Woda Mineralna z Kopalni: Cechy i Wykorzystanie
- Szczegóły
Polska Grupa Górnicza (PGG) postanowiła wykorzystać kopalnianą wodę m.in. w celach promocyjnych. Naturalnie oczyszczona i wzbogacona woda z podziemnych wyrobisk kopalni Ziemowit w Lędzinach jest jakościowo lepsza od wielu znanych marek wody mineralnej - wskazują badania jej składu.
Źródło i Charakterystyka Wody z Kopalni Ziemowit
Kopalniana woda czerpana jest z pompowni, z głębokości ponad 400 m pod ziemią, gdzie spływa z północnych granic obszaru górniczego kopalni Ziemowit - z rejonów zlikwidowanych szybów Piast II i Hołdunów. Jest silnie zmineralizowana - całkowita zawartość jej składników mineralnych to ok. 800 miligramów na decymetr sześcienny.
W rejonie kopalni Ziemowit piaskowcowe utwory karbonu produktywnego warstw łaziskich, w obrębie których występują wyeksploatowane pokłady węgla, są - jak ujmują to geolodzy - w bezpośredniej łączności hydraulicznej z czwartorzędowym poziomem wodonośnym, zasilanym wodami z opadów deszczu. Dopływająca woda pitna, po wymieszaniu w chodniku wodnym, pompowana jest na powierzchnię z głębokości ok.
Wykorzystanie Wody z Kopalni Ziemowit
Górnicy z należącej do PGG kopalni Ziemowit, będącej częścią kopalni zespolonej Piast-Ziemowit, od dawna korzystają z wody, pompowanej z głębokości ok. Przed grudniowym szczytem klimatycznym ONZ w Katowicach po raz pierwszy przygotowano partię wody w butelkach, by gościom COP24 pokazać górnictwo od innej, niestandardowej strony.
- Z relacji wielu uczestników i gości szczytu klimatycznego wiemy, że woda mineralna z kopalni Ziemowit wzbudziła duże zainteresowanie i została bardzo dobrze przyjęta. Dobre przyjęcie butelkowanej kopalnianej wody skłoniło PGG do zlecenia produkcji kolejnych 20 tys. butelek, które trafią do użytku wewnętrznego w kopalniach oraz będą wykorzystywane w celach promocyjnych.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Jakość i Bezpieczeństwo Wody
Kilka lat temu gruntownie wyremontowano punkt poboru wody kopalni Ziemowit, wymieniając m.in. całą armaturę i aparaturę dozującą. Po uzdatnieniu w kopalnianej stacji uzdatniania, woda odpowiada wymogom ministerialnego rozporządzenia określającego parametry jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jest też okresowo kontrolowana przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Tychach.
Skład i jakość wody wynikają z warunków hydrogeologicznych.
Unikalność Zasobów Wodnych Kopalni Ziemowit
Zakład górniczy w Lędzinach jest jednym z niewielu w Polsce, tak bogatych w wodę.
Wody Siarczkowe - Skarb Uzdrowisk Buska i Solca
"Zdrój mineralny, to nieoszacowany dar Boży. Do niego garną się tysiące cierpiących, by utracone zdrowie odzyskać. Naturalne źródła wód słono - gorzkich w bliskim sąsiedztwie Buska były znane i wykorzystywane przez okolicznych mieszkańców od dawien dawna. Istniejące źródła wód słono- gorzkich stały się przyczynkiem do poszukiwania złóż soli kamiennej w ostatnim dwudziestopięcioleciu XVIII w. po utraceniu kopalń soli w Bochni i Wieliczne przez Państwo Polskie.
