Woda Mineralna na Biegunkę: Rodzaje i Właściwości

Szczegóły: Opublikowano: 10. March 2026

Biegunka to dolegliwość, która może dotknąć każdego - niezależnie od wieku. Biegunka - zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) - to oddawanie przynajmniej trzech luźnych lub wodnistych stolców na dobę. Nie chodzi zatem o jednorazowy incydent, a o konieczność kilku wizyt w toalecie. Najczęstsze objawy biegunki to: dreszcze, gorączka, ogólne osłabienie organizmu, a często także wzmożone pragnienie, mdłości, wymioty i inne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Biegunka to dolegliwość, która wymaga szczególnej uwagi i odpowiedniego postępowania dietetycznego.

Podstawą leczenia biegunki, niezależnie od przyczyny, jest utrzymanie optymalnego stanu nawodnienia. Podczas biegunki uzupełniajmy płyny niezależnie od tego, czy chce nam się pić, czy nie. Po oddaniu biegunkowego stolca powinniśmy wypić od 5 do 10 ml na kilogram masy ciała. Najlepiej pić małymi łyczkami, ale często.

Znaczenie wody w funkcjonowaniu organizmu

Właściwe nawodnienie organizmu zapewnia utrzymanie stałej temperatury ciała, regulację gospodarki wodno-elektrolitowej i prawidłowy przebieg wszystkich reakcji metabolicznych. Odwodnienie na poziomie 1% już wywołuje niepożądane objawy takie jak: zmęczenie, spadek sił fizycznych, kłopoty z koncentracją, obniżenie nastroju. Utrata płynów na poziomie 4% powoduje znacznie cięższe zaburzenia pracy organizmu (m.in. bóle głowy, wzrost temperatury, przyspieszony oddech), a jeśli ubytek wody przekroczy 8% może dojść nawet do zgonu.

Zapotrzebowanie na płyny różni się w zależności od wieku, płci, specyfiki diety, temperatury otoczenia i aktywności fizycznej. W normalnych warunkach zaleca się przyjmowanie 30 ml płynów na kilogram masy ciała. Nie bez znaczenia jest również sposób picia wody. Dobrym nawykiem jest częste picie wody w ciągu dnia, małymi porcjami, ponieważ organizm nie jest w stanie efektywnie wykorzystać jednorazowo więcej niż dwóch szklanek wody.

Rodzaje Wód Mineralnych

W każdym sklepie dostępnych jest wiele rodzajów wód. Aby wybrać wodę o najkorzystniejszym działaniu, warto zapoznać się ze składem minerałów podanym na etykiecie.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Wody mineralne ze względu na wysycenie składnikami dzielimy na:

niskozmineralizowane (mineralizacja poniżej 500 mg na litr) - inaczej źródlane,
średniozmineralizowane (mineralizacja między 500 a 1500 mg na litr),
wysokozmineralizowane (mineralizacja powyżej 1500 mg na litr).

Wody źródlane

Naturalne wody źródlane mają niską zawartość minerałów, za to są najbardziej uniwersalne. Mogą je pić wszyscy, bez względu na wiek i stan zdrowia. Woda źródlana najbardziej polecana jest niemowlętom i małym dzieciom, ze względu na małą zawartość sodu i siarczanów (przygotowuje się na niej mleko modyfikowane i zupki dla niemowląt). Jest odpowiednia także dla seniorów, osób cierpiących na choroby nerek i osób o niskiej aktywności fizycznej. Woda ta nadaje się do parzenia herbaty lub przygotowywania posiłków, gdy nie mamy dostępu do dobrej jakości wody z kranu.

Woda średniozmineralizowana

Woda o średniej zawartości minerałów będzie odpowiednia dla większości osób dorosłych, które prowadzą umiarkowanie aktywny tryb życia. Ten rodzaj wody nie wpływa znacząco na równowagę elektrolityczną organizmu, dlatego bez obaw można gasić nią pragnienie. Wiele osób wybiera wody średniozmineralizowane ze względu na ich walory smakowe - nie są mdłe ani też zbyt wyraziste.

