Jakość Powietrza w Brzozowie i na Podkarpaciu: Normy i Zagrożenia

Smog w ostatnich dniach zaatakował Podkarpacie. W Rzeszowie, Brzozowie, Kolbuszowej, w okolicach Jasła, w Kołaczycach, w Łańcucie i w Leżajsku stwierdzono fatalną jakość powietrza. 6 grudnia, mieszkańcy tych miejscowości dostali nietypowy „prezent” mikołajkowy… w postaci powietrza zanieczyszczonego pyłami PM10 i PM2,5. Wpływa on negatywnie na układ oddechowy i gwałtowne zapalenie oskrzeli.

Zanieczyszczenia Powietrza na Podkarpaciu

W ostatnich dniach, gdy temperatura spadła poniżej zera, w niektórych rejonach Rzeszowa znacznie zostały przekroczone dopuszczalne normy powietrza. W stolicy Podkarpacia najgorszą sytuację wskazuje stacja przy ul. Stromej na osiedlu Biała. Tam stężenie pyłów PM10 przekracza normy aż o… 357 procent, a pyłów PM2,5 - o… 904 proc. Na innych osiedlach w Rzeszowie stacje pomiarowe również wskazały znaczne przekroczenia norm. W przypadku pyłu PM10 - to od 160 do 200 proc., a pyłu PM2,5 - od 400 do 500 proc.

Źródła Zanieczyszczeń

To właśnie jakość węgla czy wrzucanie niedopuszczalnych odpadów do pieców wpływa na zanieczyszczenie powietrza. Zanieczyszczenia powstają głównie w wyniku emisji z gospodarstw domowych, szczególnie w okresie grzewczym. Szczególnie konieczna jest kontrola przy ul. Stromej, gdzie sytuacja jest najtrudniejsza.

Alert RCB i Zalecenia

O przekroczeniach jakości powietrza w środę smsem informowało Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Można było przeczytać apel z zaleceniem, żeby zrezygnować z aktywności na zewnątrz. Sytuacja trochę poprawiła się w czwartek.

Stan Powietrza w Innych Miejscowościach

Według stacji pomiarowych na Podkarpaciu: w Rudnej Małej stan jakości powietrza jest niebezpieczny dla zdrowia mieszkańca, podobnie jest w Wierzawicy w powiecie leżajskim, w stacji pomiarowej w Hermanowej (gmina Tyczyn) pokazuje stan powietrza jako „bardzo niezdrowy”, w Czudcu przy ul. Jasielskiej (pow. strzyżowski) stan powietrza jest niezdrowy, źle jest też pod tym względem w Dębicy przy ul. Grottgera.

Przeczytaj także: Gmina Dukla: inwestycje i aktualności

Zalecenia dla Mieszkańców

W takich przypadkach należy rozważyć ograniczenie intensywnego wysiłku fizycznego na zewnątrz. Zaleca się rezygnację ze spacerów i pozostanie w domu, zwłaszcza jeśli odczuwa się pieczenie w oczach, kaszel lub ból gardła. Ponadto zaleca się ograniczyć wietrzenie pomieszczeń i unikać działań zwiększających zanieczyszczenia powietrza, np. palenia w kominku. Szczególnie na smog powinny uważać osoby cierpiące z powodu przewlekłych chorób sercowo-naczyniowych, z powodu przewlekłych układu oddechowego, osoby starsze, kobiety w ciąży i dzieci.

Alert Pierwszego Stopnia i Prognozy

W województwie podkarpackim ogłoszono alert pierwszego stopnia dotyczący jakości powietrza. Prognozy wskazują na ryzyko przekroczenia dopuszczalnego poziomu pyłu zawieszonego PM10 na terenie powiatu dębickiego oraz rejonu śródmieścia w Rzeszowie. Liczba mieszkańców, których dotyczy alert, to ponad 168 tysięcy.

Dane Pomiarowe

Z pomiarów, które prowadzono od początku bieżącego roku, wynika, że w przeciągu ponad 35 dni średniodobowy poziom PM10 przekraczał dopuszczalne normy - czytamy w dokumencie przesłanym przez Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego i Monitoringu w Rzeszowie.

Grupy Ryzyka

Na ryzyko narażone są wrażliwe grupy - osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami serca i układu oddechowego. Mogą pojawić się dolegliwości takie jak kaszel, duszność czy pogorszenie samopoczucia.

Smog w Województwie Podkarpackim

Sprawdź poziom PM10 i PM2.5 w powietrzu. Upewnij się, że przebywanie na zewnątrz w woj. podkarpackim jest zdrowe. Zobacz, jak w ostatnich dniach zmieniał się stan powietrza. Ból głowy to częsty objaw zbyt długiego wdychania zanieczyszczonego powietrza.

Przeczytaj także: Brzozów: jak działa oczyszczalnia ścieków?

