Czy filtry powietrza działają? Skuteczność badań i wszystko, co musisz wiedzieć

Szczegóły: Opublikowano: 23. December 2025

Oczyszczacze powietrza cieszą się rosnącą popularnością, a wraz z nią pojawiają się pytania o ich skuteczność. Czy oczyszczacz powietrza jest skuteczny? Czy warto go stosować, skoro i tak na zewnątrz powietrze jest zanieczyszczone? Postaramy się odpowiedzieć na te pytania.

W największym uproszczeniu, oczyszczacz powietrza pozwala oddychać czystym powietrzem wolnym od szkodliwych pyłów, bakterii i wirusów. Z roku na rok oczyszczacze powietrza stają się coraz popularniejsze, ale wciąż pojawiają się wątpliwości. Postanowiliśmy odpowiedzieć na te pytania.

Jak działają oczyszczacze powietrza?

Oczyszczacz powietrza składa się z wentylatora i filtrów. Zadaniem wentylatora jest zasysanie powietrza z otoczenia, które przepuszczane jest przez filtry. Oczyszczacze zwykle składają się z filtrów (z węglem aktywnym lub HEPA) oraz wentylatora, który zasysa i cyrkuluje powietrze. Gdy przepływa ono przez filtr, zanieczyszczenia są wychwytywane. To, jakie cząstki są usuwane z powietrza, zależy od typu urządzenia, inżynierowie korzystają z różnych rozwiązań technologicznych. Niektóre przenośne oczyszczacze powietrza mają lampy ultrafioletowe, które według producentów zabijają chorobotwórcze mikroorganizmy.

Z tego powodu filtr jest jedyną częścią oczyszczacza, która wymaga regularnej uwagi - w przypadku oczyszczaczy wyposażonych w standardowe filtry HEPA będzie to wymiana na nowy, natomiast w przypadku tzw. filtrów zmywalnych, obecnych w oczyszczaczach powietrza Airdog - mycie za pomocą wody i ponowny użytek.

Skuteczność oczyszczaczy powietrza

Istnieją badania przeprowadzone przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, które potwierdzają związek zanieczyszczenia powietrza m.in. O tym, że warto kupić oczyszczacz powietrza najczęściej słyszymy przy okazji powracającego każdego roku problemu alarmu smogowego. Jak się okazuje, oczyszczacz powietrza pomaga też alergikom, astmatykom, dzieciom i osobom starszym. Dzięki niemu zadbasz też o porządek. Zmniejsza ilość kurzu pochłaniając drobne zanieczyszczenia organiczne, nieorganiczne i mikroorganizmy, które go tworzą (m.in. złuszczony naskórek, roztocza i ich odchody, bakterie, pyłki roślin). Zaletą jest też szybka neutralizacja intensywnych zapachów, które powstają np.

Przeczytaj także: Zastosowanie Filtrów Powietrza

O ile większość z nich radzi sobie dość dobrze z kurzem czy pyłkami, to funkcjonalność oczyszczaczy powietrza jest ograniczona pod względem filtrowania zanieczyszczeń w postaci gazów. Oczyszczacze powietrza mogą neutralizować niektóre zagrożenia stwarzane przez zanieczyszczenie powietrza.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze oczyszczacza powietrza?

Odpowiednia wydajność - wyrażona w jednostce m³/h. Optymalna wartość, to objętość powierzchni, na której planujesz korzystać z oczyszczacza, pomnożona razy trzy.
Skuteczne filtry - zadbaj o to, aby oczyszczacz powietrza był wyposażony w filtr HEPA minimum klasy E12 (a najlepiej H13 lub H14).
Jeden oczyszczacz na pomieszczenie - producenci w specyfikacji technicznej urządzeń podają maksymalną powierzchnie, na której oczyszczacz powietrza będzie skutecznie filtrował powietrze. Pamiętaj, że chodzi tu o jedno pomieszczenie lub małe mieszkanie pozbawione ścian działowych, drzwi i innych elementów, które blokują swobodny obieg powietrza. Nie ma możliwości skutecznie oczyścić powietrza w całym domu jeśli urządzenie ustawisz wyłącznie w sypialni.
Tryb automatyczny - dzięki tej funkcji oczyszczacz powietrza będzie bardzo skuteczny i jednocześnie energooszczędny. Pracując w tym trybie, urządzenie na bieżąco monitoruje stan powietrza i dostosowuje pracę do panujących warunków.

Kto skorzysta na oczyszczaczu powietrza?

