowiednio dobrane media filtracyjne. Warto podkreślić, że filtra narurowego nie kupimy w sklepie, musimy skonstruować go sami. Nie jest to jakieś specjalnie trudne zadanie, jednakże brak informacji może zniechęcić do jego budowy. Myślę, że zupełnie niepotrzebnie. Niniejszy poradnik przybliża podstawowe elementy wymagane do skonstruowania takiego filtra w oparciu o system klejonych rur PVC o średnicy 32mm.

Budowa Filtra Narurowego DIY

W związku z tym, że filtr musimy zbudować sami należy sobie odpowiedzieć na wiele pytań, które będą miały przełożenie na koszt całej konstrukcji. Dlatego też niniejszy poradnik nie sugeruje ile jakich elementów trzeba zastosować tylko opisuje z jakich elementów należy taki filtr zbudować. Zacznijmy od tego, że wszystkie połączenia gwintowane muszą zostać uszczelnione. Zabezpieczenie takie polega na nawinięciu na gwint nici teflonowej, np. Gwint zabezpieczamy nawijając nić tak jak na filmie. Pudełko z nicią wyposażone jest w specjalny obcinak ułatwiający odcięcie nici po zakończonym okręcaniu.

Aby połączyć poszczególne elementy potrzebne nam będą jeszcze dwa akcesoria - klej do PVC oraz środek oczyszczający. Zanim jednak przystąpimy do wykonywania połączeń należy zastosować środki ostrożności zalecane przez producenta. Przy pomocy środka oczyszczającego należy odtłuścić elementy które będziemy kleić. W zestawie dostępny jest specjalny aplikator ułatwiający naniesienie preparatu. Po wysuszeniu możemy przystąpić do klejenia. Klej nanosimy na obydwa klejone elementy za pomocą dostępnego w zestawie aplikatora, w taki sposób aby cała klejona powierzchnia pokryta była warstwą kleju. Następnie wkładamy jeden element w drugi. W celu lepszego rozprowadzenia kleju można obrócić jeden z elementów o 360 stopni, co zagwarantuje równomierne rozprowadzenie kleju na obydwu elementach. Warto pamiętać, że klej ma postać gęstej ale mimo wszystko dość płynnej mazi. Schnie dość szybko.

Pompa Obiegowa

Jest w mojej opinii najważniejszym elementem układu. Jej zadaniem jest napędzanie przepływu wody przez filtr. Standardowo nowoczesne pompy pozwalają na regulację prędkości obrotowych wirnika pompy co przekłada się na prędkość przepływu wody w układzie, co za tym dalej idzie mniejszą lub większą falę w akwarium. Pompę do układu montujemy za pomocą tzn. śrubunków czyli metalowych kształtek wykorzystywanych do połączeń w instalacjach hydraulicznych. Standardowo pompa nie jest wyposażona w śrubunek należy go dokupić osobno. Istotne jest aby odpowiednio go dobrać, tj. aby z jednej strony gwint pasował do pompy, a z drugiej do kształtek PVC zastosowanych w układzie. Dlatego też, należy pamiętać aby średnica gwintu wewnętrznego (tulei) śrubunku wyniosła 1” (1 cal). Średnica gwintu nakrętki musi odpowiadać gwintowi pompy.

Przeczytaj także: Definicja i pomiar filtracji kłębuszkowej

Każda pompa obiegowa ma oznaczenia w formacie X-Y/Z np. 25-40/180. Składowa X oznaczenia oznacza średnicę przyłączy, składowa Y - oznacza wysokość podnoszenia słupa wody, składowa Z oznacza długość korpusu. Aby móc połączyć śrubunek z instalacją klejoną potrzebna będzie złączka PVC 32 x 40 x 1” którą należy wkręcić w tuleję śrubunku. Po pomyślnym połączeniu złączki ze śrubunkiem możliwe jest wklejenie rury PVC o średnicy 32mm do drugiego końca złączki. Prawidłowe połączenie widzimy na zdjęciu poniżej, gdzie od lewej strony mamy odpowiednio: końcówkę pompy (kolor czarny), śrubunek (kolor ciemno szary), nić uszczelniającą (kolor biały), wspomnianą kształtkę PVC (kolor szary).

