Filtr HEPA: Co to jest i dlaczego jest tak ważny?
- Szczegóły
Filtry HEPA (ang. High Efficiency Particulate Air) to jedne z najpopularniejszych i najskuteczniejszych filtrów powietrza dostępnych na rynku. Zapewniają niemal stuprocentową redukcję zanieczyszczeń powietrza w pomieszczeniu. Są one stosowane nie tylko w warunkach domowych, ale także w zakładach przemysłowych, laboratoriach farmaceutycznych czy szpitalach. W dosłownym tłumaczeniu HEPA znaczy właśnie: „wysokoskuteczny” filtr powietrza.
Co to jest filtr HEPA?
Filtr HEPA to filtr powietrza charakteryzujący się bardzo wysoką skutecznością usuwania zanieczyszczeń. Filtr HEPA to filtr, którego zasada działania opiera się na fizycznym wyłapywaniu z powietrza cząstek o mikroskopijnych rozmiarach. Jego konstrukcja sprawia, że zatrzymuje drobinki nawet o średnicy 0,3 µm.
Budowa filtra HEPA
Filtry HEPA produkuje się z włókien szklanych, lub polipropylenu. Produkuje się je z cienkich arkuszy wykonanych z mikroskopijnych włókien. Włókna filtra HEPA wykonane są z włókna szklanego. Materiał składany jest w filtr do postaci „harmonijki”, zapewniającej dużą powierzchnię filtracji przy jednoczesnych niskich oporach przepływu powietrza. Struktura filtra przypomina bibułkę. Wielkość porów (otworów) filtra to około 0,3 mikrometra (mikrometr - milionowa część metra, inaczej tysięczna część milimetra).
Jak działa filtr HEPA?
HEPA filtry charakteryzują się prostą zasadą działania. Ich włókna tworzą zwartą siatkę, która posiada mikroskopijne pory. Są one na tyle niewielkie, że zatrzymują niemal wszystkie możliwe zanieczyszczenia (w tym zarodniki, bakterie i wirusy), ale jednocześnie pozwalają na swobodny przepływ powietrza.
Filtracja w filtrach HEPA odbywa się poprzez 4 rodzaje mechanizmów: dyfuzję, inercję, przesiewanie i przechwycenie.
Przeczytaj także: Opinie o Oczyszczaczach Vakoss
- Przesiewanie - cząstki kurzu, sierść i drobnoustroje zatrzymują się włóknach filtrach, podczas gdy powietrze może je swobodnie okrążać.
- Inercja (bezwładność) - dotyczy większych i cięższych cząsteczek, które posiadają większą masę od powietrza. Za sprawą siły bezwładności, pyły tego typu nie podążają w tym samym kierunku co powietrze i wpadają bezpośrednio na włókna filtra HEPA.
- Dyfuzja - to zjawisko pomaga w zatrzymywaniu najmniejszych cząsteczek, takich jak zarodniki pleśni, które poruszając się w nieregularnych kierunkach, wychwytywane są przez włókna filtra.
- Przechwycenie - można to inaczej nazwać “przyklejaniem” brudu do włókien na oczyszczaczu. Na przechwycenie podatne są pyły i cząstki o średniej wielkości, które podążają za ruchem powietrza.
Co usuwają (zatrzymują) filtry HEPA?
- bakterie
- wirusy
- grzyby i pleśń
- pierwotniaki
- kurz i pyłki roślin
- roztocza
- drobną sierść
- pyłki zawieszone, czyli składniki smogu, np. PM2.5, PM10, PM1
Klasyfikacja filtrów HEPA
Filtry HEPA podlegają klasyfikacji skuteczności usuwania zanieczyszczenia, które opisuje norma EN 1822-1:2009. Od 2010 r. filtry klasy ≤ 12 oznaczane są jako EPA (Efficiency Particulate Air). Natomiast filtry od klasy 13 określane są mianem HEPA, gdzie litera H oznacza słowo HIGH - Wysoko, lub ULPA (Ultra Low Penetration Air). W języku polskim filtry ULPA określane są często jako filtry absolutne.
