Aktualna Wilgotność Kukurydzy: Norma i Znaczenie
- Szczegóły
Wilgotność ziaren ma ogromny wpływ na ich jakość i możliwość wykorzystania w konkretnym celu. Jeśli jest zbyt duża, zboże może zacząć pleśnieć, co utrudnia przechowywanie i sprawia, że zboże jest mniej warte. Suche ziarno można bezpiecznie przechowywać i transportować bez ryzyka rozwoju pleśni. Konkretnej wilgotności tego produktu wymagają też przepisy i standardy przyjęte w handlu. Aby jednak zachować odpowiedni poziom tego parametru, konieczne jest jego dokładne zmierzenie.
Znaczenie Wilgotności Ziarna
Wilgotność ma bezpośredni wpływ na jakość zbóż. Odpowiednia wilgotność pozwala na nie tylko długotrwałe przechowywanie bez ryzyka rozwoju pleśni czy uszkodzeń mechanicznych, ale także optymalne warunki do późniejszego przetwarzania. Warto pamiętać, że wilgotne ziarno nie tylko trudniej się magazynuje, lecz także może ono nie zostać sprzedane. Ma niższą wartość rynkową, szybciej się psuje i często nie nadaje się do dalszej obróbki.
Pomiary wilgotności ziaren zbóż mają istotny wpływ na wiele czynników. Jednym z nich jest fakt, że duża wilgotność zboża może prowadzić do rozwoju pleśni, które mogą zniszczyć plony. Kolejną ważną kwestią jest to, że odpowiednia wilgotność pomaga utrzymać dobrą jakość ziarna, włączając w to zdolność do kiełkowania. Ziarna przechowywane w odpowiedni sposób przez dłuższy czas zachowa wysoką jakość.
Optymalna Wilgotność Zbóż
Optymalna wilgotność zboża do koszenia zależy od typu ziarna i celu, dla którego jest zbierane. Bezpieczna wilgotność ziarna do przechowywania różni się w zależności od rodzaju zboża. Powinna być na tyle niska, aby zapobiegać rozwojowi pleśni, procesom gnilnym oraz minimalizować ryzyko wystąpienia szkodników. Na ogół wynosi ona 12-14%, ale niektóre zboża można przechowywać też przy poziomie wilgotności 15%.
Dopasowanie odpowiedniej wilgotności zboża do konkretnych gatunków jest niezwykle istotne dla zapewnienia najwyższej jakości plonów. Dla pszenicy zalecana wilgotność wynosi zazwyczaj około 13-15%, dla żyta optymalna wilgotność to około 14%, natomiast dla owsa również 14%. Kukurydza wymaga wyższej wilgotności, która powinna się mieścić w przedziale 20-25%. Porównanie mierzonych na gospodarstwie danych z optymalnymi wartościami wilgotności umożliwia rolnikom efektywniejsze zarządzanie zbiorami.
Przeczytaj także: Sytuacja Antysmogowa w Krynicy
- Kukurydza: w przypadku kukurydzy przechowywanej na sianokiszonkę można zachować wilgotność na poziomie nawet 20-25%. Niższe wartości są potrzebne w przypadku suszonych ziaren kukurydzy.
- Pszenica: 13-15%
- Żyto: około 14%
- Owies: około 14%
W większości przypadków wilgotność ziaren podczas zbioru może być wyższa nić w trakcie przechowywania. Wielu rolników decyduje się jednak na naturalne suszenie zboża na polu.
Czynniki Wpływające na Wilgotność Ziarna
Na wilgotność ziarna w trakcie zbioru ma wpływ wiele czynników. To np. To np. Otóż mamy w tym sezonie niską sumę temperatur efektywnych. Tymczasem odmiany o FAO 200 - 220 potrzebują 1300 - 1400 ºC, by osiągnąć dojrzałość do zbioru. Te z grupy średnio - wczesnej (FAO 230 - 250) 1400 - 1500 ºC. Z kolei odmiany o FAO 260 - 280 nawet 1500 - 1700 ºC. Już z tego powodu wilgotność będzie wyższa, ale i w tym kontekście groźniejsze stają się przymrozki, które już się pojawiły.
