Woda Mineralna: Skład, Właściwości i Znaczenie dla Zdrowia

Szczegóły: Opublikowano: 08. March 2026

Woda jest niezbędnym składnikiem naszego pożywienia i najlepszym napojem dla osób dorosłych. Potrzebna jest do prawidłowego funkcjonowania każdego organizmu na Ziemi. Każdy z nas powinien dostarczyć swojemu organizmowi codziennie od półtora litra do trzech litrów wody. Pozbawiona jest energii, a zależnie od składu mineralnego może uzupełniać dietę w składniki mineralne.

Funkcje Wody w Organizmie

Woda jest niezwykle ważnym składnikiem organizmu, pełni wiele kluczowych funkcji. Stanowi podstawowy element płynów ustrojowych, które transportują substancje odżywcze, hormony i inne niezbędne związki do komórek. Woda reguluje również temperaturę ciała poprzez proces termoregulacji. W trakcie aktywności fizycznej lub w przypadku upałów organizm zwiększa produkcję potu, co pomaga utrzymać prawidłową temperaturę ciała. Ponadto woda jest doskonałym rozpuszczalnikiem, co pozwala na trawienie i wchłanianie składników odżywczych, a także usuwanie produktów przemiany materii z organizmu.

Woda wspiera również zdrowie skóry, wpływa na jej elastyczność i zdolność do ochrony przed uszkodzeniami. Dodatkowo ma kluczowe znaczenie dla układu pokarmowego - pomaga w trawieniu i przesuwaniu treści pokarmowej przez jelita. Jako główny składnik krwi woda wpływa na utrzymanie prawidłowego ciśnienia i dostarczanie tlenu do tkanek. Jest również istotna dla funkcjonowania układu nerwowego, ponieważ wspomaga przewodzenie impulsów nerwowych. Ponadto pomaga w utrzymaniu równowagi elektrolitowej organizmu, co ma kluczowe znaczenie dla wielu procesów biologicznych.

Zalecenia Dotyczące Ilości Spożycia Wody

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby każdego dnia przyjmować przynajmniej 30 ml płynów na kilogram masy ciała. W przypadku osoby ważącej 50 kg będzie to 1,5 l wody, natomiast w przypadku osoby ważącej 100 kg - aż 3 l. W Normach żywienia dla populacji Polski podano nieco mniej dokładne wartości i zaleca się przyjmowanie 2 l płynów dziennie przez kobiety, i 2,5 l przez mężczyzn. Oprócz tego określono również, jaką ilość płynów powinny spożywać dzieci i młodzież - 1,25-2,5 l na dobę, w zależności od wieku i płci.

Należy jednak wziąć pod uwagę, że w rzeczywistości zapotrzebowanie na płyny różni się w zależności od wielu indywidualnych czynników. Dla przykładu - osoby aktywne fizycznie zazwyczaj potrzebują więcej wody, ponieważ utrata płynów wraz z potem i poprzez oddychanie jest większa. Podobnie w ciepłych i suchych warunkach klimatycznych organizm traci więcej wody wraz z potem, co zwiększa zapotrzebowanie na płyny. Nie bez znaczenia jest również stan zdrowia - gorączka, biegunka czy wymioty mogą prowadzić do zwiększonej utraty płynów i tym samym do zwiększonego zapotrzebowania.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Warto także wspomnieć o elektrolitach, które są istotne dla zachowania równowagi w organizmie, szczególnie w czasie odwodnienia, np. w przypadku biegunek, wymiotów, zwiększonej aktywności fizycznej. Są to składniki mineralne takie jak sód, potas, magnez, wapń czy chlor, które odgrywają kluczową rolę w wielu procesach biologicznych, np. w przewodzeniu nerwowym. Kiedy organizm traci płyny, traci również elektrolity, co może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.

Dlatego podczas intensywnej aktywności fizycznej lub w warunkach ekstremalnych (np. upał, sucha pogoda) oraz w przypadku chorób i stanów zdrowia, należy dostarczać odpowiednią ilość płynów i elektrolitów, aby utrzymać prawidłową równowagę elektrolitową. Elektrolitowe napoje izotoniczne lub elektrolitowe tabletki do rozpuszczenia w wodzie są często stosowane w takich sytuacjach.

