Woda kranowa: Jakość i bezpieczeństwo
- Szczegóły
Woda jest podstawowym składnikiem odżywczym i gwarantem naszego przetrwania - bez niej człowiek przeżyje maksymalnie kilka dni. Pomimo to ponad 80% Polaków nie pije jej wystarczająco dużo. Prawidłowe nawodnienie to ok. 2 l płynów dziennie.
Woda z kranu to dla nas codzienny komfort: sięgamy po nią, nie zastanawiając się zwykle nad jej pochodzeniem czy jakością. Jednak za każdym otwarciem kranu kryje się skomplikowany proces oczyszczania i kontroli, dzięki któremu woda trafia do naszych domów zgodna z surowymi normami. Wciąż jednak pojawiają się pytania: czy woda kranowa jest bezpieczna? Jakie substancje może zawierać? Czy naprawdę warto inwestować w filtry?
Jakość wody kranowej w Polsce
Przedsiębiorstwa wodociągowe oraz Państwowa Inspekcja Sanitarna regularnie monitorują jakość wody pod tym kątem. Dzięki temu wszelkie zagrożenia są na bieżąco zauważane i likwidowane.
Biorąc pod uwagę dane organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej za rok 2022 oraz lata poprzednie, obserwuje się tendencję do poprawy i tak już wysokiej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w kontekście zapewnienia konsumentom wody bezpiecznej dla zdrowia. Potwierdzeniem tego są dane wskazujące, że w 2006 r. wodociągi dostarczały wodę spełniającą wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi do około 91% odbiorców, w 2009 r. do około 93% odbiorców, natomiast już w 2013 r. około 96% ludności miało dostęp do wody z zaopatrzenia zbiorowego, o jakości zgodnej z wymaganiami. Trend wskazujący na poprawę jakości wody utrzymywał się w kolejnych latach. W 2014 r. około 98% ludności miało dostęp do wody z zaopatrzenia zbiorowego o jakości zgodnej z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, a w 2022 r.
Zgodnie z wynikami badań woda kranowa w Polsce jest w pełni zdatna do spożycia. Zacznijmy od informacji podawanych przez upoważnione, certyfikowane jednostki. Zgodnie z danymi Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz analizą badań lokalnych stacji sanitarno-epidemiologicznych, woda dostarczana przez polskie przedsiębiorstwa wodociągowe spełnia wszystkie surowe normy, ustalone przez Unię Europejską i Światową Organizację Zdrowia.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Normy i regulacje prawne
Wymagania te określone są przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która sprawuje nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z kolei Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. a także wszystko to co związane z monitoringiem jakości cieczy i całym nadzorem nad laboratoriami wykonującymi badania jakości wody. Pamiętać należy też o Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady UE, która również czuwa nad tym, by picie wody z kranu było dla nas bezpieczne.
Proces uzdatniania wody
Woda trafiająca do sieci miejskiej przechodzi przez złożony ciąg procesów, które zapewniają jej czystość zarówno pod względem mikrobiologicznym, jak i chemicznym. Kolejnym etapem jest koagulacja i flokulacja, podczas której do surowej wody dodaje się środki chemiczne - na przykład siarczan glinu - łączące drobne cząstki mętności i zanieczyszczeń w większe agregaty zwane flokulami.
Gdy flokule osiągną odpowiednią wielkość, przeprowadza się ich sedymentację w specjalnych basenach. Grawitacja powoduje opadanie cząstek na dno, skąd są regularnie usuwane jako tzw. muł, a klarowna woda odpływa do dalszej obróbki.
Ostatnie etapy obejmują dezynfekcję i stabilizację chemiczną. Chlorowanie stanowi powszechnie stosowany sposób eliminacji bakterii, wirusów i innych patogenów, a pozostawiony w sieci niewielki zapas chloru zabezpiecza przed wtórnym zanieczyszczeniem. W nowoczesnych zakładach wykorzystuje się także ozonowanie i promieniowanie UV, które nie pozostawiają trwałego zapasu, ale skutecznie niszczą mikroorganizmy. Na zakończenie procesu woda jest poddawana korekcie pH oraz ewentualnemu wzbogaceniu związkami wapnia i magnezu, co chroni rurociągi przed korozją.
Zakłady wodociągowe co miesiąc analizują setki próbek, a wyniki publikują na stronach internetowych.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Woda butelkowana vs. woda z kranu
Badania przeprowadzone przez Panel Badawczy Ariadna pokazują, że ponad połowa Polaków wybiera wodę butelkowaną. Wynika to przede wszystkim z wygody oraz przekonania o jej zdrowotnych właściwościach.
