Woda Kranowa: Skład, Właściwości i Bezpieczeństwo
- Szczegóły
Woda z kranu to dla nas codzienny komfort: sięgamy po nią, nie zastanawiając się zwykle nad jej pochodzeniem czy jakością. Jednak za każdym otwarciem kranu kryje się skomplikowany proces oczyszczania i kontroli, dzięki któremu woda trafia do naszych domów zgodna z surowymi normami. Wciąż jednak pojawiają się pytania: czy woda kranowa jest bezpieczna? Jakie substancje może zawierać? Czy naprawdę warto inwestować w filtry?
Proces Uzdatniania Wody Kranowej
Woda trafiająca do sieci miejskiej przechodzi przez złożony ciąg procesów, które zapewniają jej czystość zarówno pod względem mikrobiologicznym, jak i chemicznym. Kolejnym etapem jest koagulacja i flokulacja, podczas której do surowej wody dodaje się środki chemiczne - na przykład siarczan glinu - łączące drobne cząstki mętności i zanieczyszczeń w większe agregaty zwane flokulami. Gdy flokule osiągną odpowiednią wielkość, przeprowadza się ich sedymentację w specjalnych basenach.
Grawitacja powoduje opadanie cząstek na dno, skąd są regularnie usuwane jako tzw. muł, a klarowna woda odpływa do dalszej obróbki. Ostatnie etapy obejmują dezynfekcję i stabilizację chemiczną. Chlorowanie stanowi powszechnie stosowany sposób eliminacji bakterii, wirusów i innych patogenów, a pozostawiony w sieci niewielki zapas chloru zabezpiecza przed wtórnym zanieczyszczeniem.
W nowoczesnych zakładach wykorzystuje się także ozonowanie i promieniowanie UV, które nie pozostawiają trwałego zapasu, ale skutecznie niszczą mikroorganizmy. Na zakończenie procesu woda jest poddawana korekcie pH oraz ewentualnemu wzbogaceniu związkami wapnia i magnezu, co chroni rurociągi przed korozją.
Zakłady wodociągowe co miesiąc analizują setki próbek, a wyniki publikują na stronach internetowych.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Woda Kranowa a Butelkowana - Co Wybrać?
Choć opakowana w butelki woda wydaje się często synonimem czystości i bezpieczeństwa, prawda bywa nieco bardziej złożona. Zakup wody butelkowanej może znacząco obciążyć domowy budżet, gdyż cena za litr wody w sklepie jest wielokrotnie wyższa niż koszt dostarczenia tej samej ilości z sieci wodociągowej. Warto jednak pamiętać, że w krajach Unii Europejskiej woda kranowa podlega bezwzględnie surowszym normom jakościowym niż wiele butelek oferowanych na rynku.
Przykładowo, dyrektywy unijne narzucają wodociągom regularne analizy mikrobiologiczne i chemiczne, które są często bardziej rygorystyczne niż te wymagane od producentów wód butelkowanych. Świadomy wybór między wodą z kranu a tą z butelki powinien więc uwzględniać nie tylko preferencje smakowe, lecz także analizę ekonomiczną i ekologiczną.
Skład Mineralny Wody Kranowej
Mineralny skład wody kranowej odgrywa istotną rolę w codziennej diecie, wspierając układ krążenia, nerwowy i mięśniowy. Wapń i magnez to podstawowe makroelementy, które pomagają utrzymać prawidłową pracę serca oraz regulują przewodnictwo nerwowe. W wodzie kranowej obecne są także sód i potas - choć ich stężenia są zazwyczaj niższe niż w specjalistycznych napojach izotonicznych, przyczyniają się one do utrzymania prawidłowej równowagi elektrolitowej, co ma znaczenie zwłaszcza w upalne dni lub podczas wzmożonego wysiłku.
Oprócz makroelementów, w kranówce znajdziemy śladowe ilości mikroelementów, takich jak cynk, żelazo czy fluor. Choć ich udział objętościowy jest niewielki, pierwiastki wspierają odporność, procesy krwiotwórcze i ochronę szkliwa zębów.
Czy Woda z Kranu Zawiera Minerały?
Możesz się jednak zastanawiać, czy woda z kranu zawiera minerały w wystarczającej ilości jak woda butelkowana. Przypomnijmy, że w największych miastach w Polsce notuje się zawartość pierwiastków na poziomie od 300 do prawie 600 mg/l. Kranówka co prawda nieco ustępuje wodzie mineralnej pod względem bogactwa w magnez (różnica wynosi średnio 7-13 mg/l w zależności od stopnia zmineralizowania) [12].
