Czy Oczyszczalnia Ścieków Musi Mieć Certyfikat? Wymagania i Normy w Polsce

Szczegóły: Opublikowano: 04. March 2026

Obecnie ochrona środowiska i proekologiczne rozwiązania cieszą się wielką popularnością. Nie dziwi nas zatem, że właściciele domów coraz częściej decydują się na przydomowe oczyszczalnie, jeśli nie mają podłączenia do oczyszczalni ścieków komunalnych. Ale czy wiesz, że nawet niewielka przydomowa oczyszczalnia ścieków musi spełnić szereg formalności? Od obowiązków wynikających z Prawa wodnego po europejskie normy techniczne - każdy etap ma znaczenie, by instalacja była bezpieczna, zgodna z prawem i skuteczna.

Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków - Wymagania Prawne

Instalacja przydomowych oczyszczalni ścieków w Polsce podlega jednocześnie przepisom Prawa budowlanego i Prawa wodnego, a zakres formalności zależy od ich przepustowości oraz sposobu odprowadzania ścieków. W praktyce oznacza to, że przed planowaną inwestycją warto znać te regulacje, by mieć pewność, że projekt i wykonanie nie naruszają przepisów. Dzięki temu lokalizacja, sposób odprowadzania oczyszczonych ścieków oraz samą konstrukcję ocenia się pod kątem bezpieczności dla środowiska i zdrowia mieszkańców.

Przydomową oczyszczalnię należy rozpatrywać w kontekście dwóch zasadniczych ścieżek administracyjnych związanych z budową. Gdy odprowadzanie mieści się w granicach do 5 m³/d, pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane, lecz w praktyce często potrzebne jest zgłoszenie wodnoprawne dla urządzeń służących do odprowadzania ścieków.

Przydomowych oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,5 m³ na dobę nie obejmuje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Niemniej jednak taka instalacja, według Prawa budowlanego, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust 1, pkt. 1), co w praktyce oznacza zgłoszenie informacji w Starostwie Powiatowym lub Urzędzie Miasta (w przypadku miast na prawach powiatu) o chęci montażu oczyszczalni ścieków.

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zależności od potrzeb, należy dołączyć odpowiednie rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

Jeżeli ilość odprowadzanych ścieków nie przekracza 5 m³ na dobę, pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane. W zakresie gospodarki wodnej kluczowe znaczenie ma obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, który powstaje w przypadku, gdy ilość oczyszczonych ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi przekracza 5 m³ na dobę albo gdy korzystanie z wód wykracza poza tzw. zwykłe korzystanie z wód.

Ważne akty prawne:

Ustawa - Prawo wodne (ustawa z 20 lipca 2017 r.)
Ustawa - Prawo budowlane (ustawa z 7 lipca 1994 r.)
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.

Certyfikaty i Normy dla Przydomowych Oczyszczalni Ścieków

Dziś ważnym wymogiem postawionym producentom POŚ są normy określające jakość i efektywność pracy przydomowej oczyszczalni ścieków, a podstawową normą, którą muszą spełniać te urządzenia to zgodność z normą PN-EN 12566-3 i znak CE. Certyfikat potwierdza, że urządzenie spełnia rygorystyczne normy jakości i bezpieczeństwa eksploatacji, a jego stosowanie jest wymagane przy dopuszczaniu do sprzedaży i montażu w Polsce. Określa ona chociażby skuteczność oczyszczania, dopuszczalną ilość odprowadzanych ścieków i bezpieczeństwo eksploatacji.

Aby instalacja mogła być legalnie montowana i funkcjonować bez obaw o konsekwencje, konieczne jest potwierdzenie zgodności z normą PN EN 12566-3. Dodatkowo potrzebna jest deklaracja właściwości użytkowych wydana przez producenta, która potwierdza dopuszczenie do obrotu na rynku oraz charakterystyki użytkowe urządzenia, takie jak dopuszczalna przepustowość i parametry oczyszczania.

W praktyce warto od razu w dokumentacji technicznej mieć zestaw potwierdzeń: od certyfikatu PN EN 12566-3 po deklarację właściwości - to zestaw, który rozwiązuje kwestie z urzędową akceptacją i ewentualnymi kontrolami.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

Warunki Odprowadzania Ścieków

Przy odprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi należy spełnić odpowiednie warunki. Te dotyczące odprowadzania ścieków w granicy swojej nieruchomości, które pochodzą z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. 2019 poz. 1311).

Zgodnie z wyżej wymienionym Rozporządzeniem należy spełnić jednocześnie kilka warunków w sytuacji odprowadzania ścieków do ziemi:

Ilość ścieków nie może przekroczyć 5 m3 na dobę.
Miejsce ich wprowadzania do ziemi jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Odległość ta jest mierzona od najniższej warstwy układu rozsączającego/drenażu.
Redukcja zanieczyszczeń na wyjściu z oczyszczalni jest uzależniona od lokalizacji oczyszczalni (w aglomeracji lub poza nią).