Woda wysokozmineralizowana

Woda o wysokiej zawartości składników mineralnych nie jest obojętna dla naszego organizmu, dlatego też nie każdy może ją pić bez ograniczeń. Przy wyborze wody należy kierować się potrzebami konkretnego organizmu. Wodę wysokozmineralizowaną powinny pić w szczególności osoby:

z umiarkowanymi niedoborami minerałów (np. wapń, magnez),
aktywne fizycznie, uprawiające intensywnie sport,
pracujące fizycznie,
podczas upałów,
po utracie płynów podczas biegunki lub wymiotów.

Odpowiednio dobrana woda może stanowić dobre źródło minerałów, uzupełniając tym samym naszą dietę.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Składniki Mineralne w Wodzie

Chociaż wody mineralne mogą zawierać nawet 70 różnych składników, w praktyce dla naszego zdrowia ma znaczenie dziesięć z nich: magnez, wapń, wodorowęglany, sód, chlorki, fluorki, siarczany, jod, żelazo, dwutlenek węgla. Pozostałe minerały np. brom, mangan, cynk czy miedź, występują zazwyczaj w śladowych ilościach, stąd też nie mają większego wpływu na organizm.

Magnez i Wapń

Spośród wszystkich minerałów zawartych w wodzie największą uwagę należy zwracać na wapń i magnez. Picie wody bogatej w te pierwiastki może okazać się pomocne ze względu na ich niedobory występujące u przeciętnego Polaka. Szacuje się, że w naszej codziennej diecie brakuje około 100 mg magnezu i ponad 200 mg wapnia. Magnez jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśni, układu nerwowego i immunologicznego. Chroni przed nowotworami, miażdżycą i kamicą nerkową. Zapobiega zaburzeniom w ciąży i wystąpieniu opóźnień rozwoju płodu. Pomaga w radzeniu sobie ze stresem, zmniejszając napięcie nerwowe i normując pracę serca. Niweluje także skutki wpływu zanieczyszczeń środowiska na organizm. Wapń jest potrzebny do budowy kości i zębów, a także do prawidłowego funkcjonowania serca i systemu mięśniowo-nerwowego. Zapobiega nowotworom, osteoporozie, korzystnie wpływa na przemianę materii i leczenie stanów zapalnych. Składniki te występują w wodzie w formie zjonizowanej i są łatwo przyswajane przez organizm. Wybierając wodę mineralną, warto więc spojrzeć na etykietę - w jednym litrze powinno znaleźć się około 50-100 mg magnezu i przynajmniej 150 mg wapnia.

Wodorowęglany

Wodorowęglany alkalizują kwasy żołądkowe, czego efekty można odczuć bezpośrednio po wypiciu. Wody zawierające ich dużą ilość przynoszą ulgę osobom zmagającym się z nadkwaśnością żołądka. Wodorowęglany obniżają także poziom cukru we krwi i moczu, korzystnie oddziałują na poziom insuliny i regulują pH krwi. Z ich dobroczynnego działania skorzystają więc także osoby we wczesnych stadiach cukrzycy. Wód, które zawierają więcej niż 600 mg wodorowęglanów na litr, powinny unikać osoby z niedokwasotą żołądka, a gdy ich poziom przekracza 2000 mg/l niewskazane jest spożycie także przez osoby zdrowe.

