Woda ze studni - jak długo zdatna do picia?
- Szczegóły
Korzystanie z wody z własnego ujęcia, czyli ze studni, było spopularyzowane wiele lat temu. W obecnych czasach duża liczba gospodarstw domowych, zwłaszcza tych położonych za miastem, nadal jest podłączona do studni. Rozwiązanie to jest dosyć ekonomiczne, jednak może budzić sporo wątpliwości. Czy można pić wodę bezpośrednio ze studni? Co warto wiedzieć na ten temat?
Wielu właścicieli domów zlokalizowanych na wsiach, decyduje się na to, aby wykopać własną studnię, głównie ze względu na fakt, że użytkowanie wody studziennej jest darmowe. Sprawdza się ona świetnie do podlewania kwiatów, a także nawadniania trawników. Dzięki temu można zaoszczędzić sporo pieniędzy. Oprócz tego wodę tę można oczywiście wykorzystywać również w domu, zamiast podłączać się do sieci wodociągowej.
Badanie wody ze studni - podstawa bezpieczeństwa
Aby jednak wodę ze studni można było pić i wykorzystywać ją do przygotowywania potraw, musi ona zostać odpowiednio przebadana. W takim celu należy pobrać próbkę i wysłać ją do laboratorium lub sanepidu.
Dlatego najlepiej wysłać próbkę wody do laboratorium w Sanepidzie, by zbadać jej skład - poznać analizę fizykochemiczną i mikrobiologiczną. Kosztuje to około 350-500 zł i daje pełną analizę składu, z której inwestor dowie się, czy woda wymaga odżelazniania, zmiękczania, demineralizacji, filtracji, dezynfekcji, odwróconej osmozy czy aeracji.
W wielu przypadkach ciecz ta zawiera jednak nadmiar niektórych związków, a niekiedy nawet i drobnoustroje. Niestety, w wodzie ze studni bardzo często obecnych jest wiele szkodliwych drobnoustrojów, wirusów, grzybów, bakterii, które mogą powodować poważne problemy ze zdrowiem, a nawet stanowić zagrożenie życia.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Dzięki temu można mieć pewność, że nie będzie stanowiła zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Aby mieć pewność, że woda ze studni jest zdatna do spożycia, należy najpierw wysłać próbkę cieczy do laboratorium.
Regularne badanie wody to podstawa - zwłaszcza w przypadku użytkowania własnej studni głębinowej. W praktyce zaleca się wykonywanie analiz minimum raz w roku lub częściej, jeśli pojawią się niepokojące zmiany - np. zmianę zapachu, smaku, przejrzystości oraz koloru wody. Warto jednak zbadać jej skład szczególnie w przypadku długo nieużywanej studni, zalaniu jej wodami opadowymi lub podtopieniu. Sygnałem alarmowym jest też zmiana zapachu, smaku, przejrzystości oraz koloru wody.
Podstawowa ocena stanu i jakości wody może zostać wykonana przez każdego, wystarczy sprawdzić jej kolor, zapach i smak. Jeżeli któryś z parametrów wyda się podejrzany, warto wówczas zlecić podstawowe i rozszerzone badania fizykochemiczne oraz bakteriologiczne w laboratorium.
Na przykład w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej zlokalizowanej w Żywcu, Bielsku-Białej, Tychach, Wadowicach lub w certyfikowanym podmiocie prywatnym. Po otrzymaniu wyników wskazujących na nieprawidłowości, należy podjąć procedurę uzdatniania, przeważnie za pomocą takich urządzeń jak np. hydrofor, napowietrzacz, filtr z węglem aktywnym czy zmiękczacz z solą zmiękczającą.
Woda z własnego ujęcia nie jest kontrolowana urzędowo, tak jak dzieje się to w przypadku wody z wodociągów.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Uzdatnianie wody ze studni - niezbędny proces
Warto pamiętać, że wodę ze studni można jednak skutecznie uzdatnić tak, aby nadawała się ona do spożycia. Priorytetowe jest uzdatnianie wody z własnego ujęcia, tak aby była ona bezpieczna do spożycia.