Dla oczyszczalni poza aglomeracją BZT5 ścieków oczyszczonych musi zostać zredukowane o co najmniej 20%, a zawartość zawiesiny ogólnej co najmniej o 50% względem ścieków dopływających do oczyszczalni (Dz. U. 2019 poz. 1311, §11 ust. 4). Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku oczyszczalni na terenie aglomeracji (Dz. U. 2019 poz. 1311, §11 ust. 5). Ścieki oczyszczone nie mogą przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających właściwych dla RLM aglomeracji, na obszarze której zlokalizowane jest gospodarstwo, określonych w załączniku nr 3 do Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019 poz. 1311).

Zgłoszenie Eksploatacji Oczyszczalni

Aby rozpocząć eksploatację oczyszczalni, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. (§ 2 ust 1) należy również o tym fakcie (w formie zgłoszenia) poinformować organ ochrony środowiska, tj.: Urząd Miasta lub Urząd Gminy (w zależności od lokalizacji inwestycji). Odpowiedni urząd powinien przyjąć zgłoszenie eksploatacji od osoby fizycznej prowadzącej własne gospodarstwo domowe lub rolne i inne - nie będące przedsiębiorstwem, a posiadające na swojej posesji instalację typu oczyszczalnia ścieków o parametrach nie przekraczających 5 m3 na dobę przepustowości.

Również w tym przypadku do rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni ścieków można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji.

Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?

Lokalizacja Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Lokalizacja przydomowej oczyszczalni musi brać pod uwagę konkretne parametry terenowe i sanitarne. Minimalne odległości, które trzeba zachować, to przede wszystkim co najmniej 5 metrów od studni, 2 metry od granicy działki oraz 1,5-2 metry od budynków gospodarczych. Dodatkowo projekt musi uwzględniać możliwość odprowadzania ścieków oczyszczonych do ziemi w sposób, który nie zagraża środowisku, a także odpowiednio zabezpieczać wody podziemne.

Ważnym aspektem w wyborze lokalizacji i projektowaniu oczyszczalni są odległości od m.in.: budynku, studni wodny pitnej, infrastruktury technicznej czy granicy działki. Wartości zostały określone głównie w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690), Ustawie Prawo Wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. 2017 poz. 1566), Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. 2005 nr 219 poz. 1864) oraz Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 poz. 640).

Minimalne odległości posadowienia zbiornika:

Wyszczególnione obszary	Element przydomowej oczyszczalni ścieków	Minimalne odległości [m]
		Dla zbiornika do 10 m3	Dla zbiornika od 10 do 50 m3	Dla zbiornika od 50 m3
Studnia wody pitnej	Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe	15	x**
	Instalacji rozsączania wody w gruncie	30	x**
Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej*	Zbiornik na nieczystości ciekłe	5	30	x**
Pozostałe budynki		15	30	x**
Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszy dla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej	Zbiornik na nieczystości ciekłe	2	7,5 (od granicy działki) 10 (od drogi)	x**
	Dla pozostałych budynków	7,5	7,5 (od granicy działki) 10 (od drogi)	X**
Kąpieliska, plaże publiczne****	Przydomowa oczyszczania ścieków	1000
Przewody telekomunikacyjne	Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie	1,0
Przewody elektryczne		0,5 - 3,0
Wodociąg		0,8
Przyłącze gazowe		1,5
Roślinność (drzewa i inne)	Przydomowa oczyszczania ścieków	Zalecenie min. 3

*Wyjątkiem jest, gdy przepływowy szczelny zbiornik podziemny oczyszczalni jest podłączony do instalacji wentylacyjnej powyżej 0,6 m nad górną krawędzią okien i drzwi. W takiej sytuacji zbiornik może być posadowiony w dowolnej odległości od budynków.

**Odległości ustalane indywidualnie zgodnie z ekspertyzą techniczną, przyjętą przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

***Dopuszcza się usytuowanie zbiorników bezodpływowych w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, jeżeli na działce sąsiedniej znajdują się podobne urządzenia, ale pod warunkiem zachowania pozostałych odległości.

****Przepisy prawa zabraniają także, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny. Zabrania się doprowadzanie ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych.

Eksploatacja Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Prawidłowe użytkowanie polega na dostosowaniu eksploatacji do założeń projektowych. W praktyce oznacza to unikanie wprowadzania do systemu substancji chemicznych, olejów, rozpuszczalników oraz innych zanieczyszczeń, które mogłyby zaburzyć procesy biologiczne. Po zakończeniu procesu oczyszczania ścieki powinny spełniać parametry jakościowe wymagane do zwykłego korzystania z wód, co oznacza, że nie zagrażają środowisku i nie prowadzą do nadmiernego zanieczyszczenia. Dzięki temu instalacja działa stabilnie, a ryzyko awarii maleje.

Kiedy Instalacja Oczyszczalni Jest Niemożliwa?

Istnieją sytuacje, w których instalacja przydomowej oczyszczalni nie jest możliwa lub zastrzeżona. Nie można jej wykonywać, gdy istnieje techniczna możliwość podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Dodatkowo ograniczenia mogą wynikać z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji środowiskowych, które ograniczają lub wykluczają określone rozwiązania. Przepisy prawa jasno określają, że każdy właściciel nieruchomości ma obowiązek przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej. Gdy jest to niemożliwe lub nieopłacalne, należy zainstalować zbiornik bezodpływowy (szambo) bądź oczyszczalnię ścieków.

tags: #czy #oczyszczalnia #ścieków #musi #mieć #certyfikat