Woda w piecu stawów niezdatna do picia: Przyczyny i zagrożenia
- Szczegóły
Woda jest niezbędna do życia, ale nie każda woda nadaje się do spożycia. Szczególnie niebezpieczne może być picie wody z naturalnych źródeł, takich jak stawy, potoki czy górskie źródła. Wiele czynników może wpływać na jakość wody, czyniąc ją niezdatną do picia i potencjalnie szkodliwą dla zdrowia.
Zagrożenia związane z piciem wody z naturalnych źródeł
Sanepid w Zakopanem apeluje do wszystkich, którzy wybierają się do Tatrzańskiego Parku Narodowego, aby nie pili wody, która płynie w górach. Górskie wędrówki mogą skończyć się zatruciem pokarmowym. Chwila zapomnienia i schylenie się do źródełka, żeby zaczerpnąć z niego wody, może skończyć się biegunką, wymiotami i osłabieniem.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zakopanem informuje:
- Nie pić wody z potoków, stawów, źródeł, wywierzysk.
- Spożywanie wody z potoków, źródeł, wywierzysk i stawów na trenie Tatrzańskiego Parku Narodowego „z uwagi na brak badań jakości wody w tych miejscach, należy domniemywać o jej potencjalnej niezdatności do picia”.
Turyści cierpieli z powodu biegunki, wymiotów i ogólnego osłabienia. Wielu było tak chorych, że nie mogli wydostać się z Doliny Pięciu Stawów, ani nawet samodzielnie dojść do miejsca lądowania śmigłowca - pisze Emil Hoff na Stronie Podróży.
Próbka pobrana [Wywierzysko Olczyskie] wykazała zanieczyszczenie mikrobiologiczne wody w ilości:
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
- Liczba bakterii grupy coli - 14 jtk/100ml
- Liczba Escherichia coli - 3 jtk/100ml
- Liczba enterokoków kałowych - 4 jtk/ ml
Woda ze zbadanej próbki jest niezdatna do spożycia i nie jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego - informuje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zakopanem.
Najczęstszymi objawami zatrucia pokarmowego są nudności, wymioty i biegunka, ale mogą też wystąpić: osłabienie, ból głowy, utrata apetytu, łagodna gorączka.
Do tej pory panowało przekonanie, że woda, która wypływa spod ziemi i jest ponad wszelkimi zabudowaniami (schroniskami, kolejkami itd.), najprawdopodobniej jest czysta, a wszystkie źródła wody poniżej schronisk - brudna, o czym przypomina Maja Sindlarska.
Teraz, być może przez ilość ludzi i ogrom z nich załatwiający swoje potrzeby w krzakach, wszelkie wody tatrzańskie uznajemy za skażone i należy pić tam tylko wodę butelkowaną - dodaje przewodniczka. Również woda z kranu np. w schroniskach, nie zawsze jest zdatna do picia i należy pytać o to obsługę. Przewodniczka radzi, by pić tylko wodę przyniesioną z sobą, wrzątek ze schroniska lub kupować wodę butelkowaną w schroniskach - bez względu na jej cenę. Do wody dodajemy tabletki z elektrolitami! - radzi Maja Sindlarska.
Skażenie wód gruntowych
W Polsce, podobnie jak wielu innych krajach Europy, wody te sięgają do około 25 m głębokości, licząc od powierzchni gruntu, bowiem na takiej głębokości znajduje się pierwsza nieprzepuszczalna dla wody warstwa geologiczna. Wody gruntowe są źródłem wody pitnej w studniach przydomowych oraz zasilają rzeki.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Jednak w związku ze stosowaniem ogromnych ilości chemicznych środków ochrony roślin i nawozów sztucznych nastąpiło wyraźne pogorszenie wód gruntowych i studziennych oraz warunków zdrowotnych na wsi. Tam, gdzie nie ma wodociągów ponad 80% studni zawiera wodę skażoną pestycydami, azotanami, fosforanami i bakteriami. Skażenie wody w studniach wpływa na powstawanie raka żołądka, dziesiątkującego w Polsce populację wiejską, wśród której umieralność jest obecnie ponad 10% wyższa niż w mieście.
