Filtracja Tlenowa i Beztlenowa w Akwarium: Zasada Działania
- Szczegóły
Filtracja w akwarium to podstawa! Trzeba ją naprawdę poznać, aby nie szkodzić naszym pupilkom.
Filtracja Tlenowa
Rozpatrując akwaria wspomina się często o tzw. filtracji biologicznej. Tak naprawdę proces ten nie jest filtracją. Metody "filtracji biologicznej" są metodami oczyszczania ścieków i należą do innej kategorii procesów. Powinno się raczej mówić o reaktorach biochemicznych a nie o filtracji biologicznej. Dla rozróżnienia filtrację właściwą nazwano w akwarystyce "filtracją mechaniczną". Jest jeszcze "filtracja chemiczna", która polega na zatrzymywaniu niektórych substancji na złożu przy pomocy odpowiednich związków chemicznych. Nie będę robił tu rewolucji i procesy te będę dalej określał zwyczajowymi w akwarystyce nazwami.
Filtracja ta oparta jest na poliuretanowych gąbkach, które posiadają bardzo dużą powierzchnię filtracyjną dzięki swojej budowie i są doskonałym siedliskiem biofilmu. Tak więc zadaniem gąbki w tych filtrach nie jest filtrowanie mechaniczne, jak zazwyczaj się przypuszcza, a osadzenie się na niej mikroorganizmów do których należą bakterie, archeony, rzęski, wiciowce i wiele innych. Te mikroorganizmy żyją w gromadzie tworząc biofilm dzięki bakteriom, które wydzielają pozakomórkową substancję polimerową, potocznie zwaną szlamem.
Gromada tych mikroorganizmów formuje bioreaktor, który przetwarza odpady na pokarm i zasoby energii wykorzystywane dla własnych potrzeb, a ostatecznie do organicznych i nieorganicznych produktów (m.in NO3). Produkty te wykorzystywane są przez rośliny, wyparowują, lub są usuwane poprzez podmiany wody. Potrzebna jest znaczna ilość czasu na wytworzenie tej gromady mikroorganizmów i bardzo ważne jest, aby tego środowiska nie naruszać jeśli nie zachodzi taka konieczność. Zatem ten brązowy szlam (osad), w tego rodzaju filtrach jest w przeważającej części żywy i zwyczajnie nie jest zanieczyszczeniem. Usuwanie tego osadu przynosi więcej szkody niż pożytku.
Filtry tego typu posiadają dużą powierzchnię filtracyjną, a specyficzna budowa gąbek poliuretanowych nadaje się idealnie do pielęgnacji mikroorganizmów na długi czas. Z tego względu filtry te są w stanie funkcjonować latami. Ich pracę można porównać do warstw ziemi, piachu i żwiru wzdłuż brzegów rzek i potoków. Obszary te zwane są strefami nadbrzeżnymi, w których osad gromadzi się, oczyszcza wodę, sprawiając, że staje się krystalicznie czysta, a znajdujące się w nim mikroorganizmy usuwają rozpuszczone w wodzie zanieczyszczenia.
Przeczytaj także: Krok po kroku: Czyszczenie filtra powietrza w akwarium
Filtracja ta tworzy nam taką właśnie strefę przybrzeżną w akwariach i spełnia swoją funkcję najlepiej, gdy nie jest naruszana. Filtry te nie powinny być czyszczone, jeśli nie zmusza nas do tego opadający poziom wody za tłem, w module, czy za gąbką w Hamburgu. Są one w stanie funkcjonować nawet 10 lat! Czym większa powierzchnia filtracyjna, tym dłużej są w stanie funkcjonować bez ingerencji.
Do naszego biotopu najodpowiedniejsza będzie gąbka o gradacji 10-30 PPI. W modułach, czy za tłem nie ma potrzeby stosować drobniejszej gąbki niż 10 PPI ze względu na dużą powierzchnię filtracyjną. Można jednak przy zasysie pompy zastosować PPI 20-30 dla uzyskania lepszego efektu filtracji mechanicznej na samym początku, gdy gąbki pozbawione są jeszcze szlamu. Nie ma potrzeby użycia jakiejkolwiek ceramiki lub innych rodzajów złoża biologicznego. Filtracja ta sama w sobie ma ogromny potencjał. Wielkość zbiornika nie ma znaczenia.
Zanotowano nawet pięciodniowy brak prądu, który nie spowodował w żaden sposób zachwiania równowagi biologicznej w akwariach, a tym bardziej nie był zagrożeniem dla ryb.
Filtracja Beztlenowa i Denitryfikacja
Mówi się o zjawisku denitryfikacji, która zachodzi w grubych warstwach substratu, w strefach beztlenowych, lub w żywych skałach, czy skałach wulkanicznych. Nie jest to jednak kompletna historia. Osad powstający w tych filtrach zasiedlają również bakterie beztlenowe. Im bardziej dojrzały i nienaruszany biofilm, tym więcej jest w stanie usunąć azotanów w zbiorniku.
Jak wspomniałem wcześniej, to NO3 może być również wykorzystywane przez rośliny, a przestrzeń za tłem, czy modułem, oraz pocięte w kostkę gąbki mogą pełnić funkcję doniczki z substratem dla roślin.
Przeczytaj także: Skład i zastosowanie Aqua Szut Czysta Woda
Denitryfikacja jest procesem, w którym azotany (NO3-) przekształcane są w gazowy azot (N2), ulatniający się następnie z wody. W przeciwieństwie do nitryfikacji, proces ten zachodzi w warunkach beztlenowych. W typowym akwarium amatorskim denitryfikacja jest trudna do osiągnięcia, ponieważ wymaga specyficznych warunków. Zachodzi głównie w głębszych warstwach podłoża, gdzie występują strefy beztlenowe. Za denitryfikację odpowiadają bakterie z rodzajów Pseudomonas, Bacillus i Paracoccus.
Warunki beztlenowe w naszych akwariach są rzadkością i są raczej niekorzystne. Z jednej strony wszystko by wyzdychało, z drugiej strony mogą zachodzić reakcje zabierania tlenu (przez bakterie) z innych związków, np. siarczanów (SO4), które wtedy przechodzą w trujący siarkowodór (zapach zgniłych jaj). Warunki takie występują czasem w źle przewietrzanych podłożach, bądź w specjalnych filtrach – denitryfikatorach.
Alternatywne Metody Filtracji
Filtr fluidyzacyjny jest alternatywą dla słabo działającej filtracji biologicznej. Zamiast np. kolejnego kubełka podłączasz na wylocie z kubła fluidyzacyjny i masz efekt!
Moim zdaniem jest to jeden z najefektywniejszych i najtańszych sposobów filtracji biologicznej i nie powinien być alternatywą jak piszesz, ale podstawowym sposobem utrzymywania akwarium w stabilnym stanie.
Według mnie filtr ma stanowić uzupełnienie filtracji, a nie ma być "kombajnem" w systemie filtracyjnym akwarium.
Przeczytaj także: Ryby tolerujące twardą wodę
Ilosc tlenu w wodzie ma swe graniczne zawartosci! Im wieksza ilosc przeplywu wody tym wiecej tlenu ALE SLABSZA SKUTECZNOSC FILTRACJI BILOGICZNEJ.
tags: #akwarium #filtracja #tlenowa #i #beztlenowa #zasada
