Jakość wody pitnej w powiecie częstochowskim
- Szczegóły
Częstochowa została nagrodzona w konkursie ECO-Miasto za wysokie wskaźniki skanalizowania gminy i działania mające na celu oszczędzanie wody.
W tegorocznej edycji konkursu ECO-Miasto, organizowanego przez Ambasadę Francji w Polsce i jedną z agend ONZ, Częstochowa zajęła pierwsze miejsce w kategorii gospodarka wodna, wśród miast powyżej 100 tys. mieszkańców.
Została wyróżniona za to „wysokie osiągnięcia miasta związane z oczyszczaniem ścieków komunalnych” (miastu udało się osiągnąć spełnić wymogi unijnej dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych), a także za „prowadzenie ciekawych działań na rzecz edukacji mieszkańców w zakresie gospodarki wodnej - m.in. zachęcanie do picia wody z kranu (częstochowska kranówka pochodzi ze skał wapiennych górnej Jury, dzięki czemu spełnia najwyższe normy czystości i nadaje się do bezpośredniego spożycia), akcje oszczędzania wody czy kampanie informacyjne (w tym szkolne), promujące racjonalne wykorzystanie wody”.
Miasto jest skanalizowane w 95 proc. i jest to jeden z najwyższych wskaźników skanalizowania w kraju. Na ostateczną ocenę wpływ miało również to, że system oczyszczania ścieków w Częstochowie spełnia wszystkie normy unijne.
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego S.A. (PWiK OC) eksploatuje infrastrukturę sanitarną, to jest oczyszczalnie, przepompownie ścieków i sieć kanalizacyjną na terenie Częstochowy i 8 gmin członków Związku Komunalnego Gmin ds. Wodociągów i Kanalizacji. Obszar objęty działalnością spółki skanalizowany jest obecnie w 80,2 proc. (w samej Częstochowie w 95 proc.), a zwodociągowany w 100 proc. (w zeszłym roku firma wybudowała 32,5 km nowych wodociągów - jej sieć wodociągowa wynosi obecnie 2430 km, z czego niemal połowa przypada na Częstochowę).
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Mimo tak wysokiego wskaźnika skanalizowania przedsiębiorstwo buduje kolejne odcinki kanalizacji sanitarnej - tam, gdzie są one technicznie i ekonomicznie uzasadnione. Dzięki temu w zeszłym roku jego sieć kanalizacyjna wydłużyła się o prawie 16 km (pod koniec 2016 r. długość sieci kanalizacyjnej eksploatowanej przez PWiK OC wynosiła ogółem 1 246 km, a w samej Częstochowie 755 km).
Oprócz tego Częstochowa dysponuje bardzo nowoczesną, zmodernizowaną centralną oczyszczalnię ścieków. Jej unowocześnienie miało na celu m.in. redukcję związków azotowych i fosforu w procesie biologicznego oczyszczania ścieków oraz redukcję ilości osadów powstających w procesie oczyszczania ścieków, a także takim ich przetworzeniu, by łatwiej można je było zneutralizować bądź wykorzystać gospodarczo.
Koszt tej inwestycji był bardzo duży, ale miasto zdobyło na nią dwukrotnie dotację unijną. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego prowadzi też szereg działań, których celem jest ograniczanie awaryjności infrastruktury kanalizacyjnej.
W roku 2016 awaryjność eksploatowanej sieci kanalizacyjnej wyniosła 0,03 uszk./km. Warto zaznaczyć, iż średni wskaźnik awaryjności sieci kanalizacyjnej w Polsce wynosi 0,79 uszk./km (dane Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie IGWP za 2015 r.). Niskie wskaźniki awaryjności sieci kanalizacyjnej świadczą o właściwym zarządzaniu infrastrukturą techniczną.
