Choroba Lokomocyjna: Przyczyny, Objawy i Leczenie
- Szczegóły
Choroba lokomocyjna, określana również jako choroba komunikacyjna lub kinetoza, nie jest chorobą w dosłownym rozumieniu tego słowa. Jest to zespół objawów, które pojawiają się w czasie poruszania się - samochodem, pociągiem, statkiem czy samolotem. Zazwyczaj dolegliwości ustępują po zakończeniu podroży i nie wiążą się z powikłaniami.
Co to jest choroba lokomocyjna?
Choroba lokomocyjna stanowi zespół objawów, które występują podczas podróży środkami transportu na lądzie, morzu i w powietrzu. Dolegliwości pojawiają się, gdy narząd wzroku rejestruje przemieszczanie się i przekazuje tę informację do ośrodków w mózgu. Jednocześnie błędnik w obrębie ucha wewnętrznego, który kontroluje utrzymanie równowagi, nie odbiera sygnału o zmianie położenia ciała. Odpowiada jednak na przyspieszanie i hamowanie pojazdu, które odczuwa chory podczas podróży.
Przyczyny choroby lokomocyjnej
Przyczyną choroby lokomocyjnej jest brak zgodności pomiędzy wzrokowym, subiektywnym postrzeganiem ruchu, a sygnałami, które odbierane są przez błędnik (narząd przedsionkowo-ślimakowy, znajdujący się w uchu środkowym), odpowiadający za zmysł równowagi. W wyniku tego do mózgu docierają rozbieżne informacje, co skutkuje podrażnieniem błędnika i pojawieniem się nieprzyjemnych objawów kinetozy.
Objawy choroby lokomocyjnej mogą pojawiać się w trakcie przemieszczania się na skutek zaburzeń odczuwania ruchu przez różne zmysły. Przykładowo podczas jazdy samochodem widzimy, że poruszamy się z dużą prędkością względem otoczenia, natomiast zmysł równowagi informuje nas, że siedzimy w jednym miejscu. Podczas długotrwałych, monotonnych ruchów głowy w tracie podróży dochodzi do podrażnienia błędnika, który wówczas nieprawidłowo określa położenie ciała i utrzymanie równowagi.
Zmysł równowagi u człowieka, tzw. błędnik, zlokalizowany jest w uchu wewnętrznym i pozwala na określanie położenia ciała oraz kierunku poruszania się, bez kontroli wzroku. W skład narządu równowagi u człowieka wchodzą więc błędnik, oczy oraz nerwy czuciowe, które przekazują sygnały z błędnika do mózgu. Odbierane przez błędnik wrażenia ruchu i położenia są weryfikowane wzrokiem, dotykiem oraz poprzez receptory czucia głębokiego, które znajdują się m.in. w mięśniach, stawach oraz skórze i pozwalają nam określić położenie poszczególnych części ciała.
Przeczytaj także: Choroba popromienna a proces jonizacji: Zrozumieć związek
Symptomy związane z chorobą lokomocyjną mogą pojawiać się lub nasilać, gdy współwystępują z innymi chorobami. Takie dolegliwości zwykle dotyczą nieprawidłowego działania przekaźników w mózgu lub zaburzeń pracy błędnika. Ostre i przewlekłe zapalenie ucha - błędnik znajduje się w obrębie ucha wewnętrznego, dlatego proces zapalny w tej okolicy może prowadzić do uszkodzenia układu przedsionkowego. Wówczas dochodzi do nasilenia objawów choroby lokomocyjnej.
Objawy choroby lokomocyjnej
Charakterystycznym, początkowy symptomem kinetozy jest brak apetytu, ogólne osłabienie i zmęczenie oraz złe samopoczucie. W miarę trwania podróży i nasilania się czynników, które wywołują chorobę, pojawiają się dolegliwości w postaci zawrotów głowy, nadpotliwości, ślinotoku, szumu w uszach, a także nudności i wymiotów.
W przebiegu choroby lokomocyjnej mogą pojawiać się różne objawy, które wynikają z nieprawidłowej pracy narządu równowagi i autonomicznego układu nerwowego. Odpowiada on za podstawowe nieuświadomione funkcje i odruchy organizmu.