Alergicy i astmatycy - oczyszczacze powietrza pochłaniają pyłki roślinne, białka odpowiadające za uczulenie na sierść zwierząt, pleśń, roztocza, a także zanieczyszczenia gazowe (dym papierosowy i inne drażniące zapachy). Pozwalają skutecznie walczyć z przyczynami alergii i astmy, dzięki czemu sen, relaks i praca zyskują zupełnie nową jakość.
Osoby cierpiące na częste, drobne infekcje - wiele osób zmaga się z częstymi infekcjami dróg oddechowych. Oczyszczacz powietrza skutecznie zabija wirusy i bakterie obecne w powietrzu.
Rodzice - system odpornościowy dzieci (w szczególności niemowlaków) jest o wiele słabszy niż u osób dorosłych. To właśnie dlatego dzieci są szczególnie wrażliwe na pyły, bakterie i wirusy znajdujące się w powietrzu. Media informują, aby nie wychodzić na spacery w dni, w które zanieczyszczenie powietrza jest największe.
Seniorzy - osoby starsze również znajdują się w grupie ryzyka ze względu na wiek (osłabienie odporności) i przebyte lub przewlekłe choroby (nowotwory, nadciśnienie, cukrzyca).

Oczyszczacze powietrza a COVID-19

Cząsteczki COVID-19 mają rozmiar około 0,1 mikrona, ale zwykle są związane ze znacznie większymi kroplami wody lub aerozolu, dzięki czemu mogą zostać wychwycone za pomocą oczyszczaczy powietrza, nie są one jednak w stanie powstrzymać bezpośredniej transmisji wirusa SARS-CoV-2. Raport przygotowany przez Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC, Centers for Disease Control and Prevention) mówi o tym, że oczyszczacze powietrza, które wykorzystują wysokowydajny filtr HEPA, mogą zmniejszyć narażenie na aerozole związane z koronawirusem w pomieszczeniach.

Zwykle filtry HEPA mogą wychwytywać cząstki o wartości zaledwie 0,3 mikrona.

Wzrost zanieczyszczeń wewnątrz pomieszczeń

Stężenia niektórych zanieczyszczeń w pomieszczeniach wzrosły w ostatnich dziesięcioleciach. Energooszczędna konstrukcja domów, która może wiązać się z niewystarczającym poziomem wentylacji oraz zwiększone wykorzystanie syntetycznych materiałów budowlanych przyczyniają się do takiego stanu. Większość zanieczyszczeń wpływających na jakość powietrza w pomieszczeniach pochodzi ze źródeł wewnątrz budynków.

Czego szukać w oczyszczaczu powietrza?

Zanim zbadamy różne oczyszczacze powietrza dostępne na rynku krytycznym okiem, ważne jest, aby dobrze zrozumieć, co sprawia, że oczyszczacz powietrza jest dobry.

Przeczytaj także: Porady dotyczące wyboru filtra do oczyszczacza

Filtry HEPA są standardem w branży. Filtry HEPA wykorzystują fizykę cząstek poruszających się w powietrzu, aby wyciągnąć je z przepływu powietrza. Ich działanie jest proste, ale niezwykle skuteczne, a filtry HEPA są obecnie standardowym wyposażeniem prawie każdego oczyszczacza powietrza na rynku.
Nie wszystkie konstrukcje oczyszczaczy powietrza są sobie równe. Ukrytym czynnikiem jest tutaj nieszczelność. Pomimo wysokiej wydajności wielu filtrów HEPA, obudowy wielu oczyszczaczy powietrza nie są szczelne. Oznacza to, że brudne, niefiltrowane powietrze przedostaje się wokół filtra HEPA przez małe otwory, pęknięcia i przestrzeń wokół ramy samego filtra HEPA lub między ramą a obudową oczyszczacza.
Obawiasz się gazów i nieprzyjemnych zapachów? Wyjdź poza HEPA. W przeciwieństwie do cząstek, cząsteczki, które składają się na gazy, zapachy i lotne związki organiczne (VOC) nie są stałe i będą unosić się nawet przez najgęstsze filtry HyperHEPA. W tym miejscu pojawiają się filtry z węglem aktywnym.

Czego unikać w oczyszczaczu powietrza?

Rozważając oczyszczacze powietrza, niektórzy zastanawiają się nad ich skutecznością, a nawet potencjalnym ryzykiem. Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę z nieefektywności i wszelkich potencjalnych zagrożeń związanych z oczyszczaczem powietrza, który rozważasz przed dokonaniem zakupu.

Oczyszczacze powietrza z jonizatorem

Oczyszczacze powietrza z jonizatorem nie pozbywają się zanieczyszczeń. Cząsteczki naładowane przez jony ujemne nie są usuwane z powietrza - jedynie przyklejają się do pobliskich powierzchni. Obejmuje to powierzchnie wewnątrz dróg oddechowych, takie jak tchawica i pęcherzyki płucne, czyli pęcherzyki powietrza w płucach. Zanieczyszczenia mogą powodować choroby serca, płuc i innych dróg oddechowych. Oczyszczacze powietrza z jonizatorem mogą generować szkodliwy ozon. Jonizatory wytwarzają ozon (O3), który może osiągnąć niebezpieczny poziom w pomieszczeniach.

Werdykt: Nie kupuj oczyszczacza powietrza z jonizatorem. Nie usuwają one cząsteczek z powietrza, a wytwarzany przez nie ozon może mieć szkodliwe skutki uboczne, nawet jeśli oczyszczacz twierdzi, że tylko "trochę" ładuje cząsteczki.

