Woda do picia w pracy podczas upałów – przepisy i obowiązki pracodawcy
- Szczegóły
Praca w upały - zarówno fizyczna, jak i biurowa - może być szczególnie uciążliwa. Coraz cieplejsze dni wprawiają w dobry nastrój i podnoszą wydajność pracowników, którzy chcą jak najszybciej skończyć swoje zadania z myślą o urlopie. Gdy jednak przyjemne letnie temperatury stają się upałem, komfort pracy znacząco spada.
Właśnie dlatego tak ważne jest, by w każdej firmie dostępna była woda dla pracowników. Dorosły człowiek powinien wypijać jej około 2 litry dziennie, a w upały - nawet więcej. Aby zatrudnione osoby mogły zachować komfort i dobre samopoczucie podczas wykonywania służbowych obowiązków, pracodawca musi zapewnić wodę dla pracowników.
Obowiązki pracodawcy w zakresie zapewnienia wody
Kodeks pracy oraz przepisy BHP nakładają na właściciela firmy zatrudniającego pracowników różne obowiązki. Zapewnienie wody przez pracodawcę to jeden z jego podstawowych obowiązków. Kwestia zapewniania wody przez pracodawcę ma dla ustawodawcy niebagatelne znaczenie. Świadczy o tym chociażby fakt, że kwestię pracy w upały i obowiązków właściciela firmy uregulowano w osobnym akcie prawnym - rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r.
Gdy w grę wchodzi kwestia wody dla pracowników, przepisy powyższych aktów prawnych posługują się pojęciem „napoje”. Firma musi zapewnić pracownikom napoje, nie ma więc wymogu, by była to konkretnie woda. Mimo to powszechną praktyką jest zapewnienie zatrudnionym osobom właśnie wody.
Ważne informacje dotyczące wody dla pracowników
- Firma nie może wydać pracownikowi ekwiwalentu za brak wody w pracy.
- Napoje należy dostarczyć w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników.
- Właściciel firmy powinien zadbać o to, by wody w pracy nigdy nie zabrakło.
- Przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia zatrudnionym osobom wody w pracy do celów higieniczno-sanitarnych. Powinno to być minimum 30 litrów na osobę. W przypadku pracy brudzącej ilość ta zwiększa się do 90 litrów.
Konsekwencje niedopełnienia obowiązków
Właściciel firmy, który lekceważy obowiązujące przepisy, musi liczyć się z sankcjami. Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy może skutkować nałożeniem grzywny w wysokości 1-2 tys. złotych. Ale to jeszcze nie wszystko. Brak wody w pracy może stać się powodem skierowania sprawy na drogę sądową. W takim wypadku sankcje zapewne okażą się o wiele większe. Sąd może nałożyć na pracodawcę karę za brak wody dla pracowników w wysokości nawet 30 tys. zł.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Temperatura w miejscu pracy a obowiązek zapewnienia wody
Przepisy BHP mówią tylko o minimalnej temperaturze w miejscu pracy. Nie powinna być ona niższa niż 14 stopni Celsjusza, a w pomieszczeniach biurowych i takich, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna - 18 stopni Celsjusza. Choć górna granica nie jest wskazana (z wyjątkiem pracowników młodocianych i kobiet w ciąży), pracodawca powinien zapewnić w pomieszczeniu temperaturę “odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy”.
Kiedy pracodawca musi zapewnić napoje?
Pracodawca dostarcza pracownikom napoje w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników, odpowiednio zimne lub gorące, w zależności od warunków wykonywania pracy, a w przypadku pracowników pracujących w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT) powyżej 25°C - napoje wzbogacone w sole mineralne i witaminy.
Przepisy nie określają konkretnie, w jakiej ilości mają być wydawane napoje, muszą one jednak być dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej. Źródło wody zdatnej do picia powinno znajdować się nie dalej niż 75 m od stanowisk pracy. Jeśli woda wodociągowa nie nadaje się do spożycia, pracodawca zobowiązany jest dostarczyć ją w innej formie (np. woda w butelkach).
Przepisy mówią też o dodatkowych obowiązkach w przypadku pracy w warunkach szczególnie uciążliwych, m.in:
- na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C
- w przypadku pracy na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C
Dodatkowe środki ochrony przed upałem
Nawet największa ilość wody dla pracowników nie pomoże, jeśli upały w pracy dochodzą do ekstremalnych poziomów. Nie ma też żadnych regulacji, które dawałyby im prawo do odmowy pracy w upały. Firma ma jednak prawo do skrócenia czasu pracy. Upały z pewnością są do tego przesłanką.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Warto bowiem pamiętać, że obowiązkiem pracodawcy jest też zapewnienie warunków niezagrażających zdrowiu i życiu pracowników. Firma, która zgodzi się na skrócenie czasu pracy w upały, nie ma prawa obniżać pracownikom wynagrodzenia z tego tytułu.