Rodzaje Wody

Istnieje wiele rodzajów wód do picia dostępnych na rynku, a każda z nich ma swoje unikalne właściwości. Dostępne wody butelkowane (oraz w innych opakowaniach) różnią się znacznie pod względem składu i zawartości składników mineralnych. Należy pamiętać, że nie wszystkie wody opakowane są wodami mineralnymi. Mianem tym można określać tylko wody charakteryzujące się stabilnym składem mineralnym, a także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi, spełniające szczegółowe wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

Mamy cztery rodzaje wód, które znajdziemy na półkach sklepowych w butelce: woda źródlana, mineralna, stołowa i lecznicza. Cechy trzech pierwszych zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2004r.

Woda Źródlana

Woda źródlana pochodzi z naturalnych źródeł lub ujęć wodnych. Nie jest przetwarzana w zakresie oczyszczania ani zmieniana w znaczący sposób po zebraniu ze źródła. Jest znana z obecności składników mineralnych w niewielkich ilościach (maksymalnie do 1000 mg/l) i delikatnego smaku. Woda źródlana pochodzi z zasobów podziemnych, jest pierwotnie czysta. Tych cech nie musi posiadać woda kranowa, jednak pod względem właściwości i zawartości składników mineralnych praktycznie niczym się nie różni.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Po zebraniu woda źródlana jest zazwyczaj poddawana procesowi butelkowania w zakładach produkcyjnych. Może on się różnić się w zależności od marki i produktu, ale zazwyczaj ma na celu zachowanie czystości i jakości wody. Warto zaznaczyć, że skład chemiczny może różnić się w zależności od źródła, dlatego warto sprawdzać etykiety, aby wiedzieć, jakie składniki mineralne i w jakiej ilości zawiera woda konkretnej marki.

Woda źródlana jest świetną alternatywą dla wody kranowej i może być preferowana przez osoby, które cenią sobie smak i czystość wody, jednak konieczność jej butelkowania i dystrybucji może prowadzić do generowania znacznej ilości odpadów związanych z plastikowymi butelkami jednorazowego użytku. Warto rozważyć rozwiązania przyjazne dla środowiska, jak picie wody z kranu lub stosowanie filtrów do wody.

Ze względu na swoje właściwości (zwłaszcza niską zawartość sodu i siarczanów) woda źródlana polecana jest dzieciom, osobom starszym, osobom mało aktywnym fizycznie oraz chorującym na nadciśnienie tętnicze czy choroby serca lub nerek.

Woda Mineralna

Woda mineralna również jest pierwotnie czysta i pochodzi z zasobów podziemnych, a różnica między źródlaną polega na tym, że woda mineralna ma stabilny skład mineralny o specyficznych korzyściach zdrowotnych. Stabilny skład mineralny gwarantuje, że to, co producent zadeklarował na etykiecie znajduje się wewnątrz butelki.

Woda mineralna pochodzi z naturalnych źródeł w podziemnych skałach lub studniach artezyjskich. Charakteryzuje się wysoką zawartością składników mineralnych (500-1500 mg/l), które wpływają na smak i wartość odżywczą. Wśród nich wyróżnić można m.in. wapń, magnez, potas, chlorki, sód, siarczany czy brom, mangan, miedź oraz cynk.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Woda mineralna może być klasyfikowana na podstawie składu i zawartości składników mineralnych. Wyróżnia się wodę nisko-, średnio- oraz wysokozmineralizowaną. Ta ostatnia jest szczególnie polecana osobom aktywnym fizycznie oraz borykającym się z niedoborami mikroelementów takich jak potas, wapń, magnez czy sód, ponieważ w łatwy sposób pozwala je uzupełnić. Dla przykładu - weganie lub osoby unikające nabiału dzięki spożywaniu wody mineralnej mogą uzupełniać wapń, z kolei osoby cierpiące na skurcze - magnez.