Choć opakowana w butelki woda wydaje się często synonimem czystości i bezpieczeństwa, prawda bywa nieco bardziej złożona. Zakup wody butelkowanej może znacząco obciążyć domowy budżet, gdyż cena za litr wody w sklepie jest wielokrotnie wyższa niż koszt dostarczenia tej samej ilości z sieci wodociągowej. Warto jednak pamiętać, że w krajach Unii Europejskiej woda kranowa podlega bezwzględnie surowszym normom jakościowym niż wiele butelek oferowanych na rynku. Przykładowo, dyrektywy unijne narzucają wodociągom regularne analizy mikrobiologiczne i chemiczne, które są często bardziej rygorystyczne niż te wymagane od producentów wód butelkowanych. Świadomy wybór między wodą z kranu a tą z butelki powinien więc uwzględniać nie tylko preferencje smakowe, lecz także analizę ekonomiczną i ekologiczną.
Picie wody z kranu może być wygodnym sposobem na zapewnienie sobie stałego dostępu do wody pitnej bez związanych z tym wydatków na zakup wody butelkowanej. Dodatkowo, pijąc wodę butelkowaną, generuje się przy okazji mnóstwo śmieci - najczęściej plastiku, dużo rzadziej szkła. Picie wody kranowej ma więc w sobie również aspekt proekologiczny.
Skład mineralny wody kranowej
Mineralny skład wody kranowej odgrywa istotną rolę w codziennej diecie, wspierając układ krążenia, nerwowy i mięśniowy. Wapń i magnez to podstawowe makroelementy, które pomagają utrzymać prawidłową pracę serca oraz regulują przewodnictwo nerwowe. W wodzie kranowej obecne są także sód i potas - choć ich stężenia są zazwyczaj niższe niż w specjalistycznych napojach izotonicznych, przyczyniają się one do utrzymania prawidłowej równowagi elektrolitowej, co ma znaczenie zwłaszcza w upalne dni lub podczas wzmożonego wysiłku. Oprócz makroelementów, w kranówce znajdziemy śladowe ilości mikroelementów, takich jak cynk, żelazo czy fluor. Choć ich udział objętościowy jest niewielki, pierwiastki wspierają odporność, procesy krwiotwórcze i ochronę szkliwa zębów.
Potencjalne zagrożenia i jak im zapobiegać
Jak kilkukrotnie pisaliśmy w naszych wcześniejszych artykułach, należy pamiętać, że zgodnie z przepisami przedsiębiorstwa wodociągowe odpowiadają za jakość wody wyłącznie do momentu jej doprowadzenia do złącza budynku. Dbanie o jakość w dalszych etapach obiegu, a więc instalacji wewnętrznej, należy do obowiązków właściciela lub zarządcy nieruchomości. W praktyce oznacza to, że wstępnie czysta woda może zostać zanieczyszczona m.in.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Chociaż uzdatnianie wody przeprowadzane w nowoczesnych stacjach pozbawia ją większości zanieczyszczeń, tak musimy pamiętać, że nie jest ona krystalicznie czysta. Mamy tu na myśli m.in. chlor (w minimalnych ilościach), zanieczyszczenia, których poziom nie jest badany, związki pojawiające się w wodzie incydentalnie, a także substancje, związane z lokalnymi instalacjami. To właśnie w związku z nimi woda może przybierać metaliczny smak, brązowy kolor, czy lekki osad. Warto także pamiętać o okresowych awariach, które mogą (podczas ich trwania) zwiększać stężenie zanieczyszczeń kranówki.
Substancje, na które należy zwrócić uwagę
Jak uniknąć potencjalnie szkodliwych substancji w wodzie kranowej? Pierwszą grupą substancji, na które należy zwrócić uwagę, są mikroorganizmy, takie jak bakterie, wirusy i pasożyty. Kolejną kategorią są metale ciężkie, w tym ołów, rtęć i kadm. Ich obecność w wodzie często wiąże się ze starzeniem się infrastruktury wodociągowej, zwłaszcza starych rur ołowianych, które mogą uwalniać metale do przepływającej wody. Substancje chemiczne, takie jak chlor i fluor, są często dodawane do wody w procesie oczyszczania, w celu zabicia mikroorganizmów i poprawy zdrowia zębów.
Dodatkowa ochrona - filtry do wody
Jeżeli pomimo wszystkich wymogów, które gwarantować mają bezpieczeństwo wody wodociągowej nadal nie mamy zaufania do wody z naszych kranów, warto postawić na dodatkową ochronę w postaci filtrów do wody. Przykładowo, wysokiej jakości filtry węglowe nie tylko działają jako pochłaniacz różnego rodzaju zanieczyszczeń, ale też polepszają jej walory smakowe. Do uzdatniania wody wodociągowej wykorzystuje się m.in.
Czyszczenie i filtrowanie wody kranowej daje pewność, że ciecz będzie zdatna do picia bezpośrednio z kranu, a także nie będzie stanowić bezpośredniej przyczyny podrażnień skóry.
W przypadku wody wodociągowej filtry mogą znacznie polepszyć jakość wody, wpływając pozytywnie na jej smak i zapach.
Istnieje wiele metod filtracji, które mogą być stosowane w domach, a ich wybór zależy od specyficznych potrzeb i rodzaju zanieczyszczeń.