Pierwsze poszukiwania soli w okolicach Buska prowadził ks. Franciszek Ossowski, kustosz katedry krakowskiej i komisarz klasztoru Panien Norbertanek. W roku 1785 w Busku istniały dwie tężnie po 300 stóp długości ( ok. Otrzymywana sól była o smaku słono - gorzkim ponieważ zawierała związki siarki.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Mieszkający w Busku od lat trzydziestu magister medycyny Winterfeld na początku XIX wieku, ok. roku 1805, zaczął wykorzystywać wody mineralne w Busku do leczenia ludzi i to on jest promotorem lecznictwa wodami ze źródeł w Busku, był to pierwszy lekarz zdrojowy. Posiadał własną studnię z wodą mineralną zwaną "Winterfeldówką ". Winterfeld po swojej działalności lekarskiej nie pozostawił żadnych publikacji . Pierwsze publikacje dotyczące buskich wód pochodzą z końca X VIII w.
Za pierwsze ujęcie wód leczniczych posłużył szyb wykonany w roku 1776, który początkowo służył do wydobywania wody słonej przeznaczonej do warzenia soli a od 1836r to jest z chwilą otwarcia pierwszego zakładu kąpielowego w Busku (obecne Sanatorium Marconii) stanowił źródło wody leczniczej. Wydobywana woda siarczkowo - słona stosowana była do kąpieli i picia w pierwszej pijalni wybudowanej nad istniejącym szybem.
Pijalnia i szyb ujmujący wodę leczniczą słono - gorzką nazwano Rotundą. ( nazwa pochodziła od okrągłego budynku wzniesionego nad szybem). Gorzki smak wody pochodzi od w niej znajdujących się związków siarki. Woda siarczkowa jest największym skarbem naszego Sanatorium , dzięki niej zawdzięczamy renomę i uznanie w Polsce i niemal całej Europie.
Sanatorium „Włókniarz” oferuje lecznictwo uzdrowiskowe w oparciu o swoistą wodę leczniczą - siarczkową ze złoża „Dobrowoda”, bez mieszania i rozcieńczania inną wodą np. Sanatorium "Włókniarz" posiada własne ujęcie wody leczniczej "Dobrowoda G-1". Swoista woda lecznicza - siarczkowa wydobywana ze strefy głębokościowej 165 m - 228 mppt.
Woda ta została uznana za leczniczą Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 2008r. (Dz. U. 08.66.404) . Woda ze złoża „Dobrowoda spełnia również wymagania określone w art. 6 ust. 2 ustawy „Prawo geologiczne i górnicze” z 9 czerwca 2011r, (Dz.U. 2011.163.981). Ujęcie znajduje się w miejscowości Dobrowoda - ok. Właściwości lecznicze wody potwierdzone zostały świadectwem nr HU-96/WL-1/2017 z dnia 17.11.2017r.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Woda bezpośrednio wydobyta z ujęcia jest klarowna i bezbarwną w której tworzą się perełki gazu (siarkowodoru). Kąpiel z wody siarczkowej po podgrzaniu może mieć barwę od żółto zielonkawej do szarej na wskutek utleniania się żelaza zawartego w wodzie siarczkowej lub lekko mętnawą na skutek utleniania się siarkowodoru do siarki koloidalnej .
Wszelkie inne barwy wynikają z zastosowania niewłaściwych materiałów do wykonania instalacji wody siarczkowej lub niewłaściwej technologii przygotowania kąpieli np. podgrzewanie wody do wysokich temperatur, np. kąpiel siarczkowa o barwie ciemno-szarej lub czarnej i jest mętna jest dowodem, że instalacja technologiczna w szczególności ujęcie wody wykonano z materiałów z duża zawartością żelaza. Żelazo poddawane jest korozji biochemicznej zachodzącej w warunkach beztlenowych z udziałem bakterii redukujących siarczany przez co powstaje nierozpuszczalny siarczek żelaza barwy czarnej.
Im większe stężenie siarczku żelaza w wodzie tym kolor jest bardziej intensywny. Mętność wody jest dowodem, że woda siarczkowa przed przygotowaniem kąpieli stykała się z powietrzem atmosferycznym przez co siarkowodór utlenił się do siarki tzw. W Sanatorium „Włókniarz” instalacja technologiczna została wykonana z materiałów odpornych na korozję ( rurociągi i zbiorniki wykonano w tworzyw sztucznych a armatura jest wykonana ze staliszlachetnej odpornej na korozję).