Przyczyny Zanieczyszczeń

Zanieczyszczenie powietrza doskwiera nam cały rok. Największym problemem w walce o świeże powietrze są w dalszym ciągu stare piece na paliwo stałe. Kolejnym powodem, który sprawia, że z zanieczyszczeniami powietrza walczymy cały rok jest wciąż rosnąca liczba samochodów oraz zbyt częste ich eksploatowanie.

Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami.

Aktualny Stan Powietrza

To, czy jest smog i jaka jest teraz jakość powietrza w woj. podkarpackim, ostatnio sprawdzałam o godz. 22:58. Stan jakości powietrza w podkarpackim jest dobry. Dzieci i osoby starsze mogą bez obaw przebywać na zewnątrz.

  • skażenie PM2.5: 96% normy (24 µg/m³)
  • skażenie PM10: 80% normy (32 µg/m³)

Średnie Dobowe Odczyty Zanieczyszczeń

W ostatnich dniach średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń wyglądały następująco:

  • 28.02.2026: PM2.5: 18 µg/m³, PM10: 25 µg/m³
  • 27.02.2026: PM2.5: 16 µg/m³, PM10: 23 µg/m³
  • 26.02.2026: PM2.5: 18 µg/m³, PM10: 27 µg/m³

Stan Powietrza w Poszczególnych Miastach

A jak to wygląda w poszczególnych miastach? Oto stan powietrza w niektórych z nich:

Przeczytaj także: Oczyszczalnia w Brzozowie - aktualizacja

  • Rzeszów: PM2.5: 72% normy. PM10: 62% normy.
  • Przemyśl: PM2.5: 288% normy. PM10: 345% normy.

Normy Zanieczyszczeń Powietrza

Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:

  • Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
  • Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.

Czym są PM2.5 i PM10?

PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.

PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.

Działania na Rzecz Poprawy Jakości Powietrza

W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.

Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.

Program Czyste Powietrze

Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu. To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:

  • wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
  • mikroinstalację fotowoltaiczną,
  • wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
  • montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
  • docieplenie domu,
  • instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Jak Otrzymać Wsparcie w Ramach Programu?

  1. Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
  2. Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
  3. Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
  4. Podpisz umowę o dofinansowanie
  5. Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
  6. Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
  7. Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.

W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.

Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.

Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.

Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.

Monitoring Jakości Powietrza

Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.

Skutki Smogu

Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.

Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji.

Niechlubny rekord SMOGU w Polsce należy do Rybnika.

Prognozy Jakości Powietrza

Dostarczenie informacji w postaci prognozy dla miast jest szczególnie istotne dla osób uprawiających jakąkolwiek formę aktywności na świeżym powietrzu w szczególności sport i rekreację.

Jakość powietrza w powiecie Rzeszów (województwo podkarpackie) dzisiaj będzie dobra, wynika z bieżących prognoz Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego, sporządzanych na podstawie danych ze stacji monitorowania. Instytut codziennie aktualizuje ocenę stanu powietrza w Polsce. W przypadku powiatu Rzeszów spodziewany stan powietrza pod względem stężenia pyłu zawieszonego PM10 określany jest jako dobra jakość. Maksymalne stężenie w ciągu najbliższej doby wyniesie około 73 proc. normy. IOS prognozuje również zawartość dwutlenku azotu w powietrzu. Pod tym względem oczekiwana jakość powietrza w powiecie powiecie Rzeszów dziś ma być 5,61. To 5 proc. normy. Najnowsza prognoza oznacza, że pod względem stężenia NO2 jakość powietrza poprawia się.

Dane Prognoz

  • Zawartość pyłów zawieszonych PM10: 36,39 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3) średnio na dobę.
  • Zawartość dwutlenku azotu NO2: 5,1 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3) średnio na dobę.

IOS-PIP sporządza swoje szacunki na podstawie sieci stacji pomiarowych w całym kraju. Są one aktualizowane codziennie rano. Wskaźnik PM10 pokazuje, ile mikrogramów pyłu, którego średnica cząsteczki nie przekracza 10 mikrometrów, znajduje się w jednym metrze sześciennym powietrza. Pył PM10 jest wysoce szkodliwy dla zdrowia, zawiera m.in. rakotwórcze metale ciężkie. Norma średniego stężenia PM10 to poniżej 50 mikrogramów na dobę. NO2, czyli dwutlenek azotu to gaz, na ogół zawarty w spalinach samochodowych, jest jednym z widzialnych składników smogu ze względu na swoją brunatną barwę. Dwutlenek azotu, jak wszystkie tlenki azotu, jest szkodliwy dla ludzi.

Wpływ Zanieczyszczonego Powietrza na Zdrowie

Zanieczyszczone powietrze ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Smog wywołuje problemy z oddychaniem i bóle w klatce piersiowej nawet u osób zdrowych, może być odpowiedzialny za kaszel, katar i zapalenie zatok, podrażnia nos i oczy. Może prowadzić do infekcji dróg oddechowych, astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a nawet raka płuc. Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności oraz zaburzenia rytmu serca. Wykazano wpływ smogu na przyspieszenie rozwoju miażdżycy i starzenie się układu krążenia. Oddychanie smogiem pogarsza pamięć i koncentrację, zwiększa poczucie niepokoju, sprzyja stanom depresyjnym. Spowodowane smogiem zmiany anatomiczne w mózgu i przyspieszenie starzenia się układu nerwowego niekorzystnie wpływają na sprawność umysłową i zdolności poznawcze także u osób starszych, mogą prowadzić m.in.