- Filtry węglowe - są to jedne z najpopularniejszych filtrów domowych. Filtry RO8 z jonizatorem REDOX - technologia odwróconej osmozy (RO) jest jedną z najbardziej efektywnych metod filtracji wody. Usuwa ona większość zanieczyszczeń, w tym sole, metale ciężkie, bakterie i wirusy. Filtry mechaniczne (np. Prefiltr Water Technic samoczyszczący) - filtry te są zaprojektowane do usuwania cząstek fizycznych z wody, takich jak piasek, muł, rdza i inne osady.
- Zmiękczacze wody są używane głównie do redukcji twardości wody, spowodowanej obecnością jonów wapnia i magnezu. Twarda woda może prowadzić do osadzania się kamienia kotłowego na urządzeniach i rurach, a także negatywnie wpływać na skórę i włosy.
Oprócz montażu sprawdzonych urządzeń, warto pamiętać, że filtry muszą być regularnie wymieniane i konserwowane zgodnie z zaleceniami producenta. Zużyte filtry mogą stać się siedliskiem bakterii lub przestać skutecznie oczyszczać wodę. Ponadto, najrozsądniej jest korzystać z zimnej wody. Choć woda kranowa jest uzdatniana przez dostawcę, warto pamiętać, że mogą przeniknąć do niej szkodliwe substancje, np. wskutek nieszczelności systemu. W większości regionów w Polsce woda płynąca w kranie jest twarda, czyli zawiera nadmiar soli wapnia i magnezu. Aby zatem mieć pewność, że pije się i użytkuje wyłącznie czystą wodę kranową, warto zdecydować się na montaż sprawdzonych filtrów, np. węglowych czy RO z jonizatorem oraz wysokiej jakości zmiękczacza wody.
Własne ujęcie wody a woda kranowa
Picie wody z kranu, która za pomocą hydroforu doprowadzana jest z własnego ujęcia, np. ze studni głębinowej, bezwzględnie wymaga oczyszczania. Własne ujęcie wody omija sieć wodociągową, w której woda pitna podlega kondycjonowaniu i jest odpowiednio uzdatniana. Woda z kranu jest bezpieczna, o ile mowa o wodzie z systemów wodociągowych, które dbają o uzdatnianie. Jeśli nasza kranówka pochodzi z własnego ujęcia, uzdatnianie wody jest obowiązkowe.
Co zrobić, gdy jakość wody budzi wątpliwości?
W niektórych sytuacjach warto zlecić badanie jakości wody wyspecjalizowanej firmie. Mówimy tu na przykład o zmianie źródła wody, czy uzasadnionym podejrzeniu wzrostu stężenia zanieczyszczeń. Usługę tego typu zlecają regularnie placówki, w których jakość kranówki musi być na możliwie jak najwyższym poziomie, a więc przede wszystkim restauracje, hotele i obiekty medyczne.
Proces badania jakości wody z kranu przeprowadza wykwalifikowany personel, który pobiera stosowne próbki z instalacji lub ujścia klienta. Następnie są one transportowane do laboratorium w warunkach, gwarantujących ich nienaruszalność. W kolejnym kroku wykonuje się szereg analiz chemicznych, mikrobiologicznych i fizycznych, mających na celu określenie obecności potencjalnych zanieczyszczeń. Weryfikowane są m.in.
Badanie jakości wody obejmuje również analizę organoleptyczną.
Warto wiedzieć, że samodzielne sprawdzenie jakości kranówki również jest możliwe. Pozwalają na to dostępne na rynku testery wody w formie pasków testowych lub elektronicznych urządzeń, względnie dokładnie mierzących podstawowe parametry, takie jak pH, twardość, poziom chloru, czy obecność metali ciężkich. Należy pamiętać, że testery wody nie są niestety w stanie zastąpić nam pełnoprawnego badania przez wyspecjalizowaną firmę. Stanowią jednak doskonałe narzędzie do okresowego sprawdzania jej jakości np.
W tytułowej sytuacji należy zawsze zacząć od znalezienia źródła problemu. Nieczysta woda kranowa może wynikać ze wspomnianych awarii wodociągów, złego stanu instalacji zewnętrznej lub zanieczyszczenia ujścia. Jeśli zauważysz stosunkowo częste pogarszanie się jakości kranówki, w wielu przypadkach najlepszym wyjściem - a często jedynym możliwym - okaże się inwestycja w nowoczesne filtry do wody. Urządzenia te, za sprawą wysoce precyzyjnych układów filtrujących, są w stanie skutecznie usunąć ponad 99,99% zanieczyszczeń, które mogą znaleźć się w wodzie, w tym najmniejsze spośród nich.
Jeśli zastanawia Cię jakość wody kranowej w Twoim domu lub firmie - zgłoś się do nas! Jako Kuna System świadczymy profesjonalne usługi badania jakości wody na terenie całej Polski.
tags: #woda #kranowa #jakość #i #bezpieczeństwo
