Wysłodki Buraczane: Kluczowy Komponent Paszowy i Kontrola Wilgotności
- Szczegóły
Wysłodki buraczane to popularny składnik paszy dla koni i bydła, powstający jako produkt uboczny w procesie produkcji cukru z buraków cukrowych. Stanowią one cenny materiał paszowy, który wykorzystywany jest w żywieniu bydła, koni, trzody chlewnej oraz owiec. Karmienie zwierząt wysłodkami buraczanymi dostarcza im optymalnej dawki energii, a także wpływa na lepsze trawienie i prawidłową pracę ich układu pokarmowego.
Wartość Odżywcza Wysłodków Buraczanych
Doskonała wartość odżywcza wysłodków buraczanych jest ich głównym atutem. W swoim składzie zawierają one przede wszystkim węglowodany strukturalne - celulozę, hemicelulozę, ligniny i pektyny, które wchodzą w skład włókna neutralnego detergentowo. Składnik ten odpowiada za prawidłową pracę układu pokarmowego i trawienie zwierząt hodowlanych. Warto zauważyć, że wysłodki z buraka cukrowego nie zawierają skrobi, a dzięki optymalnej zawartości pektynów nadają się do skarmiania w diecie bazującej na ziarnach zbóż, jednocześnie nie narażając przy tym zwierząt na kwasicę.
Nawet wysłodki bogate w podstawowe składniki pokarmowe nie spełnią odpowiednio swojej roli, jeśli zabraknie w nich optymalnej ilości włókna surowego (205-212 g/kg suchej masy). To ten właśnie składnik ma bowiem zasadnicze znaczenie w prawidłowym przebiegu trawienia u zwierząt.
Wysłodki cechują się też wysoką zawartością włókna, które reguluje funkcjonowanie układu trawiennego oraz zapobiega zaparciom. Dodatkowo w ich składzie znajdują się również niewielkie ilości tłuszczu, sodu i fosforu. Stanowią także bogate źródło potasu oraz wapnia.
Wpływ Wysłodków Buraczanych na Zdrowie Zwierząt
Wysłodki z buraka cukrowego świetnie wspierają zdrowie i ogólny stan zwierząt. Przede wszystkim aktywnie wspomagają ich trawienie, a także regulują pracę oraz zdrowie układu pokarmowego. Ze względu na właściwości wiążące efektywnie zatrzymują wodę w organizmie, dzięki czemu zapobiegają odwodnieniu zwierząt. Bogata zawartość węglowodanów w składzie korzystnie wpływa na zwiększenie ilości pobieranej paszy, co z kolei przekłada się na wzrost mleczności. Wysłodki dzięki powolnemu rozkładowi w żwaczu stabilizują też fermentację, co znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia kwasicy.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Ponadto zawarte w nich pektyny przeciwdziałają nieżytowi jelita grubego, wspierają perystaltykę jelit oraz zapobiegają zaparciom i kolkom. Wysłodkom przypisuje się również funkcje probiotyczne i prebiotyczne.
Formy Wysłodków Buraczanych
Wysłodki buraczane mogą występować w różnych formach. Podstawowy podział obejmuje jednak wysłodki mokre i świeże o zawartości suchej masy 10-12% oraz wysłodki suche o masie suchej wynoszącej około 90%. Wysłodki mokre przede wszystkim cechują się wysoką zawartością wody w składzie co ma bezpośredni wpływ na zwiększoną wagę surowca i ich kosztowniejszy transport. Szybko też ulegają procesowi gnicia oraz wykazują ograniczony okres trwałości. Ze względu na tak wysoką zawartość wody są też mniej treściwe, przez co zwierzęta przyjmują mniejszą ilość pokarmu.
