Oczyszczalnia Ścieków Piaski w Bydgoszczy: Informacje i Perspektywy

Szczegóły: Opublikowano: 18. March 2026

W Bydgoszczy, podobnie jak w innych miastach, oczyszczanie ścieków jest kluczowym elementem ochrony środowiska. Stosowane są różnorodne technologie, aby zapewnić skuteczne usuwanie zanieczyszczeń i bezpieczne odprowadzanie wody do środowiska.

Sytuacja Kanalizacyjna w Bydgoszczy

Teraz w mieście podłączonych do kanalizacji jest 99,8 procent bydgoszczan. Aż 1600 bydgoszczan mieszka w budynkach niepodłączonych do kanalizacji miejskiej. - Podłączenie wszystkich budynków do kanalizacji jest kwestią czasu, ale to dość żmudny proces - podkreśla prezes Stanisław Drzewiecki, prezes Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w Bydgoszczy.

Prezes Drzewiecki podkreśla, że miasto przeprowadza działania administracyjne i zgodnie z przepisami nakłada obowiązek podłączenia budynku do kanalizacji. - Na razie na przeszkodzie stoją m.in. brak planu zagospodarowania przestrzennego, nieuregulowane sprawy spadkowe danej nieruchomości - akurat ta sprawa jest poza nami.

Chcemy doprowadzić do stanu, w którym wszystkie miejskie budynki będą podłączone do kanalizacji miejskiej. Taka też jest strategia Unii Europejskiej: każdy litr ścieków musi zostać oczyszczony. - W tej niepodłączonej grupie jest wielu mieszkańców, którzy mają przydomowe szambo, w dodatku niekiedy dziurawe szambo, i to w zasadzie niewiele ich kosztuje. Wszystkie te obszary mamy zidentyfikowane, wiemy, gdzie trzeba kanalizację zbudować. Przygotowana została albo koncepcja, albo już szczegółowe projekty. Tylko po spełnieniu warunków terenowo - prawnych będziemy te nieruchomości podłączać.

Obowiązki Właścicieli Nieruchomości

Prezydent Miasta Bydgoszczy informuje, że zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. W związku z powyższym właściciele nieruchomości położonych na terenie gminy Bydgoszcz, które nie są podłączone do istniejącej sieci kanalizacyjnej zobowiązani są do wypełnienia zgłoszenia dotyczącego posiadanego zbiornika bezodpływowego (szamba) lub przydomowej oczyszczalni ścieków do gminnej ewidencji i odesłania go do Wydziału Zieleni i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Bydgoszczy na adres ul. Zgłoszenie obejmuje podstawowe informacje umożliwiające prowadzenie ewidencji.

Przeczytaj także: Działanie Oczyszczalni PUK Bydgoszcz

Obowiązki właścicieli nieruchomości:

Przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
W przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych.
Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Właściciele nieruchomości obowiązani są do udokumentowania podczas kontroli opróżnianie zbiorników bezodpływowych poprzez posiadanie umowy z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na odbiór i transport nieczystości ciekłych oraz posiadania aktualnych dowodów płacenia za te usługi.
Właściciel nieruchomości, na których znajdują się zbiorniki bezodpływowe nieczystości ciekłych lub przydomowe oczyszczalnie ścieków, zobowiązani są do regularnego pozbywania się nieczystości ciekłych zgromadzonych w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków w celu zapobieżenia przepełnieniu oraz wydostaniu się nieczystości poza te urządzenia.

Właściciel nieruchomości jest zobowiązany do opróżniania:

zbiornika bezodpływowego - nie rzadziej niż raz na trzy miesiące,
osadnika w instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków - nie rzadziej niż raz na rok,
zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego na działce ROD (w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r., Dz. U. z 2021 r. poz. 1073) - co najmniej dwa razy w sezonie działkowym, tj.: pierwszy wywóz w terminie do 15 lipca, drugi wywóz do 31 października danego roku.

Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków (POŚ)

Przydomowe oczyszczalnie ścieków (POŚ) stają się coraz popularniejszą alternatywą dla tradycyjnych szamb, oferując większą funkcjonalność i ekonomiczność. Są to urządzenia, które przejmują ścieki, neutralizują ich szkodliwość, oddzielają zanieczyszczenia od oczyszczonej cieczy i umożliwiają na ponowne jej wykorzystanie.

Rodzaje POŚ:

Drenażowe: Oczyszczanie ścieków przebiega w dwóch etapach - pierwszy ma miejsce w osadniku gnilnym, a drugi w drenażu rozsączającym lub tunelu.
Biologiczno-mechaniczne: W przydomowej oczyszczalni ścieków mechaniczno-biologicznej przeprowadzany jest proces biologiczny, w wyniku którego mikroorganizmy tlenowe wykorzystują do własnych potrzeb życiowych znajdujące się w ściekach związki organiczne.
Hybrydowe: W technologii hybrydowej wykorzystano metodę osadu czynnego, która jest uzupełniona złożem biologicznym.