Korpusy Narurowe

W filtracji narurowej media filtracyjne umieszczane są w korpusach narurowych. Kupując korpus warto zwrócić uwagę czy posiada on odpowietrznik pozwalający na usunięcie nadmiaru powietrza. W ofercie można znaleźć korpusy o różnych średnicach gwintów przyłącza, jednakże niniejszy przewodnik omawia filtrację z korpusem o gwincie przyłącza 3/4 cala. W sprzedaży dostępnych jest kilka rodzajów korpusów, różniących się mechanizmem służącym do odpowietrzania. Część posiada mechanizm ręczny, jego działanie polega na wykręcaniu śrubki umieszczonej w koronie korpusu, inne zaś posiadają mechanizm sprężynowy pozwalający na odpowietrzenie korpusu poprzez naciśnięcie przycisku. W obydwu przypadkach korpus odpowietrzamy do momentu pojawienia się strużki wody.

Montując korpus do układu należy zwrócić uwagę na oznaczenia IN/OUT informujące o kierunku przepływu wody, która wpływa do korpusu tam gdzie jest oznaczenie IN, a wypływa tam gdzie jest OUT. W przypadku sekcji mechanicznej korpus należy podłączyć zgodnie z oznaczeniami IN/OUT. W przypadku sekcji biologicznej i zastosowaniu w korpusie kawałka rurki PVC lub węża ogrodowego korpus podłączamy na odwrót, czyli OUT/IN. W tym wypadku woda wpływa poprzez OUT, spływa rurką w dół a następnie przeciska się przez medium filtracyjne wypełniające korpus. W przypadku zastosowania puszki zasypowej w sekcji biologicznej sposób podłączenia nie ma znaczenia. Aby połączyć korpus narurowy zresztą układu potrzebujemy kolejnej złączki. Puszka zasypowa jest wygodnym rozwiązaniem do umieszczenia medium filtracyjnego w korpusie narurowym i jest ona alternatywą do własnych rozwiązań opartych na wężu czy rurce PVC montowanej do korpusu. Medium filtracyjne wsypuje się do puszki która następnie jest umieszczana w korpusie.

Rury, Kolanka i Trójniki

Kolejnym bardzo istotnym elementem filtracji opartej o korpusy narurowe są rury dzięki którym możliwe będzie połączenie wszystkiego w całość. W przypadku rur PVC o średnicy 32 mm w sprzedaży dostępne są rury o dwóch grubościach ścianek - jest to albo 1.6 mm (PN10) albo 2.4 mm (PN16). Z punktu widzenia filtracji grubość ścianek nie ma moim zdaniem większego znaczenia, natomiast rurę o cieńszej ściance trudniej przeciąć obcinakiem zwłaszcza jeżeli są to krótkie kawałki. Problem w tym, że przy próbie zbyt szybkiego przecięcia rura potrafi pęknąć, a z drugiej strony się odkształca.

Kolejne dwa bardzo istotne elementy to kolanka oraz trójniki. Pierwsze pozwolą nam wykonywać „zakręty” a drugie umożliwią tworzenie odnóg i dodatkowych nitek przez które będzie płynąć filtrowana woda. Standardem jest wykorzystanie kolanek w których kąt wynosi 90 stopni. Ich podstawową zaletą jest niewielki rozmiar, co pozwala w sposób efektywny wykorzystać miejsce w szafce gdzie umieszczony jest filtr. W kolanko można z obydwu stron wkleić rurę o średnicy 32 mm. Alternatywą dla kolanek złamanych pod kątem 90 stopni są kolanka o kącie 45 stopni lub też kolanka wygięte w kształcie łuku. Osoby posiadające więcej miejsca mogą rozważyć zastosowanie łuków zamiast kolanek. Aby stworzyć odgałęzienie potrzebny jest trójnik.

