Cysterskie Oczyszczalnie Ścieków: Zasady Działania i Przykłady
- Szczegóły
Dbałość o środowisko naturalne jest przez Grupę rozumiana jako Społeczna Odpowiedzialność Biznesu wobec społeczności lokalnej, a nie tylko jako wypełnienie obowiązków wynikających ze stosowania prawa. Górnictwo jako branża przyczynia się do degradacji lokalnego środowiska naturalnego, między innymi poprzez zakłócanie krajobrazu czy emisję zanieczyszczeń. Prowadzonej pod ziemią działalności wydobywczej towarzyszą odkształcenia na powierzchni, które powodować mogą szkody w majątku prywatnym i publicznym, ale również zakłócają równowagę hydrologiczną. Bieżące działania prowadzone przez Spółkę mające na celu minimalizację negatywnego wpływu są domeną strategicznego zarządzania operacyjnego i mają zapewnić bezpieczeństwo środowiskowe zarówno przyrodzie, jak i mieszkańcom lokalnej społeczności.
W wybranych spółkach wchodzących w skład Grupy wdrożone zostały odrębne systemy zarządzania środowiskowego certyfikowane zgodnie z normą PN-EN ISO 14001:2015. Do spółek tych należą JSW KOKS, JZR, PBSz, PGWiR oraz JSW. System zarządzania środowiskowego pozwala na identyfikację i nadzór wszystkich obszarów działalności mających lub mogących mieć wpływ na środowisko naturalne. Każda ze spółek posiadająca wdrożony system zarządzania środowiskowego identyfikuje znaczące aspekty środowiskowe, które mają lub mogą mieć wpływ na środowisko wynikające z prowadzonej działalności. Co roku przeprowadzana jest ocena aspektów środowiskowych w oparciu o obiektywne kryteria przyjęte w określonych procedurach. W oparciu o politykę systemu zarządzania środowiskowego na bieżąco podejmowane są działania mające na celu realizację jej założeń, m.in. poprzez określanie, monitorowanie i realizowanie celów środowiskowych.
Zgodnie z deklaracją Prezesa Zarządu JSW ujętą w Polityce Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w zakresie systemu zarządzania środowiskowego przyjęto iż, „Działalność gospodarcza prowadzona przez JSW jest zgodna z wymaganiami prawnymi i innymi, natomiast cały proces wydobywania, przeróbki i sprzedaży węgla realizowany jest w sposób minimalizujący negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne. W poszczególnych Zakładach JSW prowadzona jest okresowa ocena zgodności z obowiązującymi wymaganiami prawnymi i innymi, ocena stopnia realizacji celów środowiskowych oraz monitorowanie znaczących aspektów środowiskowych. Stosowane rozwiązania i technologie zapewniają transformację w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym („GOZ”), będącą niezbędnym elementem tworzenia niskoemisyjnej, zasobooszczędnej, innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki, które mają przyczynić się do zmiany modelu rozwoju gospodarczego określonego przez Komisję Europejską. Wyznaczone w Strategii kierunki działań w obszarze wykorzystania metanu do produkcji energii elektrycznej, śladu węglowego organizacji i produktu, zarządzania terenami poprzemysłowymi, zagospodarowania zasolonych wód dołowych oraz wytwarzania produktów z udziałem odpadów wydobywczych do zastosowań w inwestycjach infrastrukturalnych stanowią element zrównoważonego modelu biznesowego i przyczynią się do realizacji priorytetów w ramach GOZ oraz przeciwdziałania zmianom klimatu.
Działalność w obszarze przemysłu wydobywczego wskazuje na pośredni duży wpływ prowadzonej działalności na zużycie surowców naturalnych, produkcję odpadów, zużycie energii i paliw oraz emisję do atmosfery. Wydobyciu węgla towarzyszy nierozłącznie wydobycie metanu jako kopaliny towarzyszącej stanowiącego gaz cieplarniany wpływający na nasz klimat. Emisja metanu stanowi około 74% całkowitej emisji gazów cieplarnianych Grupy wyrażonej w ekwiwalencie CO2. Staramy się w jak największym stopniu uchwycić go i zagospodarować jednak ze względów bezpieczeństwa pracy górników na dole nie możemy uniknąć jego emisji wraz z powietrzem wentylacyjnym z szybów wydechowych. Gospodarowanie wodami dołowymi stanowi kluczowy i dominujący element gospodarki wodnej Grupy JSW. We wszystkich kopalniach Grupy wykorzystywana jest woda pitna i przemysłowa, którą częściowo pozyskuje się z własnych źródeł, a częściowo kupuje od firm zewnętrznych. Woda pitna wykorzystywana jest przede wszystkim do celów socjalno - bytowych oraz do zasilania sieci przeciwpożarowej na dole kopalń. Z kolei woda przemysłowa we wszystkich kopalniach wykorzystywana jest do celów technologiczno - produkcyjnych, tj.