Na taki stan na wsiach wpływa skażenie wód bardzo toksycznymi nitrozoaminami i pestycydami, położenie gnojowisk zbyt blisko studni, brak wysypisk śmieci, wodociągów i kanalizacji.
Pestycydy
Pestycydy są związkami chemicznymi służącymi do zwalczania wszelkich szkodników w uprawie roślin lub hodowli zwierząt.
Setki tysięcy ton pestycydów wysypuje się i wylewa w ciągu roku na nasze pola. Żadne z nich nie są obojętne dla ludzi, bowiem związki chemiczne stosowane do produkcji pestycydów wykazują dużą odporność na rozkład i posiadają duże powinowactwo ze związkami tłuszczowymi. Dlatego łatwiej kumulują się w tkankach tłuszczowych ludzi i zwierząt niż w wodzie czy glebie. Takie pestycydy jak DDT, dieldryna, chlordan, heptachlor i lindan są silnie rakotwórcze.
A tymczasem na wszystkich etykietkach i reklamach środków ochrony roślin czytamy, jak skutecznie działają przeciwko wszelkim szkodnikom, a jednocześnie są "przyjazne" dla środowiska naturalnego i człowieka. Pestycydy oraz nawozy sztuczne zaliczane są do głównych promotorów procesów nowotworowych.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Wymienimy zatem tylko kilka wybranych związków chemicznych znajdujących się w pestycydach oraz działania uboczne wynikające ze spożywania wody nimi zanieczyszczonej:
- Chlorany sodu i potasu należą do herbicydów tzw. totalnych, które niszczą wszelką roślinność. Chlorany powodują w organizmie ludzkim methemoglobinę (niedotlenienie).
- Chlorowane fenole należą do grupy fungicydów (środki grzybobójcze). Są one silnymi truciznami, które działają na układ nerwowy, krążeniowy i oddechowy. Są często przyczyną białaczki, tworzą guzy chłonniakowe, zmiany alergiczne skóry i błon śluzowych.
- Cyna jest częstym składnikiem fungicydów. Związki zawierające cynę uszkadzają komórki nerwowe, mogą prowadzić do zaburzenia pamięci i koordynacji ruchów, zwiększonej pobudliwości i agresywności, a także do zakłócenia połączeń nerwowo-mięśniowych w tkankach oraz do obrzęku mózgu.
- Aldryna i dieldryna należą do insektycydów. Charakteryzują się dużą toksycznością oraz zdolnością do odkładania się w organizmie ludzkim, co może być przyczyną chronicznego zatrucia. Pestycydy te działają pobudzająco na układ nerwowy powodując pobudliwość ruchową, drgawki i obniżenie ciśnienia.
- DDT (dwuchloro-dwufenylo-trójchloroetan) należy do groźnej grupy węglowodorów chlorowanych. Jest czynnikiem kancero- i mutagennym. Może uszkadzać centralny układ nerwowy i doprowadzić do osłabienia pamięci i niedorozwoju umysłowego.
- Lindan (heksachlorocykloheksan) jest pestycydem owadobójczym i jest stosowany od wielu lat do zwalczania szkodników upraw rolnych oraz jako środek do konserwacji drewna. Podwyższone dawki lindanu w organizmie człowieka powodują gorączkę, obrzęk płuc, uszkodzenie wątroby, nerek, układ nerwowegoi odpornościowego.
- Pięciochlorofenol używany jest do zwalczania owadów oraz jako silny środek grzybobójczy. Należy do substancji silnie toksycznych. Pięciochlorofenol po wniknięciu do organizmu człowieka działa na poziomie komórki, powodując zakłócenia procesów oddychania komórkowego, a w następstwie tego zakłócenia w funkcjonowaniu całego ustroju. Uszkadza wątrobę i nerki, a działając na skórę wywołuje reakcje alergiczne.
Nawozy sztuczne
Osobną grupę szkodliwych związków chemicznych w wodzie stanowią nawozy sztuczne. Związki azotu przenikają z gleby do wód gruntowych, a tym samym do źródeł wody pitnej. Najczęściej spotykanym związkiem pochodzącym z nawożenia naszych pól są azotany, a ich głównym źródłem są gnojowiska. Azotany spożyte z wodą łatwo zamieniają się w organizmie człowieka w azotyny, które utrudniają transport tlenu we krwi. To może być przyczyną sinicy, a w dalszym stadium śmierci.
