Elektrociepłownia Siekierki i Oczyszczalnia Ścieków: Inwestycje i Wyzwania
- Szczegóły
Elektrociepłownia Siekierki, oddana do użytku w 1961 roku, przez lata była jednym z najbardziej uciążliwych dla środowiska zakładów w Polsce. Umieszczenie jej na liście 80 najbardziej problematycznych obiektów wynikało z faktu, że rozbudowa zakładu nie szła w parze z rozwojem infrastruktury proekologicznej.
Niezależnie od umieszczenia na "Liście 80", wykorzystując możliwości ekonomiczne jakie dała reforma ekonomiczna w Polsce - rozpoczęto nadrabianie zaległości poprzedniej dekady. W ciągu 10 lat ogromnym wysiłkiem finansowym, technicznym i organizacyjnym zrealizowano kompleksowy program poprawy w zakresie ochrony środowiska. Globalna emisja została obniżona 10-krotnie, do wartości stanowiącej 40% obowiązującej normy. W 2002 r. palniki niskoemisyjne będą zainstalowane na pozostałych 2 kotłach: nr 2 i 3.
Dzięki realizacji tego programu możliwe było rozpoczęcie procedury skreślenia EC Siekierki z "Listy 80". W marcu 2001 r. podpisane zostało trójstronne porozumienie pomiędzy Wojewodą Mazowieckim, Mazowieckim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska i Prezesem Zarządu Elektrociepłowni Warszawskich S.A.
Powołana została Komisja Negocjacyjna, pod przewodnictwem Ewy Stępniewskiej - dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, w skład której wchodzili przedstawiciele: GIOŚ, WIOŚ, Powiatu Warszawskiego i Gminy Wilanów. Uzgodnienie powyższego programu dało podstawę Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska do skreślenia Ec Siekierki z "Listy 80". Należy podkreślić, że Elektrociepłownie Warszawskie S.A. Delegacji EW S.A. dotrzymanie normatywnej wartości 200 mg/Nm3 stężenia pyłu w Ec Siekierki po 1 stycznia 2006 r.
W Ec Siekierki wymieniono dwa najstarsze kotły OP 230 nr 1 i 2, zastępując je nowoczesnymi jednostkami. Przewidziany do uruchomienia w br. Jeszcze głębsze zmiany zostały dokonane w Ec Żerań. W miejsce trzech kotłów OP 230, w ramach kontraktu długoterminowego na sprzedaż energii elektrycznej z PSE i korzystając z kredytu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, wybudowano dwa kotły fluidalne OFz 450 "A" i "B".
Przeczytaj także: Technologie Oczyszczania Ścieków w Elektrowni Turów
Istotnym przedsięwzięciem dla mieszkańców stolicy było wyłączenie z eksploatacji Elektrociepłowni Powiśle. Było to możliwe dzięki wybudowaniu przez Stołeczne Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej magistrali ciepłowniczej i umożliwienie tą drogą zasilenia w ciepłą wodę centrum Warszawy przez Ec Siekierki. Obecnie opracowywane są plany długoletniego rozwoju Elektrociepłowni Warszawskich S.A. uwzględniające zmiany w prawie polskim po 2005 roku, a także spodziewane zaostrzenia dopuszczalnych emisji po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej.
Wykorzystanie Ciepła Odpadowego i Pompy Ciepła
Ciepło odpadowe to energia cieplna, która powstaje podczas różnych procesów przemysłowych i zazwyczaj jest niewykorzystana. Wykorzystanie tej energii za pomocą pomp ciepła staje się coraz bardziej popularne, ponieważ pozwala na znaczną oszczędność energii i redukcję emisji CO2.
ORLEN Termika S.A. ma ambitne plany związane z zabudową pomp ciepła na warszawskich instalacjach ściekowych. Wspólnie z Wodociągami Warszawskimi podpisano umowy dotyczące odzysku ciepła ze ścieków w oczyszczalniach „Czajka” i „Południe”, Przepompowni Żerań i oczyszczalni ścieków w Pruszkowie.