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Jednak w niektórych przypadkach woda z kranu zawiera więcej wapnia. W litrze wody butelkowanej o niskiej zawartości minerałów znajdują się średnio 44 mg tego pierwiastka [13]. W Łodzi jest ich 73,5 [14]; podobnie we Wrocławiu - 77 [15], a w Krakowie 88 [16].
Woda z kranu podobnie lub korzystniej wypada również na tle wody źródlanej. Ten rodzaj wody ma zbliżoną zawartość składników mineralnych co woda niskozmineralizowana (do 500 mg/l). Jeśli chodzi o wapń, jego średnia ilość wynosi 33 mg/l [17] - jeszcze mniej niż w wodzie mineralnej o najmniejszej zawartości pierwiastków i… kranówce. Natomiast w przypadku magnezu szacowana zawartość to 6 mg/l. Tyle samo wykazano w łódzkiej wodzie kranowej.
Co daje picie wody z kranu?
Wniosek płynie z tego taki: najbezpieczniejsze w codziennym spożyciu są te wody, które zawartością składników mineralnych odpowiadają kranówce. Piłeś dotąd wodę w butelkach ze względu na jej wartość, a nie masz szczególnych wymagań zdrowotnych? Nie zawiera mikroplastiku, ftalanów i bisfenoli. Te związki chemiczne przenikają do wody z plastikowych opakowań, a przy regularnym spożyciu mogą zaburzać funkcjonowanie układu hormonalnego [23]. Ale to niejedyna zaleta kranówki.
Woda z kranu do picia jest tania i przyjazna środowisku.
Woda Gazowana z Kranu
Też możesz mieć ją z kranu! Wystarczy saturator do gazowania wody SodaStream, aby cieszyć się ulubioną wodą bez ograniczeń. Nasycenie CO2 nie wpływa na zawartość składników mineralnych. Jak ją przygotować? To proste! Napełniasz butelkę kranówką, montujesz w ekspresie, wypuszczasz dowolną ilość CO2 i gotowe. Woda lekko gazowana, średnio albo mocno nasycona? Nie jesteś już zdany na standardy producentów. Teraz woda z bąbelkami ma dokładnie tyle gazu, ile potrzebujesz.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
A to wciąż jeszcze nie wszystko. Bo dodając odrobinę syropu smakowego SodaStream, jednym wstrząśnięciem zamieniasz wodę gazowaną z kranu w Pepsi, Mirindę, 7Up, lemoniadę albo napój owocowy. Dodaj do tego sok, owoce czy zioła i zaskocz gości oraz domowników smacznym moktajlem.
To mit, że kranówka nie zawiera minerałów. Ma ich podobną ilość co woda butelkowana! Do tego jest tańsza, dostępna bez ograniczeń i przyjazna środowisku.
Składniki Mineralne w Wodzie Kranowej
Woda z kranu zawiera składniki mineralne: magnez, wapń, sód i potas. Woda z kranu ma zbliżoną zawartość minerałów co woda nisko- i średniozmineralizowana oraz źródlana. W niektórych przypadkach zawiera nawet więcej korzystnych składników. Picie wody z kranu pozwala dostarczyć organizmowi cennych składników mineralnych, które odpowiadają za jego prawidłowe funkcjonowanie. Do tego jest tanie, wygodne i przyjazne środowisku.
Można przygotować gazowaną wodę z kranu za pomocą saturatora SodaStream. Wystarczy napełnić butelkę kranówką, zamontować w ekspresie i wypuścić CO2.
| Minerał | Woda Kranowa (przykładowe miasta) | Woda Butelkowana Niskozmineralizowana | Woda Źródlana |
|---|---|---|---|
| Wapń (mg/l) | Łódź: 73.5, Wrocław: 77, Kraków: 88 | 44 | 33 |
| Magnez (mg/l) | Łódź: 6 | Średnio 7-13 mniej niż w wodzie mineralnej | 6 |
Woda z Kranu - Alternatywa dla Wody Butelkowanej?
Woda z kranu jest powszechnie używana w polskich domach w celach związanych z gotowaniem, sprzątaniem czy choćby podlewaniem roślin. Osobną kwestią pozostaje jednak picie wody z kranu. Niektórzy są zwolennikami takiego rozwiązania, inni również, ale stosują specjalne dzbanki, butelki lub urządzenia filtrujące. Są też tacy, którzy nie wyobrażają sobie picia wody z kranu bez przegotowania. Kto ma rację?
Skład Wody z Kranu i Jej Wpływ na Zdrowie
Wapń, magnez, fosfor, sód, siarka, miedź oraz potas - to składniki, które można wykryć w wodzie z kranu. Zawiera ona te same cenne minerały, co woda w butelkach. Zdarza się nawet, że kranówka ma większe stężenie wartościowych składników, niż niektóre wody dostępne w sklepach.