Częstochowskie wodociągi mają też czym się pochwalić, jeśli chodzi o gospodarkę wodną. Dostarczana przez nie woda pochodzi w całości z podziemnych ujęć. Działania oszczędnościowe ukierunkowane na ograniczanie strat wody w sieci podejmowane są już na etapie dystrybucji wody do odbiorców.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
W tym celu w strukturach Wydziału Sieci Wodociągowej powołano w 2007 r. jednostkę detekcji wycieków, wyposażoną w nowoczesne urządzenia do diagnostyki sieci wodociągowej, takie jak korelator, geofon oraz system czujników akustycznych.
Wykorzystując specjalistyczne urządzenia akustyczne w samym tylko 2016 roku dokonano sprawdzenia ponad 918,8 km sieci wodociągowej, w wyniku czego wykryto 483 nieszczelności. Ponad 70 przypadków to wycieki nieujawniające się na powierzchni gruntu. Prowadzone w przedsiębiorstwie wielokierunkowe działania znacząco skracają czas trwania awarii przed jej samoistnym ujawnieniem na powierzchni gruntu (który zgodnie z literaturą fachową wynosi średnio około 100 dni).
Od 2013 r. spółka konsekwentnie rozbudowuje system monitoringu sieci wodociągowej, który z wykorzystaniem danych telemetrycznych daje możliwość analizowania parametrów technicznych infrastruktury wodociągowej. Zasadność procesu rozbudowy systemu monitoringu sieci potwierdza fakt, iż w latach 2013-2016 zasadniczo zmniejszyła się liczba awarii, w szczególności awarii nieujawniających się na powierzchni gruntu: z poziomu 151 awarii w 2013 r. do 71 w roku 2016 r.
Wdrożony system monitoringu sieci wodociągowej pozwala nie tylko na szybką detekcję wycieków, ale jest też przydatnym narzędziem z punktu widzenia przebudowy i rozbudowy sieci wodociągowej oraz regulacji układu zasilania. Aktualnie w przedsiębiorstwie już blisko 75 proc. całej sieci wodociągowej znajduje się w obszarze pozwalającym na szybką detekcję występujących awarii.
Takie działania zaowocowały utrzymaniem strat wody w przedsiębiorstwie na bardzo niskim poziomie. W zeszłym roku wyniosły one ogółem 11,12 proc. Podczas, gdy średni wskaźnik w dużych polskich przedsiębiorstwach wodociągowych wynosi 13,9 proc. (dane Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie z roku 2015).
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Drugim ważnym elementem działań oszczędnościowych są prowadzone wśród mieszkańców kampanie propagujące racjonalne korzystanie z zasobów wody. W aktualnie obowiązującym Programie Zarządzania Środowiskowego przyjęto do realizacji cel pn. „Propagowanie wśród Klientów Przedsiębiorstwa racjonalnego korzystania ze środowiska przyrodniczego, w tym także z wód”.
Powyższy cel jest realizowany m.in. poprzez:
- organizowanie „otwartych drzwi” w obiektach eksploatowanych przez przedsiębiorstwo,
- informowanie na stronie internetowej o obchodach Światowego Dnia Wody, Światowego Tygodnia Wody oraz Światowego Dnia Ochrony Środowiska,
- organizowanie konkursów plastycznych oraz konkursów o tematyce związanej z racjonalnym i odpowiedzialnym gospodarowaniem zasobami wodnymi dla uczniów szkół gimnazjalnych z terenu objętego Związkiem Komunalnym Gmin ds. Wodociągów i Kanalizacji,
- prelekcje dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych oraz studentów szkół wyższych.
Spółka zaprasza mieszkańców również do edukacyjnej zabawy, korzystając z ankiety oraz ze specjalnego kalkulatora, przygotowanego przez organizację Water Footprint Network (waterfootprint.org). W jej ramach pracownicy przedsiębiorstwa w ramach obchodów Światowego Tygodnia Wody określają indywidualny „ślad wodny”. Akcja polega na ustaleniu ilości wody zużywanej do wyprodukowania dóbr lub wykonania usług, które konsumujemy i z których korzystamy każdego dnia. Ślad wodny przedstawiany jest w metrach sześciennych na rok. Wynik bywa zaskakujący, a wpływ na niego ma m.in. nasza dieta, styl życia i przyzwyczajenia.