Wewnątrz każdej z grup wyróżnia się klasy oznaczane liczbą. W grupie EPA: E10, E11, E12; w grupie HEPA: H13 i H14; a w grupie ULPA: U15, U16 i U17. Minimalna skuteczność jest w poszczególnych klasach określana dla cząstek o wielkości 0,3 µm. Są to zanieczyszczenia, z którymi filtry radzą sobie najgorzej.
Każdy filtr HEPA opisuje jeden z ośmiu podstawowych klas skuteczności w usuwaniu zanieczyszczenia, które różnią się od siebie wydajnością filtrowania cząstek o średnicy 0,3 µm. Każda klasa filtra opiera się o wyznaczenia normy N1822-1: 2009. Klasyfikacja filtrów HEPA wygląda następująco:
- EPA E10 - to najniższa klasa, która cechuje się skutecznością filtrowania zanieczyszczeń na poziomie 85%.
- EPA E11 - w tym przypadku skuteczność oczyszczaczy sięga już 95%.
- EPA E12 - ta klasa charakteryzuje skuteczność usuwania zanieczyszczeń na poziomie 99,5%.
- HEPA H13 - skuteczność tak oznaczonych filtrów w oczyszczaniu powietrza wynosi już 99,95% a więc całkiem sporo.
- HEPA H14 - filtrowanie na poziomie 99,995%, które obejmuje sprzęt na tym poziomie, doceniane jest chociażby w specjalistycznych placówkach medycznych.
- ULPA U15 / ULPA U16 / ULPA U17 - to 3 najwyższe z klas filtrów HEPA. Skrót ULPA to inaczej “Ultra Low Penetration Air”. Klasy te wyróżniają się najwyższym poziomem filtrowania na poziomie kolejno: 99,9995%, 99,99995% oraz 99,999995%.
Zastosowanie filtrów HEPA
Filtry HEPA znajdują zastosowanie nie tylko w urządzeniach służących do oczyszczania powietrza, ale też w sprzętach domowych. Niemal każdy odkurzacz jest dzisiaj wyposażony w tego typu filtr, dzięki czemu sprzątanie jest bardziej efektywne. Filtry HEPA wykorzystywane są w wielu urządzeniach domowego i przemysłowego użytku.
Filtry klasy takiej jak E11, E12 czy też H13 są w stanie przechwycić nawet do 99,995% zanieczyszczeń i cząstek o wielkości 0,3 µm. To sprawia, że filtry tego typu stosuje się wszędzie tam, gdzie istotna jest najwyższa jakość i czystość powietrza.
Przeczytaj także: HEPA w oczyszczaczach powietrza dla dzieci
Wykorzystywane są w układach klimatyzacji, zwiększają skuteczność oczyszczacza powietrza i innych urządzeń w przemyśle farmaceutycznym, placówkach ochrony zdrowia i miejscach takich jak:
- szpitale
- przychodnie
- sale zabiegowe
- zakłady farmaceutyczne
- laboratoria
- linie produkujące żywność i elektronikę
- hale z żywnością
- schrony wojskowe
- szkoły, uczelnie i żłobki
- hotele i sale konferencyjne
- restauracje, kluby i dyskoteki
- supermarkety
Łatwość dostępu i względnie niski koszt omawianych filtrów HEPA sprawiają, że coraz częściej wykorzystywane są one w urządzeniach na użytek indywidualny, takich jak np. oczyszczacze powietrza czy odkurzacze domowe. Fakt ten doceniają m.in. alergicy, ponieważ wysoka skuteczność filtrów pozwala na szybką eliminację kurzu i innych alergenów z powietrza oraz podłóg.
Wysokoskuteczny filtr powietrza jest szczególnie istotny w dobie pandemii koronawirusa SARS-COV-2. Zarówno odkurzacze, jak i systemy klimatyzacji wyposażone w te filtr HEPA, pozwalają na skuteczne filtrowanie powietrza i zatrzymują cząsteczki wirusa (w tym koronawirusa, wirusa grypy oraz odry). Na rynku dostępne są również maski ochronne wyposażone w filtry HEPA, które wykorzystywane są m.in. przez zespoły medyczne.
Jak często wymieniać filtr HEPA?
