Ozonowanie Wody w Basenach Publicznych: Nowoczesna Metoda Uzdatniania

Szczegóły: Opublikowano: 02. April 2026

Utrzymanie czystości i odpowiednich norm higienicznych w basenach jest niezbędne, niezależnie od ich rodzaju. Woda musi podlegać nieustannej filtracji oraz dezynfekcji. Zaniedbanie tych procesów powoduje, że zanieczyszczenia sprawiają, że woda staje się niezdatna do użytku. Uzdatnianie wody w basenie jest związane z przygotowaniem wody do użytkowania.

Do niedawna podstawową metodą uzdatniania wody była metoda chlorowa, w której po filtracji dodawany był środek dezynfekcyjny w postaci chloru gazowego, dwutlenku chloru lub podchlorynu sodowego. Podstawową wadą tej technologii jest nieprzyjemny i drażniący zapach związków chloru odczuwany przez kąpiących się, którzy poddawani są też działaniu alergennych chloramin i innych niebezpiecznych (w tym kancerogennych) związków powstałych z reakcji chloru z niektórymi zanieczyszczeniami wody. W mniejszym zakresie do dezynfekcji były stosowane: naświetlanie promieniami UV, bromowanie i ozonowanie.

Doskonałym sposobem na to, aby szybko i skutecznie oczyścić wodę, a zarazem ograniczyć znacząco dozowanie chloru, jest ozonowanie wody. Ozon, to trójatomowa cząsteczka tlenu, która po wymieszaniu z wodą rozpada się na dwuatomowy tlen. Podczas tego procesu, usuwa z wody wszelkie wirusy, bakterie, mikroorganizmy oraz glony. Aby przeprowadzić proces dezynfekcji potrzebny jest ozonator.

Zastosowanie Ozonu w Technologii Uzdatniania Wody Basenowej

Ozon jest jednym z najsilniejszych znanych człowiekowi utleniaczy i środków dezynfekcyjnych, ale ze względu na jego małą trwałość, metoda czysto ozonowa może być stosowana w wąskim zakresie ograniczonym do małych, prywatnych basenów. Dopiero w połączeniu z chlorowaniem konserwującym technologia ta (zwana dalej ozonową) daje właściwe efekty w wysokoobciążonych basenach publicznych.

Tę technologię można w skrócie opisać jako: ozonowanie z wydłużonym czasem kontaktu, filtracja wstępna, flokulacja, filtracja właściwa, podgrzewanie, korekta pH i chlorowanie konserwujące.

Przeczytaj także: Opinie o Basenach Ozonowanych

Jak Działa Ozonowanie?

Ozonowanie przeprowadzane jest przez specjalną zwężkę, posiadającą trzy otwory. Pierwszy z nich odpowiada za wprowadzenie wody, drugi - wypuszcza ozon, a trzeci - doprowadza ozon gazowy do generatora przez ciśnienie tlenu. Generator ozonu może zostać wyposażony w pompę powietrza, która uwalnia pod ciśnieniem wodę ze zwężki.

Przed zastosowaniem tej metody, koniecznie wybierz odpowiedni generator ozonu oraz zapoznaj się z instrukcją obsługi. Źle podłączony generator lub nieodpowiednie ciśnienie może spowodować niepoprawne ozonowanie, co skutkować będzie brakiem zmian jakości wody. Warto mieć na uwadze, że podczas procesu uzdatniania wody za pomocą ozonu, usuwane są z niej także żelazo, amoniak i mangan. Przyspieszony jest także proces utleniania mikrozanieczyszczeń oraz naturalnej materii organicznej.

Ozon działa na mikroorganizmy w wodzie basenowej poprzez utlenianie ich błon komórkowych. Ten proces prowadzi do rozpadu bakterii, wirusów i innych patogenów. Ozon atakuje strukturę komórkową mikroorganizmów, niszcząc je skutecznie i szybko.

Zalety Metody Ozonowej

Podstawowe zalety technologii ozonowej:

Doskonała dezynfekcja wody gwarantująca spełnienie ostrych wymagań obowiązujących obecnie w Niemczech, a także zaostrzonych wymagań, które wejdą w życie w najbliższym czasie na obszarze Unii Europejskiej. Ozon w porównaniu z chlorem zapewnia znacznie lepszą dezynfekcję wody (w tym inaktywację wirusów, niszczenie grzybów, redukcja trihalometanu oraz utlenianie fenoli, detergentów i pestycydów).
Doskonałe walory organoleptyczne wody (smak, zapach, barwa, przezroczystość).
Ekonomia eksploatacji i ochrona środowiska (zminimalizowane: zużycie wody świeżej, zrzut ścieków, zużycie chemikaliów i energii elektrycznej ) i jednoczesne zmniejszenie częstotliwości wymian wody w basenie do jednego razu w ciągu roku.