Przeczytaj także: Webber AP8400 - wymiana filtrów

Zawory

Każdy filtr narurowy powinien być wyposażony w zawory pozwalające na zamknięcie dopływu/odpływu wody z akwarium. Jest to istotne zwłaszcza podczas prac konserwacyjnych kiedy musimy zakręcić wodę aby nie spowodować powodzi w pomieszczeniu w którym znajduje się akwarium. Zawór składa się z 3 części. Do dwóch zewnętrznych wklejamy rurę o średnicy 32 mm. Rysunek poniżej przedstawia prawidłowy sposób skręcania zaworu w momencie gdy jest on już umieszczony w naszej instalacji. W tym celu należy ściągnąć pokrętło służące do zakręcania zaworu, odbezpieczyć dekielek, znajdujący się na nim, a następnie obrócić pokrętło tak aby zęby złapały części śrubunku zaworu i odpowiednio dokręcić. Do zasysu wody w akwarium można wykorzystać sitko spływu.

Filtracja Chemiczna

Zamieszczone wyżej informacje są wystarczające aby zbudować sekcje mechaniczną oraz biologiczną, gdzie średnice rur doprowadzających i odprowadzających wodę do korpusu są takie same. Trochę inaczej sprawa wygląda w filtracji chemicznej, gdzie przepływ wody przez filtr powinien być stosunkowo niski. W tym przypadku wodę do korpusu doprowadzamy standardowo przy pomocy rury o średnicy 32 mm natomiast woda wyprowadzana jest z filtra poprzez zawór osmozy. Tak jak już wcześniej wspomniałem zaworu osmozy nie uda się wkręcić bezpośrednio do przyłącza w korpusie narurowym. Zaczynamy od połączenia dwóch redukcji, czyli wkręcamy redukcję 1/2” na 3/8” w redukcję 3/4” na 1/2” pamiętając o uszczelnieniu gwintów nicią. Tak przygotowany zestaw wkręcamy do przyłącza korpusu narurowego, a następnie montujemy zawór.

Montaż Grzałki

W filtrze narurowym z powodzeniem można zamontować grzałkę, co pozwoli potencjalnemu użytkownikowi ograniczyć ilość sprzętu umieszczonego w zbiorniku podnosząc jego walory estetyczne. Aby zamontować grzałkę potrzebne będzie kilka dodatkowych elementów. W pierwszej kolejności należy dokonać zakupu standardowej grzałki łazienkowej z termoregulatorem wybierając moc odpowiednią do zbiornika. Dodatkowo konieczne będzie zakupienie kawałka rury PVC-U 25 X 1,5 PN10, tym razem o przekroju 25mm aby wymusić przepływ wody przez obejście w którym zostanie zamontowana grzałka. Dodatkowo potrzebujemy złączki PVC KW D32 - 1″ GW którą z jednej strony nakleimy na rurę PVC o średnicy 32 mm a z drugiej strony wkręcimy redukcję 1” na 1/2” ponieważ gwint grzałki ma średnicę 1/2”. W przypadku gdy średnica gwintu grzałki jest inna należy wybrać inną redukcję. Redukcję warto zastosować, bo w przypadku konieczności wymiany grzałki na nową wykręcamy ją z mosiężnej redukcji aniżeli kształtki PVC której gwint jest znacznie mniej wytrzymały.

Zdjęcie poniżej prezentuje mój filtr narurowy zbudowany na rurach 32 mm oraz wklejoną grzałką 300 W. Filtr posiada 3 korpusy odpowiedzialne za filtrację mechaniczną, 3 korpusy odpowiedzialne za filtrację biologiczną, 2 korpusy odpowiedzialne za filtrację chemiczną. Dodatkowo można zauważyć, że filtr posiada zamontowane dodatkowe korpusy służące do uzdatniania wody. W celu zwiększenia przepływu korpusy biologiczne i mechaniczne zamontowane zostały równolegle.

Testy instalacji przeprowadzone bez zamontowanych mediów filtracyjnych wykazały następujące parametry instalacji na poszczególnych biegach pompy: bieg 1 ~ 1200 l/godzinę, 5 W, bieg 2 ~ 2000 l/godzinę, 15 W, bieg 3 ~ 2250 l/godzinę 18 W dla pompy Grundfos Alfa 2 25-40/180.

