Wilgotność powietrza a samopoczucie i zdrowie – wszystko, co powinieneś wiedzieć
- Szczegóły
Odpowiedni mikroklimat w domu czy mieszkaniu jest podstawą dobrego samopoczucia mieszkańców oraz ma ogromny wpływ na komfort użytkowania i przebywania w danych pomieszczeniach. Na domowy mikroklimat składa się kilka istotnych czynników, do których należą między innymi temperatura oraz wilgotność powietrza. Dlaczego warto zadbać o ich odpowiednie parametry w naszym domu czy mieszkaniu? Większość z nas zdaje sobie sprawę, że ani zbyt niska, ani zbyt wysoka wilgotność w domu lub w mieszkaniu nie jest wskazana.
Czym jest wilgotność powietrza?
Zacznijmy może od tego, czym w ogóle jest czynnik, który bierzemy dzisiaj pod lupę - wilgotność powietrza jest definiowana krótko jako procentowa zawartość wody w danej objętości powietrza. Najczęściej do pomiarów stosuje się wilgotność względną, czyli procentowy stosunek ilości cząstek wody w powietrzu do jej maksymalnej ilości. Maksymalna zawartość pary wodnej w powietrzu, uzależniona jest od jego temperatury. Im wyższa temperatura powietrza, tym więcej pary wodnej może się w niej znajdować. Nietrudno więc zgadnąć, że wilgoć w domu można regulować za pomocą temperatury i wentylacji pomieszczeń, a także przy użyciu specjalnych urządzeń - nawilżacza i osuszacza.
Jaka powinna być prawidłowa wilgotność powietrza?
Za optymalną wartość wilgotności powietrza, uważa się wilgotność, której wartość zawiera się w przedziale pomiędzy 40 a 60%. Zaleca się, aby wilgotność w domu utrzymywać w środkowym zakresie, czyli 40-60%. Z racji tego, że stopień wilgotności w domu zależy głównie od temperatury powietrza, to w cieplejszych warunkach powinna ona oscylować w dolnych granicach czyli 45-55% i analogicznie dla chłodniejszych miejsc 55-65%.
Komfortowa temperatura powietrza dosyć często uwzględnia indywidualne upodobania domowników. Najczęściej w okresie zimowym w pomieszczeniach utrzymuje się temperaturę 18-21 °C, przy czym osoby starsze oraz dzieci wolą nieco wyższe temperatury. W łazience temperatura powinna oscylować w granicy 21 °C, w sypialni nieco ponad 18 °C.
Jak zmierzyć wilgotność powietrza?
Urządzeniem właściwym do pomiaru wilgotności powietrza jest higrometr. Można zakupić go jako samodzielny instrument, aczkolwiek najczęściej wchodzi on w skład domowych stacji meteorologicznych, które oprócz wilgotności podają takie parametry jak temperatura czy ciśnienie atmosferyczne. Dokładna ocena stopnia wilgotności bez odpowiednich przyrządów jest dosyć trudna. Przede wszystkim z uwagi na odczucia, które mogą być mylące. Przykładowo podczas intensywnego ruchu cząsteczek, wydaje się ono suche, a powietrze o wyższej temperaturze odbieramy jako bardziej wilgotne.
Przeczytaj także: Właściwości i Zastosowanie Wody Leczniczej
Wyróżniamy następujące rodzaje higrometrów:
- Higrometr elektroniczny: czyli nowoczesne urządzenie, jednocześnie najbardziej dokładne. Składa się z wbudowanych elektronicznych czujników, które zapewniają bardzo precyzyjny odczyt. Tego typu higrometry wymagają dostępu do źródła energii elektrycznej lub muszą posiadać baterię. Bardziej zaawansowane, nowoczesne higrometry elektroniczne mogą posiadać funkcję, która pozwala na podłączenie sprzętu do osuszaczy czy też nawilżaczy powietrza.
- Higrometr włosowy: inaczej zwany analogowym, jest to najstarszy rodzaj sprzętu do pomiaru wilgotności, bardzo prosty w obsłudze i odporny na wszelkie uszkodzenia. Do pomiaru wilgotności wykorzystuje właściwości włosia naturalnego lub syntetycznego. Pod wpływem wilgoci włos lub nić syntetyczna, która obecnie jest stosowana w tego typu higrometrach coraz częściej, kurczy się.
Konsekwencje zbyt niskiej wilgotności powietrza
O suchym powietrzu mówimy, gdy wilgotność względna powietrza spada poniżej 40%. Suche powietrze w domu z pewnością nie wpływa korzystnie na nasze zdrowie i może wywoływać niepożądane skutki. Niektóre osoby w takich warunkach mogą mieć trudności z oddychaniem i być podatne na infekcje dróg oddechowych. Zbyt suche powietrze niekorzystnie wpływa również na naszą skórę, mogą pojawiać się na niej stany zapalne, swędzenie oraz alergie, częstym objawem nieprawidłowego poziomu nawilżenia jest także drapanie w gardle. Należy również wziąć pod uwagę, że niska wilgotność powietrza w domu sprawia, że w każdym pomieszczeniu unosi się więcej kurzu, a wraz z nim drobnoustrojów. Zbyt niski poziom wilgotności to sytuacja bardzo niekomfortowa przede wszystkim dla alergików.