Do charakterystycznych objawów choroby lokomocyjnej zalicza się pojawiające się w trakcie podróży zawroty głowy, nudności, wymioty, bladość skóry, szumy uszne oraz nadmierną potliwość. Objawy te wynikają z zakłóceń odczuwania ruchu przez różne zmysły, zwłaszcza wzorku, dotyku i równowagi.
Jeśli objawy choroby lokomocyjnej pojawią się nagle u dziecka, które wcześniej podróżowało bez problemów, lub utrzymują się przez dłuższy czas, nie można ich ignorować. Warto wówczas skonsultować się z lekarzem. Należy zachować szczególną czujność, gdy typowym objawom towarzyszą także inne dolegliwości, takie jak: szum uszny, pogorszenie słuchu, zaburzenia widzenia i świadomości.
Przeczytaj także: Leczenie tyłozgięcia macicy
Objawy choroby lokomocyjnej mogą być różne. U różnych osób mogą mieć też różne nasilenie. Czasem rozwijają się stopniowo, a czasem nagle, zwłaszcza jeśli osoba mająca chorobę lokomocyjną zrobi coś, co wyzwala objawy, np. podczas jazdy samochodem zacznie czytać.
Choroba lokomocyjna u dzieci
Choroba lokomocyjna rozwija się wraz z dzieckiem, co oznacza, że towarzyszyć mu może na każdym etapie rozwoju. W przypadku niemowląt i dzieci zdarza się, że objawy są delikatne, przez co rodzicom trudniej dojść do tego, co jest przyczyną złego samopoczucia dziecka w trakcie podróży. Z tego powodu sygnałami, które mogą stanowić przesłankę do podejrzewania choroby lokomocyjnej, jest ziewanie, ślinienie się, bladość czy płacz malucha.
Niemowlęta nie mają jeszcze w pełni wykształconej umiejętności łączenia bodźców z narządu wzroku, błędnika i receptorów kontrolujących położenie ciała. Z tego powodu nie można rozpoznać choroby lokomocyjnej u dzieci przed 1. rokiem życia. Zwykle dolegliwości zaczynają ustępować około 6. roku życia.
Bardzo małe dzieci, do około 2 roku życia, są odporne na chorobę lokomocyjną. Jest to związane nie tyle z ich wiekiem, co z pozycją, w której podróżują. Niemowlęta powinny jeździć tyłem do kierunku poruszania się pojazdu w odpowiednio dopasowanych fotelikach. W związku z tym, że są jeszcze małe, nie sięgają do okna, ani nie mogą wyjrzeć przez tylną szybę.
Jak leczyć chorobę lokomocyjną?
Leczenie choroby lokomocyjnej możliwe jest poprzez zażycie leków (np. Aviomarin) lub suplementów (np. Lokomotiv), które niwelują nieprzyjemne dolegliwości. Celem przeciwdziałania pojawieniu się przykrych objawów kinetozy należy przyjąć zalecaną dawkę leków około pół godziny przed planowaną podróżą. Ponadto, w aptekach dostępne są również specjalne plastry, które przykleja się na skórę. W doraźnym wyleczeniu dolegliwości pomocne są również leki przeciwwymiotne, przeciwalergiczne i uspokajające.
Przeczytaj także: Woda gazowana z cukrem: prawda o zdrowiu
W leczeniu objawów choroby lokomocyjnej stosuje się leki przeciwwymiotne i preparaty ziołowe. Równie ważne jest także odpowiednie przygotowanie się do podróży i zachowanie podczas drogi.
Farmakologiczne wsparcie
W celu zapobiegania wymiotom podczas podróży najczęściej stosuje się prometazynę. Działa uspokajająco, łagodzi nudności i nie wywołuje uzależnienia. Zaleca się, aby podać lek około 2 godzin przed podróżą. Jego efekt utrzymuje się przez 6-8 godzin. Prometazyna może jednak powodować zaburzenia zachowania, np. nadmierną senność i suchość w jamie ustnej. Dodatkowo nie mogą jej przyjmować dzieci poniżej 2. roku życia.
