Oczyszczalnia Ścieków w Czernicy: Innowacyjna Technologia i Partnerstwo Publiczno-Prywatne
- Szczegóły
Dynamiczny rozwój Gminy Czernica, położonej pod Wrocławiem, postawił przed władzami wyzwanie związane z gospodarką ściekową. W związku z wypowiedzeniem przez wrocławski MPWiK umowy na odbiór ścieków, gmina stanęła przed wyborem: budowa własnej oczyszczalni lub budowa drugiej nitki rurociągu do Wrocławia. Ostatecznie zdecydowano się na budowę oczyszczalni w Dobrzykowicach w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Jakie korzyści płyną z tego rozwiązania i jaką technologię zastosowano?
Geneza Decyzji o Budowie Oczyszczalni
W 2020 roku wrocławski MPWiK wypowiedział gminie Czernica umowę na odbiór ścieków. Zdawano sobie sprawę, że nadejdzie moment, w którym przepustowość rurociągu transportującego ścieki do Wrocławia okaże się za mała. Gmina dynamicznie się rozwija, mieszkańców przybywa w dużym tempie. Stąd decyzja MPWiK o wypowiedzeniu umowy z 3-letnim terminem, byśmy mieli czas podjąć decyzję, co robić dalej.
Możliwości były dwie: wybudowanie drugiej, 11-km nitki rurociągu, co dla gminy oznaczałoby wydatek 15-20 mln zł, albo budowa własnej oczyszczalni za około 50 mln zł (teraz może jeszcze więcej). Oba rozwiązania miały wiele wad. Budowa rurociągu zostałaby obwarowana przez MPWiK szeregiem zastrzeżeń, m.in. takim, że spółka mogłaby do niego podłączać odbiorców także spoza naszej gminy, nie wiadomo więc, na jak długo przepustowość byłaby wystarczająca. Z kolei wyasygnowanie 50 mln zł na własną oczyszczalnię zablokowałoby nasze pozostałe plany inwestycyjne, takie jak remonty dróg czy budowa szkół.
Analiza Możliwości Finansowania
Gmina jest właścicielem spółki - Zakładu Gospodarki Komunalnej Czernica. Wiele samorządów próbuje realizować inwestycje poprzez spółki, żeby kredyt nie obciążał bezpośrednio budżetu gminy.
ZGK przeanalizował możliwości sfinansowania inwestycji, ale okazało się, że kredyt bankowy, jaki był dostępny, pokryłby zaledwie jedną dziesiątą kosztów budowy. Rok 2020 to była końcówka unijnej perspektywy finansowej, nie mogliśmy liczyć na większe dotacje zewnętrzne, gros kosztów musiałby ponieść budżet gminy. Do tego dochodziła niepewność wywołana pandemią COVID-19, nie wiadomo, jak kształtowałyby się stopy procentowe, ceny materiałów i usług, zaczynała rozpędzać się inflacja. Właśnie dlatego zainteresowano się PPP.
Przeczytaj także: Nadolice Wielkie: Walka o Czyste Powietrze
Wybór Formuły Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (PPP)
Koncepcja PPP była pomysłem zespołowym. Inspiracją była podobna inwestycja zrealizowana w Mławie. Wizytowano również oczyszczalnię ścieków w Józefowie, zbudowaną przez gminę z własnych środków. Chciano poznać szczegóły instalacji i obciążeń finansowych dla gminy, aby móc przekazać pozyskane informacje radnym.
Przekonywanie Radnych
Z początku dominowało niedowierzanie, niechęć. W Polsce jest bardzo silne poczucie własności. Chcemy, żeby usługi komunalne świadczyły podmioty należące do samorządów. Hasło, że właścicielem oczyszczalni może być podmiot prywatny, a nawet zagraniczny, wzbudziło duże emocje, niekoniecznie pozytywne. Padły oskarżenia, że chcemy oddać wykonywanie usług Francuzom albo Niemcom. Już wcześniej, w 2017 roku, gdy komercjalizowano ZGK, spotkano się z identycznymi obawami i podszytymi demagogią zarzutami.
Radni zostali zapoznani z formułą partnerstwa publiczno-prywatnego. Mogli zdalnie zadawać pytania burmistrzowi Mławy. Jego udział w tym spotkaniu miał pozytywny wpływ na proces podejmowania decyzji. W pierwszym głosowaniu 9 na 15 radnych było za budową oczyszczalni z własnych środków, a tylko 5 za formułą PPP, zaś jedna radna wstrzymała się od głosu. Te proporcje się zmieniły i w kolejnym głosowaniu już 9 radnych było za PPP, 5 wstrzymało się od głosu, a jedna radna była przeciw.
Radni otrzymali pełne opracowania finansowe z symulacjami w odniesieniu do WPF, żeby widzieli, jak budżet gminy, wskutek zaciągnięcia zobowiązania finansowego, kształtowałby się w kolejnych latach. Dodatkowo obiecano radnym, że wejdą w PPP pod warunkiem, że ocena efektywności, przygotowana przez zewnętrzny, niezależny od urzędu, ekspercki podmiot, wykaże, że ta formuła jest dla gminy bezpieczna i opłacalna.
Ocena Efektywności Inwestycji
Ocena efektywności była jednoznaczna: biorąc pod uwagę wszystkie uwarunkowania budżetowe partnerstwo publiczno-prywatne jest najkorzystniejsze dla gminy Czernica.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Integralnym elementem oceny efektywności było badanie rynku. Zostały wysłane zapytania do potencjalnie zainteresowanych podmiotów, one przesłały odpowiedzi, jakie zapisy umowy byłyby dla nich korzystne, a jakie nie. W ten sposób nawiązano dialog z trzema firmami.