Biologiczne Oczyszczalnie Ścieków

Nowoczesna, przydomowa, biologiczna oczyszczalnia ścieków pozwala oczyszczać ścieki do drugiej klasy czystości wody płynące z kuchni, toalety czy łazienki. To rozwiązanie o wysokiej skuteczności i ekologicznym charakterze. Biologiczne oczyszczalnie ścieków dostępne są alternatywnym wyborem wobec szamba. Zwrot z inwestycji w ich zakup i montaż następuje już po kilku latach.

Przeczytaj także: Drzewiecki: Nowoczesna infrastruktura Bydgoszczy

Każdy podzespół przydomowych, biologicznych oczyszczalni ścieków ma ściśle określone zadania. Przykładowo, w przestrzeni denitryfikacji oddzielane są cząstki stałe oraz tłuszcze, z kolei w komorze nitryfikacji działają napowietrzane bakterie, które rozkładają zanieczyszczenia.

Zalety biologicznych oczyszczalni ścieków:

Wysoka wydajność procesu usuwania zabrudzeń (do 98,6%).
Możliwość odzyskania wody do ponownego wykorzystania lub bezpiecznego odprowadzenia do wód gruntowych.
Niewielki rozmiar i łatwy montaż.
Bezobsługowa praca i wygoda użytkowania.
Cicha i bezzapachowa praca.

Biologiczne oczyszczalnie są projektowane i montowane po to, żeby w obiektach niepodłączonych do kanalizacji mieć ekologiczny wybór względem szamba. Nieczystości z domowej kanalizacji trafiają do zbiornika, gdzie następuje oczyszczanie ścieków, które w bezpieczny, legalny sposób są absorbowane przez ziemię, przenikając do wód gruntowych. Wodę można także wykorzystać ponownie, np. do podlewania ogrodu.

Etapy biologicznego oczyszczania ścieków:

Mechaniczny przesiew największych cząsteczek.
Usunięcie odpadów mineralnych (żwir, piasek).
Sedymentacja w specjalnych zbiornikach.
Usunięcie zanieczyszczeń dzięki działaniu mikroorganizmów.

Oczyszczalnie Ścieków w Bydgoszczy

Dwie bydgoskie oczyszczalnie - Oczyszczalnia ścieków „Fordon” i Oczyszczalnia ścieków „Kapuściska” - przyjmują ścieki nie tylko z miasta, ale również z gmin: Solca Kujawskiego, Białych Błot, Sicienka, Dąbrowy Chełmińskiej, Osielska i Dobrcza.

Przeczytaj także: Właściwości i historia Ostromecka

Oczyszczalnia Ścieków Fordon

Oczyszczalnia ścieków Fordon przyjmuje i oczyszcza ścieki dopływające z lewobrzeżnej części miasta Bydgoszczy z granicą podziału wzdłuż rzeki Brdy jak również z gminy Osielsko, gminy Dobrcz oraz gminy Dąbrowa Chełmińska. W lipcu 2010 roku zakończono proces inwestycyjny polegający na rozbudowie oraz modernizacji oczyszczalni. Ścieki poddawane są oczyszczaniu mechanicznemu i biologicznemu.

Do terenu oczyszczalni “Fordon”, ścieki dopływają grawitacyjnie. Pierwszym obiektem oczyszczalni jest stanowisko kraty rzadkiej, której zadaniem jest zatrzymywanie dużych zanieczyszczeń pływających w ściekach. Po wstępnym podczyszczeniu na kracie rzadkiej ścieki dopływają do budynku krat gęstych, gdzie zatrzymywane są zanieczyszczenia o średnicy powyżej 6,0 mm. Po oczyszczeniu na kratach ścieki przepływają przez piaskownik szczelinowy celem zatrzymywania większych zanieczyszczeń mineralnych takich jak piasek i żwir.

Po piaskowniku ścieki kierowane są do centralnej przepompowni, za pośrednictwem której dostarczane są do komory wytłumienia energii kinetycznej, a następnie do trzech równolegle pracujących piaskowników o ruchu okrężnym. Zadaniem piaskowników jest zatrzymywanie zawiesiny mineralnej tj. piasku.

Pulpa piaskowa zgromadzona w lejach piaskowników radialnych oraz piasek z piaskownika szczelinowego przetłaczane są do mechanicznych separatorów piasku, płuczki piasku oraz separatora wirowego z płuczką piasku. Po piaskownikach ścieki dopływają do komory rozdzielczej, gdzie następuje rozdział na dwa równolegle pracujące osadniki wstępne radialne służące do mechanicznego oczyszczenia ścieków przed procesem biologicznym.

