Jakość powietrza w Dopiewie: Raport i zagrożenia dla zdrowia

Jakość powietrza ma bezpośredni wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Warto zatem regularnie monitorować jego stan i podejmować działania mające na celu jego poprawę. W niniejszym artykule przyjrzymy się jakości powietrza w Dopiewie, potencjalnym zagrożeniom dla zdrowia oraz działaniom podejmowanym w celu poprawy sytuacji.

Zagrożenia dla zdrowia związane z zanieczyszczonym powietrzem

Zanieczyszczone powietrze jest głównym środowiskowym czynnikiem ryzyka pogorszenia zdrowia. Jego negatywny wpływ nie kończy się na chorobach oddechowych. Prowadzi także do schorzeń układu krążenia, nerwowego, hormonalnego, przyspieszenia procesów starzenia, występowania nowotworów, a nawet przedwczesnych zgonów. Ponadto, skażenia atmosferyczne negatywnie oddziałują na przyrodę, zakłócając procesy fotosyntezy i transpiracji.

Szczególnie narażone na negatywne skutki zdrowotne przebywania na wolnym powietrzu są kobiety w ciąży oraz małe dzieci, które powinny bezwzględnie unikać przebywania na wolnym powietrzu. W przypadku pogorszenia jakości powietrza, populacja powinna ograniczyć przebywanie na wolnym powietrzu do niezbędnego minimum, a aktywności fizyczne na zewnątrz są odradzane.

Co to jest smog?

Spaliny samochodowe, dym unoszący się z kominów, substancje emitowane przez zakłady przemysłowe zmieniają skład powietrza, którym oddychają wszystkie organizmy żywe. Mieszaniny gazów stają się szczególnie niebezpieczne wtedy, kiedy nie ma wiatru i gromadzą się one w jednym miejscu. Przypominają mgłę - stąd pochodzi określenie „SMOG”, które jest połączeniem dwóch angielskich słów: „smoke” - dym i „fog” - mgła. Dlatego potocznie to zjawisko uznaje się za rodzaj chmury, która unosi się nad miastem czy wsią. W Polsce występuje zwłaszcza w okresie jesiennym i zimowym.

Jak oceniana jest jakość powietrza?

Zebrane dane na temat stężeń poszczególnych zanieczyszczeń porównywane są z tzw. wartościami odniesienia, które tworzą standardy. Polski indeks jakości powietrza jest obliczany na podstawie danych o dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), pyłu PM10, pyłu PM2,5, tlenku węgla (CO), benzenu (C6H6), ozonu (O3) ze stacji automatycznych PMŚ. Indeks ogólny przyjmuje wartość najgorszego indeksu indywidualnego spośród zanieczyszczeń mierzonych na danej stacji lub wartość zanieczyszczenia dominującego dla województwa.

Przeczytaj także: Osady ściekowe z oczyszczalni

Wartości indeksu jakości powietrza:

Poniżej przedstawiono wartości stężeń zanieczyszczeń, przy których jakość powietrza jest uznawana za bardzo złą:

• PM10 [µg/m3]: > 200
• PM2,5 [µg/m3]: > 120
• O3 [µg/m3]: > 240
• NO2 [µg/m3]: > 400
• SO2 [µg/m3]: > 500
• C6H6 [µg/m3]: > 50
• CO [mg/m3]: > 20

Działania na rzecz poprawy jakości powietrza w Wielkopolsce

W trosce o jakość powietrza Samorząd Województwa Wielkopolskiego w 2018 roku podjął tzw. Uchwały antysmogowe, które wprowadziły ograniczenia w zakresie stosowania kotłów oraz tzw. miejscowych ogrzewaczy np. kominków i pieców. Akty prawne wprowadziły zakaz stosowania najgorszej jakości paliw stałych np. bardzo drobnego miału lub węgla brunatnego czy flotokoncentratu.

Wymiana źródeł ciepła - ważne terminy

Nowe kotły instalowane w budynkach muszą zapewniać możliwość wyłącznie automatycznego podawania paliwa, wysoką efektywność energetyczną oraz dotrzymanie norm emisyjnych. Nie mogą również posiadać rusztu awaryjnego oraz możliwości jego zamontowania.

Jednocześnie przypominamy, że kotły zainstalowane przed wejściem w życie uchwał antysmogowych i niespełniające ich wymagań muszą zostać wyłączone z eksploatacji w 2 etapach:

• Do końca 2023 r. - w przypadku kotłów bezklasowych.
• Do końca 2027 r. - w przypadku kotłów spełniających wymagania dla klasy 3 lub 4 według normy PN-EN 303-5:2012.

Kotły tzw. 5 klasy, zainstalowane przed wejściem w życie uchwał, będą mogły być użytkowane dożywotnio.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków w Dopiewie – aktualności

Ponadto dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń (takich jak: piece kaflowe, kominki, kozy):

• od końca 2025 r., dopuszczone będzie używanie tylko instalacji spełniających wymagania ekoprojektu lub których sprawność cieplna wynosi co najmniej 80%.

Ogrzewacze pomieszczeń, które nie spełniają wymagań ekoprojektu lub nie osiągają sprawności cieplnej na poziomie 80% muszą zostać wyłączone z użytkowania lub wyposażone w urządzenia redukujące emisję pyłu do poziomu zgodnego z wymaganiami ekoprojektu (Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe).

Powyższe dokumenty zostały znowelizowane w dniu 29 listopada 2021 roku, a ich treść dostępna jest odpowiednio pod nr XXXVI/700/21, XXXVI/701/21, XXXVI/702/21 na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego.

Co możemy zrobić sami?

Sami też możemy wpływać na jakość powietrza w okolicy. Polecamy:

• ogrzewanie domu ekologicznym piecem;
• korzystanie z komunikacji publicznej;
• wybieranie roweru jako środka transportu;
• zmniejszenie zużycia energii w gospodarstwie domowym.

Gdzie sprawdzić jakość powietrza w okolicy Dopiewa?

Stron internetowych, gdzie na bieżąco można sprawdzać jakość powietrza jest sporo. Polecamy kilka z nich:

Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza

• na urządzeniu mobilnym aplikacja Airly lub Kanarek.
• Urządzenia monitorujące jakość powietrza zainstalowane są także na wybranych placówkach edukacyjnych w całej gminie (szkoły i przedszkola).

W ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Metropolia Poznań, mierniki smogu zamontowano na budynkach szkół podstawowych z terenu Gminy Dopiewo. Aktualne wyniki znajdziecie TUTAJ. Systemy pomiarowe za montowame są w następujących szkołach:

• SP nr 1 w Skórzewie
• SP w Dąbrowie
• SP w Dąbrówce (ul. Malinowa)
• SP w Dopiewcu
• SP w Konarzewie
• ZSP w Dopiewie
• ZSP w Więckowicach
• SP nr 2 w Skórzewie
• Przedszkole w Zakrzewie

Najbliższe stacje pomiarowe, regularnie kontrolujące poziom zanieczyszczeń w powietrzu, znajdują się w Poznaniu na ul. Dąbrowskiego i ul. Polanki. Rejestry można podglądać na bieżąco. Opracowuje je Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu - zobacz tutaj.