Sód

Ostatnio kładzie się duży nacisk na picie wody niskosodowej. Sód jest niezbędny dla naszego organizmu, jednak jego spożycie w naszej diecie znacznie przewyższa zalecane wartości. Zbyt wysoka podaż sodu powoduje zwiększenie wydalania wapnia z moczem, prowadząc do powstawania kamieni nerkowych. Podniesienie stężenia sodu w osoczu (hipernatremia) może skutkować nerwowością, zaburzeniami orientacji, gorączką, wzmożonym napięciem mięśniowym, a nawet drgawkami. Chroniczne nadużywanie soli prowadzi do rozwoju nadciśnienia i zwiększa ryzyko udaru mózgu i raka żołądka. Z drugiej strony niedobór sodu, który odpowiada za równowagę kwasowo-zasadową organizmu, powoduje osłabienie i zaburzenia trawienia. Niemniej jednak osoby, którym zalecono dietę bezsolną, powinny wybierać wody o niskiej zawartości sodu (max 20 mg/l). W sytuacjach gdy dużo się pocimy, np. podczas upałów, intensywnej pracy fizycznej czy uprawiania sportu, dobrym wyborem będzie woda o wyższej zawartości sodu - nawet do 1000 mg/l.

Chlorki

Chlorki zazwyczaj występują w wodzie w większych ilościach w duecie razem z sodem. Jon chlorkowy jest składnikiem soku żołądkowego, a w postaci chlorku sodu bierze udział w utrzymaniu ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych. Picie wód bogatych w chlorki, podobnie jak w przypadku sodu, ma znaczenie podczas upałów i dużej aktywności fizycznej.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Siarczki

Naturalne wody siarczanowe należą do wód leczniczych. Ich działanie na organizm to m.in.: poprawa przemiany materii, zwiększenie wydzielania żółci, obniżenie poziomu cukru we krwi i moczu, łagodzenie stanów zapalnych dróg moczowych. Żeby picie wody przyniosło oczekiwane efekty, należy wybierać wodę o zawartości siarczanów co najmniej 250 mg/l. Wody zawierające dużo siarczanów (ponad 600 mg/l) mogą wywołać biegunki. Wysokie stężenie siarczanów nie jest zalecane dla osób cierpiących na niewydolność nerek i problemy z krążeniem. Przeciwwskazaniem są również stany zapalne i krwawienia z przewodu pokarmowego.

Jod i Żelazo

Niestety mało jest wód, w których ilość jodu i żelaza pozwoliłaby uzupełnić niedobory w organizmie. Aby zauważyć pozytywne oddziaływanie tych pierwiastków, zawartość jodu powinna wynieść co najmniej 0,5 mg w litrze, natomiast żelaza - 1 mg na litr. Niedobór jodu prowadzi do niedoczynności tarczycy i powstawania wola. Podczas ciąży jego brak skutkuje zaburzeniami rozwoju płodu i ma niekorzystny wpływ na rozwój psychiczny dzieci. Niedobory żelaza powodują anemię - nieleczona wpływa negatywnie na funkcjonowanie całego organizmu.

Woda gazowana czy niegazowana?

Wbrew obiegowej opinii woda gazowana nie jest szkodliwa. Zdrowa osoba, która lubi musujące napoje, może po nią sięgać bez obaw. Wody gazowanej nie podajemy małym dzieciom. Powinni jej też unikać cierpiący na nadkwasotę, zaburzenia trawienia i choroby gardła. Taka woda ma pewne zalety - poprzez drażnienie kubków smakowych powoduje uczucie orzeźwienia i dobrze gasi pragnienie. Ponadto dwutlenek węgla ma działanie bakteriostatyczne, dzięki czemu po otwarciu woda gazowana dłużej nadaje się do spożycia.

Gdy wciąż nie jesteśmy pewni, którą wodę wybrać, warto sięgnąć po wodę średniozmineralizowaną lub pić na zmianę różne rodzaje wód. Osobne zagadnienie stanowią wody lecznicze, które powinny być traktowane jak farmaceutyki, a ich picie zalecone przez lekarza.

Wody Lecznicze

Wody lecznicze cechują się bogactwem składników mineralnych o korzystnym działaniu dla ludzkiego organizmu. Mogą być stosowane wspomagająco w procesie leczenia rozmaitych schorzeń. Wody lecznicze mogą silnie oddziaływać na ludzki organizm i dzięki wysokiej zawartości ważnych dla człowieka minerałów stanowić cenne źródło suplementacji. W ten sposób lecznicze wody mineralne wzmacniają organizm i pomagają w przywróceniu zdrowia oraz dobrego samopoczucie. Ich stosowanie warto uzależnić od rodzaju schorzenia, z jakim boryka się pacjent.