Ścieki po mechanicznym oczyszczeniu, poprzez komory rozdzielcze kierowane są na cztery ciągi reaktorów biologicznych służących do jednoczesnego usuwania związków węgla, azotu i fosforu we wspólnym systemie przemian. Każdy reaktor osadu czynnego posiada wewnętrzne przegrody umożliwiające wydzielenie stref o różnych stężeniach tlenu. Ścieki wraz z osadem przepływają przez strefę beztlenową, strefę niedotlenioną, strefę tlenową, drugą strefę niedotlenioną oraz strefę przedmuchu.

W procesie biologicznego oczyszczania ścieków, poprzez stworzenie dogodnych warunków tlenowych dla mikroorganizmów następuje rozkład zanieczyszczeń, które w konsekwencji służą jako pokarm oraz budulec nowych komórek. Cykliczne przebywanie biomasy w warunkach tlenowych i beztlenowych prowadzi do zwiększonej akumulacji fosforu w kłaczkach osadu czynnego a w konsekwencji umożliwia prawidłową pracę układu technologicznego w zakresie usuwania fosforu, natomiast poprzez naprzemienne zastosowanie procesów denitryfikacji i nitryfikacji uzyskiwana jest porządana redukcja azotu. Proces biologicznego oczyszczania ścieków prowadzony jest bez ciągłego dozowania chemii.

Z reaktorów biologicznych ścieki wraz z osadem czynnym dopływają do trzech równolegle pracujących radialnych osadników wtórnych, w których następuje oddzielenie zawiesiny osadu czynnego od ścieków oczyszczonych. Zgromadzony na dnie osadników wstępnych osad zgarniany jest mechanicznie do leja osadowego, skąd doprowadzany jest poprzez przepompownię osadu wstępnego oraz macerator do fermentera. Osad wstępny poddaje się procesowi wstępnej fermentacji (fermentacji kwaśnej) w celu wytworzenia krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych niezbędnych w biologicznych procesach usuwania związków azotu i fosforu. Ciecze nadosadowe zawierające lotne kwasy tłuszczowe odprowadza się do stref beztlenowej reaktorów biologicznych.

Osad czynny z dna osadników wtórnych podawany jest do przepompowni osadu powrotnego i zawracany do reaktorów biologicznych. Osad nadmierny z przepompowni osadu powrotnego odprowadzany jest do jest zagęszczarek a następnie wraz z osadem wstępnym stabilizowany w wydzielonych komorach fermentacyjnych, zamkniętych WKFz. Osad przefermentowany z WKFz hydraulicznie dopływa do zbiorników osadu przefermentowanego, skąd dostarczany jest do wirówek sedymentacyjnych celem odwodnienia. Proces mechanicznego odwadniania wspomagany jest poprzez dozowanie polielektrolitu.

W procesie fermentacji metanowej osadów powstaje gaz, którego głównym składnikiem jest metan. Gaz ujmowany jest w kopule WKFz a następnie kierowany do instalacji oczyszczania i odsiarczania. Pozyskiwany biogaz okresowo służy do rozruchu Instalacji Termicznego Przekształcania Osadów. Ponadto wykorzystywany jest do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w agregacie prądotwórczym lub kierowany jest do spalania w kotłowni olejowo-gazowej.

Obecnie oczyszczalnie te nie są dostosowane do odbioru łącznej ilości zanieczyszczeń. Potrzebują rozbudowy i modernizacji, bo łączna projektowa przepustowość obu z nich wynosi 661 000 tzw. RLM (sposób przeliczania ilości zanieczyszczeń, jakie trafiają do oczyszczalni ścieków lub środowiska, na liczbę osób, które wytworzyłyby taką samą ilość zanieczyszczeń. RLM pokazuje zatem, jak duże obciążenie ściekami ma dana aglomeracja - nie tylko od mieszkańców, ale też od firm, zakładów przemysłowych czy usług).

Oczyszczalnia ścieków musi być rozbudowana i zmodernizowana ze względu na stały trend wzrostowy ilości ścieków i stężeń zanieczyszczeń wynikający ze wzrostu poziomu życia mieszkańców Bydgoszczy. Instalacja pozwoli zapewnić zdolność operacyjną oczyszczalni oraz tym samym spełnić zobowiązania akcesyjne.