- profesor kliniki lekarskiej w Krakowie Józef Dietl - w swoim opracowaniu pt . Woda pierwotnie czysta mąci się po zetknięciu z powietrzem atmosferycznym, tworząc osad siarki, węglanu wapnia i węglanu magnezyi powstały. Zmącenie wody jeszcze szybciej postępuje w skutku jej ogrzewania, a do części składowych osadu przybywa nadto siarkan wapnia.
Najważniejszym składnikiem wody leczniczej stosowanej do zabiegów leczniczych w Sanatorium Włókniarz jest zdecydowanie siarka, zawarta w wodzie jako jony siarczkowe występujące w postaci siarczków, wielosiarczków i wodorosiarczków. a w szczególności siarkowodoru. Siarka jest nieodłącznym biogenicznym elementem organizmu człowieka, w którym występuje w ilości 100-150g, z tego ok. 1/3 (50g) jest związana z chondroityną, kwasem hialuronowym lub glukozaminami.
Dzienna konsumpcja siarki to ok. 2-3g, a jej wchłanianie odbywa się głównie poprzez trawienie protein. Siarkowodór utlenia się na powierzchni skóry, a siarka przenika do krwioobiegu w postaci siarczanów. Niewchłonięty siarkowodór ulatnia się do atmosfery. Co istotne, siarka znajduje się także we włosach i w tym częściach ciała, które nie są zanurzone w wodzie podczas kąpieli. Pozostaje tam przez kilka tygodni.
Niezwykłe właściwości wody leczniczej ze złoża „Dobrowoda” wynikają z jej składu mineralogicznego. Na podstawie piśmiennictwa balneologicznego należy stwierdzić, że stosowana woda lecznicza do zabiegów w Sanatorium „Włókniarz” posiada właściwości lecznicze wody złożonej i mogą być określone tj.
- chlorkowych, woda lecznicza z ujęcia „Dobrowoda G-1” jest wodą słoną gdzie zawartość chlorku sodu wynosi ok.
- siarczanowych , ponieważ zawiera jony siarczanowe w postaci m.in.
- siarczkowych ze znaczną zawartością siarki (II) H2S i HS- jako podstawowy składnik leczniczy niezwykłej, swoistej wody leczniczej z ujęcia „Dobrowoda G-1”.
Mineralne wody siarczkowe są cennym tworzywem leczniczym uzdrowisk Buska i Solca ponieważ oprócz aktywnych związków siarki II ( w drugim stopniu utlenienia) posiadają mineralizację powyżej 1,2 % co powoduje zwiększoną ich aktywność i oddziaływanie na organizm człowieka podczas kąpieli . Najważniejszymi składnikami tych wód są m.in. jony siarczkowe występujące w postaci siarkowodoru , siarczków, wielosiarczków i wodorosiarczków.
koncentracji (ilości) rozpuszczonych aktywnych substancji mineralnych. temperatury kąpieli. Ciepła woda powoduje rozszerzenie się porów skóry przez które przenikają do wnętrza naszego ciała minerały i mikroelementy znajdujące się w wodzie. W miarę podnoszenia się temperatury kąpieli, zwiększa się także wchłanianie siarkowodoru. Optymalna temperatura kąpieli oscyluje pomiędzy 34-38ºC.
wartości odczynu pH wody leczniczej stosowanej w kąpieli oraz skóry. W kwaśnym i obojętnym środowisku wody występuje siarkowodór niezdysocjowany, który penetruje skórę skuteczniej niż ten zdysocjowany. oddziaływującego na organizm ludzki. Ciśnienie panujące w kąpieli zależy od mineralizacji wody leczniczej. Podczas kąpieli w wodzie o mineralizacji powyżej 0,9% następuje m.in. oddawanie wody z organizmu człowieka do wody leczniczej, natomiast w kąpielach o mineralizacji poniżej 0,9% woda z kąpieli jest wchłaniana przez organizm człowieka.