Kopalnie Knurów-Szczygłowice i Budryk odprowadzają ścieki bytowe do oczyszczalni ścieków, które eksploatuje spółka PGWiR, natomiast pozostałe kopalnie odprowadzają ścieki socjalno-bytowe do kanalizacji miejskiej lub gminnej. W kopalniach Grupy w celu oszczędności wody i zminimalizowania negatywnego oddziaływania na środowisko, wody technologiczne, stosowane m.in. do procesów wzbogacenia węgla w zakładach przeróbczych oraz do chłodzenia sprężarek, znajdują się w zamkniętych obiegach wodno-mułowych. W związku z powyższym nie odprowadza się ścieków technologicznych do środowiska. Należąca do JSW KOKS Koksownia Jadwiga posiada zamknięte obiegi wodno-ściekowe. Całość powstałych ścieków bytowych, przemysłowych i opadowych jest oczyszczana w zakładowej oczyszczalni ścieków, a następnie wykorzystywana w procesie mokrego chłodzenia koksu.
Przeczytaj także: Zasada działania oczyszczaczy ceramicznych
W każdej z kopalń Grupy prowadzone jest odwadnianie poprzez odpompowanie zasolonych wód dołowych do osadników na powierzchni, gdzie podlegają procesowi mechanicznego czyszczenia. Odwodnienie zakładów górniczych prowadzone jest w oparciu o posiadane przez kopalnie pozwolenia wodnoprawne. Ze względu na wysoki poziom zasolenia kluczowym zagadnieniem jest takie prowadzenie gospodarki wodami dołowymi, aby zapobiegać degradacji środowiska. Część wód zasolonych wykorzystywana jest do uzupełniania obiegów technologicznych zakładów przeróbczych oraz do wytwarzania mieszanin doszczelniających stosowanych do prewencji przeciwpożarowej na dole kopalń wraz z odpadami z energetyki i odpadami poflotacyjnymi. Wody kopalniane pochodzące z KWK Budryk są odsalane w zakładzie w Dębieńsku (PGWiR).
Produkcja Soli Dębińskiej
Produkcja Soli Dębińskiej realizowana jest poprzez proces odsalania najwyższej jakości solanek dostępnych na głębokości nawet 1200 m. Jest to sól, która od tysięcy lat znajdowała się pod ziemią i nie jest skażona zanieczyszczeniami jak np. sól morska. Stosowany proces technologiczny pozwala zachować w składzie produktu pożądane mikroelementy i minerały. Stała granulacja i niski poziom wilgotności eliminuje konieczność stosowania środków antyzbrylających. Obok soli spożywczej w ofercie znajduje się też sól drogowa. W wyniku realizowanego procesu unika się odprowadzania do rzeki Bierawki wód silnie zasolonych, odpompowanych z rejonów górniczych przy jednoczesnym otrzymywaniu wysokojakościowej soli warzonej. Wykorzystanie soli z zasolonych wód kopalnianych jest korzystne dla środowiska, ponieważ oznacza brak konieczności wydobycia określonego wolumenu soli kamiennej w tradycyjnych kopalniach soli (w Dębińsku w 2020 roku wyprodukowano 67,6 tys.
Gospodarka Odpadami
Praktyki stosowane przez Grupę w zakresie gospodarki odpadami także w 2020 roku prowadzone były z wykorzystaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami, ograniczając negatywne oddziaływanie odpadów na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, w tym przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użycia. JSW w trakcie eksploatacji oraz procesów wzbogacania węgla w przykopalnianych zakładach przeróbki mechanicznej wytwarza znaczne ilości odpadów wydobywczych (średniorocznie ok. 11 mln Mg), w dużo mniejszym zakresie powstają odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne. Jest to spowodowane specyfiką prowadzonej działalności - wydobywaniem i sprzedażą węgla koksującego, a także uwarunkowaniami geologiczno-górniczymi, występującymi w kopalniach oraz wysokimi wymogami jakościowymi, jakie stawia się produkcji węgla handlowego, a w szczególności koncentratu dla potrzeb koksownictwa.