Zanim rozpocznie się oczyszczanie wody, należy poznać jej jakość i skład. W inny sposób usuwa się z wody amoniak lub siarkowodór, a inaczej żelazo. Wybór odpowiedniej metody zależy więc od składu wody.
W zależności od tego, jakich związków i elementów chcesz pozbyć się z wody, musisz wybrać odpowiednią metodę uzdatniania.
Uzdatnianie i oczyszczanie wody pozwala pozbyć się z niej chemikaliów, zanieczyszczeń mechanicznych i bakteryjnych, a zmiękczanie pozbywa ją nadmiernej twardości niszczącej sprzęt AGD. Uzdatniania, oczyszczania lub zmiękczania może wymagać przede wszystkim woda czerpana ze studni, dlatego warto rozważyć filtry mechaniczne lub mikrobiologiczne.
Właśnie dlatego uzdatnianie wody studziennej to nie fanaberia, lecz rozsądny krok, który zapewnia bezpieczeństwo wszystkim domownikom.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Metody uzdatniania wody
- Filtry do wody studziennej - urządzenia te usuwają związki organiczne oraz chemiczne, w tym także wirusy bakterie oraz inne drobnoustroje.
- Uzdatniacze wody studziennej - służą do uzdatniania wody, czyli usuwają nadmiar wapnia i magnezu, zmiękczając tym samym ciecz, a także zabijają bakterie, wirusy, grzyby, związki organiczne i chemiczne.
- Sterylizatory wody - nazywane też lampami UV emitują promieniowanie ultrafioletowe, które zabija wszelkie bakterie grzyby, drobnoustroje, także te z grupy coli. Wykorzystując je, nie trzeba wlewać do wody środków chemicznych dezynfekujących ciecz.
- Granulowany węgiel aktywny - usuwa związki organiczne, zawiesinę, poprawia zapach i smak wody.
- Zmiękczanie - redukcja elementów, które sprawiają, że woda jest twarda - głównie wapnia i magnezu.
- Dezynfekcja - niszczy żywe organizmy patogenne, które znajdują się szczególnie w wodach płytkich i powierzchniowych; uzdatnianie polega m.in. na stosowaniu lamp UV - zabijają mikroorganizmy, wirusy i bakterie.
Odpowiednio przygotowana woda ze studni zabezpiecza domowników nawet w sytuacji przerwy w dostawie wody wodociągami.
Rodzaje studni
Studnia jest idealnym rozwiązaniem, jeśli do domu na działce nie jest doprowadzona sieć wodociągowa. Często jej doprowadzenie może pochłonąć duże środki finansowe. Dlatego wielu inwestorów decyduje się na studnię na działce.
- Studnia głębinowa - najbardziej popularna, najmniej podatna na zanieczyszczenia; powstaje przez odwiert na głębokość od 20 do 70 metrów.
Wybór odpowiedniej studni zależy przede wszystkim od układu warstw wodonośnych na działce.
Choć mówiąc o studni, większość z nas ma zapewne przed oczami tradycyjną studnię, jaką widuje się jeszcze czasem na wsiach, a którą pamiętamy z lat dziecięcych. Nie jest to jednak jedyne rozwiązanie, a w dzisiejszych czasach już właściwie nie buduje się studni kopanej.
Studnia kopana
Studnie kopane to właśnie takie tradycyjne studnie.Najczęściej ich głębokość nie przekracza kilku metrów, a wykopanie studni wykonywane jest zwykle ręcznie.
Charakterystyczne dla tego rodzaju studni jest wpuszczenie do wykopu kręgów betonowych (cembrowina), które mają przede wszystkim za zadanie chronić ściany wykopu przed osuwaniem.
Kręgi betonowe powinny być szczelnie połączone, dzięki czemu do wnętrza nie będzie dostawać się woda z wyższych, zanieczyszczonych zwykle warstw.
Ponieważ wody gruntowe napływają od dołu wykopu, należy wyłożyć dno żwirem lub zaopatrzyć w perforację czyli specjalną siatkę z otworami.
Dawniej wodę czerpano ręcznie lub przy użyciu kołowrotów lub żurawi.
Studnia wiercona (głębinowa)
Innym rodzajem są studnie wiercone, nazywane także studniami głębinowymi lub studniami rurowymi. Głębokość studni głębinowych często przekracza 10 m, a budowa studni głębinowej przebiega przy pomocy specjalnej wiertnicy.
Studnia głębinowa działa dzięki zastosowaniu dwóch rur: rury osłonowej oraz rury filtracyjnej. Pierwsza rura studni głębinowej dociera w pobliże warstwy wodonośnej, a druga wnika w tę warstwę. Dookoła rury wykonuje się obsypkę ze żwiru, który usprawnia dopływ wody. Na górze rura osłonowa zakończona jest obejmą nośną, w której znajdują się przyłącza wodne oraz zawór odcinający. Jeśli studnia głębinowa ma powyżej 8 metrów niemożliwe jest zassanie wody.
Z jakich studni można pić wodę?
Wyróżniamy trzy typy wód, z których tylko jeden nadaje się do spożycia.
Najwyżej przy powierzchni ziemi znajduje się woda zaskórna. Ze względu na to, że szczególnie jest ona narażona na kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, a co za tym idzie różnymi zanieczyszczeniami, wód takich nie powinno się spożywać.
Studnie kopane sięgają do wód gruntowych i mają od 5 m do 15 metrów. Są to wody, które nie są tak bardzo narażone na kontakt ze środowiskiem zewnętrznym jak wody przypowierzchniowe, jednak mimo wszystko znajdują się one na tyle płytko, że skład tych wód często bywa wątpliwy. Nie zaleca się spożywania wody gruntowej bez odpowiedniego uzdatnienia jej do picia.
Woda, którą można spożywać, to woda wgłębna. Na jej czystość chemiczną i bakteriologiczną wpływa obecność warstw nieprzepuszczalnych ponad zwierciadłem wody, które chronią ją przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych. Do tych warstw wody dotrzemy jedynie przy zastosowaniu studni głębinowej.
Zanieczyszczenia w wodzie ze studni głębinowej
Woda ze studni głębinowej, mimo że często wygląda na czystą i przejrzystą, może zawierać szereg substancji, które są niebezpieczne dla zdrowia człowieka. Niektóre z nich pochodzą z naturalnych złóż mineralnych, inne trafiają do wody w wyniku działalności człowieka. Część zanieczyszczeń wody ze studni można wykryć gołym okiem (np. zmętnienie), ale większość jest niewidoczna i wymaga badań laboratoryjnych.
Najczęstsze zanieczyszczenia
- Żelazo i mangan: Te dwa metale naturalnie występują w głębszych warstwach gruntu i bardzo często przekraczają dopuszczalne normy w wodzie ze studni. Ich obecność powoduje nie tylko metaliczny smak wody i zabarwienie (np. brunatne plamy na armaturze), ale też wpływa na funkcjonowanie urządzeń AGD, prowadząc do odkładania się osadów w instalacji wodnej.
- Azotany i azotyny: Te związki chemiczne bardzo często trafiają do wód gruntowych w wyniku intensywnego nawożenia gleby, stosowania gnojowicy, ścieków i innych środków ochrony roślin. Ich obecność w wodzie może prowadzić do tzw. „sinicy niemowlęcej” (methemoglobinemii), która ogranicza zdolność krwi do przenoszenia tlenu.
- Bakterie z grupy coli: Jednym z najgroźniejszych zagrożeń są mikrobiologiczne zanieczyszczenia wody, zwłaszcza bakterie z grupy coli (w tym Escherichia coli), enterokoki kałowe oraz bakterie beztlenowe Clostridium perfringens. Ich obecność oznacza zanieczyszczenie fekalne i wyklucza wodę z bezpośredniego spożycia.