Producenci sugerują różne terminy okresowych wymian tego typu filtrów. Wszystko zależy od przeznaczenia i warunków pracy danego urządzenia. Okres ten może wahać się od kilku miesięcy do nawet 10 lat. Warto w tym punkcie dodać, że niektóre urządzenia wyposażone są w specjalny licznik godzin pracy i automatycznie informują o konieczności wymiany filtra na nowy.
O tym, że nadszedł czas na wymianę filtra HEPA, świadczą przede wszystkim:
Przeczytaj także: Wybór filtra HEPA do oczyszczacza powietrza
- zmiana koloru filtra - jeśli z białego stał się ciemnoszary lub czarny, to jest zużyty,
- spadek wydajności oczyszczania - gdy obniżenie poziomu zanieczyszczeń zaczęło zajmować więcej czasu niż wcześniej, to warto ocenić wzrokowo zużycie filtra HEPA.
Ułatwieniem mogą być natomiast filtry zmywalne, które można oczyścić samodzielnie z wykorzystaniem ciepłej wody. Ważne jest jednak, aby dodatkowo nie szczotkować powierzchni filtra i nie zakładać go nadal wilgotnego do oczyszczaczy i innych urządzeń (filtr trzeba odstawić najpierw do całkowitego wysuszenia).
Jak myć filtr HEPA w oczyszczaczach powietrza?
Przede wszystkim rzeczą pewną jest, że każdy filtr HEPA z biegiem czasu się zapycha. Wszystko zależy od warunków, w których jest użytkowany. W odkurzaczach domowych znajdziemy zarówno zmywalny filtr HEPA, jak i ten jednorazowy, który należy regularnie wymieniać na nowy.
Jak czyścić filtry typu HEPA? Przede wszystkim tak jak wspomnieliśmy wcześniej, nie należy używać jakichkolwiek szczotek. Mogę one naruszyć strukturę filtra (nawet jeżeli tego nie zauważymy) co pogorszy późniejszą skuteczność oczyszczania powietrza, a w związku z tym jakość powietrza spadnie. Z racji niewielkich cen tego rodzaju filtrów, najlepiej będzie od razu wymienić go na nowy (polecamy wyposażyć się w komplet zapasowych filtrów już w momencie zakupu danego urządzenia).
Nieco inną “bajką” są filtry zmywalne, które są zdecydowanie lepszym wyborem. Regularna konserwacja pozwala utrzymać ich efektywność na najwyższym poziomie. Jak myć filtr HEPA? Przede wszystkim sprawdź po jego wyjęciu, czy faktycznie wymaga on czyszczenia. Wystarczy porównać obie strony filtra pod kątem widocznych zanieczyszczeń. Następnie powierzchnię filtra możesz delikatnie oczyścić szmatką i przemyć pod bieżącą wodą (uważaj, aby przypadkowo go nie uszkodzić). Wyższą skuteczność w myciu osiągniesz, gdy podstawisz filtr powietrza pod większe ciśnienie wody (wszystko jednak wykonuj z umiarem!). Na koniec odstaw filtr HEPA do pełnego i naturalnego wyschnięcia. Przed jego ponownym włożeniem do urządzenia, takiego jak oczyszczacz czy odkurzacz, upewnij się, że jest on całkowicie suchy - w przeciwnym wypadku jego skuteczność filtracji bądź żywotność mogą znacznie spaść!
Jeżeli zabrudzenia na jego powierzchni są uporczywe i nie chcą schodzić pod wpływem bieżącej wody, możesz zdecydować się na zastosowanie niewielkiej ilości mydła lub płynu do mycia naczyń.
Filtry HEPA w myjniach
Filtr HEPA HYDRIM M2/G4 to wysokiej klasy filtr powietrza przeznaczony do suszarek myjni Hydrim M2 G4 nowego typu. Produkt jest dedykowany urządzeniom wyprodukowanym od września 2015 roku, zapewniając skuteczną filtrację powietrza podczas procesu suszenia. Filtr HEPA to niezbędny element wyposażenia każdej myjni Hydrim M2 G4, odpowiadający za ochronę zarówno urządzenia, jak i sterylizowanych narzędzi przed pyłami oraz drobnoustrojami.
tags: #filtr #powietrza #HEPA #co #to #jest