Odpady powstające w trakcie eksploatacji, definiowane są na podstawie Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 roku w sprawie katalogu odpadów, jako należące do grupy 01 - tj. odpadów powstających przy poszukiwaniu, wydobywaniu, fizycznej i chemicznej przeróbce rud oraz innych kopalin. Ze względu na genezę ich powstawania dzieli się je na te związane z robotami udostępniająco-przygotowawczymi (kod 01 01 02) oraz powstające w zakładach przeróbki mechanicznej węgla (kod 01 04 12 i 01 04 81). Udział odpadów o kodzie 01 01 02 w całej masie jest stosunkowo niewielki, w przeciwieństwie do tzw. odpadów przeróbczych. Gospodarowanie odpadami wydobywczymi realizowane jest w oparciu o obowiązujące przepisy prawne - europejskie, polskie a także wewnętrzne przedsiębiorstwa. Odbywa się ono zgodnie z zasadami ochrony środowiska, w jasno sprecyzowanych kierunkach w sposób racjonalny i planowy, ale przede wszystkim uwzględniając uwarunkowania ekonomiczno-społeczne, techniczne oraz te związane z założeniami gospodarki o biegu zamkniętym (GOZ).
Grupa ma świadomość, że zrównoważone wykorzystywanie zasobów stanowiące podstawę GOZ jest kluczem do bezpiecznego gospodarowania odpadami wydobywczymi. Mając na uwadze powyższe, w październiku 2019 roku, zdecydowano o opracowaniu i wdrożeniu do stosowania Strategii gospodarowania odpadami wydobywczymi. Wskazuje ona m.in. kierunki i określa sposoby postępowania z odpadami wytwarzanymi w Zakładach Górniczych należących do JSW. Stanowi spójną i kompleksową politykę gospodarowania odpadami wydobywczym. W 2020 roku, w zakresie gospodarowania odpadami wydobywczymi, rekultywacji oraz zagospodarowania terenów przekształconych w wyniku działalności górniczej w Grupie w dalszym ciągu stosowano takie sposoby produkcji lub formy usług oraz surowce i materiały, które pozwalały zapobiegać powstawaniu odpadów lub utrzymać ich ilość na możliwie najniższym poziomie. Kontynuowane były działania związane z wykorzystaniem odpadów wydobywczych wraz z odpadami elektrownianymi oraz wodą zasoloną do wypełniania i doszczelniania zrobów ścian zawałowych w celach zwalczania zagrożenia pożarowego i metanowego, ograniczenia emisji metanu i osiadań terenu, poprawy warunków wentylacji oraz wypełniania zlikwidowanych i otamowanych zbędnych wyrobisk górniczych.
Przeczytaj także: Rodzaje ściennych oczyszczaczy powietrza
Grupa wytwarza rocznie kilkadziesiąt tysięcy Mg odpadów innych niż wydobywcze, do których należą odpady niebezpieczne oraz odpady inne niż wydobywcze i niebezpieczne. W stosunku do wytwarzanych odpadów wydobywczych odpady te stanowią niewielki procent wszystkich odpadów wytwarzanych przez zakłady Grupy. Do odpadów niebezpiecznych należą przede wszystkim: odpady przepracowanych olejów, szlamy z biologicznego oczyszczania ścieków przemysłowych, odpady zużytego czyściwa oraz baterii i akumulatorów. Odpady inne niż wydobywcze i niebezpieczne wytwarzane w zakładach Grupy to głównie odpady: złomu, gruzu, drewna, gumy, tworzyw sztucznych oraz zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych.
Obszary Chronione
Zakłady Grupy nie działają na terenach, ani w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów wyróżniających się szczególnymi wartościami przyrodniczymi takimi jak parki narodowe, rezerwaty przyrody czy obszary Natura 2000.
Rezerwaty Przyrody:
- Babczyna Dolina (PGWiR - ujęcie wody przemysłowej Łąka)
- Żubrowisko (PGWiR - ujęcie wody przem. Łąka)
- Rotuz (PGWiR - ujęcie wody przem.
Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000:
- Dolina Górnej Wisły PLB240001 (KWK Borynia-Zofiówka, KWK Jastrzębie-Bzie, KWK Pniówek, PGWiR - ujęcie wody przem. Łąka)
- Stawy w Brzeszczach PLB120009 (PGWiR - ujęcie wody przem. Łąka)
- Stawy Wielikąt i Las Tworkowski PLB240003 (Koksownia Radlin, PGWiR - ujęcie wody przem.
Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk Natura 2000:
Przeczytaj także: Zaawansowane technologie oczyszczania powietrza Philips
- Las koło Tworkowa PLH240040 (PGWiR - wylot Kolektora Olza)
- Zbiornik Goczałkowicki - Ujście Wisły i Bajerki PLH240039 (KWK Borynia-Zofiówka, KWK Jastrzębie-Bzie, KWK Pniówek, PGWiR - ujęcie wody przem. Łąka)
- Pierściec PLH240022 (KWK Pniówek, PGWiR - ujęcie wody przem.
Parki Krajobrazowe: Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich (KWK Borynia-Zofiówka, KWK Jastrzębie-Bzie, KWK Knurów-Szczygłowice, KWK Pniówek, KWK Budryk, Koksownia Radlin, PGWiR - ujęcie wody przem. Dla wszystkich inwestycji, które zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa mogą mieć potencjalnie znaczący wpływ na otoczenie przyrodnicze, przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko.
W 2020 roku nie odnotowano strat środowiskowych będących skutkiem działania przedsiębiorstw Grupy JSW. Nie odnotowano też poważnych awarii ze skutkiem środowiskowym, w tym uwolnień substancji.
KWK „Borynia-Zofiówka”KWK „Jastrzębie-Bzie"KWK „Pniówek"PGWiR - ujęcie wody przem. Obszar stanowi jedną z najważniejszych ostoi miejsc lęgowych i migracji dla ponad 160 gatunków ptaków, co stanowi powyżej 70% krajowej populacji ptaków lęgowych. Ostoja składa się z Jeziora Goczałkowskiego i przyległych stawów hodowlanych założonych ponad 600 lat temu. Odnotowano tutaj występowanie co najmniej 29 gatunków ptaków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej i załącznika II Dyrektywy Siedliskowej oraz 8 gatunków znajdujących się w Polskiej Czerwonej Księdze, m.in. takich jak: perkoz dwuczuby, czapla purpurowa, bączek, bąk, dzierzba czarnoczelna, rybitwa białowąsa, ślepowron, mewa czarnogłowa, rybitwa czarna, rybitwa rzeczna.
Koksownia RadlinPGWiR - ujęcie wody przem. Obszar obejmuje kompleks kilkunastu starych stawów rybnych o powierzchni sumarycznej około 400 ha, położony w dolinie Odry, z otaczającymi je łąkami, pastwiskami i polami oraz Lasem Tworkowskim. Brzegi stawów porasta szuwar trzcinowy, groble porastają stare, pomnikowe drzewa liściaste.
PGWiR - ujęcie wody przem. Obszar obejmuje kompleks kilkunastu starych stawów rybnych o powierzchni sumarycznej około 160 ha. Stawy otaczają lasy, łąki i pastwiska oraz pola. Roślinność wodna i bagienna składa się z 260 gatunków roślin naczyniowych (w tym grążel żółty, grzybień biały, paproć salwina), w rzadkim zbiorowisku łąk ostrożeniowych występują: ostrożeń łąkowy, storczyki, bluszcz pospolity. Stawy są ważną ostoją ptaków, w tym ślepowrona, bączka, rybitwy białowąsej. Obszar usytuowany jest w dolinie Odry i obejmuje niewielki fragment lasów grądowych i łęgowych. Są to dobrze zachowane i cenne przyrodniczo drzewostany z licznymi fragmentami starodrzewi. Ostoja stanowi jeden z kluczowych obszarów dla zachowania ciągłości korytarza ekologicznego Odry. Na terenie tym stwierdzono występowanie 6 rodzajów siedlisk ważnych z europejskiego punktu widzenia, które zajmują prawie całą powierzchnię ostoi. Dominują tu grąd środkowoeuropejski oraz wielogatunkowe lasy łęgowe. Część terenu pokrywają również priorytetowe lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe. Ostoja jest miejscem występowanie 6 gatunków ptaków ważnych dla ochrony europejskiej przyrody m.in. derkacza, dzięcioła zielonosiwego i dzięcioła średniego. Na terenie ostoi stwierdzono również stanowiska 2 gatunków roślin z Polskiej Czerwonej Księgi.
KWK „Borynia-Zofiówka”KWK „Jastrzębie-Bzie"KWK „Pniówek"PGWiR - ujęcie wody przem. W skład ostoi wchodzi południowo-zachodni fragment Jeziora Goczałkowickiego z uchodzącą do niego rzeką Wisłą i rzeki...
tags: #cysterskie #oczyszczalnie #ścieków #zasada #działania