Różnica kosztów między instalacją metody klasycznej, a wyżej wymienioną nowoczesną technologią przestaje grać większą rolę w średnich i dużych inwestycjach.

Przeczytaj także: Baseny w Koziegłowach: Nowe metody ozonowania

Wady i Ograniczenia

Jak każda z metod dezynfekcji wody basenowej, metoda ozonowania również posiada swoje zalety, jak i wady. Jest to niewątpliwie bardzo innowacyjna metoda, która nie jest jednak zbyt popularna.

Jednak ważne jest, aby zrozumieć, że ozonowanie nie eliminuje całkowicie potrzeby stosowania chloru. Jest to proces wspomagający, a nie zastępujący chlorowanie. Ozon jest gazem, który szybko wchodzi w reakcje i przekształca się z powrotem w tlen. Z tego powodu jego produkcja musi odbywać się na miejscu, a gaz musi być natychmiast wprowadzany do obiegu wody basenowej.

Ze względu na gwałtowność reakcji i toksyczność ozonu, jego ilość w instalacji musi być nieustannie monitorowana. Cząsteczki, które nie uległy rozpadowi, muszą zostać usunięte przed dostaniem się do basenu.

Koszty instalacji i utrzymania systemu ozonowania mogą być znaczące, szczególnie w przypadku dużych basenów publicznych. Początkowa inwestycja w system ozonowania jest zazwyczaj wyższa niż w przypadku tradycyjnych metod dezynfekcji.

Dwa Warianty Ozonowania

Dwa warianty, z którymi najczęściej można się spotkać:

Przeczytaj także: Uzdrowisko Słoneczny Zdrój: Relaks i Zdrowie

Niecka-zbiornik kontaktowoprzelewowy z wprowadzeniem ozonu-pompa obiegowa-filtr wielowarstwowy-niecka
Niecka-zbiornik przelewowy-pompa obiegowa-wprowadzanie ozonu-reaktor-filtr wielowarstwowy-niecka

Oczywiście w obu wariantach za pompami obiegowymi podawany jest koagulant, a przed wlotem do niecek korektor pH (najczęściej kwas) i chlor (najczęściej w postaci podchlorynu). Woda jest przed wlotem do niecek podgrzewana.

Zalety Wariantów

Zalety wariantu „2” : lepsza hydraulika (swobodny, grawitacyjny spływ wody z kanałów przelewowych do zbiornika), nie ma konieczności budowania bardziej skomplikowanego zbiornika kontaktowo-przelewowego jak w wariancie „1”.

Z kolei w wariancie „1” odpada koszt dodatkowego reaktora (tę rolę pełni wydzielona część zbiornika kontaktowo-przelewowego.

Krótki Opis Ozonowej Technologii Uzdatniania Wody Basenowej

Instalację uzdatniania wody basenowej należy zawsze zaprojektować tak, aby woda w basenie i woda wprowadzana do basenu spełniały wymagania stawiane przez Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie warunków, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze z dn. 4.09 2000 (Dz. U. Nr 82 , poz. 937) oraz wymagania normy DIN 19643.

Uzdatnianie wody odbywa się w obiegu zamkniętym. Proces uzdatniania rozpoczyna się od odprowadzenia wody z niecek basenu przy pomocy górnych czynnych przelewów na wszystkich krawędziach w sposób grawitacyjny z przerwą powietrzną do zbiornika kontaktowo-przelewowego, gdzie następuje mieszanie się wody basenowej z ozonem. Zbiornik kontaktowo-przelewowy przyjmuje rownież (z przerwą powietrzną) wodę po chłodzeniu ozonatora oraz świeżą wodę wodociągową pokrywającą ubytki eksploatacyjne. Woda ze zbiornika podawana jest na filtr wielowarstwowy za pomocą pompy obiegowej z wbudowanym łapaczem włosów. Za pompą dozowany jest koagulant. Następnie woda jest filtrowana, a za filtrem podgrzewana w wymienniku ciepła. Przed wprowadzeniem wody do basenu podawany jest korektor pH i podchloryn sodu w celu dezynfekcji konserwującej. Woda uzdatniona wprowadzana jest do basenu za pomocą dysz dennych.

Dozowanie korektora pH i podchlorynu sodu odbywa się automatycznie i jest sterowane przy pomocy sond: pH oraz Cl2 poprzez regulatory sterujące dozowanie roztworów podchlorynu sodu i korektora pH.