Wybór Partnera Prywatnego i Realizacja Projektu
Na etapie zainteresowania budową oczyszczalni, zainteresowanie wyraziło już pięć znanych, dużych branżowych podmiotów z kapitałem międzynarodowym, mających na koncie realizacje tego typu instalacji w Europie. Zadały łącznie 275 pytań do postępowania przetargowego, na które musieli udzielać precyzyjnych odpowiedzi. To wymagało od gminy i współpracującego z nią doradcy wiele czasu i zaangażowania branżowych specjalistów oraz prawników.
Ostatecznie ofertę w przetargu złożyła tylko jedna spółka - SUEZ. Umowę ze spółką na opracowanie dokumentacji, budowę i eksploatację oczyszczalni ścieków w Dobrzykowicach w formule PPP na 33 lata podpisano 21 grudnia 2022 roku. Obecnie spółka opracowuje dokumentację projektową, która ma być gotowa do końca tego roku wraz z pozwoleniem na budowę. Uruchomienie oczyszczalni ma nastąpić w ciągu 3 lat od podpisania umowy, czyli mówimy o końcówce 2025 roku.
17.12.2024 podpisano umowę z SUEZ Woda Sp. z o.o., spółką należącą do naszej grupy kapitałowej SUEZ. W ramach umowy będziemy wykonywać usługę Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego w ramach „Budowy i eksploatacji oczyszczalni ścieków w Gminie Czernica”.
Dziś w Dobrzykowicach odbyło się symboliczne wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowej oczyszczalni ścieków. Projekt realizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) przez Gminę Czernica, Zakład Gospodarki Komunalnej Czernica Sp. z o.o. i firmę SUEZ WODA Sp. z o.o. - Ten długo wyczekiwany projekt ma szczególne znaczenie w kontekście ogromnej dynamiki rozwoju demograficznego gminy. Z roku na rok w szybkim tempie w gminie przybywa mieszkańców, co generuje także większe potrzeby inwestycyjne. Oczyszczalnia pozwoli w dużej mierze zaspokoić podstawowe potrzeby Gminy i jej mieszkańców w tym obszarze. Uczestnicy uroczystości, wśród nich przedstawiciele władz rządowych, samorządowcy, przedstawiciele Wykonawcy, wskazywali w swoich przemówieniach również na znaczenie tej inwestycji dla poprawy środowiska naturalnego - w tym czystości wód i gleb. - Budowa oczyszczalni ścieków to z pewnością ważny krok w kierunku nowoczesnej infrastruktury i dalszego rozwoju gminy. Na indywidualne podziękowania przyjdzie jeszcze zapewne czas po zakończeniu inwestycji.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Technologia i Wydajność Oczyszczalni
Oczyszczalnia jest projektowana na średniodobową przepustowość wynoszącą 4000 m3 ścieków, z możliwością rozbudowy. Biorąc pod uwagę napływ mieszkańców w ostatnich kilku latach (średni roczny przyrost liczby meldunków w gminie to ok. 1000 osób), rozbudowa jest bardzo prawdopodobna. W rejestrze meldunkowym mamy 18 100 osób (dane na koniec 2022 r.).
Oczyszczalnia powstanie w gm. Czernica (należącej do Aglomeracji Wrocławskiej), w miejscowości Dobrzykowice. Dotychczas - od ponad dekady - ścieki z terenu gminy kierowane były do Komunalnej Oczyszczalni Ścieków we Wrocławiu.
W zakres zamówienia wchodzi przebudowa, remont i budowa obiektów wraz z dostawą i montażem wyposażenia, maszyn i urządzeń. Projekt zakłada m.in.: budowę oczyszczalni w zakresie oczyszczania mechanicznego, biologicznego oraz gospodarki osadowej. średni przepływ dobowy wyniesie 4000 m3/d z sieci kanalizacyjnej rozdzielczej bez wód deszczowych.
Podczas konferencji o partnerstwie publiczno-prywatnym (PPP), która odbyła się 23 września 2025 r. w Warszawie, jednym z kluczowych punktów programu był panel dyskusyjny pt. „Od ogłoszenia do wyboru partnera prywatnego w 8 miesięcy? W panelu wzięli udział przedstawiciele: Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Gminy Czernica - Prezes ZGK Czernica sp. z o.o.
Koszty i Finansowanie
Wartość umowy to 219.600.000 zł a okres realizacji 396 miesięcy. Koszty projektowania i budowy oczyszczalni poniesie wykonawca, natomiast za oczyszczenie ścieków w okresie eksploatacji wynagrodzenie wykonawcy pochodzić będzie z opłat wnoszonych przez ZGK.
W wieloletniej perspektywie stawka, oszacowana w ocenie efektywności inwestycji, przy formule PPP jest niższa od stawki płaconej dla MPWiK Wrocław powiększonej o wydatek 15 mln zł na budowę drugiego rurociągu. To swoisty paradoks, bo wynagrodzenie płacone przez nas partnerowi będzie zawierać marżę, w której mieści się rozłożony na 30 lat zwrot kosztów budowy. Moim zdaniem to świadczy o profesjonalizmie prywatnych podmiotów działających na rynku usług komunalnych.
Przyszłość Oczyszczalni
Umowa gwarantuje gminie przejęcie oczyszczalni po 30 latach, alternatywna opcja to podpisanie z partnerem nowej umowy.
Warto tej formule poświęcić czas, bo przynosi gminie zdecydowanie więcej korzyści niż opieranie polityki inwestycyjnej wyłącznie na kredytach.
tags: #czernica #oczyszczalnia #ścieków #technologia