Oczywiście celem badania jest uświadomienie mieszkańców, że woda wykorzystywana jest w każdej gałęzi przemysłu i że to my w naszych codziennych wyborach konsumenckich mamy ogromny wpływ na jej zużycie.
Już trzeci rok PWiK OC prowadzi intensywną ogólnopolską kampanię popularyzującą picie tzw. kranówki (firma pobiera wodę z podziemnego zbiornika i dlatego charakteryzuje się ona korzystnym dla zdrowia składem chemicznym: jest niskosodowa, niskozmineralizowana, a jej główne składniki to wapń i magnez). Od wczesnej wiosny do późnej jesieni pracownicy spółki częstują mieszkańców Częstochowy wodą z kranu lub „kranówką” z sokiem, co cieszy się dużym zainteresowaniem.
Przedsiębiorstwo prowadzi też szeroką edukację ekologiczną dla dzieci i młodzieży szkolnej obejmującą konkursy plastyczne, konkursy z wiedzy o ochronie środowiska czy prelekcje tematyczne, w ramach tzw. „otwartych drzwi". Jednym z tych działań jest akcja „Źródełka wody pitnej w szkołach!”. Poidełka cieszą się wśród uczniów ogromnym zainteresowaniem. Na terenie działalności Związku Komunalnego Gmin ds. Wodociągów i Kanalizacji na koszt Przedsiębiorstwa zostało zmontowanych już 10 sztuk ściennych źródełek wody pitnej i planowane są kolejne.
Prowadzone akcje mają wielowymiarowy przekaz. Po pierwsze to sposobność, aby przekonać się, iż picie wody z kranu jest absolutnie bezpieczne dla zdrowia. Pod względem fizykochemicznym ta woda nie ustępuje wodom, które chętnie kupujemy w sklepie, a niekiedy je przewyższa. Analizy fizykochemiczne i bakteriologiczne dostarczanej wody pokazują, że woda z sieci wodociągowej bardzo często niczym nie ustępuje wodom butelkowanym.
Pracownicy przedsiębiorstwa już wcześniej porównali podstawowy skład losowo wybranych butelkowanych wód mineralnych, dostępnych na rynku - z wodą prosto z kranu, która okazała się czysta, klarowna, o świeżym zapachu i orzeźwiającym smaku, pozbawiona jakichkolwiek zanieczyszczeń organicznych i substancji toksycznych, bezpieczna. Tymczasem z kilkunastu przebadanych, losowo wybranych wód butelkowanych tylko jedna nie budziła zastrzeżeń pod względem bezpieczeństwa mikrobiologicznego.
Poza walorami smakowymi kampanii towarzyszą inne argumenty przemawiające za piciem wody z kranu. Spożywanie wody butelkowej wiąże się z produkcją wielu miliardów plastikowych opakowań (w Polsce 4,4 mld rocznie), co w negatywny sposób oddziałuje na środowisko m.in. poprzez emisję dwutlenku węgla czy długoletni rozkład plastikowych opakowań. Jednak priorytetem kampanii wydaje się być edukacja żywieniowa nie tylko młodych ludzie, ale także dorosłego społeczeństwa. Picie wody z kranu ma być zdrową alternatywą dla słodzonych i gazowanych wód butelkowych.
PWiK OC dostarcza wodę pochodzącą wyłącznie z ujęć podziemnych. Zasoby wody, z których korzysta przedsiębiorstwo, są stale odnawialne i nie ma ryzyka, że się wyczerpią. Cykliczna współpraca ze środowiskami naukowymi w kraju, szczególnie Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie, dostarcza bieżących informacji niezbędnych do prawidłowego monitoringu stanu wód podziemnych.