Wody mineralne to wody podziemne, które różnią się od wody z kranu tym, że nie zawierają żadnych zanieczyszczeń i mają stabilną zawartość minerałów. W zależności od stężeń poszczególnych pierwiastków, mogą być mniej lub bardziej zmineralizowane. Wody lecznicze wyróżniają się natomiast szczególnie dużą ilością rozpuszczonych w nich gazów i soli, dzięki czemu nabierają specjalnych właściwości i mogą być wykorzystywane w celach zdrowotnych. Lecznicze wody mineralne oczywiście też są pozbawione zanieczyszczeń.

To, jaki skład ma woda lecznicza, zależy od budowy terenu i panujących tam warunków. Ukształtowanie terenu jest więc decydujące przy wyborze miejsca ujęcia wody. W Polsce większość wód leczniczych wydobywana jest z rejonów południowych - przede wszystkim z okolic Sudetów i Karpat.

Rodzaje wód leczniczych

W zależności od tego, których składników jest najwięcej, wyróżniamy następujące rodzaje wód leczniczych:

szczawy - zawierają szczególnie dużo dwutlenku węgla i wodorowęglanów,
wody siarczane - zawierają siarkowodór,
wody gorzkie - zawierają siarczan magnezowy,
wody żelaziste - zawierają wodorowęglan żelazawy,
solanki - zawierają głównie chlorek sodu,
wody radioaktywne - zawierają pierwiastki promieniotwórcze,
cieplice (termy) - pochodzą z ujęć, przy których woda ma wyższą temperaturę.

Ze względu na skład i specyficzne właściwości, każda wymieniona woda lecznicza jest wykorzystywana w innym celu. Termy działają wyciszająco, relaksująco i wspomagają przemianę materii. Wody z gazem radonowym pobudzają układ krwionośny, łagodzą bóle mięśniowo - stawowe, a także mogą okazać się pomocne w chorobach alergicznych. Szczawy stosowane w kuracji pitnej działają głównie na błonę śluzową przewodu pokarmowego i górne drogi oddechowe. Kąpiele solankowe natomiast poprawiają ukrwienie skóry, zwiększają jej odporność na czynniki zewnętrzne i rozluźniają mięśnie. Zaś kąpiele w wodzie ze związkami siarki wykorzystywane są przy chorobie reumatycznej, stanach zwyrodnieniowych oraz owrzodzeniach. To tylko niektóre z zastosowań wód leczniczych.

Pamiętajmy jednak, że lecznicze wody mineralne nie są lekarstwem i nie mogą stanowić podstawy terapii danej choroby. Można jednak wykorzystywać je pomocniczo. W przypadku osób, cierpiących na poważne lub przewlekłe schorzenia, lepiej aby o zastosowaniu wody leczniczej do picia lub do kąpieli zadecydował lekarz. Ustali on, w jakiej ilości pacjent może taką wodę spożywać i jak długo powinna trwać taka kuracja.

Przykłady popularnych wód leczniczych

Oto przykłady jednych z najbardziej popularnych wód leczniczych:

Woda lecznicza Jana

Mineralna woda lecznicza Jan to szczawa wodorowęglanowo - wapniowa, której regularne picie daje następujące korzyści zdrowotne: zapobiega powstawaniu kamieni nerkowych, działa silnie moczopędnie - można ją stosować wspomagająco przy kamicy nerkowej, a także innych chorobach nerek i dróg moczowych; obniża poziom glukozy i cholesterolu we krwi - znajduje zastosowanie przy cukrzycy i miażdżycy.

Wodę leczniczą Jana można pić 3 razy dziennie po szklance, mniej więcej na pół godziny przed jedzeniem. Nie powinni jej jednak stosować pacjenci przyjmujący glikozydy nasercowe, ponieważ działanie tych leków może zostać nasilone.