Pompy w lokalizacjach: EC Siekierki, OŚ „Pruszków” i w Przepompowni ścieków surowych „Żerań” są planowane do uruchomienia w IV kwartale 2029 roku; w przypadku pomp w OŚ „Czajka” rok później. Sumaryczna moc cieplna pomp ciepła wybudowanych w pierwszym etapie, tj. do końca 2030 r. wyniesie około 182 MWt. W przyszłości, po rozbudowie w horyzoncie roku 2034, moc cieplna wzrośnie do blisko 250 MWt. Będą to jedne z największych inwestycji w technologię pomp ciepła z odzyskiem ze ścieków komunalnych w Europie.
Największym projektem opartym o odzysk ciepła ze ścieków oczyszczonych będzie budowa pomp ciepła w OŚ „Czajka” o planowanej docelowej mocy ok. 120 MWt. Szacowana roczna produkcja ciepła wyniesie do 1 300 000 GJ, co pozwoli zasilić około 108 tysięcy warszawskich gospodarstw domowych. Natomiast projekt w Przepompowni ścieków „Żerań” o mocy ok. 50 MWt i szacowanej rocznej produkcji ciepła na poziomie do 1 000 000 GJ będzie największą w Europie instalacją opartą o odzysk ciepła ze ścieków surowych.
Przeczytaj także: Elektrownia Rybnik - Oczyszczanie Ścieków
Szacowane nakłady inwestycyjne na program zabudowy pomp ciepła w EC Siekierki, OŚ „Pruszków”, Przepompowni ścieków surowych „Żerań” oraz OŚ „Czajka” wyniosą 1,7 mld PLN. W celu budowania finansowania dla projektów ORLEN TERMIKA złożyła do Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wnioski o dofinansowanie dla projektów pomp w EC Siekierki, OŚ „Pruszków” i Przepompowni ścieków surowych „Żerań” w ramach programu priorytetowego „OZE - źródło ciepła dla ciepłownictwa”.
Budowa instalacji pomp ciepła opartych o odzysk ciepła ze ścieków będzie miała istotny wpływ na osiągnięcie wyznaczonych celów strategicznych dla segmentu ciepłowniczego w GK ORLEN, tj. odejście od spalania węgla. Inwestycje w PC są jednymi z kilku przedsięwzięć pozwalających na eliminację węgla do 2035 r. Uruchomienie pomp ciepła do 2030 pozwoli na stopniowe wyłączanie jednostek węglowych. zmniejszenie intensywności emisji (Zgodnie z Planami Neutralności Klimatycznej planowane jest obniżenie intensywności emisji CO2 [gCO2/MWh] w produkcji ciepła i energii elektrycznej o minimum 33% w 2030 r. w stosunku do roku bazowego 2019.) oraz utrzymywanie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego.
Realizowane projekty w pompy ciepła z odzyskiem ze ścieków zbudują portfel zdolności wytwórczych ORLEN Termika w oparciu o technologię bezemisyjną. Dzięki realizacji tych czterech projektów średnioroczna redukcja emisji CO2 z zakładów ORLEN TERMIKA w okresie 2030-2050 wyniesie ok. 320 tys. ton rocznie, co stanowi około 6,5% sumarycznej emisji CO2 w roku 2023. Sumaryczna redukcja emisji CO2 w okresie do 2050 r. wyniesie około 6,4 mln ton. Projekty budowy pomp ciepła są kluczowymi inwestycjami w Planach Neutralności Klimatycznej PGNiG TERMIKA, których celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej w perspektywie 2050 roku.
Jak działają pompy ciepła?
Pompy ciepła działają na zasadzie cyklu termodynamicznego, który obejmuje cztery główne etapy:
- Parowanie: Czynnik chłodniczy w pompie ciepła pochłania ciepło z otoczenia (np. ze ścieków) i paruje.
- Sprężanie: Para czynnika chłodniczego jest sprężana, co zwiększa jej temperaturę.
- Skraplanie: Gorąca para jest skraplana, oddając ciepło do systemu grzewczego (np. do ogrzewania budynku).
- Rozprężanie: Czynnik chłodniczy jest rozprężany, co obniża jego temperaturę i cykl zaczyna się od nowa.
Instalacja wielkoskalowych pomp ciepła może być kosztowna, ale inwestycja ta często zwraca się w dłuższym okresie. Systemy te wymagają regularnej konserwacji, aby działały efektywnie. Coraz częściej słyszymy o ich wykorzystaniu w skali większej niż tylko ogrzewanie domów jednorodzinnych. Z punktu widzenia ochrony środowiska ważne jest też by źródła zasilające pompy były bezemisyjne, czyli by energia pochodziła z OZE. Mamy wtedy pewność, że zysk będzie nie tylko ekonomiczny, ale przede wszystkim przełoży się na poprawę klimatu. A to już jest bezcenne.