Zaowocowała ona wdrożeniem programu wspomagania ochrony jakościowej - „Zintegrowanego systemu gospodarowania i ochrony GZWP 326” (Głównego Zbiornika Wód Podziemnych - podstawowego dla Wodociągów Częstochowskich) pod redakcją i nadzorem implementacyjnym prof. dr. hab. inż. Grzegorza Maliny. Opracowanie umożliwia optymalizację sterowania pracą ujęć w celu ochrony ilościowej i jakościowej zasobów wodnych GZWP 326, w oparciu o weryfikację prognoz rozkładu stężeń zanieczyszczeń (głównie związków azotu), z uwzględnieniem monitoringu lokalnego i osłonowego, stref ochrony pośredniej ujęć oraz planów zagospodarowania przestrzennego.
Sieć monitoringu lokalnego i osłonowego, oparta na odczytach z ponad 50 piezometrów, umożliwia ciągłe aktualizowanie map rozkładu stężeń m.in. azotanów w rejonach poszczególnych ujęć wody. Analiza uzyskanych danych pozwala przedsiębiorstwu szybko reagować na potencjalne zagrożenia i zapobiegać problemom, co pozwala chronić przed potencjalnymi skutkami odbiorców.
Wodociągi Częstochowskie w tym względzie działają perspektywicznie, mając na uwadze utrzymanie wysokiej jakości produktu również dla przyszłych pokoleń. Właśnie z tych względów w 2017 roku rozpoczęto nowy 5-letni projekt pt. „Holistyczne zarządzanie zasobami wód podziemnych dla zapewnienia zaopatrzenia w wodę regionu częstochowskiego” - prowadzony pod ścisłym nadzorem prof. dr. hab. inż. Grzegorza Maliny.
Główne założenia projektu to m.in.:
- charakterystyka i ocena zagrożenia zasobów wód podziemnych regionu - w tym opracowanie map podatności na infiltrację zanieczyszczeń;
- działania techniczne i techniczno-organizacyjne dla zapewnienia zaopatrzenia w wodę regionu częstochowskiego (dotychczasowe oraz planowane działania ochronno-naprawcze i organizacyjne);
- formalno-prawne i ekonomiczno-społeczne aspekty zarządzania zasobami wód;
- wytyczne działań w celu ochrony zasobów wodnych eksploatowanych przez przedsiębiorstwo.
Jedną z najważniejszych części projektu jest ocena zagrożenia jakości wód podziemnych w przeszłej, obecnej i przyszłej działalności rolniczej oraz przemysłowej. Na wysoką jakość wody i usługi jej dystrybucji wpływa także fakt, iż centralny wodociąg regionu częstochowskiego ma układ pierścieniowy, dzięki czemu w przypadku awarii lub innej konieczności możliwe jest zasilanie stref z kilku kierunków.
„Piję wodę z kranu” to społeczna inicjatywa prowadzona przez Wodociągi Częstochowskie, promująca ideę zrównoważonego rozwoju. Kampania ma wielowymiarowy przekaz. Woda jest najważniejszym składnikiem potrzebnym do funkcjonowania naszego organizmu. Należy więc pamiętać, aby systematycznie uzupełniać jej poziom, spożywając przynajmniej 2,5 litra wody na dobę. Do tego celu doskonale nadaje się częstochowska „kranówka”, gdyż w jej 1 litrze rozpuszczonych jest aż 300 mg składników mineralnych.
Z wyboru częstochowskiej kranówki płyną same korzyści: dla Twojego zdrowia, domowego budżetu, a także dla środowiska!
Woda stanowi roztwór wody i soli mineralnych, powstający na skutek wzajemnego oddziaływania wody i otaczającego ją środowiska przyrodniczego (skalnego), z którym kontaktuje się na swej drodze. Wodociągi Częstochowskie dostarczają mieszkańcom wyłącznie wodę pochodzącą z zasobów wód podziemnych, będących w ścisłym kontakcie ze skałami wapiennymi. Woda, krążąc w skalnych szczelinach, kawernach samoistnie wzbogaca się w minerały wchodzące w skład skał wapiennych. Ze względu na pochodzenie dostarczanej przez nas wody, jej jakość jest stabilna, niezależna od zmieniających się pór roku, czy warunków atmosferycznych.
