Woda naturalnie gazowana – właściwości i fakty
- Szczegóły
Woda gazowana to napój, wokół którego narosło wiele kontrowersji. Zwolennicy cieszą się jej orzeźwiającym smakiem i dowodzą, że na wielu płaszczyznach wspomaga funkcjonowanie organizmu. Przeciwnicy zaś są zdania, że picie wody gazowanej szkodzi zdrowiu.
Zła sława wody nasyconej dwutlenkiem węgla najprawdopodobniej wynika z faktu, że w świadomości wielu osób należy ona do tej samej kategorii, co inne napoje gazowane, które trudno uznać za zdrowe. Zawierają bowiem mnóstwo cukru, a także sztucznych barwników, konserwantów itp. Warto jednak zauważyć, że sam dwutlenek węgla nie ma nic wspólnego z negatywnymi walorami tego typu napojów.
Czym jest woda gazowana?
Aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób picie wody gazowanej wpływa na ludzki organizm, trzeba wiedzieć, czym dokładnie ona jest. Wbrew definicji woda - ta, która wypływa z naturalnych źródeł - nie jest związkiem tlenu i wodoru. To mieszanina substancji (głównie - soli mineralnych), dla których H2O jest doskonałym rozpuszczalnikiem. W wodzie rozpuszczają się także gazy.
Z reguły wody źródlane czy polodowcowe mają stosunkowo niewielkie stężenie składników innych niż H2O. Wody podziemne zaś, które często docierają na powierzchnię przez wiele warstw skalnych, nasycone są licznymi związkami mineralnymi. Jeśli woda pochodzi z rejonów dużej aktywności tektonicznej, która umożliwia przedostawanie się do niej gazów z głębszych warstw skorupy ziemskiej, dodatkowo może być nasycona dwutlenkiem węgla (CO2).
Jak widać, woda gazowana nie jest wynalazkiem epoki ulicznych saturatorów, jakie wiele z nas pamięta z końca ubiegłego wieku. Odkryto ją już wiele wieków temu. Co więcej, uchodziła za wodę o cudownych niemal właściwościach, więc możnowładcy sprowadzali ją do swoich pałaców z odległych zakątków świata.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Obecnie w Polsce wody naturalnie nasycone CO2 (w ilości przekraczającej 1000 mg/l) nazywa się szczawami. Dostępne są w kurortach, ale też butelkowane jako wody lecznicze. Swoje wyjątkowe właściwości szczawy zawdzięczają w znacznej mierze dużemu stężeniu substancji mineralnych.
Woda gazowana a woda sodowa
Termin „woda gazowana” często używany jest zamiennie z określeniem „woda sodowa”. Nie są to jednak synonimy. Wodą gazowaną jest każda, która ma bąbelki. Woda sodowa zaś jest sztucznie nasycona CO2. To wynalazek końca XVIII w. (zawdzięczamy go angielskiemu chemikowi Josephowi Priestleyowi), który powstał w związku z intensywnym rozwojem balneologii, czyli nauki o właściwościach i zastosowaniu leczniczym wód mineralnych.
Początkowo wodę wysycano dwutlenkiem węgla pozyskiwanym w wyniku reakcji sody (stąd jej nazwa) i kwasu winowego. Z czasem technologię tę unowocześniono. Obecnie wodę sodową produkuje się poprzez przepuszczenie gazu pod wysokim ciśnieniem przez mocno schłodzoną ciecz. W taki właśnie sposób powstawała woda z saturatorów czy równie popularnych w czasach PRL syfonów na naboje. Była to zwykle „kranówka” wątpliwej - jak na dzisiejsze standardy - jakości.
Jak widać, dostępne w sklepach sztucznie gazowane wody to produkty wysokiej jakości (spełniające określone ustawą standardy dla wód mineralnych i źródlanych), które od niegazowanych różnią się jedynie zawartością dwutlenku węgla. Na skutek nasycenia wody CO2 tworzą się w niej niewielkie ilości kwasu węglowego (w stężeniu 0,2-1%).
Wpływ wody gazowanej na zdrowie - fakty i mity
Wiele osób zapytanych o to, czy woda gazowana jest zdrowa, z pewnością zaprzeczyłoby, twierdząc, że taki napój tuczy, psuje zęby, kości i jest szkodliwa dla żołądka. Oto najczęściej powtarzane argumenty przeciwko piciu wody sodowej:
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
- Woda gazowana ma wartość energetyczną 0 kcal. To skojarzenie ze słodkimi napojami gazowanymi sprawia, że niekiedy uznaje się ją za produkt niepotrzebnie podnoszący wartość kaloryczną jadłospisu. Tymczasem jest dokładnie odwrotnie. Czystą (bez dodatków smakowych) wodę gazowaną warto pić, będąc na diecie odchudzającej, ponieważ nie dostarczając jednej nawet kalorii, zapewnia uczucie sytości. Powszechne wiadomo, że żołądek można „oszukać” szklanką wody niegazowanej.
- Woda gazowana nie zakwasza organizmu. Pojęcie zakwaszenia organizmu to mit - dieta nie ma większego wpływu na równowagę kwasowo-zasadową, a z pewnością nie ma żadnego znaczenia pH spożywanych potraw. Tak zwane produkty kwasotwórcze (np. wysokoprzetworzone dania typu past-food) szkodzą nam z zupełnie innej przyczyny.
- Woda gazowana nie psuje szkliwa zębów. Substancje o kwaśnym odczynie rzeczywiście mogą powodować jego erozję. Szkodzi mu nadmiar kwaśnych (o odczynie poniżej pH 4,5) produktów w diecie albo refluks żołądkowo-przełykowy. Błędem jest także mycie zębów natychmiast po spożyciu np. cytrusów - w ten sposób obecny w jamie ustnej kwas wcierany jest w szkliwo. Odczyn wody gazowanej rzadko osiąga wartość pH 4,5. Zależy to od stopnia nasycenia CO2, ale przeciętnie mieści się w granicach pH 5-6.
- Woda gazowana nie powoduje osteoporozy. Jakiś czas temu świat obiegły niepokojące doniesienia amerykańskich naukowców, zgodnie z którymi zachodzi silna korelacja pomiędzy kruchością kości, a piciem napojów gazowanych. Błędne, powierzchowne interpretacje tych publikacji sprawiły, że winę przypisano dwutlenkowi węgla. Tymczasem to fosforany - obecne w dużym stężeniu w takich napojach, jak cola, a nie w wodzie - wiążą w organizmie wapń, skutkiem czego może brakować go w kościach.
- Woda gazowana nie wywołuje problemów żołądkowych u zdrowych osób. Często można usłyszeć, że zawarte w „sodówce” pęcherzyki gazu wywołują bóle brzucha, sprzyjają wzdęciom, powodują zgagę, utrudniają trawienie. Takie dolegliwości mogą wystąpić jednak tylko u osób cierpiących na niektóre schorzenia układu pokarmoweg0 (o czym będzie mowa niżej) lub w przypadku wypicia zbyt dużej ilości wody gazowanej (picie bez umiaru wody niegazowanej może być równie przykre w skutkach).
Korzyści płynące z picia wody gazowanej
Jak widać, woda gazowana nie tylko nie szkodzi zdrowiu, ale wręcz może płynąć z jej picia sporo korzyści. Wbrew obiegowym opiniom, picie wody gazowanej sprzyja pracy układu pokarmowego. Warto sięgać po nią zarówno na pół godziny przed jedzeniem, jak i po nim - zwłaszcza po spożyciu obfitego, ciężkostrawnego dania. Zawarty w wodzie sodowej dwutlenek węgla działa lekko drażniąco na ściany żołądka, powodując wydzielanie kwasu solnego, a tym samym ułatwia trawienie. Zjawisko to jest tak korzystne i bezpieczne, że picie umiarkowanych ilości wody gazowanej zaleca się nawet cierpiącym na niestrawność kobietom w ciąży (o ile nie mają przy tym na innych dolegliwości, np.
Dwutlenek węgla wykazuje korzystne właściwości także w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Ułatwia wchłanianie niektórych substancji mineralnych. Stymuluje pracę jelit, a tym samym dobrze służy profilaktyce zaparć. Woda sodowa przyspiesza usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii, ponieważ ma działanie moczopędne.
Z powyższych względów woda gazowana wspomaga odchudzanie. Jak widać, bąbelki nie tylko wypełniają żołądek, dzięki czemu łatwiej powstrzymać się od jedzenia. Kiedy już jemy, wspomagają trawienie, przyspieszają metabolizm i zapobiegają zaleganiu mas kałowych w jelitach.
Jak wiadomo, woda powinna być nieodłącznym towarzyszem aktywności ruchowej - zarówno w czasie uprawiania sportu, jak i pracy fizycznej. Powyższe stwierdzenie jest jak najbardziej prawdziwe, co nie oznacza, że nie warto podejść po treningu do dystrybutora wody gazowanej. „Sodówką” łatwiej jest ugasić pragnienie. Bąbelki znakomicie orzeźwiają, dając - tak miłe po wysiłku - uczucie ochłody. Przede wszystkim jednak dwutlenek węgla wspomaga „rozkręcony” fizyczną aktywnością metabolizm oraz sprzyja wchłanianiu utraconych elektrolitów. Co więcej, butelka naturalnie gazowanej wody jest zwykle znakomitym izotonikiem.