Woda lecznicza Zuber

Woda lecznicza Zuber to również szczawa, określana jako jedna z najbardziej zmineralizowanych wód leczniczych w naszym kraju. Zawiera ona szczególnie dużo jonów sodu, potasu, magnezu, chloru i wodorowęglanów, a dzięki temu: neutralizuje kwasy żołądkowe - stosowana wspomagająco przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a nawet zgadze; zwiększa wytwarzanie i przepływ żółci - pomocna przy chorobach dróg żółciowych i zaburzeniach trawienia; obniża wysoki poziom glukozy i cholesterolu - wykorzystana jako uzupełnienie leczenia cukrzycy i miażdżycy; łagodzi nieprzyjemne dolegliwości związane z nadużyciem alkoholu.

Woda lecznicza Zuber również może być stosowana 3 razy dziennie, w ilości pół szklanki. Wymaga rozcieńczenia, dlatego należy ją zmieszać ze zwykłą wodą lub wodą Jan. Zanim sięgniemy po wodę Zuber, warto skonsultować się z lekarzem. Nie powinna ona być stosowana przede wszystkim przez osoby chorujące na nadciśnienie tętnicze, a także tych, którzy muszą ograniczać ilość soli w diecie.

Woda lecznicza Słotwinka

Słotwinka to kolejna woda lecznicza - szczawa. Zawiera ona wysokie stężenie jonów magnezowych, wapniowych, chlorkowych i wodorowęglanów. Jej prozdrowotne właściwości to przede wszystkim: wzmacnianie układu kostnego - może być wspomagająco stosowana w profilaktyce i leczeniu osteoporozy, po złamaniach i urazach kości; uszczelnianie naczyń krwionośnych; wspomaganie pracy układu nerwowego i pokarmowego.

Woda lecznicza Słotwinka, podobnie jak woda lecznicza Jan, może być wypijana 3 razy dziennie po 1 szklance, najlepiej przynajmniej pół godziny przed posiłkiem.

Solanka termalna jodowo-bromowa - lecznicza kąpiel

Wymienione wyżej wody służą do kuracji pitnej, natomiast solanka termalna jodowo-bromowa jest przykładem wody leczniczej, którą można wykorzystać zewnętrznie. Zawiera ona w swoim składzie wiele pierwiastków, m.in. brom, jod, magnez i wapń. Wspomaga mechanizmy obronne skóry. Może być więc z powodzeniem wykorzystywana przy różnego rodzaju stanach zapalnych, w tym także zmianach łuszczycowych i grzybiczych. Działa też antybakteryjnie. Kąpiel przy użyciu takiej solanki odpręży i zregeneruje organizm. Solanka, ze względu na wysoką zawartość jodu, nie powinna być stosowana przez osoby cierpiące na choroby tarczycy. Nie należy jej też wykorzystywać także przy ostrych stanach zapalnych skóry.

Wody lecznicze, dzięki swojemu unikalnemu składowi, mogą okazać się pomocne przy leczeniu wielu schorzeń. Warto więc z nich korzystać, jednak nie należy tego robić na własną rękę. Konsultacja w tej sprawie z lekarzem będzie najlepszym rozwiązaniem.

Co pić podczas biegunki?

Podczas biegunki zalecane są następujące napoje:

Woda przegotowana, mineralna lub źródlana: Działa lekko zapierająco, może więc pomóc złagodzić biegunkowe dolegliwości.
Herbata (biała, zielona, czarna): Podczas biegunki sprawdzą się odmiany delikatne o mniejszej zawartości teiny: biała, zielona. Z czarnej herbaty nie musimy jednak rezygnować: cechuje ją zawartość garbników, które wykazują działanie przeciwbiegunkowe.
Napar z czarnych jagód: Uznawany za naturalne panaceum przeciwbiegunkowe.
Gotowe płyny glukozowo-elektrolitowe: Stosowanie tych środków polecane jest przy lekkim i umiarkowanym odwodnieniu. Można stosować również dawki zapobiegawcze (znajdziemy w ulotce preparatu), w profilaktyce odwodnienia. Zalecana zawartość sodu w takich preparatach to 60 mmol/l oraz ok. 80 mmol/l glukozy.