Przeczytaj także: Ochrona Środowiska Elektrowni Opole
Technologia Oczyszczania Ścieków w Zakładzie "Południe"
Zakład „Południe” znajduje się w południowej części Warszawy, w Dzielnicy Wilanów. Osad powstający w osadnikach wstępnych odprowadzany jest do zagęszczaczy grawitacyjnych, a następnie do wydzielonych komór fermentacyjnych. Osad nadmierny trafia do zagęszczaczy flotacyjnych i również do komór fermentacyjnych.
W trakcie fermentacji w komorach wydziela się biogaz. Przefermentowany osad jest odwadniany na wirówkach i kierowany do spalenia w Stacji Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych znajdującej się na terenie Zakładu „Czajka". Alternatywnie odwodniony osad można skierować do suszarni, a uzyskany granulat wykorzystać np.
Biogaz wytworzony w komorach fermentacyjnych kierowany jest do stacji odsiarczania, a następnie do spalenia w gazogeneratorach. W ten sposób część energii elektrycznej Zakład uzyskuje w sposób przyjazny dla środowiska.
Rozbudowa Oczyszczalni w Skałowie
W ramach projektu "Modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Skałowie oraz budowa sieci kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej na terenie aglomeracji Kostrzyn" planowana jest rozbudowa oczyszczalni ścieków w Skałowie. Zadanie to obejmuje zwiększenie jej możliwości oczyszczania ścieków komunalnych z obecnych 2100m3/dobę do aż 4000m3/dobę.
Kompleksowo zmodernizowana zostanie także przepompownia ścieków przy ulicy Ignacewo i przeniesiony zostanie punkt zrzutu ścieków dowożonych. Nowy, całkowicie zautomatyzowany punkt zrzutu powstanie bezpośrednio przy oczyszczalni ścieków. W ramach tego dofinansowania wybudowana zostanie także kanalizacja sanitarna w ulicach Ogrodowej, Wiśniowej, Morelowej, Czereśniowej w Siekierkach Wielkich oraz sieć wodociągowa w ul. Dodatkowo prowadzone będą działania informacyjno-promocyjne oraz edukacyjne w zakresie podnoszenia świadomości ekologicznej dotyczące oszczędności wody.
Celem realizacji zadania obok przystosowania obiektu do możliwości przyjęcia zwiększonej w stosunku do stanu obecnego ilości ścieków, jest poprawa skuteczności mechanicznego oczyszczania ścieków oraz doprowadzenie do zwiększenia efektywności prowadzenia procesów oczyszczania ścieków.
MPWiK podaje, że dzięki instalacji paneli fotowoltaicznych, pozyskiwaniu energii ze spalania biogazu i wykorzystaniu turbiny parowej w spalarni w Zakładzie Czajka miejska spółka już teraz jest w 1/3 samowystarczalna energetycznie.
Problemy Infrastrukturalne Augustówki
Augustówka, położona w sąsiedztwie Oczyszczalni Ścieków Południe i Elektrociepłowni Siekierki, boryka się z problemami infrastrukturalnymi. Mimo bliskości zakładów przemysłowych, brakuje tam sieci gazowej, dostaw energii cieplnej oraz kanalizacji.
Mieszkańcy Augustówki od lat zabiegają o poprawę infrastruktury. Stowarzyszenie Mokotów dla Wszystkich aktywnie działa na rzecz rozwiązania problemów osiedla, w tym budowy kanalizacji, dróg oraz zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom.
W ostatnich latach udało się zatrzymać budowę spalarni odpadów w EC Siekierki, uzyskać warunkowe zapewnienie MPWiK o chęci budowy kanalizacji i wyjaśnienie Polskiej Spółki Gazownictwa o trudnościach, na które napotkała.
W odpowiedzi na interpelację radnego Jacka Fałka w sprawie przebudowy lub remontu ulic Korzennej, Antoniewskiej i Spiralnej na osiedlu Augustówka, MPWiK poinformowało, że warunkiem koniecznym do rozwoju sieci kanalizacyjnej jest wcześniejsze wybudowanie przepompowni ścieków PS-6 i PS-3.