Wątpliwości co do składu wody i jej wpływu na ludzki organizm budzi obecność chloru oraz fakt, że przy używaniu takiej wody da się zaobserwować powstawanie kamienia, np. w czajniku. Co do chloru trzeba jednak pamiętać, że są to bardzo niewielkie ilości, które nie powinny zagrażać człowiekowi. Jeśli natomiast chodzi o kamień, to choć bywa on irytujący, świadczy w zasadzie o zawartości wapnia i magnezu w wodzie, a nie o niskiej jakości cieczy.
Woda, którą mamy w kranach, jest uzdatniana i musi spełniać odpowiednie normy, więc zasadniczo powinna być zdrowa.
Zalety i Wady Picia Wody z Kranu
W ostatnich latach spółki miejskie oraz organizacje promujące postawy ekologiczne zachęcają do picia wody z kranu. Jakie zalety ma taka postawa? Można tu wymienić przynajmniej kilka elementów.
- Oszczędność pieniędzy. Za litr wody ze sklepu zapłacimy, w zależności od marki, ok. 1-3 zł. Taka sama ilość kranówki to na ogół koszt ok. 1 grosza.
- Oszczędność czasu. Żeby korzystać z wody butelkowanej, musimy wybrać się na zakupy oraz przenieść zgrzewki wody do domu.
- Dbanie o środowisko. W sklepach woda zazwyczaj jest sprzedawana w plastikowych butelkach. Korzystając z wody w kranie, możemy nalać ją bezpośrednio do szklanki, dzbanka lub wielorazowego bidonu.
Co z wadami? Nie każdemu będzie smakowała woda z kranu. W przypadku wody w butelkach mamy do wyboru mnóstwo rodzajów różniących się między sobą poziomami minerałów oraz smakiem. Picie wody z kranu może być też kiepskim rozwiązaniem w przypadku osób mieszkających tam, gdzie stan instalacji wodociągowej pozostawia wiele do życzenia, o czym więcej za chwilę.
Czy Woda z Kranu Jest Bezpieczna i Warto Ją Pić?
Ustaliliśmy już, że sama woda, która finalnie trafia do naszych domów, powinna być bezpieczna i zdrowa. Zawiera ona cenne składniki mineralne, a jej parametry są badane.
Jeśli mieszkasz w dużym lub średnim mieście, Twoja woda jest z pewnością bardzo często kontrolowana. Jest badana zarówno przed wpuszczeniem, jak i podczas transportu siecią wodociągową. Jedynym i zarazem najkrótszym odcinkiem, na którym za wodę nie odpowiada jej producent, jest instalacja wodociągowa w budynku. Za jej stan odpowiada zarządca.
Jeśli mieszkasz na wsi lub w małym mieście i nie masz zaufania do swojej wody, możesz zadzwonić i zapytać o jej jakość w zaopatrującym cię zakładzie wodociągowym, lokalnej stacji sanepidu albo zlecić dodatkowe badanie we własnym zakresie. Woda z kranu nie powinna być niebezpieczna, dla pewności warto jednak zajrzeć na strony lokalnego zakładu wodociągowego i sanepidu, by upewnić się, jak często jest badana woda i jakie normy spełnia. Powinniśmy również śledzić ostrzeżenia wydawane przez lokalne instytucje - sporadycznie zdarza się, że np. w wyniku awarii przez określony czas lepiej zrezygnować z korzystania z wody z kranu.
Kranówka może być również złym wyborem w przypadku starej i zaniedbanej instalacji wodociągowej w budynku.
W większości przypadków picie wody z kranu będzie jednak dobrym pomysłem. Dla pewności można korzystać ze specjalistycznych urządzeń lub po prostu z prostych dzbanków oraz butelek wyposażonych w specjalne filtry wyłapujące bakterie, które ew. mogą pojawić się w wodzie.
Woda stanowi około 60% masy ciała dorosłego człowieka i jest obecna zarówno w komórkach, jak i w płynach ustrojowych. Poza tym stanowi ona najważniejszy składnik naszej diety. Dlatego tak ważne jest nie tylko odpowiednie nawodnienie, ale także zadbanie o wysoką jakość wody, która zasila nasz organizm.
Jeśli chodzi o skład mineralny, jest on znacznie bardziej skomplikowany. Bardzo ważne, aby w składzie wody były obecne minerały, takie jak np. wapń i magnez. Dobór odpowiedniej ilości minerałów zależy od potrzeb organizmu. Ważnym parametrem jakości wody jest jej pH. Najlepsze pH jest nieco wyższe niż odczyn krwi. Odpowiednie pH wody neutralizuje kwasy w naszym organizmie i przywraca równowagę kwasowo zasadową.