Przeczytaj także: Optymalne rozcieńczenie bimbru

Aby trochę ułatwić policzenie przybliżonych kosztów przygotowałem prosty arkusz w formacie excel który pozwoli obliczyć koszty budowy filtra narurowego.

Filtry RO do Akwarium

Filtry RO do akwarium, czyli filtry odwróconej osmozy, to zaawansowane technologicznie urządzenia, które oferują najwyższy poziom oczyszczania wody. Filtr RO w akwarium usuwa z wody wszystkie występujące w niej zanieczyszczenia, w tym metale ciężkie, pestycydy, krzemiany oraz inne szkodliwe substancje. Dla ryb i roślin, które wymagają szczególnie czystej wody, filtr RO w akwarium jest nieocenionym rozwiązaniem. Jeżeli zależy Ci na najwyższej jakości wody i zdrowiu Twoich ryb oraz roślin, filtry RO do akwarium są najlepszym wyborem.

Przykłady filtrów RO dostępnych na rynku:

Zestaw odwróconej osmozy Aqua Vita RO4
Akwarystyczny filtr odwróconej osmozy RO4 AQUAVITA z membraną AC-OM-200 200 GPD
RO4 AQUAVITA 150 GPD
AQUAVITA RO4 DEMI PRO
DEMI TRIO z żywicą jonowymienną Purolite MB400
4-stopniowy filtr odwróconej osmozy z membraną 100GPD oraz żywicą MB400
RO3 AKVA LINE z membraną AQUAFILTER 100 GPD
DEMI DUO 10 cali z złożem jonowymiennym Purolite MB400
RO3 Aqua Vita z membraną VONTRON 150 GPD
AKVARO RO3 75 GPD z membraną OSMOTEC 75 GPD
Zestaw DEMI do końcowej demineralizacji wody z żywicą MB400 ROHM HAAS
Zestaw DEMI z żywicą jonowymienną MB20 ROHM HAAS

Wymiana Wkładów Filtracyjnych

Wymiana wkładów filtracyjnych zależy od pojemności akwarium oraz od rodzaju zastosowanego filtra. Wkłady w filtrach zewnętrznych i wewnętrznych powinno się wymieniać co 6-12 miesięcy, w zależności od ich zużycia. Wkłady filtracyjne w filtrach BB i Cintropur należy wymieniać nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy. Dotyczy to każdego rodzaju wkładu. Praktycznie należy robić to częściej gdyż jest to zależne od zużycia wody i jej jakości. Wskaźnikiem pomocnym jest spadek ciśnienia w instalacji lub na manometrze filtra o 0,2 bar względem ciśnienia ustalonego w normalnych warunkach pracy instalacji.

Filtr używany po czasie wymiany zalecanym przez producenta nie spełnia swojej funkcji należycie. Ponadto może również wpłynąć na ciśnienie wody. W przypadku osmozy raz na 6 miesięcy wykonuje się tzw. mały serwis, czyli wymianę wszystkich filtrów wstępnych. Raz na 12 miesięcy duży serwis - czyli wymienia się wszystkie filtry wstępne i filtry końcowe (poza membraną).

Wkładów filtrów mechanicznych (wszelkiego rodzaju siatki nylonowe lub metalowe) nie wymieniamy jeśli nie uległy zepsuciu. Kupując filtry w naszym sklepie będą Państwo mogli skorzystać z „Przypominacza„. Przypominacz jest to funkcja, informująca o konieczności wymiany części eksploatacyjnych zakupionych towarów.

Wkłady do Filtrów Wody

Filtracyjne wkłady do filtrów wody stanowią główny element uzdatniania wody. Odpowiadają za jej oczyszczenie oraz poprawę parametrów fizycznych i chemicznych wody. Wkłady do filtrów wody usuwają praktycznie wszystkie zanieczyszczenia z wody. Dobierane są zgodnie z przeznaczeniem, do wody wodociągowej i do wody z własnej studni. Najbardziej popularne są wkłady mechaniczne do usuwania zanieczyszczeń stałych z wody, stosowane jako filtracja wstępna narurowa lub jako element systemów odwróconej osmozy.