Kwestia wyboru pomiędzy wodą gazowaną i niegazowaną może wydawać się dyskusyjna w wielu przypadkach, ale nie ulega wątpliwości, że ta pierwsza jest znacznie korzystniejszą dla zdrowia alternatywą podczas długich wypraw, gdy trudno o dostęp do świeżej wody pitnej - na przykład na spływie kajakowym. Dwutlenek węgla jest naturalnym konserwantem. Obniża ph „sodówki”, a tym samym stabilizuje jej skład fizykochemiczny i tworzy środowisko nieprzyjazne dla chorobotwórczych mikroorganizmów. Tym samym woda o lekko kwaśnym odczynie dłużej nadaje się do picia niż ta o pH obojętnym lub zasadowym.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Przeciwwskazania
Jak w przypadku niemal każdego produktu spożywczego, istnieje nieco przeciwskazań do picia wody gazowanej. Zawarty w wodzie sodowej gaz może bowiem podrażniać śluzówkę żołądka czy ścianki jelit, nasilając objawy wyżej wymienionych problemów zdrowotnych. Wody gazowanej nie należy podawać najmłodszym dzieciom. Ich narządy - nawet jeśli w pełni zdrowe - są bardziej wrażliwe na działanie drażniących substancji. Tymczasem maluchy piją wodę sodową z apetytem, więc mogą robić to nieostrożnie, bez umiaru.
Wodę gazowaną możemy pić tak samo, jak niegazowaną. Warto sięgać po nią często, regularnie, wypijając za każdym razem kilka łyków. Dzienna podaż płynów jest kwestią indywidualną. Butelkowaną wodę z bąbelkami kupimy w zasadzie w każdym sklepie.
Produkcja wody gazowanej
Woda gazowana, zwana również wodą sodową, to nic innego jak woda mineralna lub źródlana, wzbogacona o dwutlenek węgla pod ciśnieniem. Ten gaz przekształca wodę, dając jej charakterystyczny, musujący efekt, który wielu z nas kojarzy z odświeżeniem i lekkością. Woda gazowana ma swoje korzenie w źródłach mineralnych, gdzie dwutlenek węgla występuje naturalnie. Ale jak jest ona produkowana dzisiaj? Woda, która ma stać się wodą gazowaną, najpierw jest dokładnie oczyszczana i filtrowana, aby usunąć wszelkie niepożądane składniki. Następnie, w specjalnym naczyniu pod ciśnieniem, woda miesza się z dwutlenkiem węgla. To ważne, aby pamiętać, że choć proces ten jest przemysłowy, nie dodaje on żadnych sztucznych składników do wody. Woda gazowana to wciąż woda, choć z pewnymi unikalnymi cechami, które przyciągają wielu konsumentów.
Skład wody gazowanej
Gdy spojrzymy na etykietę butelki wody gazowanej, może nas zaskoczyć ilość składników, które są wymienione. Co znajduje się w wodzie gazowanej? Jakie substancje są dodawane? Najbardziej oczywistym składnikiem dodawanym do wody gazowanej jest dwutlenek węgla (CO2). To właśnie ten gaz odpowiada za charakterystyczne bąbelki i szum, który słyszymy, gdy otwieramy butelkę. Woda często jest wzbogacona o różne witaminy i minerały, takie jak sód, magnez, czy wapń. Minerały te są dodawane, aby uzupełnić naturalny skład wody i nadać jej specyficzny smak. W zależności od marki i rodzaju wody gazowanej ilość i rodzaj minerałów może się różnić.
Niektóre wody gazowane mogą zawierać dodatkowe składniki, takie jak słodziki czy aromaty. Słodziki są zazwyczaj dodawane do wód smakowych, aby nadać im słodki smak bez dodawania kalorii. Aromaty natomiast są dodawane, aby uzyskać specyficzny smak, np. cytryny czy pomarańczy. Składniki w wodzie gazowanej mogą się różnić w zależności od marki i rodzaju wody. Dlatego zawsze warto sprawdzić etykietę, aby wiedzieć, co dokładnie spożywamy.
Woda gazowana a woda niegazowana - co wybrać?
Kiedy zastanawiamy się, która woda jest lepsza - gazowana, czy niegazowana - odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Pierwszą różnicą, którą większość osób zauważa między wodą gazowaną a niegazowaną, jest smak. Woda gazowana ma unikalny, lekko kwasowy smak, który jest spowodowany obecnością dwutlenku węgla. Obie formy wody są efektywne w nawadnianiu organizmu. Jak wcześniej wspomniano, woda gazowana może prowadzić do wzdęć u niektórych osób. Jeżeli jesteś jedną z tych osób, która odczuwa dyskomfort po spożyciu wody gazowanej, zwykła woda może być dla Ciebie lepszym wyborem.
tags: #woda #naturalnie #gazowana #właściwości