Warto zaznaczyć, że nie zaleca się wykorzystywania wody mineralnej do przygotowywania potraw i napojów, głównie ze względu na jej bardziej intensywny smak. Odradza się ją także niemowlętom i małym dzieciom, osobom cierpiącym na nadciśnienie tętnicze (tutaj można ewentualnie sięgnąć po wody mineralne niskosodowe) i różnego rodzaju dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Woda Stołowa

Wodę stołową otrzymujemy poprzez dodanie do wody źródlanej wody mineralnej lub soli mineralnych, które zawierają sód, wapń, magnez, chlorki, siarczany, wodorowęglany. Do takiej wody zaliczamy m.in. Jan, Zuber, Słotwinka, Magdalena, Mieszko, Pieniawa.

Woda Lecznicza

Z kolei woda lecznicza jest wodą podziemną, nie zanieczyszczoną, ale o zmiennych cechach fizycznych i chemicznych co czyni ją narzędziem w profilaktyce zdrowia i leczeniu schorzeń pod nadzorem lekarza. Wody lecznicze natomiast świetnie sprawdzają się w przypadku niektórych chorób np.

Prawo określiło również oddolnie granicę zawartości składnika mineralnego tak, by dana woda mogła zostać wykorzystana w celach profilaktycznych i leczniczych. Jeśli więc zatem zależy nam na dostarczaniu określonego składnika z wody trzeba zwrócić uwagę na etykietę. Ustalono wartości kryteriów w celu określenia wody jako lecznicza:

wodorowęglanów min.
chlorków min.
wapnia min.
magnezu min.

Woda Kranowa

Woda kranowa jest dostarczana do mieszkań za pomocą systemów wodociągowych, dzięki czemu jest powszechnie dostępna i często wykorzystywana jako woda pitna. Pochodzi z różnych źródeł takich jak jeziora, rzeki, studnie i zasoby podziemne, z których jest zbierana, poddawana procesowi oczyszczania i przesyłana do domów. Warto mieć świadomość, że w Polsce jej stan jest dokładnie kontrolowany pod kątem obecności zanieczyszczeń, bakterii, wirusów czy innych substancji stanowiących zagrożenie dla zdrowia.

Głównymi zaletami wody kranowej są łatwa dostępność, niska cena i przyjazność środowisku, jednak jej smak może różnić się w zależności od regionu i źródła, przez co nie zawsze jest akceptowany. W razie potrzeby można jednak na niego wpłynąć poprzez zastosowanie specjalnych filtrów montowanych w kranie lub po prostu butelek czy dzbanków filtrujących.

Woda Gazowana

Woda gazowana jest sztucznie lub naturalnie nasycona dwutlenkiem węgla, który daje efekt bąbelków i orzeźwiającego, musującego smaku. Proces ten może być przeprowadzany w fabryce przez producentów napojów lub w domu za pomocą urządzeń do gazowania.

W społeczeństwie panuje przekonanie, że woda gazowana jest mniej zdrowa niż źródlana czy mineralna. Mówi się, że zakwasza ona organizm, niszczy szkliwo i przyczynia się do osteoporozy. Żadna z tych teorii nie jest jednak prawdziwa i codzienne spożywanie wody gazowanej jest bezpieczne dla większości społeczeństwa. Co ciekawe, szczególnie skorzystają z niej osoby odchudzające się, ponieważ nie zawiera kilokalorii, a wypełnia żołądek gazem i tym samym zwiększa uczucie sytości i zmniejsza apetyt.

Przeciwwskazaniem do picia wody gazowanej mogą być choroby układu pokarmowego takie jak wrzody żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy lub zespół jelita drażliwego. Również osoby, które mają problemy z kamieniami nerkowymi nie powinny jej spożywać. Woda gazowana zawiera dwutlenek węgla, który może rozpuszczać się w żołądku. To powoduje zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej, co z kolei może zwiększać nacisk na nerki. To zwiększone ciśnienie może być niekorzystne dla osób z kamieniami nerkowymi, ponieważ może przyczynić się do ich tworzenia lub przemieszczania. Niektóre wody gazowane zawierają też oksalany, które mogą bezpośrednio wpłynąć na tworzenie się kamieni nerkowych.