Wysłodki suche wyróżniają się za to wysoką wartością energetyczną i stanowią znakomite uzupełnienie pasz treściwych w dawce, jednocześnie nie zakwaszając przy tym organizmów zwierząt. Ponadto są paszą soczystą, sycącą oraz mlekopędną, co może okazać się istotne w przypadku karmienia bydła mlecznego. Suche wysłodki z buraka cukrowego mogą być produkowane również z dodatkiem melasy.
Na rynku dostępne są także suszone wysłodki z dodatkiem melasy, poddane procesowi brykietowania. Wyróżniają się one zawartością suchej masy na poziomie powyżej 80%. Wśród innych ważnych rozwiązań dotyczących produkcji suszonych wysłodków buraczanych można wymienić dodawanie w procesie suszenia melasy, co pozwala na otrzymanie suszonych wysłodków melasowanych o zwiększonej wartości pokarmowej. Tego typu wysłodki są dostępne na rynku w papierowych workach (np. produkty Tofi i Tofi Gold), co ułatwia ich transport i przechowywanie.
Metody Konserwacji Wysłodków Buraczanych
Świeże wysłodki buraczane są komponentem paszowym, który ze względu na dużą zawartość wody oraz monosacharydów, bardzo szybko się psuje. Przechowywanie świeżych wysłodków, podobnie jak ich transport do gospodarstwa jest w większości wyzwaniem dla hodowców, z tego powodu świeże wysłodki są rzadko wykorzystywane jako komponent paszowy bez poddawania ich obróbce. Suszenie jak i kiszenie to dwie podstawowe metody konserwacji wysłodków, które pozwalają na ich dalsze przechowywanie i skarmianie przez cały rok.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Kiszenie Wysłodków Buraczanych
Zakiszanie jest jednym z najlepszych sposobów utrwalania pasz. Kluczowym celem stawianym w procesie zakiszania wysłodków buraczanych jest uzyskanie możliwie jak najwyższej jakości paszy, istotnej z punktu widzenia wymagań żywieniowych zwierząt. Ważny nacisk kładzie się również na ograniczenie potencjalnych strat, które mogą powstać w procesie zakiszania wysłodków i potencjalnych błędów popełnianych podczas składowania uzyskanej kiszonki.
Przede wszystkim należy do minimum skrócić czas ich transportu z cukrowni do gospodarstwa. Materiał powinno zakiszać się jeszcze ciepły - temperatura wzmaga rozwój mikroorganizmów odpowiedzialnych za fermentację. Należy także pamiętać o jak najszybszym odcięciu dostępu powietrza do zakiszanego materiału.
Zakiszanie w Silosach i Pryzmach
Zakiszanie prasowanych wysłodków buraczanych może być przeprowadzone różnymi sposobami. Należy podkreślić, że zasadą jest wykorzystanie do zakiszania wysłodków buraczanych prasowanych (20-22% sm). Zakiszanie wysłodków w pryzmie bardzo często wiąże się jednak z ryzykiem strat składników pokarmowych (dochodzących nawet do 30%), a tym samym niekorzystnym obniżeniem jakości paszy.
Do podstawowych zasad postępowania przy zakiszaniu wysłodków zalicza się możliwie szybkie (tj. płynne i bez przerw) formowanie masy w pryzmie lub w silosie. Formowaniu pryzmy lub napełnianiu silosu powinno towarzyszyć bardzo staranne ugniatanie masy za pomocą odpowiednio dobranego ciągnika, walców, czy też innych urządzeń o wysokim nacisku jednostkowym. W wyniku ugniatania doprowadza się do usunięcia powietrza z masy i stworzenia tym samym warunków beztlenowych, które są potrzebne do prawidłowego przebiegu procesu zakiszania.