Radni debatowali w sprawie projektu dzielnicowego załącznika budżetowego do budżetu m. st. Warszawy. Zgodnie uznali, że dostrzegają niedostatek środków na inwestycje. Klub Radnych Koalicji Obywatelskiej zgłosił poprawkę, polegającą na tym, by dopisać do listy pilnych inwestycji budowę dróg na Augustówce.
Mokotów dla Wszystkich zwrócił się do naczelnika Oddziału Straży Miejskiej oraz do komendanta II KRP Policji o wydanie opinii o zasadności wykonania pasów dla pieszych na skrzyżowaniach ulic: Spiralnej z Tuzinową oraz Spiralnej z Kobylańską.
Przedstawiciele mieszkańców Augustówki spotkali się z kierownictwem PGNiG Termika na terenie EC Siekierki, prosząc o wybudowanie chodnika przy granicy z tym zakładem. Rozmawiano również o poprawie nawierzchni oraz udostępnieniu dla pieszych dróg wzdłuż kanałów, które są terenami przyległymi do EC Siekierki i należą do Skarbu Państwa.
Inwestycje ORLEN Termika w Odporność Energetyczną Warszawy
ORLEN Termika inwestuje rekordowe 17 mld zł w odporność energetyczną Warszawy. Do 2035 r. zakłady ORLEN Termika przestaną wykorzystywać węgiel do produkcji ciepła i energii dla Warszawy. To przebudowa całego systemu w kierunku większej odporności i nowoczesności.
Już w tym roku ruszy pierwszy z kluczowych projektów - największy w Polsce układ odzysku ciepła (26 MWt) ze spalin kotłowni biomasowej EC Siekierki. Na terenie EC Żerań budowany jest największy akumulator ciepła w Europie (o pojemności 61 tys. m sześc.).
Zaawansowane są już również prace przygotowawcze dla największego w Europie systemu odzysku ciepła ze ścieków o takiej mocy (244 MWt), jakiej potrzeba do ogrzania średnio 150 tys. mieszkańców. Na terenie EC Siekierki powstanie największy uciepłowniony blok gazowo-parowy w Polsce (jeden z największych w Europie), dla którego trwa już postępowanie na wybór wykonawcy.
Ten plan inwestycyjny obejmuje również kotłownie gazowe, montaż układów kondensacji spalin, budowę magazynów energii (zarówno cieplnej, jak i elektrycznej) oraz instalacji fotowoltaicznych.
Woda jako Zasób Strategiczny
ORLEN Termika prowadzi intensywne prace koncepcyjne w zakresie możliwości zmniejszenia poboru wody z cieków naturalnych poprzez uzupełnienie jej wodą odzyskaną, czyli ściekami oczyszczonymi. Z szacunków spółki wynika, że to rozwiązanie pozwoliłoby na zmniejszenie poboru wody z rzeki w zakładach: EC Siekierki - średnio o 20 proc., a w EC Żerań - średnio nawet o 80 proc.
Wykorzystanie ścieków oczyszczonych ma również inne korzyści, w tym m.in. wzmacnia ochronę zasobów naturalnych poprzez zmniejszenie wykorzystania wody na rzecz wody odzyskanej.
Spór o Prąd dla Oczyszczalni Południe
Oczyszczalnia Południe formalnie wciąż jest w budowie. Od jesieni trwa jej rozruch, ale odbioru technicznego jeszcze nie było. Wcześniej wykonawca chce podłączyć urządzenia do prądu z EC Siekierki. Do tej operacji potrzebny jest STOEN.
W MPWiK obliczyli, że gdyby oczyszczalnia pobierała energię od STOEN, rocznie musiałaby zapłacić ok. 3,5 mln zł. STOEN ostro walczy o potężnego klienta. Sprawą STOEN zajął się na wniosek miejskich wodociągów Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
STOEN nie jest właścicielem sieci i urządzeń EC Siekierki, do których chce się przyłączyć na stałe oczyszczalnia. Jest jednak operatorem tej sieci i ma odpowiednią koncesję, dlatego chce umowy i pieniędzy.
tags: #elektrownia #siekierki #oczyszczalnia #ścieków