Suche powietrze - co może nie wydawać się oczywiste - niekorzystnie wpływa również na wyposażenie domu. Dotyczy to w szczególności materiałów wykonanych z drewna jak np. meble czy panele podłogowe. Niska wilgotność powietrza w mieszkaniu sprawia, że drewno traci swój kolor, zaczyna matowieć i rozchodzić się. W skrajnych sytuacjach może to powodować problemy takie jak pęknięcia podłóg i mebli, dlatego tak ważna jest optymalna wilgotność w mieszkaniu.
Konsekwencje zbyt wysokiej wilgotności powietrza
Jeżeli wilgotność w domu przekracza 60%, to podobnie jak w przypadku suchego powietrza, jest to sytuacja niekorzystna, często powodująca problemy zdrowotne. Na szczęście problem z wilgocią w domu dużo prościej zidentyfikować. Przede wszystkim nadmiar cząsteczek wody w powietrzu zaczyna osadzać się na powierzchniach, np. w postaci pary wodnej na szybach. Tak samo pleśń czy inne grzyby mogą świadczyć o nadmiernym zawilgoceniu pomieszczenia.
Ten stan rzeczy - podobnie jak w przypadku zbyt suchego powietrza - wpływa na uczucie wszechobecnego chłodu, duszności i zmęczenia. Częściej pojawiają się również infekcje dróg oddechowych, reakcje alergiczne i inne niekorzystne objawy, takie jak zbyt niski poziom nawilżenia błon śluzowych czy drapanie w gardle. Zbyt wilgotne powietrze w mieszkaniu wpływa na nasze zdrowie - sprzyja rozwojowi roztoczy, pleśni, bakterii i grzybów.
Przeczytaj także: Regulamin konkursu oczyszczalni
Największym zagrożeniem jest natomiast pleśń, która rozwija się w warunkach zawilgocenia. Jej negatywne skutki to nie tylko odklejanie się tapety i nieprzyjemny zapach w mieszkaniu! Wpływa ona skrajnie niekorzystnie na układ oddechowy i przyczynia się do m.in. bólu mięśni i stawów, zapalenia zatok i ogólnych problemów z oddychaniem. Ważne jest, aby przed przystąpieniem do usunięcia pleśni, pozbyć się w pierwszej kolejności źródła wilgoci i porządnie wywietrzyć mieszkanie. W przeciwnym wypadku uporczywy problem będzie szybko nawracał.
Skąd bierze się nadmierna wilgotność w domu?
Źródeł może być całkiem sporo. Przede wszystkim para wodna wytwarzana jest podczas codziennych czynności, takich jak gotowanie, zmywanie czy suszenie prania. Również sami domownicy przyczyniają się w niewielkim stopniu do wzrostu wilgotności powietrza poprzez oddychanie. Niestety czasami zdarza się, że wilgoć w pokoju pochodzi z zewnątrz. Wysoki poziom wód gruntowych, zalania czy brak drenażu mogą przyczynić się do ogromnych problemów z wilgotnością. Nie pomogą wtedy działania doraźne, a niezbędne będzie odpowiednie zabezpieczenie źródła kłopotów z wilgocią.
Jak regulować wilgotność powietrza?
Sposoby na obniżenie wilgotności:
Istnieje wiele prostych sposobów na to, aby skutecznie obniżyć wilgotność powietrza w pomieszczeniach. Najprostszy sposób to po prostu... wietrzenie domu! Warto wykorzystać odpowiedni system grzewczy, którego działaniem ubocznym będzie osuszanie wnętrza. Mamy na myśli system opierający się na przekazywaniu ciepła metodą radiacyjną. Opiera się ona na podczerwieni, która ogrzewa również przedmioty znajdujące się na drodze wytworzonych fal elektromagnetycznych.
Sposoby na podwyższenie wilgotności:
W przypadku niskiego poziomu wilgotności, najprościej będzie otworzyć szeroko okno na kilka minut i wietrzyć w ten sposób pomieszczenia każdego dnia - będzie to powodowało napływ wilgotnego powietrza. Zimą pomoże rozkładanie mokrych ubrań i ręczników na kaloryfery. Sprawdzi się również zakup nawilżacza powietrza, który pobiera niewielką ilość energii elektrycznej i może podnieść wilgotność powietrza do przyzwoitego poziomu. Zakup i korzystanie z nawilżacza powietrza jest szczególnie zalecane w chłodniejszych porach roku, kiedy ogrzewanie domu dodatkowo wysusza znajdujące się w nim powietrze.