Generatory ozonu

Generatory ozonu wykorzystują proces zwany wyładowaniem koronowym do uwalniania cząsteczek ozonu do powietrza. Jednak generatory ozonu w niewielkim stopniu oczyszczają powietrze i są bardzo szkodliwe dla zdrowia.

Werdykt: Nie kupuj generatora ozonu. To NIE są oczyszczacze powietrza. Nie tylko nie oczyszczają powietrza, ale szkodzą Tobie i najbardziej wrażliwym osobom w Twoim domu: dzieciom i zwierzętom domowym.

Przeczytaj także: Jak działają filtry górnoprzepustowe?

Oczyszczacze UV

Oczyszczanie powietrza za pomocą promieniowania UV to jednak nie wszystko. Bakterie i wirusy muszą być wystawione na działanie światła UV przez określony czas, zanim zostaną unieszkodliwione: niektóre szczepy muszą być poddawane działaniu UV przez kilka godzin w bezpośrednim świetle UV, zanim zostaną zniszczone. Domowe oczyszczacze powietrza UV nie świecą na nie światłem UV wystarczająco długo, aby były naprawdę użyteczne. Niektóre bakterie mogą powrócić do życia i ponownie stać się zakaźne nawet po dezynfekcji światłem UV. Światła UV nie mają wpływu na cząsteczki zanieczyszczeń.Powietrze oczyszczone światłem UV może być nadal pełne szkodliwych cząstek stałych, takich jak PM10 i PM2,5. Wiele oczyszczaczy powietrza UV wytwarza ozon. Światło UV może poparzyć skórę i uszkodzić oczy.

Werdykt: Nie kupuj oczyszczacza powietrza ze światłem UV. Światło UV w pewnym stopniu dezynfekuje, ale nie oczyszcza powietrza, a badania pokazują, że potencjał UV w zakresie dezynfekcji powietrza może być przesadzony.

Co mam teraz zrobić?

W tym momencie powinieneś czuć, że masz dobre wyczucie tego, co jest dla Ciebie ważne. Co jest faktem, a co fikcją, jeśli chodzi o naprawdę skuteczny system oczyszczania powietrza. Co więc powinieneś teraz zrobić, uzbrojony w wiedzę o tym, co sprawia, że oczyszczacz powietrza jest dobry?

Masz wiele opcji maksymalizacji jakości powietrza w pomieszczeniach:

Kup oczyszczacz powietrza HyperHEPA.
Zaawansowana filtracja fazy gazowej.

Filtry powietrza a alergie

Filtracja powietrza jest często zalecana jako element przeciwdziałania objawom alergicznym u osób z przewlekłymi alergiami i chorobami układu oddechowego. Alergia dołączyła w ostatnich latach do czołówki chorób cywilizacyjnych. Choć mogłoby się wydawać, że najbardziej alergizującym czynnikiem są pyłki roślin, okazuje się, że to właśnie na alergię na roztocza kurzu domowego cierpi co czwarty Polak.

Jakie filtry są skuteczne w usuwaniu alergenów?

Filtr HEPA (klasy od E11 do H14) - odpowiada za fizyczne zatrzymywanie mikrocząstek zanieczyszczeń: pyłków roślin, roztoczy kurzu domowego czy alergenów zawartych w białkach zwierząt.
Filtr węglowy - skuteczny w usuwaniu zarówno drażliwych zapachów (np. z kuwety zwierząt), jak i szkodliwych substancji gazowych (np.
Filtr wstępny - wychwytuje większe cząstki, np. kłęby kurzu czy sierść zwierząt.

Jonizatory powietrza - czy są skuteczne i bezpieczne?

W praktyce jednak samo jonizowanie powietrza nie wystarcza, by pozbyć się alergenów. Najlepiej sprawdza się w połączeniu z mechaniczną filtracją powietrza (np. Niewiele znajdziemy jednak informacji na temat opinii lekarzy o jonizatorach powietrza. Temat ten był przez lata badany przez różnych naukowców.

Oczyszczacz i nawilżacz powietrza - opinie lekarzy

Opinia lekarzy o nawilżaczach powietrza jest w większości pozytywna. Zdecydowanie polecają oni używanie nawilżaczy ewaporacyjnych lub parowych, które nie uwalniają do powietrza związków mineralnych zawartych w wodzie. Nie można tego powiedzieć o nawilżaczach ultradźwiękowych. Wybierając nawilżacz powietrza, możemy zdecydować się na zakup oddzielnego urządzenia lub oczyszczaczy powietrza 2w1 (z wbudowanym zbiornikiem na wodę i filtrem ewaporacyjnym).

Podsumowanie

Oczyszczacz powietrza nie jest urządzeniem sezonowym. Ciągle się zastanawiasz? Skorzystaj z darmowej porady naszych ekspertów. Pomożemy Ci wybrać oczyszczacz powietrza, który będzie najlepiej dostosowany do Twoich potrzeb. Zadzwoń lub napisz - dane znajdziesz w zakładce Kontakt.

tags: #czy #filtry #powietrza #działają #skuteczność #badania