Niektóre badania sugerują też, że napoje gazowane, w tym woda gazowana, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia objawów astmy u niektórych osób, ponieważ dwutlenek węgla w napojach gazowanych może działać jako czynnik drażniący drogi oddechowych. Woda gazowana nie jest też odpowiednia dla niemowląt i małych dzieci. Dzieci mogą łatwo połknąć powietrze w trakcie picia wody gazowanej, co może prowadzić do wzdęć i dyskomfortu. Lepszym wyborem dla dzieci jest zwykła woda niegazowana.

Woda Alkaliczna

Woda alkaliczna, nazywana również wodą zasadową, to rodzaj wody pitnej, która ma podwyższone pH. Jest reklamowana jako zdrowsza alternatywa dla zwykłej wody. Mówi się, że dobrze wpływa na zdrowie układu szkieletowego, może obniżać stężenie glukozy we krwi, wspiera odporność, a nawet zmniejsza ryzyko rozwoju choroby nowotworowej. Nie jest to jednak udowodnione naukowo.

Jedyną grupa osób, która rzeczywiście może skorzystać z wprowadzenia wody zasadowej, są osoby cierpiące na refluks, ponieważ w ich przypadku obserwuje się zmniejszenie dolegliwości. Jednym z przykładów takiej wody jest lecznicza woda zuber, która wykorzystywana jest też do leczenia nadkwasoty czy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Warto jednak podkreślić, że nie jest to metoda lecznicza, a jedynie może stanowić drobne wsparcie w zarządzaniu schorzeniem.

Woda Redox

Woda wodorowana Redox jest uważana za płyn idealny. Wszystko to sprawia, że regularne picie wody redoks nasyconej aktywnym wodorem może pozytywnie wpływać na utrzymanie organizmu w dobrej kondycji i zdrowiu. Dzięki dużej zawartości wodoru, skutecznie przeciwdziała procesom związanym ze stresem oksydacyjnym. Ten powszechnie występujący na kuli ziemskiej pierwiastek, może także przyczyniać się do łagodzenia objawów takich chorób, jak cukrzyca, nadciśnienie czy schorzenia dermatologiczne, czego dowiedli m.in. japońscy naukowcy już w latach 80tych XX wieku. Japonia jest jednym z krajów, w którym powszechnie bada się potencjał ORP czyli oxidation reduction potential (potencjał oksydoredukcyjny), zwany także potencjałem redox.

Wskaźnik ten informuje o zdolności wchodzenia płynu w reakcję nazywaną utlenianiem lub redukcją. Wyjaśnia, jaką dany płyn ma zdolność do przyjmowania i oddawania elektronów. Wysoki potencjał Red-OX oznacza wysokie właściwości utleniające - taki płyn jest szkodliwy dla zdrowia. Każdy płyn, jaki spożywasz, ma określony potencjał redox, bez względu na to, czy jest to np. sok owocowy, herbata, kawa, woda źródlana, woda mineralna czy mleko. W napojach barwionych, słodzonych czy energetycznych o dodatnim potencjale redoks może występować wiele szkodliwych, wolnych rodników, które mogą przyspieszać efekty starzenia organizmu, a także powodować powstawanie wielu różnych chorób. Warto wybierać zatem takie napoje, które charakteryzują się najniższym potencjałem redox.

Japończycy słyną z długowieczności. W czym ich tkwi sekret? Jest nim m.in. regularne picie wody silnie nasyconej aktywnym wodorem. Spożywanie wody Redox jest - zdaniem naukowców - jednym ze skuteczniejszych metod dostarczania tego niezwykle przyjaznego nam gazu do ludzkiego ciała. Nie ma znaczenia, czy pijesz wodę Redox w butelkach, czy korzystasz z dystrybutora wody Redox w komorze normobarycznej. Istotna jest metoda powstawania takiego napoju. Metoda ta sprawia, że jest on wolny od wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń, substancji rakotwórczych, mikroplastiku czy mikroorganizmów.