Nawet najwyższe temperatury nie obligują właściciela firmy do wprowadzania dodatkowych rozwiązań, takich jak montaż klimatyzacji, zakup wentylatorów czy wiatraków. Jednak w wielu przypadkach jest to wskazane, np. wtedy, gdy ze względu na specyfikę budynku upały w pracy stają się nie do zniesienia.
Ochrona miejsca pracy przed nasłonecznieniem
Aby zminimalizować zbytnie nasłonecznienie pomieszczenia pracy, okna i świetliki w pomieszczeniach pracy powinny zostać wyposażone w odpowiednie urządzenia eliminujące nadmierne operowanie promieni słonecznych, czyli np. rolety i żaluzje. Powinny one być dostępne i łatwe w obsłudze dla pracowników.
Pomieszczenie do wypoczynku pracowników
W sytuacji, kiedy praca jest wykonywana w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wyższa niż 30°C, pracodawca powinien zapewnić specjalne pomieszczenie przystosowane do odpoczynku pracowników. Może być ono wykorzystywane jako jadalnia, jednak musi być odpowiednio wyposażone (między innymi w stoły i krzesła spełniające zasady ergonomii).
Praca zdalna i hybrydowa jako alternatywa
W poszukiwaniu złotego środka na zachowanie efektywności pracowników wiele firm sięga po rozwiązanie, które upowszechniło się w okresie pandemii i zostało z nami do dziś. To praca zdalna - możliwość wykonywania swoich obowiązków w zaciszu własnego domu lub w innym miejscu, wybranym przez pracownika. Alternatywą dla pracy zdalnej może być też praca hybrydowa, czyli wykonywana częściowo w firmie, a częściowo zdalnie.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Specjalne regulacje dla pracowników młodocianych i kobiet w ciąży
Odrębne regulacje obowiązują dla pracowników młodocianych. Takie osoby nie mogą pracować w temperaturze powyżej 30°C. Wilgotność powietrza natomiast nie może być wyższa niż 65%. Jeśli nie da się zapewnić osobom w wieku 16-18 lat odpowiednich warunków, pracodawca nie powinien dopuszczać ich do pracy.
Kobiety w ciąży i karmiące nie mogą pracować w środowisku o dużych wahaniach parametrów mikroklimatu, szczególnie przy występowaniu nagłych zmian temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15°C, przy braku możliwości stosowania co najmniej 15-minutowej adaptacji w pomieszczeniu o temperaturze pośredniej. Obie grupy mogą też odmówić pracy w warunkach powyżej 30 stopni Celsjusza.
Podsumowanie obowiązków pracodawcy w okresie letnim
W okresie letnim podczas upałów pracodawcy mają obowiązek zadbać m.in. o wodę do picia, odpowiednią odzież i obuwie ochronne oraz posiłki profilaktyczne dla pracowników.
| Obowiązek | Opis |
|---|---|
| Napoje | Zapewnienie wody zdatnej do picia lub innych napojów, odpowiednio zimnych lub gorących w zależności od warunków pracy. |
| Odpowiednia odzież | Dostarczenie odzieży ochronnej, np. lekkiej koszuli z długim rękawem, przeciwsłonecznego nakrycia głowy czy odpowiedniego obuwia. |
| Dostosowana organizacja pracy | Usytuowanie i zorganizowanie stanowisk pracy tak, aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi z warunkami atmosferycznymi. |
| Klimatyzacja (opcjonalnie) | Zapewnienie wymiany powietrza w pomieszczeniach pracy, a jeśli zdecyduje się na klimatyzację, dbanie o jej regularną konserwację. |
Zapewnienie wody przez pracodawcę to ważny obowiązek, na który wskazują polskie przepisy. Brak wody w pracy może wiązać się nie tylko z surowymi sankcjami, ale też ze spadkiem wydajności, a nawet problemami zdrowotnymi pracowników. Choć nie ma szczegółowych regulacji dotyczących rodzaju napojów i ich ilości, powinny one odpowiadać potrzebom zatrudnionych osób.
tags: #woda #do #picia #w #pracy #upały