Zalecane dawki płynów glukozowo-elektrolitowych:

Grupa wiekowa	Zalecana dawka
Dziecko poniżej 2 lat	50-100 ml (1/4-1/2 szklanki). Maksymalnie 0,5l dziennie.
Dziecko od 2 do 9 lat	100-200 ml.
Dzieci powyżej 9 roku życia i dorośli	Dostosować do potrzeb.

Czego unikać podczas biegunki?

Coca-cola: Zawiera kwas fosforowy, który może działać drażniąco na błonę śluzową jelita.
Kawa: Picie kawy stymuluje odruch żołądkowo-okrężniczy i powoduje chęć wypróżnienia. Kawa może powodować powstawanie luźnych stolców. Zmagając się z biegunką, powinniśmy wykluczyć wszystkie napoje, zawierające kofeinę. Przypisuje się im działanie przeczyszczające.

Probiotyki w leczeniu biegunki

Żywe mikroorganizmy o udowodnionym, korzystnym działaniu na zdrowie człowieka. W przypadku biegunki określone szczepy bakteryjne, szczególnie bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus GG), mogą skrócić czas trwania biegunki. Preparaty probiotyczne dostępne są w formie proszku, do sporządzenia roztworu z wodą.

Odwodnienie - objawy i zapobieganie

Utrzymanie dobrego stanu nawodnienia organizmu zapobiega odwodnieniu. Jest to stan szczególnie niebezpieczny dla niemowląt i małych dzieci, u których woda stanowi ponad 80% całkowitej masy ciała. Czynnikiem potęgującym niebezpieczeństwo w przypadku tej grupy jest również fakt, że niemowlęta i małe dzieci nie potrafią się komunikować.

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej dają objawy, które możemy w porę dostrzec i zareagować. W przypadku zaobserwowania któregoś z wymienionych objawów należy zgłosić się do lekarza. Konsekwencją odwodnienia może być niewydolność nerek lub śpiączka.

Jeżeli biegunka występuje u kobiet w ciąży, dodatkowo powinny zaniepokoić objawy towarzyszące: podwyższona temperatura ciała, wymioty, nienaturalnie twardy brzuch w drugim i trzecim trymestrze, krew lub śluz w kale, silny ból brzucha lub krwawienie z pochwy.

Profilaktyka biegunki

Istnieje wiele przyczyn występowania biegunki, więc prawdopodobnie nie jesteśmy w stanie uchronić się przed nią raz na zawsze. Możemy jednak minimalizować ryzyko jej wystąpienia. Najlepszą profilaktyką jest dbanie o higienę, nie tylko rąk, ale również w kuchni, podczas przygotowywania posiłków. Nie zamrażajmy produktów wcześniej rozmrożonych, używajmy oddzielnych desek do surowego mięsa, zadbajmy o dokładne umycie warzyw i owoców przed jedzeniem, do rozmrażania produktów używajmy lodówki zamiast ciepłej wody czy temperatury pokojowej.

Biegunka to powszechna dolegliwość. Zwykle trwa kilka dni, a naszym najważniejszym zadaniem podczas walki z tą dolegliwością jest doustne nawadnianie organizmu. Większość epizodów biegunkowych należy leczyć w domu. Wskazaniem do hospitalizacji są przedłużające się dolegliwości lub pojawiające się objawy odwodnienia. Leczenie biegunki w warunkach szpitalnych dotyczy również niemowląt <6 miesiąca życia, które oddały więcej niż 8 stolców/dobę, osób w podeszłym wieku z przewlekłymi chorobami lub osób zmagających się z chorobami psychicznymi.

tags: #woda #mineralna #na #biegunkę #rodzaje