W ramach inwestycji w Fordonie zmodernizowana zostanie zarówno mechaniczna, jak i biologiczna, osadowa oraz gazowa część oczyszczalni. MWiK dodaje, że projekt pozwoli m.in. na zagwarantowanie stabilnego i bezpiecznego oczyszczania ścieków z wszystkich obsługiwanych aglomeracji, zwiększenie efektywności energetycznej oczyszczalni ścieków (m.in. dzięki zwiększeniu wykorzystania biogazu jako OZE, co zmniejszy emisję CO2), ograniczenie ryzyka awarii i przeciążeń, zoptymalizowanie zużycia energii i mediów oraz poprawę stanu środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego mieszkańców.

Wydajność oczyszczalni ścieków „Fordon” zwiększy się o 179 tys.

Z końcem ubiegłego roku spółka podpisała z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę na blisko 109 mln zł mln złotych unijnego, bezzwrotnego dofinansowania na modernizację oczyszczalni. Wartość całej inwestycji wstępnie szacowana jest na blisko 200 mln zł. Zadanie zostanie zrealizowane w ciągu najbliższych 3 lat. Trwają przygotowania do ogłoszenia przetargu na realizację prac.

Realizacja projektu pozwoli na: zagwarantowanie stabilnego i bezpiecznego oczyszczanie ścieków z wszystkich obsługiwanych aglomeracji, zwiększenie efektywności energetycznej oczyszczalni ścieków (m.in.

Oczyszczalnia "Kapuściska" w Bydgoszczy

Spółka Chemwik sp. z o.o. nabyła od Infrastruktury Kapuściska S.A. majątek stanowiący infrastrukturę wodno-kanalizacyjną. W 2012 roku rozpoczęto modernizację oczyszczalni, której celem jest poprawienie parametrów oczyszczanych ścieków oraz dostosowanie do nowych regulacji wodnoprawnych obowiązujących od 2015 roku.

Przyszłość Oczyszczalni na Piaskach

Mieszkańcy Piasków upominają się o budynek po oczyszczalni ścieków. Ta jeszcze działa, ale samorządowcy już widzą w jej miejscu osiedlowy klub. Oczyszczalnia powstała pod koniec lat 80. ubiegłego wieku. Od początku służyła tylko willowemu osiedlu. Po podłączeniu sieci kanalizacji sanitarnej do miejskiej, będzie zbędna. Część zakładu już wyłączono. W głębokich blisko 4-metrowych zbiornikach pływają... karasie. Mieszkańcom zależy przede wszystkim na budynku administracyjnym.

- Na razie to tylko plany - zaznacza przewodnicząca Rady Osiedla Piaski, Maria Smentek. - Jednak bardzo zależy nam na przejęciu tego obiektu. W końcu mielibyśmy miejsce, gdzie można spotykać się przez cały rok. Teraz, latem, korzystamy ze starej kaplicy. Niestety, zimą, nie da jej się ogrzać. Budynek pełniłby rolę osiedlowego klubu. Pewnie jesteśmy jedną z nielicznych dzielnic, gdzie nie ma ani szkoły, ani domu kultury. Tymczasem takie miejsce integrowałoby mieszkańców. Służyłby również za zaplecze dla sąsiedniego kompleksu boisk. Powstałyby tam szatnie, magazyn na sprzęt. Być może udałoby się załatwić etat dla opiekuna tego terenu. Dzięki temu nie dochodziłoby do dewastacji i kradzieży. Niedawno zniknęła siatka na boisku do tenisa i połamano ławkę.

Niektórzy widza też basen. - Może brzmi to dziwnie, ale przy dzisiejszej technice nie ma rzeczy niemożliwych - mówi pan Andrzej. - Rozbiórka i zasypanie zbiorników to też koszty. Nie myślę o żadnym wielkim basenie, tylko brodziku, w stylu jordanowskich ogródków. To na pewno dałoby się zrobić.

Pomysł przejęcia budynku MWiK przez osiedlową społeczność wspiera radny Jarosław Wenderlich. - To byłoby najlepsze rozwiązanie, tym bardziej że na Piaskach, oprócz boisk, nie ma żadnego miejsca animującego życie kulturalne. Pomysł zresztą nie jest nowy, ponieważ na jednym ze spotkań prezydent miasta Konstanty Dombrowicz też mówił o takiej możliwości. Warto to zrobić ze względu na zaangażowanie osiedlowych samorzadowców. Niewiele osób chce poświęcać swój wolny dla dobra dzielnicy.

Wodociągi na razie studzą zapał samorządowców. - Ten obiekt wciąż działa - zaznacza Alicja Gołata z MWiK. - O przekazaniu go będziemy mogli rozmawiać nie wcześniej niż pod koniec 2010 roku. Dopiero wtedy będą oddane do użytku niezbędne przepompownie, umożliwiające transport ścieków do oczyszczalni w Fordonie. Mieszkańcy podkreślają jednak, że już teraz warto o niego walczyć.

tags: #Bydgoszcz #oczyszczalnia #ścieków #Piaski #informacje