Wyróżniamy kilka typów nawilżaczy: ewaporacyjne, parowe, ultradźwiękowe. Najskuteczniejszym okazują się urządzenia ewaporacyjne, które pozbywają się suchego powietrza w całkowicie naturalnym procesie odparowywania wody. Dzięki funkcji nawilżania urządzenia te pomogą utrzymać wilgotność w pomieszczeniu na odpowiednim poziomie, nie tylko zimą!
Przeczytaj także: Oczyszczalnie ścieków: dotacje
Klimatyzacja a wilgotność powietrza
Klimatyzacja i temperatura ma wpływ na wilgotność. Nasza odpowiedź brzmi : OCZYWIŚCIE TAK. W procesie chłodzenia następuje skraplanie się pary wodnej dlatego każdy klimatyzator wymaga podłączenia instalacji odprowadzania skroplin (kondensatu). Proces ten jednak nie ma większego wpływu na samopoczucie czy zdrowie człowieka i niesie ze sobą więcej korzyści niż zagrożeń. Podwyższona wilgotność ma bardzo negatywny wpływ na ludzi, natomiast suche powietrze jest dużo mniej niebezpieczne.
Standardowy klimatyzator odzyskuje wilgoć z przepływającego powietrza, jednak proces adiabatycznego osuszania rzadko obniża tą wilgotność poniżej 40%. Dodatkowo należy również pamiętać o naturalnych nawilżaczach jakimi są np. człowiek, kwiaty, gotowanie, osuszanie się wanny lub prysznica po kąpieli czy suszenie prania. Sposobem wyrównania poziomu wilgotności w pomieszczeniu może być zastosowanie nawilżacza powietrza np. WARMTEC AP350W. Należy jednak pamiętać że zbyt wysoka wilgotność powietrza jest niebezpieczne dla zdrowia człowieka. W pomieszczeniach o dużej wilgotności bardzo szybko rozwijają się grzyby, bakterie przez co użytkownik może borykać się z częstymi infekcjami.
Podsumowując informacja o tym, że klimatyzatory wysuszają powietrze w wysokim stopniu przy normalnej eksploatacji jest nieprawdziwa i bardzo przesadzona. W większości przypadków sytuacja taka może pojawiać się w szczelnie zamkniętych pomieszczeniach bez udziału ludzi, fauny i flory gdzie niska wilgotność jest akurat wskazana jak np. pomieszczenia techniczne.
Wilgotność a odczuwanie temperatury
Odczucie suchości przez ciało człowieka jest ściśle zależne od temperatury otoczenia. Przykładowo w tropikach gdzie przy temperaturze 40oC wilgotność sięga prawie 100% człowiek czuje się znacznie gorzej niż w zimę przy temperaturze -10oC kiedy wilgotność jest bliska 0%.
Ma tu udział po pierwsze bezpośrednia wymiana ciepła pomiędzy skórą a powietrzem, która zależy m.in. od wilgotności, prędkości przepływu, temperatury powierzchni skóry itp. Wilgotne i zimne powietrze chłodzi nas bardziej, bowiem ogrzewamy jeszcze ewentualne padające na skórę kropelki wody. Ponadto para wodna w powietrzu "ułatwia" proces wymiany cieplnej. W dodatku, aby ogrzać wilgotne powietrze o tą samą "działkę" stopni, potrzeba więcej energii, proporcjonalnie do ilości wody w nim zawartej.
Z drugiej jednak strony niska wilgotność powietrza też nie jest wskazana, bo przyspiesza parowanie wody z powierzchni ciała. Jak wiemy, nasza skóra zazwyczaj nie jest idealnie sucha, a nawet jeśli do tego zdąża, to bronimy się zaciekle, stosując kremy nawilżające. Trzeba jednak wiedzieć, że każda kropelka, która wyparuje, pobierze na ten cel pewną ilość energii. Kiedy po kąpieli wyjdziemy z wody, jest nam zimno, bowiem woda paruje, wychładzając nasze ciało. Im silniejszy wiatr, tym proces ten zachodzi szybciej. Duży wpływ ma tu także wilgotność - suche powietrze może wchłonąć więcej pary wodnej, zatem będzie nam jeszcze zimniej.
Opracowano zatem wzór na temperaturę odczuwalną z uwzględnieniem nadmiernej wilgotności podczas upałów. Wyniki obliczeń zawarto w tabeli 1. Wartości dotyczą temperatury "w cieniu"! Wystawienie na bezpośrednie słońce podnosi temperaturę odczuwalną o ok. 10 stopni!
Tabela 1. Temperatura odczuwalna w zależności od wilgotności
| Temperatura powietrza (°C) | Wilgotność 40% | Wilgotność 60% | Wilgotność 80% |
|---|---|---|---|
| 30 | 30 | 31 | 32 |
| 35 | 35 | 37 | 38 |
| 40 | 41 | 43 | 45 |
tags: #chkopak #wilgotność #odpowiedź