Wody siarczkowe ze względu na swój charakter działają na skórę keratolitycznie, powodując rozmiękczanie i rozluźnienie połączeń między komórkami oraz złuszczanie naskórka. Rozszerzenie światła naczyń zachodzi pod wpływem substancji histaminopodobnych wyzwolonych w skórze przez siarkę, powodując wzrost temperatury skóry oraz tkanek.
Tak znaczne rozszerzenie większości naczyń włosowatych powoduje przesunięcie do skóry dużych ilości krwi, co wywołuje nie tylko znaczne zaczerwienienie skóry, ale również zmiany ogólne w postaci obniżenia ciśnienia tętniczego u osób z normalnym i podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi. Siarka bierze czynny udział w syntezie aminokwasów, składników białek ustrojowych oraz biokatalizatorów wielu przemian.
Jest akceptorem i donatorem wodoru w biologicznych procesach oksydo-redukcyjnych. Wzrost procesów oksydacyjnych w komórkach zachodzi przez zwiększenie po kąpielach zawartości we krwi glutationu i kwasu askorbinowego oraz obniżenie poziomu miedzi i podwyższenie poziomu żelaza w surowicy krwi. Wzrasta poziom hemoglobiny oraz zwiększa się ilość czerwonych krwinek. Po cyklu kąpieli obniża się poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz opóźnia się procesy miażdżycowe.
Siarka reguluje wiele czynności ustroju. Powoduje min: działanie przeciwzapalne i odczulające poprzez pobudzenie nadnerczy, wpływa na przemianę białek, węglowodanów i tłuszczów oraz zwiększa działanie niektórych hormonów i enzymów, które dla swej aktywności wymagają grup sulfhydrolowych.
W chorobach reumatycznych i zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa oraz w dnie moczanowej występuje zwiększone stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi. U tych chorych po 5-6 kąpielach następuje znaczny spadek kwasu moczowego, wpływając korzystnie na przebieg procesu chorobowego. Zwiększone przyswajanie siarki poprawia stan chrząstek i aparatu więzadłowego stawów.
Pod wpływem siarki dochodzi do rozluźnienia przykurczy. Wyrównanie niedoboru siarki, które ma miejsce w chorobach narządu ruchu, wpływa korzystnie na przebieg chorób. Obserwujemy zmniejszenie sztywności i bóli mięśni, zwiększenie zakresów ruchów stawów i zmniejszenie ich bolesności oraz poprawę ogólnej sprawności ruchowej. Związki siarki działają odtruwająco przy zatruciach metalami ciężkimi (ołowiem, rtęcią i bizmutem).
Siarczki, łącząc się w organiźmie metalami, są wydalane w postaci nierozpuszczalnych soli. Wody siarczkowe działają przeciwalergicznie, przeciwbólowo, przeciwgrzybiczno i przeciwpasożytniczo. W roku 1858 prof. J.Dietl podczas pobytu w Busku wizytował zakład kąpielowy i pijalnie wody.
"Oprócz niewłaściwego i szkodliwego zbytniego picia, musimy zarazem najsilniej powstawać przeciw dostrzeganym tutaj długo trwającym i za gorąco branym kąpielom. W ogóle ciepłota kąpieli nie powinna przechodzić + 27 oR” (ok.
Siarkowodór jest gazem leczniczym a jednocześnie gazem toksycznym co w trakcie kąpieli mimo wentylacji mechanicznej może spowodować powstanie atmosfery szkodliwej do oddychania. Stężenie siarkowodoru w wodzie przygotowanej do kąpieli powyżej 100 mg/dm3 czyni atmosferę szkodliwą do oddychania, w której po kilku minutach mogą wystąpić objawy zatrucia siarkowodorem.
Przy dużych stężeniach siarkowodoru ( 100 mg/dm3 i powyżej) woda jest nieprzydatna do kąpieli z powodu często występujących zatruciach siarkowodorem . Dr n.med. Zdzisław Legwant - spec. Mgr inż.
tags: #woda #mineralna #z #kopalni #cechy