Procesy w Technologii Ozonowej

Ozonowanie: Zastosowano ozonator podciśnieniowy, dzięki czemu ewentualne nieszczelności instalacji nie powodują wydostawania sie ozonu do pomieszczenia. Wytwarzana w ozonatorze mieszanina ozonowo-powietrzna zasysana jest przez inżektor i podawana do komory kontaktowej zbiornika kontaktowo-przelewowego gdzie odbywa się proces ozonowania wody basenowej. Przyjęto dawkę ozonu nie mniejszą niż 0.8 [g O3 / m3 ]. Ozonator zainstalowano w oddzielnym pomieszczeniu.
Koagulacja: Koagulant [siarczan glinu Al2 (SO4 )3 x 18H2O] powoduje zbijanie się cząstek koloidowych w większe aglomeraty, które są łatwe do usunięcia w filtrze.
Filtrowanie przez filtr wielowarstwowy: Filtrowanie przez piasek kwarcowy i węgiel aktywowany ma za zadanie usunięcie z wody obiegowej zanieczyszczeń mechanicznych, zawiesiny i cząstek koloidowych. Efektywność filtrowania jest zwiększona przez proces koagulacji. Filtrowanie przez węgiel ma za zadanie usunięcie z wody rozpuszczalnych związków chemicznych oraz całkowitą desorpcję ozonu z wody obiegowej, co zabezpiecza przed uwalnianiem się ozonu z wody w hali basenowej. Zastosowane wielowarstwowe złoże filtracyjne umożliwia wysoką szybkość filtracji.
Podgrzewanie: Podgrzewanie wody obiegowej odbywa się w wymienniku ciepła zasilanym wodą gorącą z własnej kotłowni obiektu. Wymiennik ciepła ustytuowano w pobliżu stacji uzdatniania wody basenowej i pdłaczono w układzie bocznika. Dzięki pracy w automatyce utrzymywana jest stała temperatura wody w nieckach basenowych.
Chlorowanie konserwujące: Aby podtrzymać efekt dezynfekcji w samej niecce, ze względu na wprowadzanie zanieczyszczeń przez kąpiących się, konieczne jest chlorowanie wody przed jej wprowadzeniem do basenu Środek chlorujący tu zastosowany to podchloryn sodu NaOCl .
Korekta pH: Ponieważ dodawanie podchlorynu sodu powoduje wzrost wspólczynnika kwasowości wody, niezbędna jest korekta pH za pomocą kwasu siarkowego do poziomu 6.5 - 7.2.
Destrukcja ozonu: Pewne nieduże ilości nieprzereagowanego ozonu zbierają się jako tzw. ozon resztkowy. Dlatego też odpowietrzenia: zbiornika kontaktowo-przelewowego oraz filtrów wielowarstwowych połączone są z destruktorem, w złożu którego następuje destrukcja ozonu. Oczyszczone powietrze wyprowadzone jest poza budynek.

Normy i Przepisy

Do niedawna polskie prawo nie normowało jakości wody basenowej. Zwyczajowo przyjmowano niemiecką normę DIN lub polskie przepisy określające wymagania dla wody pitnej. Obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 2016). Akt ten jednoznacznie precyzuje wymagania mikrobiologiczne i fizykochemiczne dla wody w basenach, a także minimalną częstotliwość przeprowadzania badań laboratoryjnych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami zarządca pływalni ma obowiązek sporządzania komunikatu zawierającego ocenę jakości wody oraz informacje o aktualnych przekroczeniach norm. Komunikat ten powinien być wywieszony na terenie pływalni oraz opublikowany na stronie internetowej. Dzięki temu każdy klient ma możliwość wyboru pływalni z najlepszymi parametrami wody.

Podsumowanie

Ozonowanie wody basenowej to zaawansowana metoda dezynfekcji, która w ostatnich latach zyskuje na popularności. Ozonowanie może znacząco poprawić komfort kąpieli. Woda uzdatniana ozonem jest zwykle mniej drażniąca dla oczu i skóry w porównaniu z wodą chlorowaną. Ponadto, ozonowanie eliminuje charakterystyczny zapach chloru, który wielu osobom kojarzy się z basenami.

Jednak w przypadku basenów prywatnych, skuteczność ozonowania jest znacznie mniejsza. Często stosowane tu rozwiązania, takie jak małe ozonatory czy lampy UV produkujące niewielkie ilości ozonu, mają ograniczony wpływ na jakość wody. Właściciele basenów prywatnych powinni być świadomi, że tradycyjne metody uzdatniania wody, takie jak odpowiednie chlorowanie i regularna filtracja, nadal pozostają najbardziej efektywnymi sposobami utrzymania czystości wody w ich basenach.

tags: #basen #publiczny #ozonowanie #woda