Ekspozycja ciężarnej kobiety na zanieczyszczone powietrze może mieć dla dziecka podobne konsekwencje, jak palenie przez nią 5-10 papierosów dziennie. Znacznie podnosi się ryzyko poronienia, wewnątrzmacicznego obumarcia płodu, przedwczesnego porodu i niskiej wagi urodzeniowej. Dzieci kobiet oddychających smogiem wypadają gorzej w testach na inteligencję, wzrasta też u nich prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń autystycznych.

Sytuacja w Rzeszowie

RZESZÓW. W dniu 22 stycznia 2026 r. Wojewódzkie Centrum Zarządza Kryzysowego wprowadziło 3 stopień zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza w Rzeszowie. Ostrzeżenie obowiązuje od godz. 8:00 do godz. 24:00.

W czwartek (22.01) w Rzeszowie prognozowana jest zła jakość powietrza związana z pyłem zawieszonym PM10. Dla miasta i całego powiatu wydano komunikat stopnia 3 (najwyższy) - powiadomienie o ryzyku przekroczenia poziomu alarmowego 150 µg/m³ dla pyłu PM10. Wg danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, dobowa norma jakości powietrza dla pyłu PM10 wynosi 50 µg/m3.

Aktualnie w mieście panuje wysoki indeks zanieczyszczenia, dlatego zaleca się ograniczenie spędzania czasu na powietrzu. Jedna ze stacji GIOŚ w Rzeszowie, mieszcząca się przy al. Piłsudskiego wskazuje bardzo wysokie stężenie PM10 ~160 µg/m³ (stan na 22.01 na godz. 10:00).

Dane z Czujników w Rzeszowie

Poniżej również dane z kilku sensorów mierzących jakość powietrza w Rzeszowie (stan na godz. ok 11:00).

  • Czujnik przy ul. Krzyżanowskiego 4B, Rzeszów PM10 Stan bardzo zły - 384.3 µg/m³
  • Czujnik przy al. Powstańców/ul.Hetmańska, Rzeszów PM10 Stan bardzo zły - 311 µg/m³
  • Czujnik przy rondzie Pakosława PM10 Stan bardzo zły - 173 µg/m³
  • Czujnik przy ul. ul. PM10 Stan bardzo zły - 217.1 µg/m³

Na negatywne oddziaływanie powietrza w szczególności narażone są kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze oraz osoby cierpiące na przewlekłe choroby układu oddechowego oraz przewlekłe choroby sercowo-naczyniowe.

Zalecenia w Związku z Zagrożeniem Zanieczyszczeniem Powietrza

  • Ogół ludności: Ogranicz intensywny wysiłek na zewnątrz, zwłaszcza gdy pojawia się kaszel, ból gardła lub pieczenie oczu. Ogranicz wietrzenie pomieszczeń. Nie dokładaj do emisji - unikaj działań zwiększających zanieczyszczenie (np. palenia w kominku).
  • Wrażliwe grupy ludności: Unikaj intensywnego wysiłku na zewnątrz. Przyjmuj leki zgodnie z zaleceniem (osoby z astmą mogą potrzebować ich częściej). Ogranicz wietrzenie pomieszczeń i źródła emisji (np. kominek). Dodatkowo Monitoruj osoby przewlekle chore / niesamodzielne. Śledź bieżące komunikaty o jakości powietrza. Przy nasileniu objawów skontaktuj się z lekarzem.

Mapa Jakości Powietrza w Rzeszowie

W listopadzie 2022 r. w Rzeszowie uruchomiono interaktywną mapę, na której można sprawdzić bieżącą jakość powietrza oraz informacje pogodowe. Na terenie całego miasta zamontowano kilkadziesiąt czujników w formie słupków, które o jakości powietrza informują zmiennym kolorem podświetlenia. Sygnał zielony oznacza, że powietrze jest czyste, czerwony, że jego jakość jest niska.

Skala Zanieczyszczenia Powietrza

Jak bardzo jest dzisiaj zanieczyszczone powietrze? Większość populacji może nie odczuwać negatywnych objawów.

  • 151-200 Niezdrowa. Niezdrowe - Każdy może zacząć doświadczać negatywnych skutków zdrowotnych; U osób wrażliwych mogą wystąpić poważniejsze skutki zdrowotne.
  • 201-300 Bardzo niezdrowa. Bardzo niezdrowe - Ostrzeżenie zdrowotne, poziom alarmowy. Bardzo prawdopodobny negatywny wpływ na całą populację.
  • 300+ Zagrożenie dla życia. Niebezpieczny - Alarm Zdrowotny: każdy może doświadczyć poważniejszych skutków zdrowotnych.

tags: #brzozow #jakość #powietrza #normy

Popularne posty: