Woda Zdatna do Picia: Definicja i Przepisy w Polsce
- Szczegóły
Woda przeznaczona do spożycia przez ludzi musi być wolna od substancji szkodliwych, bakterii chorobotwórczych oraz nadmiernych ilości powszechnie występujących w niej składników (żelaza, manganu, chlorków, siarczanów azotanów, azotynów, wapnia i magnezu).
Problem bezpieczeństwa zdrowotnego wody w Polsce reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2017, poz. 2294) w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, uwzględniające przepisy Dyrektywy Rady Unii Europejskiej 98/83/WE.
Parametry Jakości Wody
Do cech organoleptycznych wody należą: mętność, barwa, zapach i smak. Nietypowy zapach, smak mogą być wskaźnikiem obecności potencjalnych szkodliwych substancji.
- Mętność: W wodzie do spożycia wywoływana jest drobnymi cząsteczkami stałymi, które mogą znajdować się w wodzie na skutek nieodpowiedniego uzdatniania lub z powodu unoszenia się cząstek pochodzących z osadów w sieci wodociągowej.
- Zapach, smak: Smak i zapach nadają wodzie rozpuszczone w niej związki nieorganiczne tj. kwasy, sole, gazy lub organiczne - najczęściej produkty metabolizmu organizmów żywych w wodzie w warunkach naturalnych. Mogą być również ubocznym skutkiem uzdatniania wody (np. chlorowania), a także powstawać w trakcie magazynowania i dystrybucji wody.
- Odczyn: Wyrażany wykładnikiem pH. Odczyn wody ma istotny wpływ na efektywność procesów jej uzdatniania.
- Przewodność: Jest miarą podatności wody na przepływ prądu elektrycznego. Jest wywołana obecnością rozpuszczonych w wodze soli oraz amoniaku i dwutlenku węgla.
- Żelazo i mangan: Zawartość obu pierwiastków w większych stężeniach powoduje brudzenie urządzeń sanitarnych i prania, a także skutkuje zmianami barwy i mętności oraz wywołuje niepożądany smak i zapach wody.
- Twardość: Parametr ten zależy od ilości rozpuszczonych w wodzie związków, głównie wapnia i magnezu. Wody bardzo miękkie są szkodliwe dla organizmu, ponieważ wypłukują z organizmu sole wapnia i inne, co powoduje problemy z układem kostnym, zaburzenia pracy mięśni, w tym mięśnia sercowego.
- Azotany i azotyny: Szkodliwość azotanów wynika z możliwości przekształcenia w azotyny, których nadmierne spożycie wywołuje niedokrwistość. Niska zawartość azotanów w wodzie jest konieczna w przypadku niemowląt.
- Chlorki: Jon chlorkowy jest powszechnie występującym i naturalnym składnikiem wody.
- Utlenialność: Jedna z form wyrażania chemicznego zapotrzebowania tlenu. Jest wskaźnikiem zawartości w wodzie substancji organicznych, utleniających się w umownych warunkach pod wpływem KMnO4. Utlenialność jest oznaczana zwykle w wodach podziemnych, nie zanieczyszczonych.
Zanieczyszczenia Mikrobiologiczne
Fekalny charakter stwierdzanych w wodzie zanieczyszczeń mikrobiologicznych, powinien być sygnałem dla władz samorządowych do przeanalizowania gospodarki ściekowej na podległym terenie.
- Escherichia coli: Znajduje się w dużych ilościach w odchodach ludzkich i zwierzęcych. Obecność w wodzie Escherichia coli świadczy o świeżym zanieczyszczeniu kałem oraz wskazuje na niewłaściwą dezynfekcję wody lub wtórne zanieczyszczenie w sieci wodociągowej.
- Paciorkowce kałowe (Enterokoki): Ich obecność w badanej próbce świadczy o zanieczyszczeniu wody fekaliami odległymi w czasie. Charakteryzują się dłuższą przeżywalnością w wodzie i są bardziej odporne na działanie chloru niż bakterie grupy coli.
- Bakterie grupy coli: Stwierdzenie ich obecności w wodzie sugeruje nieodpowiednie jej uzdatnienie, wtórne zanieczyszczenie lub nadmierną zawartość substancji odżywczych w uzdatnionej wodzie. Bakterie z grupy coli to parametr niepożądany w wodzie.