Zakiszanie w Rękawach Foliowych
Ze względu na wiele problemów towarzyszących zakiszaniu masy w pryzmie, jednym z rozwiązań alternatywnych pozostaje zakiszanie prasowanych wysłodków w rękawie foliowym. Taka metoda ułatwia osiąganie dużych wydajności przy formowaniu i układaniu sprasowanej masy, stąd jest przeznaczona przede wszystkim dla gospodarstw o wysokim potencjale produkcji i równocześnie dużym zapotrzebowaniu na zakiszone wysłodki.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Zakiszanie wysłodków polega na wtłoczeniu i ubiciu masy roślinnej w specjalnym rękawie foliowym przy wykorzystaniu prasy. Dzięki dostępowi do modeli rękawów o różnych przekrojach można w racjonalny sposób dostosować się do szczegółowych wymagań związanych z dziennym zapotrzebowaniem i pobieraniem kiszonki.
Zakiszanie w Balotach
W gospodarstwach zainteresowanych wdrażaniem nowoczesnych technologii produkcji pasz dla zwierząt niewątpliwie wartościową alternatywą może okazać się zakiszanie wysłodków buraczanych w balotach. Rozwiązanie to, uwzględniające formowanie balotów na bazie pociętego i sprasowanego materiału było już sprawdzane na przykładzie rozdrobnionej zielonki z kukurydzy, stąd możliwość jego adaptacji do zakiszania wysłodków.
Formowanie balotów z wysłodków buraczanych może być szczególne wartościowym rozwiązaniem w gospodarstwach, w których wspomniane wcześniej rękawy foliowe nie będą w pełni wykorzystane ze względu na ilość zgromadzonej w nich masy w stosunku do liczby zwierząt inwentarskich.
Przechowywanie Wysłodków Buraczanych
Forma przechowywania wysłodków w gospodarstwie stanowi wypadkową działań podejmowanych w cukrowni - miejscu pozyskiwania wysłodków oraz szczegółowych uwarunkowań techniczno-organizacyjnych związanych z możliwościami ich przechowania w gospodarstwie, uwzględniając zachowanie ich wartości żywieniowej.
Suche wysłodki z buraka cukrowego są wyjątkowo łatwe do przechowywania. Przeważnie pakowane są one bowiem w cukrowniach w papierowych workach, co zdecydowanie ułatwia ich transport oraz przechowywanie. W gospodarstwie pasza powinna być trzymana wyłącznie w suchym, chłodnym miejscu z dala od wilgoci, w tym deszczu. Taki sposób przechowywania pozwoli uniknąć ich uszkodzenia bądź zepsucia. Ponadto nie pogorszy jakości suszonego materiału.
Wysłodki mokre ze względu na wysoką zawartość wody i swoją masę generują znacznie wyższe koszty transportu paszy z cukrowni do gospodarstwa. Ich przechowywanie ma też swoje ograniczenia związane z czasem, w którym materiał wykazuje przydatność do podania zwierzętom. W większości gospodarstwach mokre wysłodki przetrzymuje się więc w naziemnych pryzmach okrywanych folią.
Tabela 1. Porównanie form przechowywania wysłodków buraczanych
| Forma Wysłodków | Zawartość Suchej Masy | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|
| Mokre | 10-12% | Naturalna forma | Wysokie koszty transportu, krótki okres trwałości, podatność na gnicie |
| Suszone | Około 90% | Wysoka wartość energetyczna, łatwość przechowywania | Wyższe koszty suszenia |
| Prasowane | 20-22% | Dobre do kiszenia | Wymaga odpowiednich metod konserwacji |
Kontrola Wilgotności w Produkcji Wysłodków Buraczanych
W przemyśle przetwarzania wysłodków z buraków, kontrola wilgotności odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu jakości produktu i efektywności procesów. Dzięki zastosowaniu technologii NIR, realizujemy pomiary bez niszczenia materiału i w czasie rzeczywistym, co umożliwia natychmiastowe reagowanie na zmieniające się warunki procesowe.
Dopuszczalna wilgotność suszonych wysłodków buraczanych wynosi do 12%, przy czym niektóre cukrownie produkują wysłodki suszone nawet o zawartości 90-93% suchej masy.
tags: #wyslodki #buraczane #wilgotnosc