Oczywiście FAO nie jest tu jedynym wyznacznikiem, bo istotne jest też stanowisko - na lżejszych, suchych glebach wilgotność jest często nieco niższa, choć nie jest to reguła. Pojawia się też kwestia czysto genetyczna - niektóre odmiany szybciej oddają wodę w ostatnich fazach. Jednakże pierwsze skrzypce gra generalnie pogoda i powoduje, że praktycznie nie ma już plantacji, gdzie ziarno uzyskiwałoby wyniki wilgotności w okolicach 40%. Tymczasem w ubiegłym roku kolby utrzymywały ten poziom nawet w październiku.
Pomiar Wilgotności Ziarna
Wilgotność ziarna należy mierzyć. Zaniedbanie tego obowiązku skutkuje bowiem stratami - gotowe zboże nie spełnia wymagań rynkowych.
Jak sprawdzić wilgotność zboża? Wilgotnościomierz ziarna to urządzenie elektroniczne pozwalające mierzyć wilgotność zboża na podstawie właściwości oporu elektrycznego. Wilgotnościomierz zboża jest prosty w obsłudze, oraz zapewnia szybki i dokładny wynik.
Przeczytaj także: Definicja wilgotności aktualnej
Mierniki wilgotności zboża to elektroniczne urządzenia, które mierzą parametry ziarna na podstawie jego oporu elektrycznego lub innych właściwości fizycznych. Podają one jego wilgotność na wbudowanym monitorze.
Poza korzystaniem ze specjalistycznych narzędzi można skorzystać również z tak zwanej metody referencyjnej polegającej na zważeniu próbki ziarna przed i po jego ogrzaniu przez określony czas. Procentowa wilgotność jest obliczana na podstawie wielkości ubytku masy próbki pod wpływem ciepła.
Jak sprawdzić wilgotność zboża przed żniwami:
- Pobranie próbki zboża do badania.
- Umieszczenie próbki ziaren w wilgotnościomierzu.
Przechowywanie Ziarna
Ziarno może być przechowywane w magazynach płaskich lub metalowych silosach blaszanych bądź metalowych, które umożliwiają promieniowy i pionowy przepływ powietrza. Są to zbiorniki o kształcie walca lub wieloboku, których wysokość jest większa od średnicy lub innego wymiaru liniowego charakteryzującego wielkość podstawy. sposób przechowywanie zboża - dobrze wentylowane magazyny pomagają utrzymać odpowiedni poziom wilgotności zboża, zapobiegając jego zawilgoceniu. W ich wnętrzu powinna panować stała temperatura, by woda nie osadzała się na powierzchni ziarna.
Czas przechowywania ziarna jest silnie uzależniony od jego temperatury i wilgotności. Na przykład, ziarno o wilgotności 14% i temperaturze 15°C można bezpiecznie przechowywać przez rok. Jednak ziarno o wilgotności 24% i tej samej temperaturze można przechowywać tylko około 9 dni. Co więcej, ziarno o wilgotności 24% i temperaturze 25°C można przechować zaledwie kilkadziesiąt godzin.
Przeczytaj także: Legionowo: Sprawdź wilgotność powietrza
Odpowiednia i bezpieczna wilgotność przechowywania ziarna zależy od jego rodzaju i czasu przechowywania. Dla pszenicy, żyta, pszenżyta, jęczmienia oraz owsa przechowywanych do 6 miesięcy, bezpieczna wilgotność ziarna wynosi 14%. Jeżeli ziarno zamierzamy przechowywać dłużej niż przez okres pół roku, to wilgotność powinna znajdować się na poziomie nie większym niż 13%. Dla rzepaku, wartości te wynoszą odpowiednio 8% i 7%.
Konsekwencje Nieodpowiedniej Wilgotności
Nieodpowiednia wilgotność zboża może mieć poważne konsekwencje dla jakości zbiorów oraz efektywności jego przechowywania. Przede wszystkim, zbyt wysoki poziom wilgotności może prowadzić do rozwoju pleśni i innych szkodników, które znacznie obniżają jakość i wartość handlową ziarna. Pleśń na ziarnach jest nie tylko nieestetyczna, ale również może być szkodliwa dla zdrowia ludzi i zwierząt, które spożywają zainfekowane produkty.
Z drugiej strony, zbyt niska wilgotność zboża może prowadzić do pęknięcia ziaren, co z kolei obniża ich jakość i wartość handlową. Pęknięcia mogą również ułatwić dostęp do wewnątrz ziaren dla szkodników i pleśni, co znowu negatywnie wpływa na jakość ziaren. Dlatego kluczowe jest monitorowanie i utrzymanie odpowiedniej wilgotności w całym procesie od żniw do przechowywania.