Mogilniki
Ekologicznymi bombami na wsiach są tzw. mogilniki. Betonowe studnie, w których od ponad 30 lat przechowuje się przeterminowane i wycofane z obiegu nawozy sztuczne i pestycydy. W 343 mogilnikach rozmieszczonych w różnych miejscach kraju przechowuje się ponad 60 tysięcy ton toksycznych substancji. Mogilniki budowane ze zwykłych betonowych kręgów studziennych nigdy nie były dostatecznie szczelne, a ich zawartość nieustannie przenika do gruntu i wód pitnych.
Po przeczytaniu tych paru przykładów widzimy, jak łatwo wiele tysięcy toksycznych związków chemicznych przedostaje się na wsiach do wód gruntowych. Jednak wielu posiadaczy studni jest jeszcze przekonanych, że woda w nich jest najlepsza, bo z głębi ziemi, a zatem źródlana. Tymczasem z badań sanepidów wynika, że ponad 80% studni w Polsce zawiera wodę niezdatną do picia, co zgodnie z przepisami kwalifikuje je do zamknięcia. Do chwili obecnej nie zamknięto w Polsce ani jednej takiej studni.
Wody studzienne są silnie zakażone bakteriami i wirusami. Częstą przyczyną istnienia bakterii w wodzie studziennej są nieszczelne lub opróżniane w niedozwolony sposób szamba.
Zatrucie wodą (Hiponatremia)
Hiponatremia, znana również jako zatrucie wodą, może wystąpić po spożyciu zbyt dużej ilości płynów w krótkim czasie. Objawia się bólem głowy, nudnościami, skurczami mięśni i złym samopoczuciem. W upalne dni jesteśmy bardziej narażeni na ten stan.
Kto jest najbardziej narażony na hiponatremię?
Osoby szczególnie narażone na hiponatremię to te, które tracą sód wraz z wodą, na przykład w wyniku odwodnienia spowodowanego biegunką, poparzeniami, zapaleniem trzustki, wymiotami, intensywną aktywnością fizyczną, nadużywaniem leków moczopędnych czy nadmiernym poceniem się. Oprócz odwodnienia hiponatremię może wywołać także zatrucie wodne, zwane przewodnieniem hipotonicznym organizmu.
Często dotyczy to sportowców spożywających płyny ubogie w elektrolity, ale może też wystąpić u osób z problemami z wydalaniem wody przez nerki czy zaburzeniami w wydzielaniu wazopresyny.
Objawy zatrucia wodnego i co robić?
Objawy zatrucia wodnego zazwyczaj zaczynają się pojawiać po wypiciu więcej niż 3-4 litrów wody w ciągu kilku godzin. Nagromadzenie płynu w mózgu może wpływać na jego pień i powodować dysfunkcje ośrodkowego układu nerwowego. Picie zbyt dużej ilości wody może doprowadzić również do hiponatremii, które ma miejsce, kiedy stężenie sodu we krwi jest bardzo niskie.
Jeśli zauważymy takie objawy u siebie lub u kogoś innego - w szczególności jeśli chodzi o drgawki i trudności w oddychaniu - powinniśmy bezzwłocznie zwrócić się o pomoc lekarską. Niektóre objawy przewodnienia mogą być bardzo podobne do objawów odwodnienia. Jeśli więc nie mamy pewności, z którym z nich mamy do czynienia, natychmiastowo powinniśmy zwrócić się o pomoc.
Przy zbyt dużych ilościach wody w organizmie człowieka dochodzi do nierównowagi chemicznej, zwłaszcza zbyt niskiego stężenia sodu na zewnątrz komórek. To prowadzi do spuchnięcia mózgu i takich objawów, jak dezorientacja, rozdrażnienie, ból głowy, skurcze mięśni czy spowolnienie akcji serca. W niektórych przypadkach dochodzi do utraty przytomności.