Większość eksploatowanych przez Przedsiębiorstwo ujęć znajduje się na obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (GZWP 326). Zbiornik ten stanowi jeden z najbardziej zasobnych rezerwuarów wody pitnej w Polsce. To dzięki nim woda dostarczana do klientów Przedsiębiorstwa charakteryzuje się bardzo dobrą jakością, korzystnym dla zdrowia składem fizykochemicznym i orzeźwiającym smakiem. Obecność w wodzie wapnia obok magnezu sprzyja lepszemu przyswajaniu obu pierwiastków przez nasz organizm. Nasza woda zawiera również inne, potrzebne dla dobrego funkcjonowania organizmu makroskładniki takie jak: sód, potas, wodorowęglany, siarczany, chlorki, jest średniozmineralizowana i wolna od substancji szkodliwych.
Zdecydowana większość ujmowanych wód podziemnych, około 76%, nie jest poddawana procesom uzdatniania. Ich skład fizykochemiczny spełnia bowiem wymagania stawiane wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi, określone w odpowiednim rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Około 13% ujmowanych wód poddawane jest procesowi usuwania azotanów na drodze biologicznej denitryfikacji (w stacji usuwania azotanów funkcjonującej w UW Wierzchowisko), 10 % - procesom redukcji (usuwania) żelaza i manganu (w 6 stacjach uzdatniania pomocniczych ujęć wody) i niespełna 1% korekcie odczynu pH (w stacji uzdatniania wody w UW w Blachowni).
Na uwagę zasługuje fakt, iż funkcjonująca od 2006 r. w ujęciu wody Wierzchowisko - Stacja Usuwania Azotanów stosuje metodę tzw. biologicznej denitryfikacji, której główną cechą jest selektywność - w procesie technologicznym usuwane są tylko niepożądane azotany, natomiast ważne dla zdrowia związki wapnia i magnezu pozostają w wodzie.
Woda podawana do sieci, w celu zabezpieczenia jej przed wtórym skażeniem w trakcie przesyłu do konsumenta, jest poddawana procesowi dezynfekcji - w głównej mierze ozonowaniu. W drodze do naszych domów i mieszkań ozon szybko rozkłada się, nie pogarszając tym samym walorów smakowych dostarczanej wody. Aby zapewnić bezpieczeństwo konsumentom, zarówno ujmowana jak i dystrybuowana woda objęta jest stałą kontrolą jakości pod względem przydatności do spożycia przez należące do Przedsiębiorstwa Centralne Laboratorium Badania Wody i Ścieków. Od 2006 r. laboratorium posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji (PCA) w zakresie badania wody i ścieków oraz pobierania próbek do badań laboratoryjnych. Nasze laboratorium posiada również, corocznie odnawiane, zatwierdzenie systemu jakości badań wody do spożycia przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w Częstochowie.
Przedsiębiorstwo, stosując zasady społecznej odpowiedzialności biznesu, dba zarówno o środowisko naturalne jak i interesy lokalnej społeczności. W swych działaniach nie tylko wspiera szkoły, stowarzyszenia i organizacje charytatywne, lecz prowadzi również edukację ekologiczną i żywieniową. Jak powszechnie wiadomo „przykład idzie z góry”, dlatego nasze Przedsiębiorstwo zachęca do zdrowej praktyki żywieniowej, w tym do picia wody z kranu.
Warto podkreślić, iż usługa dystrybucji wody pitnej z saturatora w ramach kampanii „Piję wodę z kranu”, świadczona przez Wodociągi Częstochowskie, otrzymała prestiżowy tytuł „Jurajski Produkt Roku” w kategorii „Usługa”. Zaszczytna nagroda została wręczona w dniu 23 października 2019 r. podczas III Jurajskiego Kongresu Gospodarczego.
Członkowie zespołu Chłopcy z Placu Broni wspierają akcję „Piję wodę z kranu” zachęcając jednocześnie do osobistego wkładu w ochronę środowiska naturalnego.