Jeśli chodzi o farmakoterapię to najpowszechniejszymi środkami podawanymi dzieciom, które cierpią na chorobę lokomocyjną są leki antyhistaminowe blokujące receptory H1. Niestety ich podanie wiąże się z wystąpieniem skutków ubocznych.
Do preparatów łagodzących objawy choroby lokomocyjnej zalicza się produkty zawierające substancje antyhistaminowe (m.in. prometazynę), które działają przeciwwymiotnie, uspakajająco oraz antyalergicznie. Preparaty przeciwwymiotne zawierające substancje antyhistaminowe należy przyjąć około 30 minut przez planowaną podróżą.
Naturalne sposoby
Jednym ze sposobów na uniknięcie nieprzyjemnych dolegliwości u dzieci w trakcie podróży może być zastosowanie syropu imbirowego, znanego z właściwości przeciwwymiotnych.
Łagodzące działanie w przypadku objawów choroby lokomocyjnej mają preparaty ziołowe.
Pomocne bywają również delikatne techniki oddechowe i masaż punktu znajdującego się powyżej pępka, a także stosowanie opaski akupresurowej, która wywiera ucisk na odpowiedni punkt.
W przypadku nudności i wymiotów stosuje się m.in. imbir. Jeszcze przed podróżą można przygotować domowy napar imbirowy (np. z dodatkiem miodu i cytryny). Alternatywą dla domowego naparu z imbiru są preparaty ziołowe w postaci kropli. Niektóre z nich zawierają również inne zioła o korzystnych właściwościach.
Jak zapobiegać kinetozie? Sposoby na chorobę lokomocyjną u dorosłych
Osoby dorosłe, które zmagają się z chorobą lokomocyjną, mogą zapobiegać pojawieniu się nieprzyjemnych dolegliwości poprzez zastosowanie się do kilku zasad podczas podróży. Uniknięcie dyskomfortu w trakcie przemieszczania się środkami transportu możliwe jest poprzez:
- siadanie przodem do kierunku jazdy,
- w autobusie siadanie w miejscach odległych od osi kół,
- unikanie czytania i korzystania z komputera podczas jazdy,
- w samolocie siadanie w fotelach umiejscowionych nad skrzydłem od strony okna,
- jedzenie lekkich posiłków przed podróżą,
- unikanie picia napojów gazowanych,
- unikanie intensywnych zapachów,
- skupianie wzroku na stabilnych punktach krajobrazu - horyzont,
- w miarę możliwości wybieranie pozycji półleżącej,
- wietrzenie pojazdu, o ile to możliwe,
- robienie przerw w trakcie podróży.
Objawy choroby lokomocyjnej będą mniej nasilone, gdy chory przed podróżą odpocznie i zje lekki posiłek. Zaleca się, aby krótko przed wyjazdem zrezygnować z tłustych, ciężkostrawnych i bardzo słodkich lub słonych potraw.
Warto także zadbać o warunki podróży. Chorzy lepiej znoszą jazdę, rejs lub lot, gdy znajdują się w stabilnym miejscu, np. na przednim siedzeniu w samochodzie, w środkowej części pokładu promu i statku, przy oknie i na wysokości skrzydła w samolocie.
Warto także ograniczyć bodźce, które mogą zakłócać równowagę między działaniem wzroku i narządu równowagi.
Podczas podróży dziecko może być narażone na odwodnienie, zwłaszcza gdy pojawiają się wymioty. Należy jednak unikać gazowanych i słodkich napojów. Dziecku w czasie podróży można podawać zdrowe przekąski, np. świeże warzywa i owoce. Warto pamiętać o regularnym piciu wody.
Należy wskazać, że przed podróżą warto wypocząć i wyspać się. Nie należy zapominać o torebkach foliowych, które przydadzą się w sytuacji nagłego wystąpienia objawów.
Pamiętaj, że proces leczenia powinien być dostosowywany do indywidualnej sytuacji pacjenta.
tags: #choroba #lokomocyjna #przyczyny #objawy #leczenie