Rodzaje Wkładów Filtracyjnych:

Wkłady Mechaniczne: Sznurkowe, piankowe, harmonijkowe, siatkowe. Zatrzymują piasek, rdzę, muł i inne zanieczyszczenia stałe.
Wkłady Zmiękczające: Wypełnione żywicą jonowymienną, usuwają wapń i magnez, redukują twardość wody.
Wkłady Odżelaziające: Wypełnione zeolitowym złożem Birm, skuteczne w usuwaniu żelaza z wody ze studni.
Wkłady Węglowe: Z węglem aktywnym kokosowym lub bitumicznym, usuwają chlor, metale ciężkie, poprawiają smak i zapach wody.
Wkłady Alkalizujące: Zwiększają pH wody pitnej.
Wkłady do Filtrów RO: Zapewniają dokładną i wieloetapową filtrację wody do picia.

Właściwy dobór wkładów do obudów i korpusów narurowych filtrów wody pozwoli na skuteczne uzdatnianie wody. Przy zakupie wymiennych wkładów filtracyjnych warto skontaktować się z jednym z naszych doradców. Z chęcią pomożemy wybrać odpowiednie rozwiązanie, aby poprawić parametry chemiczne, fizyczne oraz smakowo-zapachowe wody z własnego ujęcia i wody z sieci wodociągowej.

Przykładowe wkłady:

Wkład piankowy sedymentacyjny o większym mikronażu np. 20 mikr.
Wkład piankowy sedymentacyjny dokładny, np. 5 mikr.
Wkład jonizujący wodę - zwiększa pH wody do ok.

Trójetapowe Filtry Narurowe

Trójetapowe filtry narurowe są dostępne w różnych zestawieniach. Najpopularniejsze stanowi połączenie filtra wstępnego do usuwania zanieczyszczeń mechanicznych, wkładu zmiękczającego do obniżenia stopnia twardości wody oraz wkładu z węglem aktywnym do poprawy smaku, zapachu oraz barwy wody. Alternatywą jest połączenie lampy bakteriobójczej z filtrem mechanicznym oraz filtrem z węglem aktywnym.

Zalety trójetapowych filtrów Atlas Filtri DP TRIO SANIC:

Solidna konstrukcja
Łatwe w wymianie wkłady filtracyjne
Technologia antybakteryjna Microban®
Atesty PZH

Lampy Bakteriobójcze Cintropur

Lampy UV Cintropur odbiegają nieco wizualnie od innych urządzeń dostępnych na rynku. Cintropur to belgijska marka, działająca w branży uzdatniania wody już od wielu lat. Ich produkty są znane i doceniane na całym świecie. Znajdują swoje miejsce zarówno w domach, jak też w przemyśle. Firma odznacza się dużym doświadczeniem i precyzją wykonania. Proponowane rozwiązania są bardzo innowacyjne, proste w obsłudze i przede wszystkim skuteczne.

Modele lamp bakteriobójczych Cintropur:

Cintropur 2100 (wydajność 1,1 m3/h, moc 25W)
Cintropur 4100 (wydajność 1,4 m3/h, moc 40W)
Cintropur DUO-UV (filtr narurowy z wkładem mechanicznym + lampa bakteriobójcza)
Cintropur TRIO-UV (filtr mechaniczny + filtr z węglem aktywnym + lampa bakteriobójcza, wydajność 2 m3/h)

Podsumowanie

Wybór odpowiedniego systemu filtracji zależy od wielu czynników, w tym od wielkości akwarium, rodzaju ryb i roślin, a także od specyfiki wody, którą posiadasz. Filtry w akwarium to niezbędny element każdego zbiornika, a systemy filtracyjne pozwalają utrzymać zdrowe i czyste środowisko dla ryb oraz roślin. Jeśli zależy nam na maksymalnej efektywności i łatwości obsługi, zewnętrzny filtr do akwarium może być idealnym rozwiązaniem. Dla bardziej wymagających akwarystów, którzy chcą uniknąć problemów związanych z krzemianami w akwarium, doskonałym wyborem będą filtry odwróconej osmozy lub systemy z demineralizatorami.

tags: #filtracja #narurowa #jak #często #wymiana #wkładów