Wodę Redox często określa się mianem “eliksiru młodości”. Właściwości prozdrowotne, jakie wykazuje, stawiają ją wśród najbardziej wartościowych płynów, jakie wszyscy powinniśmy spożywać. Picie wody nasyconej aktywnym wodorem podczas sesji tlenowej w komorze normobarycznej jest więc dodatkowym wsparciem dla regeneracji organizmu. Jeśli zastanawiasz się, jaka jest cena wody Redox, uspokajamy - w naszej komorze w Osielsku możesz pić tę wodę bez limitu bez żadnych dodatkowych kosztów.

Składniki Mineralne w Wodzie

Woda butelkowana oprócz dwóch cząsteczek wodoru (H) związanych z jedną cząsteczką tlenu (O) tworząc związek H2O zawiera inne składniki, które różnicują dostępne na rynku wody. Są to składniki mineralne, które decydują o wartości odżywczej wody oraz gazy.

Sód: Pierwiastek reguluje gospodarkę elektrolitową, zapobiega odwodnieniu, a brak może powodować zmęczenie i zaburzenia trawienia. Zawartość sodu w butelce wody to średnio 200mg/l. Dość popularne stały się wody o obniżonej zawartości sodu. Niemniej jednak, jeśli nie nadużywamy soli, ograniczamy produkty przetworzone to woda, która nie jest określana jako “niskosodowa” jest również dobrym wyborem. Producenci ograniczając zawartość sodu w wodzie bardzo często równocześnie obniżają ilość wapnia i magnezu, więc wybór wody niskosodowej jest niekoniecznie dobry.
Potas: Potas reguluje pH komórki i ciśnienie osmotyczne. Jest niezbędny do pracy zwłaszcza układu krwionośnego, nerwowego i mięśniowego. Zarówno niedobór jak i nadmiar może negatywnie wpłynąć na te układy. Przyjęto, że 4700 mg/ dzień to zalecana dawka do spożycia.
Wapń: Jest materiałem budulcowym kości, bierze udział w przewodzeniu bodźców nerwowych i regulacji układu krwionośnego, kurczliwości mięśni i aktywacji enzymów. Do źródeł występujących w żywności zaliczamy głównie nabiał, w mniejszym stopniu warzywa, pestki i nasiona. W takim wypadku warto rozważyć uzupełnienie pierwiastka właśnie z wody mineralnej o wysokiej zawartości wapnia.
Magnez: Pierwiastek ten uczestniczy w budowie kości oraz komórek, zwłaszcza komórek mięśni. Pomaga zachować poprawne działanie systemu nerwowego i uczestniczy w budowie wielu enzymów. Niedobór powoduje rozdrażnienie, nerwowość oraz skurcze, bezsenność, a nawet zaparcia. W każdych z tych objawów warto uzupełnić magnez z wysokozmineralizowanych wód, jeśli nie istnieją inne przeciwwskazania. Dzienna zalecana dawka magnezu to 350-420mg magnezu/ dzień.
Anion chlorkowy: Anion chlorkowy jest obecny w soku żołądkowym w postaci kwasu solnego, a jako chlorek sodu pozwala utrzymać właściwe ciśnienie osmotyczne krwi i płynów ustrojowych.
Siarka: Siarka jest niezbędna do działania wielu enzymów. Z kolei występując w formie związków - siarczanów działają korzystnie na przemianę materii, pracę wątroby i wytwarzanie żółci. W początkowych stanach cukrzycy i insulinooporności wpływają na aktywność insuliny, obniżając zawartość cukru we krwi i w moczu. Pozytywne działanie fizjologiczne jest zauważalne, gdy zawartości siarczanów wynosi min. 250 mg/l.
Wodorowęglany: Wodorowęglany są korzystne dla osób cierpiących na nadkwasotę, alkalizując sok żołądkowy. Podobnie jak siarczany pomagają kontrolować gospodarkę cukrową, obniżając zawartość cukru we krwi i moczu. Oprócz tego regulują pH krwi. Nadmiar kwasu mlekowego w mięśniach po wysiłku może być zneutralizowany właśnie przez wodę o wysokiej zawartości wodorowęglanów.