- Pestycydy: Woda z terenów rolniczych często zawiera śladowe ilości pestycydów, herbicydów i innych środków chemicznych, które trafiają do gruntu wraz z nawozami. Nawet w niewielkich stężeniach mogą kumulować się w organizmie i powodować zaburzenia hormonalne, problemy z wątrobą czy układem nerwowym.
- Amoniak: Amoniak w wodzie świadczy zazwyczaj o obecności rozkładającej się materii organicznej - może to być efekt zanieczyszczeń biologicznych lub nieszczelnych zbiorników ściekowych.
Jak dbać o studnię i wodę?
- Zadbaj o higienę studni i instalacji - np. regularnie czyść studnię z osadów i zanieczyszczeń.
- Monitoruj jakość wody regularnie - minimum raz w roku lub częściej, jeśli pojawią się niepokojące objawy (np. zmiana smaku, zapachu, koloru).
Woda oligoceńska - informacje
Kiedy boimy się kranówki i nie chcemy płacić za wodę butelkowaną możemy korzystać z wody z ujęcia oligoceńskiego. Woda ze studni oligoceńskich jest czerpana z wnętrza ziemi, gdzie przeciskając się przez wiele lat kropelka po kropelce przez warstwy iłu i gliny naturalnie się oczyszcza. Wydobywa się ją z głębokości ok. 200 metrów. Tam jest chroniona przez kilka warstw, które nie przepuszczają przenikających z powierzchni ziemi wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych, wynikających z działalności człowieka.
Wody oligoceńskie bezpośrednio po pobraniu zawierają niewielką liczbę mikroorganizmów występujących naturalnie w tym środowisku. Wybierając do picia butelkowaną wodę mamy pewność, że jest sprawdzona i nie zawiera szkodliwych chorobotwórczych bakterii, natomiast woda oligoceńska często nie podlega tak dokładnej weryfikacji.
Przechowując wodę w temperaturze pokojowej warto zadbać, aby nie znajdowała się ona w bezpośredniej bliskości źródła ciepła oraz była chroniona przed dostępem światła.
Studnia głębinowa: głębokość i badania geologiczne
Jak głęboka powinna być studni? Jaką głębokość powinna mieć przydomowa studnia głębinowa? To jaką głębokość powinna mieć studnia głębinowa zależy od kilku czynników.
Zgodnie z tym, co napisano powyżej, studnie tradycyjne sięgają płycej, zasilają je wody powierzchniowe. Studnie głębinowe wiercone mogą mieć nawet od 15 m do 30 m (a nawet więcej) głębokości.
Istnieje błędne przekonanie, że im głębiej występuje woda, tym jest ona bardziej czysta i mniej podatna na zanieczyszczenia.
Lokalizacja studni głębinowej i podstawowe przepisy
Chcąc właściwie umiejscowić ujęcie wody na naszej działce, powinniśmy wziąć pod uwagę kilka czynników. Przed rozpoczęciem budowy studni głębinowej warto oczywiście sprawdzić dostępność do warstw wodonośnych. Ale to nie jedyny aspekt. Studnia głębinowa powinna także znajdować się w miejscu bezkolizyjnym oraz w odpowiedniej odległości od potencjalnych źródeł zanieczyszczeń i granicy działki.
Miejsce wykopu lub odwiertu wskazuje hydrolog na podstawie dostępnych badań.
Studnia głębinowa - pozwolenie na budowę, wodnoprawne i opłaty
Wiemy już, że lokalizację gdzie można powstać studnia głębinowa określają niektóre przepisy. To jednak nie koniec formalności, jeśli decydujemy się na takie ujęcie wody pitnej. Na studnię głębinową powinniśmy uzyskać pozwolenie wodnoprawne. Pozwolenia wodnoprawnego nie wymagają jedynie przydomowe studnie gdy głębokość studni głębinowej jest mniejsza niż 30 m.