Klub Uczelniany AZS działa od 1973 r. Zawodnicy mają świadomość, że odpowiednie nawodnienie stanowi podstawę utrzymania organizmu w zdrowej i dobrej kondycji fizycznej. Jest to szczególnie ważne w przypadku sportowców i osób aktywnych fizycznie, bowiem ich zapotrzebowanie na wodę i zawarte w niej składniki mineralne jest znacznie wyższe niż w przypadku osób nieuprawiających sportu. Do tego celu doskonale nadaje się częstochowska kranówka, która wyróżnia się korzystnym dla zdrowia składem fizykochemicznym oraz orzeźwiającym smakiem. Zachęcamy wszystkich do przyłączenia się do akcji „Piję wodę z kranu!”
Jakość wody do picia w Polsce jest aktualnie uregulowana przepisami prawnymi zawartymi w Ustawie z 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków [t.j. Dz.U. z 2015r poz. 139]. Z przepisów wymienionej wyżej Ustawy wynika obowiązek regularnego informowania mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Wywiązując się z nałożonego obowiązku przedstawiamy zestawienia obejmujące wskaźniki jakości wody (wartości średnie) dostarczanej z poszczególnych ujęć Przedsiebiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego SA w Częstochowie w minionym okresie, charakteryzujące ją pod względem mikrobiologicznym, chemicznym i fizycznym w odniesieniu do wymagań, jakim powinna odpowiadać woda przeznaczona do spożycia przez ludzi.
Wodociągi Częstochowskie S.A. korzystają z zasobów wód podziemnych pochodzących z pokładów górnej i środkowej jury, stykających się głównie z wapieniami . Dzięki temu produkowana woda charakteryzuje się korzystnym dla zdrowia składem fizyko-chemicznym: nie zawiera nadmiernej ilości minerałów ( wody niskosodowe i niskochlorkowe), zawiera wapń na poziomie 60-80 mgCa/dm3 ),jest wolna od substancji toksycznych oraz zanieczyszczeń organicznych,nie zawiera mikroorganizmów chorobotwórczych.
Pod względem organoleptycznym produkowana woda jest klarowna, przeźroczysta, bezbarwna i w stanie naturalnym niezwykle smaczna. Orzeźwiający smak nadaje jej obecność wapnia i magnezu w odpowiednich proporcjach.
Mimo wysokiej jakości ujmowanej wody podziemnej wolnej od zanieczyszczeń mikroorganizmami woda podawana do sieci jest dezynfekowana za pomocą ozonu (ujęcie Mirów i Wierzchowisko) oraz chlorowana (pozostałe ujęcia). Dezynfekcja wody jest konieczna, zabezpiecza bowiem przed zakażeniem i wtórnym wzrostem uciążliwych bakterii w sieci wodociągowej. Z powodu dezynfekcji, zamiast naturalnego źródlanego smaku i zapachu wody, konsumenci mogą odczuwać zapach ozonu lub chloru.
W procesie dystrybucji wody, zmianie mogą ulegać takie wskaźniki jak mętność, barwa oraz poziom żelaza. Jest to proces związany z wzajemnym oddziaływaniem na siebie wody i materiałów konstrukcyjnych wodociągów. Przejściowe pogorszenie się wymienionych wyżej cech wody nie pociąga za sobą jakichkolwiek negatywnych skutków zdrowotnych. Każdorazowy ponadnormatywny wzrost tych składników w wodzie stanowi przesłankę dla odpowiednich służb Przedsiębiorstwa do czyszczenia sieci dystrybucyjnej. Stała kontrola analityczna produkowanej i dostarczanej odbiorcom wody, będąca obowiązkiem Przedsiębiorstwa, prowadzona przez akredytowane laboratorium zakładowe, zapewnia i potwierdza jej zadowalającą jakość.
Reasumując: woda podawana do sieci wodociągowej z wszystkich ujęć i studni głębinowych Wodociągów Częstochowskich S.A. jest bardzo dobra. Ze względu na swoje pochodzenie charakteryzuje się stałym składem, a jej wskaźniki fizyko - chemiczne, organoleptyczne i mikrobiologiczne są zgodne z wymaganiami normy sanitarnej.
tags: #woda #pitna #jakość #powiat #częstochowski