Wskaźnik TDS (Total Dissolved Solids) to parametr mierzący całkowitą zawartość rozpuszczonych w wodzie. Wody naturalne mogą mieć zarówno 50 mg/l, jak i 1500 mg/l. Szczegółowy skład wody w butelce zależy od źródła i jest zawsze podana na etykiecie. Dodatkowo w wodzie butelkowanej występuje mikroplastik w dużym stężeniu.
Jakość Wody Wodociągowej w Polsce
Jakość wody wodociągowej określa polskie prawo i regulacje Unii Europejskiej co oznacza, że „kranówka” w Warszawie, Londynie i Paryżu spełnia te same, wysokie wymagania. Mimo to wciąż, w kraju, w którym mamy bezpośredni dostęp do wysokiej jakości wody, kupuje się wodę butelkowaną.
Część osób mylnie uważa, że woda butelkowana jest zdrowsza niż woda z kranu, ponieważ zawiera więcej minerałów. W wielu przypadkach jest to mit. Kranówka nierzadko posiada więcej minerałów niż woda sprzedawana w butelce. Niestety, tylko nieliczni zdają sobie z tego sprawę. Z badania agencji TNS Polska wynika, po nieprzetworzoną kranówkę sięga bez obaw jedynie… 28 proc.
Polska kranówka złą sławę zyskała w czasach komunizmu. Wówczas z kranów nierzadko płynęła woda mętna i intensywnie chlorowana. Od tego czasu wiele się jednak zmieniło. Obecnie, nim woda trafi do szklanki, przechodzi długi proces czyszczenia i uzdatniania. Poddaje się ją m.in. filtracji, ozonowaniu i dezynfekcji. Regularnie bada ją sanepid i niezależne laboratoria, które regularnie pobierają próbki i dokonują szczegółowej analizy pod względem bakteriologicznym i fizykochemicznym.
Według danych Głównego Inspektora Sanitarnego, aż 99,7 proc. domów ma dostęp do wody zdatnej do picia. Polska kranówka spełnia wymogi nie tylko Ministerstwa Zdrowia, ale także Światowej Organizacji Zdrowia. Podlega też restrykcyjnym regulacjom unijnym. Choć szacuje się, że najlepszej jakości woda jest w największych miastach - m.in. w Trójmieście, Poznaniu, Łodzi, Krakowie i Warszawie - to także ta w mniejszych ośrodkach jest zdatna do picia.
Na obalenie zasługuje także mit mówiący o tym, że “polska kranówka jest czysta, ale rury i systemy wodociągowe pozostawiają wiele do życzenia”. Badania Najwyższej Izby Kontroli dowodzą, że w większości przypadków stan instalacji nie wpływa na jakość wody. Stare rury pokrywa zazwyczaj kamień, a nie zanieczyszczenia.
Z rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia wynika, że skład wody z kranu nie różni się znacząco od tego w niejednej butelce. Bywa, że „kranówka” wypada korzystniej niż woda butelkowana pod względem stężenia i ilości zawartych w niej minerałów. Kranówka posiada m.in. cenne dla naszego organizmu wapń, magnez, fosfor, a także sód, siarkę, miedź i potas. Stężenie pierwiastków w kranówce nie wszędzie jest jednak takie samo - podobnie jak w przypadku wody butelkowanej.
Woda mineralna, by mogła się tak nazywać, musi posiadać minimum 1000 miligramów składników mineralnych na litr. Określanie wody butelkowanej „mineralną” często bywa więc nadużyciem. Wiele wód “mineralnych” dostępnych w sklepie nie spełnia bowiem stawianych im wymogów. Woda kranowa natomiast, na tle „mineralnych”, nierzadko plasuje się pośrodku skali.
Korzyści Płynące z Picia Wody z Kranu
Pijąc wodę z kranu wiele zyskujemy. Przede wszystkim kranówka jest dużo tańsza niż woda kupowana w butelkach plastikowych. O ile butelka 1,5-litrowa wody może kosztować od ok. Łatwa dostępność do wody pitnej może sprawić, że będziemy pić jej więcej, lepiej nawadniać organizm i cieszyć się dobrym zdrowiem.
Woda kranowa, jak wcześniej wspomnieliśmy, zawiera cenne minerały. Wapń wpływa na mocne kości i zęby oraz chroni mięśnie i stawy, a także zapewnia prawidłową pracę serca. Uwolnienie się od plastikowych butelek, które rozkładają się od kilkuset do tysiąca lat to także korzyść dla planety.
Pozostają również kwestie praktyczne. Zamiast chodzić do sklepu i dźwigać butelki czy zgrzewki do domu - wystarczy, że nalejemy wodę z kranu prosto do szklanki. Jest to możliwe dzięki nowoczesnym filtrom przepływowym Dafi!