Studnia głębinowa, która wykazuje pobór wody mniejszy niż 50 m³/h można być budowana bez pozwolenia, wodnoprawnego, wówczas studnia głębinowa wymaga jedynie zgłoszenia budowlanego.
Decydując się na budowę studni głębinowej należy przejrzeć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jeśli taki nie istnieje, złożyć wniosek o wydanie warunków zabudowy. Budowę studni głębinowej mogą uniemożliwić na przykład niektóre przepisy dotyczące ochrony środowiska.
Studnia głębinowa - koszt
Kosztów budowy studni głębinowej po prostu nie da się jednoznacznie określić. Zależą one od różnych czynników, w tym przede wszystkim od warunków gruntowo-wodnych. Im płytsza jest warstwa wodonośna (a tym samym głębokość studni głębinowej) i im większa jest jej wydajność, tym oczywiście wiercenie studni głębinowej będzie tańsze.
Cena studni głębinowej może także zwiększyć się, jeśli okaże się, że warunki gruntowe są niekorzystne i woda nie jest zdatna do picia. Wówczas konieczny będzie także zakup specjalnych filtrów do uzdatniania wody.
Ceny odwiertów, w zależności od lokalizacji i wielu innych czynników, kształtują się średnio w granicach 250-300 zł. W tej cenie zwykle otrzymujemy już rurę osłonową studni głębinowej, jednak trzeba doliczyć jeszcze koszt pompy głębinowej, za którą w zależności od jej rodzaju i parametrów zapłacić możemy od 200 do 1500 zł. Cena zbiornika hydroforowego w przypadku studni głębinowej (w zależności od jego pojemności) to 300-1000 zł.
Kiedy budowa studni głębinowej ma sens?
Właściwie nie ma konkretnych wymogów co do czasu na wykonanie studni głębinowej - wykonanie studni głębinowej jak i studni kopanej można przeprowadzać przez cały rok.
Zimą ziemia raczej nie zamarza na głębokości większej niż 1,5 m. Należy zadbać przede wszystkim o to, by woda w niej była czysta i bezpieczna czyli po prostu nadawała się do picia. Wielu użytkowników ma także problem z nadmierną twardością wody.
Jeśli więc zależy nam nam na oszczędzeniu pieniędzy, a przede wszystkim swojego zdrowia warto oddać próbkę wody do laboratorium lub miejscowej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
Na co zwrócić uwagę wybierając firmę robiącą odwierty?
Obecnie znajdziemy na rynku bardzo wiele firm, które oferują odwierty lub profesjonalne kopanie studni głębinowej.
Kiedy wiercenie studni głębinowej się nie opłaca?
Odpowiedź na pytanie o zasadność budowy studni głębinowej nie nie jest niestety jednoznaczna. Przede wszystkim warto przyjrzeć się jakości wody z sieci wodociągowej. Jeśli w okolicy, w której mieszkamy, mieszkańcy od dawna narzekają na niską jakość wody z sieci wodociągowej, na pewno dla własnego zdrowia warto porządnie rozważyć kwestię budowy studni, najlepiej głębinowej.
Wiele zależy także od ilości osób w gospodarstwie domowym i co za tym idzie zużycia ilości wody. Jeśli pobór wody potrzeby ogranicza się do spożycia wody, kąpania, mycia oraz prania, koszt wody z sieci wodociągowej nie będzie duży i studnia głębinowa może się nie opłacać. Jeśli jednak dodatkowo posiadamy na przykład ogród, który wymaga dużej ilości wody do regularnego podlewania, wtedy już pobór wody i koszt za wodę z sieci wodociągowej rośnie drastycznie i w takim przypadku również sprawdzi się studnia głębinowa. Podlewanie ogrodu wodą ze studni głębinowejOpłacalność inwestowania da się łatwo wyliczyć jeśli uważnie przyjrzymy się codziennemu zużyciu czystej wody z własnego ujęcia gospodarstwa domowego.
tags: #woda #ze #studni #jak #długo #zdatna