Mówiąc o dodatku dwutlenku węgla do wód jest ono także regulowane prawem. Dopuszcza się odgazowywanie wody mineralnej, jak i pozbawianie i dodanie dwutlenku węgla w celu wzbogacenia jej właściwości. Do wody butelkowanej dodawane są również substancje słodzące i konserwanty. Głównym celem takiego zabiegu jest uatrakcyjnienie smaku wody. Jednakże w wielu przypadkach jest to po prostu dodatek kilokalorii, co sprawia, że z bezkalorycznej wody uzyskujemy napój wnoszący energię do naszej diety określaną jako “puste kalorie”.

Jaką Wodę Do Picia Wybrać?

Wybór odpowiedniej wody do picia zależy od wielu czynników, jak osobiste preferencje smakowe, dostępność, budżet i ewentualne potrzeby zdrowotne. Woda kranowa jest najbardziej powszechnym i ekonomicznym źródłem wody pitnej. Jeśli mieszkasz w obszarze, w którym jakość wody kranowej jest surowo kontrolowana i spełnia normy jakości, może to być doskonały wybór. Jeśli jednak zależy ci, aby wzbogacić dietę o składniki mineralne, sięgnij wtedy po wodę mineralną. W każdym przypadku najbezpieczniejsza będzie jednak woda źródlana, która nadaje się zarówno dla dzieci, jak i osób cierpiących na różne jednostki chorobowe.

Mając do wyboru wodę wysoko i nisko mineralizowaną, większość z nas sięgnie po wysoką zawartość składników mineralnych. - Osobom aktywnym fizycznie poleca się bardziej wysoko zmineralizowaną wodę - mówi Mariusz Idziak, absolwent dietetyki SGGW w Warszawie. - Podczas treningów wraz z potem wydalane są składniki mineralne. Osoby trenujące mają też większe zapotrzebowanie na nie. Najlepiej jest pić średnio zmineralizowaną wodę i mieszać ją od czasu do czasu z wysoce zmineralizowaną. Woda nisko zmineralizowana wskazana jest np.

Jeśli czysta woda nie jest twoim ulubionym napojem ze względu na smak, istnieją różne sposoby, aby zmienić go w bardziej atrakcyjny. Najpopularniejszym z nich jest po prostu dodanie plasterka cytryny lub limonki. Świetnie sprawdzą się też inne owoce, a nawet warzywa, np. pomarańcza, grejpfrut, truskawki, arbuz, maliny, kiwi czy zielony ogórek, które nadadzą wodzie ciekawego, orzeźwiającego smaku. Innym dodatkiem mogą być też świeże zioła, jak mięta czy bazylia, a także przyprawy, np. cynamon czy imbir.

Woda często smakuje lepiej, gdy jest naprawdę dobrze schłodzona. Przechowuj ją w lodówce lub dodaj kostki lodu, aby nadać jej świeżość. Nie bój się eksperymentować z różnymi dodatkami, aby znaleźć smak, który najbardziej ci odpowiada.

Pamiętaj, że picie wystarczającej ilości wody jest kluczowe dla zachowania dobrego zdrowia, więc warto znaleźć sposób, który sprawi, że będziesz ją pić regularnie. Unikaj napojów słodzonych i napojów gazowanych, które mogą dostarczać zbędnych kilokalorii i cukru. Stawiaj na zdrowe i naturalne dodatki, które nadadzą wodzie lepszy smak.

Kryteria stosowane przy znakowaniu naturalnych wód mineralnych

Tabela 1. Kryteria stosowane przy znakowaniu naturalnych wód mineralnych.

Tabela 2. Zawartość wapnia, magnezu i sodu w wodach mineralnych dostępnych w obrocie w Warszawie.

tags: #woda #mineralna #reds #skład #właściwości