- Clostridium perfringens: Stanowią wskaźnik prawidłowości prowadzonych procesów uzdatniania wody (tj. koagulacja, sedymentacja i filtracja, ponieważ powinny być wyeliminowane właśnie na tych etapach uzdatniania) oraz zanieczyszczenia wody ściekami. Najbardziej skuteczną metodą eliminacji tej bakterii jest promieniowanie UV.
- Legionella: Zachorowania na legionellozę związane są zwykle z przebywaniem w okolicy chłodni kominowych oraz z korzystaniem z urządzeń wytwarzających aerozole wodne, w instalacjach ciepłej wody i w ośrodkach spa.
Substancje Chemiczne w Wodzie
- Arsen: Kontakt z arsenem może powodować różne efekty zdrowotne włączając w to zmiany: dermatologiczne, kardiologiczne.
- Kadm: Jest metalem bardzo toksycznym dla organizmu człowieka.
- Miedź: Większe dawki miedzi szkodzą zdrowiu i mogą wywoływać wymioty, a w efekcie stałego narażenia prowadzą do uszkodzenia wątroby.
- Ołów: Ze względu na silne własności toksyczne oraz zdolności kumulowania się w organizmie ludzkim, jest szkodliwy dla zdrowia - wywołuje chorobę zwaną ołowicą. Jest toksyczny dla ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.
- Nikiel: Nadmiar niklu w organizmie może skutkować zaburzeniami układu trawiennego i uczuleniami.
- Rtęć: Związki rtęci zawarte w wodach mają ujemny wpływ na przebieg samooczyszczania wód wskutek hamowania procesów biochemicznych. Rtęć i jej związki łatwo przenikają przez łożysko, stanowiąc duże zagrożenia dla płodu.
- Trihalometany: Powstają w wodzie do picia głównie na skutek reakcji chloru z naturalnie występującymi składnikami organicznymi i znajdującymi się w wodzie bromkami.
- Chlorany: Produkt rozkładu dwutlenku chloru; obecne również w przypadku stosowania podchlorynów do dezynfekcji wody.
- Chloryny: Zgodnie z wytycznymi WHO tymczasowa dopuszczalna wartość chlorynów w wodzie do spożycia wynosi - 200 [g/l] (wartość zaokrąglona).
- Bromiany: Mogą powstawać w wyniku utleniania jonów bromkowych podczas ozonowania wody i być może podczas działania innych środków utleniających w procesie uzdatniania wody.
- Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA): Do wody przedostają się wraz z deszczem lub ściekami przemysłowymi. Związki te są także wymywane z gleby i nawierzchni dróg. Mogą również być wypłukane z powłok antykorozyjnych rur wodociągowych.
- Pestycydy: Głównym źródłem pestycydów w wodach powierzchniowych jest rolnictwo.
VAT na Wodę Źródlaną
Woda źródlana w butelkach jest pobierana z ujęcia lub ze źródła i nie jest przetwarzana, lecz tylko filtrowana.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Woda źródlana w butelkach powinna być traktowana jak „Woda w postaci naturalnej” (PKWiU 36.00.1), której dostawa jest objęta obniżoną 8% stawką VAT. Są to bowiem towary podobne i konkurencyjne względem siebie.
Dostęp do Wody w Restauracjach
Poprawka Lewicy, złożona w trakcie prac nad nowelizacją ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, zakładałaby obowiązek serwowania klientom bezpłatnej, półlitrowej porcji wody z kranu.
Minister Klimczak uważa jednak, że nie jest to odpowiedni czas na takie rozwiązanie. Wyraził obawę, że mogłoby to być pierwszym krokiem do kolejnych, podobnych regulacji. Podkreślił również, że jakość wody z kranu różni się w zależności od regionu i nie wszędzie nadaje się do picia.
Magdaleny Biejat ocenia, że nastał czas, aby zrobić krok naprzód i "zapewnić każdemu, kto idzie do restauracji, dostęp i prawo do pół litra wody". Jak podkreśliła, "dostęp do wody jest prawem, nie towarem".
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
tags: #woda #zdatna #do #picia #definicja #dziennik