Arsen w wodzie
Arsen to naturalny składnik skorupy ziemskiej, szeroko rozpowszechniony w powietrzu, w wodzie i na lądzie. W środowisku naturalnym nie występuje na szczęście w stężeniach mogących spowodować natychmiastowe zatrucie lub nawet śmierć człowieka. Z drugiej strony, długotrwałe spożywanie wody (lub przygotowanych na jej bazie pokarmów) zawierającej nawet śladowe ilości arsenu, może być przyczyną poważnych kłopotów ze zdrowiem.
Stężenie arsenu w wodzie, według wytycznych ustanowionych przez WHO, nie powinno przekraczać 10 µg/l. Na świecie istnieją jednak miejsca (głównie w Azji i Amerykach, ale też w Europie), gdzie stężenie tego pierwiastka ta może wynosić nawet kilka tysięcy µg/l!
Objawy zatrucia arsenem
Objawy ostrego zatrucia arsenem mogą wystąpić albo bardzo szybko (po około godzinie od spożycia lub narażenia na truciznę), albo nawet po upływie 30 godzin. Zazwyczaj jednak przebieg zatrucia jest dość gwałtowny i obejmuje ostry ból głowy, wymioty, biegunkę, spadek ciśnienia krwi i w konsekwencji utratę przytomności. Może być również przyczyną trwałego uszkodzenia wątroby, wylewu krwi do mózgu, a nawet prowadzić do śmierci. Zatrucie arszenikiem przypomina objawami klasyczną grypę.
Długotrwała ekspozycja na arsen powoduje też przewlekłe problemy trawienne, do których dochodzi ból gardła, ciemny odcień skóry, a także mrowienie w palcach. Najczęstszą przyczyną długotrwałego narażenia na arsen jest zanieczyszczona woda pitna.
Jak sprawdzić, czy w wodzie jest arsen?
Najlepszym wyjściem jest profesjonalne badanie w akredytowanym laboratorium. Arsen jest łatwo wdychany, ale charakteryzuje się bardzo niską absorpcją przez skórę. Najbardziej problematyczne jest spożycie tego pierwiastka (lub jego związków) z wodą lub z pokarmem.
Metody usuwania arsenu z wody
Choć usuwanie arsenu z wody wydaje się problematyczne, istnieją na rynku nowoczesne metody filtracji, dzięki którym można naprawdę skutecznie wyeliminować to zagrożenie. Jeśli występuje w niej też żelazo (w odpowiednim stężeniu), eksperci często proponują współstrącanie arsenu z tym pierwiastkiem, co można zrobić montując odżelaziacz wody.
Przykłady skażenia wody w Polsce
- Białystok: Zanieczyszczona Supraśl zmusiła wodociągi do zamknięcia jednego z trzech ujęć wody dla miasta. Woda w kranach jest mocniej chlorowana.
- Otwock i Karczew: Poważna awaria sieci wodociągowej. Woda z sieci nie nadaje się do spożycia, gotowania ani użytku sanitarnego.
- Szydłowiec: Sanepid wykrył w wodzie groźne dla zdrowia bakterie - enterokoki (paciorkowce).
Tabela: Następstwa spożywania wybranych związków chemicznych zawartych w wodzie
W tabeli poniżej przedstawiono potencjalne następstwa spożywania wody zawierającej wybrane związki chemiczne:
| Związek chemiczny | Potencjalne następstwa |
|---|---|
| Chlorany | Methemoglobinemia (niedotlenienie) |
| Chlorowane fenole | Zaburzenia układu nerwowego, białaczka, alergie |
| Związki cyny | Uszkodzenie komórek nerwowych, zaburzenia pamięci i koordynacji |
| Aldryna i dieldryna | Chroniczne zatrucie, pobudzenie układu nerwowego |
| DDT | Działanie kancerogenne i mutagenne, uszkodzenie układu nerwowego |
| Lindan | Uszkodzenie wątroby, nerek, układu nerwowego i odpornościowego |
| Pięciochlorofenol | Zakłócenia procesów oddychania komórkowego, uszkodzenie wątroby i nerek |
| Azotany | Utrudnianie transportu tlenu we krwi, sinica, wady rozwojowe u dzieci |
| Arsen | Bóle głowy, wymioty, biegunka, uszkodzenie wątroby, ryzyko nowotworów |
tags: #woda #w #piecu #stawów #niezdatna #do