Wpływ Wilgotności na Cenę Kukurydzy w Skupie
W ostatnich latach znacznie wzrosły koszty suszenia ziarna kukurydzy, dlatego wielu rolników zastanawia się nad opłacalnością. Na koszty suszenia składają się przede wszystkim stale rosnące koszty prądu oraz surowców energetycznych. Na cenę płodów rolnych wpływa wiele czynników, które mogą dynamicznie się zmieniać przez cały okres wegetacji kukurydzy. Wobec tego prognozowanie zysku z uprawy kukurydzy na ziarno nie jest proste. Wśród najważniejszych możemy wymienić: wielkość produkcji lokalnej i globalnej, zapotrzebowanie na ziarno kukurydzy, warunki pogodowe w trakcie sezonu wegetacyjnego, koszty produkcji (nawozy, środki ochrony roślin, paliwo), koszty transportu i magazynowania. Oprócz tego wpływ na cenę ma również szeroko pojęta sytuacja na rynkach międzynarodowych, szczególnie w krajach, które są głównymi eksporterami i importerami kukurydzy.
Mówimy tu o ziarnie przy wilgotności bazowej 30 proc. Potrącenia za każdy rozpoczęty procent to przeważnie 15 zł/t. Jako że do skupów trafia w tej chwili najczęściej kukurydza o wilgotności wyższej, to potrącenia są czasem spore. Przy cenie 440 zł/t i wilgotności 31 proc. nie jest jeszcze tak źle (tzn. cena jest i tak niska, ale skala potrąceń nie jest aż tak dramatyczna) - wówczas mamy 425 zł/t. Ale już przy cenie 400 zł/t i wilgotności 35 proc. stawka obniżona jest aż o 75 zł/t, a finalna cena kukurydzy to wówczas 325 zł/t. To już jest dramatycznie niska wycena. Wówczas i 12 ton ziarna nie pokryje kosztów produkcji.
W naszych warunkach klimatycznych zbierane ziarno kukurydzy ma zwykle wilgotność ok. 30%. Taką kukurydzę nazywamy potocznie kukurydzą mokrą i w skupie uzyskamy za nią niższą ceną. Kukurydza sucha to ziarno dosuszane, którego wilgotność wynosi do 14,5%. W przypadku ziarna suchego, ceny w skupie kukurydzy będą większe, ale należy pamiętać o kosztach dosuszania. Warto obliczyć i oszacować opłacalność dosuszania ziarna, biorąc pod uwagę uzyskany plon, wilgotność oraz różnicę ceny między ziarnem suchym i mokrym. Nie zawsze dosuszanie ziarna będzie się opłacało.
Kiszonka z Kukurydzy a Wilgotność
Kiszonka z kukurydzy jest zakwaszonym materiałem roślinnym. Zakwaszenie przebiega dzięki znajdującym się naturalnie na roślinach bakteriom produkującym kwas mlekowy, zmieniający pH środowiska na kwaśne. Prawidłowo przygotowana kiszonka z kukurydzy jest wartościową, energetyczną i objętościową paszą dla bydła. Za termin zbioru kukurydzy zwyczajowo przyjmuje się przełom sierpnia i września. Jednakże termin kalendarzowy nie jest czynnikiem, którym powinni się bezwzględnie kierować rolnicy. Termin zbioru kukurydzy na kiszonkę jest w głównej mierze uzależniony od fazy dojrzałości ziarniaka. Zakłada się, że optymalną fazą na koszenie kukurydzy na kiszonkę jest faza mleczna lub woskowa. Zaleca się jednocześnie, aby wilgotność kukurydzy wynosiła 30-35%.
Najbardziej odpowiednia kiszonka dla bydła to taka, która odznacza się wysoką wartością energetyczną. Uzyskanie wysokiej zawartości skrobi w kolbie jest możliwe wtedy, gdy ziarno w kolbach kukurydzy jest dojrzałe i osiągnie fazę mleczno-woskową. Kiszonkę kukurydzy zaczynamy planować już na etapie wyboru odmiany kukurydzy. Na rynku jest szeroki wybór odmian z cechą stay-green, przeznaczonych właśnie na kiszonki z kukurydzy.
tags: #aktualna #wilgotnosc #kukurydzy #norma
