Wilgotność użytkowa drewna: Klucz do trwałości i bezpieczeństwa konstrukcji
- Szczegóły
Wybór drewna konstrukcyjnego charakteryzującego się właściwą wilgotnością to fundament trwałości i bezpieczeństwa budowli. Pomiar wilgotności drewna konstrukcyjnego odgrywa kluczowe znaczenie dla trwałości i bezpieczeństwa każdej struktury budowlanej. Drewno jest materiałem organicznym, które naturalnie wchłania i traci wilgoć, co wpływa na jego rozmiar i kształt.
Dlaczego wilgotność drewna jest tak ważna?
Zbyt wysoka wilgotność drewna może prowadzić do deformacji, pęknięć, a nawet do rozwoju szkodliwych mikroorganizmów, takich jak pleśń i grzyby. Z drugiej strony, zbyt niska wilgotność drewna może prowadzić do jego wysuszenia, co również negatywnie wpływa na właściwości fizyczne.
Wilgotność drewna wpływa, a właściwie decyduje o jego właściwościach. Zbyt wilgotne drewno jest podatne na rozwój grzybów, ale przede wszystkim kurczy się podczas suszenia, a podczas nasiąkania wodą pęcznieje. Najczęściej skutkuje to uszkodzeniami powierzchni.
Drewno o zbyt wysokiej wilgotności ma słabsze właściwości izolacyjne, co wpływa na energooszczędność budynku. Zmiany wilgotności prowadzą także do tworzenia szczelin, co z kolei obniża efektywność cieplną.
Określanie stopnia wilgotności drewna
Określenie stopnia wilgotności drewna to część procesu gwarantująca jego odpowiednie przygotowanie do zastosowania w konstrukcji. Pomiar wilgotności rozpoczyna się od pobrania próbki drewna, która następnie poddawana jest analizie. W przypadku metody suszarkowo-wagowej, waży się próbkę przed i po wysuszeniu w specjalnej suszarce. Prowadzenie tego typu analizy jest o tyle istotne, że normy określają, jakie powinno być optymalne nasycenie materiału wodą.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Wilgotność drewna jest czynnikiem wysoce specyficznym, zależnym od zastosowań, do których przeznaczone jest dane drewno. Różne rodzaje konstrukcji i zastosowań budowlanych wymagają różnych wartości normatywnych wilgotności drewna.
Na przykład, dla drewna konstrukcyjnego, wilgotność powinna wynosić między 15 a 20%, a dla drewna do zastosowań wewnętrznych - około 8 do 12%. Dlatego zarówno pomiar, jak i przestrzeganie norm jest kluczowe dla zachowania właściwości drewna i uniknięcia problemów z pękaniem, odkształcaniem czy przerostem mikroorganizmów. Zapewnia to również długotrwałe bezpieczne użytkowanie konstrukcji.
Pożądana wilgotność drewna dla elementów montowanych wewnątrz pomieszczeń, które nie będą miały kontaktu z powietrzem zewnętrznym, czyli wilgotność drewna na schody, wilgotność drewna na meble oraz wilgotność drewna na podłogę wynosi od 6 do 10 %. Dla elementów drewnianych, mających stały kontakt z powietrzem zewnętrznym.
Przykładowe wartości wilgotności drewna w zależności od zastosowania:
- Drewno stosowane w konstrukcjach na zewnątrz (więźby dachowe): 15-20%
- Drewno przeznaczone do zastosowań wewnętrznych (parkiety): 8-12%
- Drewno używane w budownictwie szkieletowym: około 16%
Metody pomiaru wilgotności drewna
Główne metody pomiaru wilgotności drewna, które doskonale wpisują się w kontekst trwałości i bezpieczeństwa konstrukcji, to metoda suszarkowo-wagowa i elektrometryczna. Skoro już wiadomo, że wilgotność drewna jest kwestią kluczową, to warto dowiedzieć się w jaki sposób zmierzyć to, ile wilgoci w danym drewnie się znajduje. Jak sprawdzić wilgotność drewna? Można tego dokonać za pomocą specjalistycznego sprzętu.
Istnieje kilka sposobów pomiary wilgotności drewna.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Metoda suszarkowo-wagowa
Metoda suszarkowo-wagowa polega na ważeniu próbki drewna przed i po wysuszeniu w suszarce. Wynika z niej bezpośrednio wilgotność drewna, jest jednak czasochłonna i wymaga precyzyjnego sprzętu. Metoda suszarkowo-wagowa polega na pobraniu próbki o wymiarach 2x2x2 cm ze środka badanej deski czy elementu w odległości 15-25 cm od czoła, zważeniu jej i umieszczeniu w suszarce elektrycznej-laboratoryjnej, wyposażonej w termoregulację (która utrzymuje temperaturę na żądanym poziomie z dokładnością do +/- 5 °C). Proces suszenia próbek odbywa się w granicach 100 °C i do chwili kiedy próbki osiągną stały ciężar, tj. jaki był między przedostatnim a ostatnim ważeniem i nie przekracza 0,3%.
Metoda elektrometryczna
Z kolei metoda elektrometryczna to szybka i prosta technika pomiaru wilgotności drewna. Izolowany elektrycznie pomiarowy pręt wprowadza się do drewna, a urządzenie odczytuje opór, który proporcjonalnie zależy od wilgotności. Metoda elektrometryczna nie wymaga pobrania próbek drewna i polega na pomiarze oporu elektrycznego, który jest zmienny w zależności od poziomu wilgotności drewna.
Do pomiarów wilgotności metodą elektromagnetyczną służą wilgotnościomierze. Wśród nich najczęściej spotykany typ wilgotnościomierza do drewna to model oporowy. Działa na zasadzie pomiaru oporu elektrycznego między dwoma metalowymi elektrodami (igłami) wbitymi w drewno. Drewno, które zawiera więcej wilgoci, przewodzi prąd elektryczny lepiej niż drewno suche. Ten rodzaj pomiaru wilgotności drewna jest bardzo dokładny.
Alternatywą jest wilgotnościomierz pojemnościowy. Ten typ wilgotnościomierza działa bez konieczności wbijania elektrod w drewno. Zamiast tego mierzy zmianę pojemności elektrycznej na powierzchni drewna. Urządzenie emituje pole elektromagnetyczne. Zawartość wilgoci w drewnie wpływa na zmianę pojemności elektrycznej tego pola. Jego wadą jest to, że urządzenie jest mniej dokładne niż wilgotnościomierz oporowy, szczególnie w głębszych warstwach materiału.
Profesjonalne mierniki wilgoci to przedmioty posiadające sondę pobierającą informacje, które następnie pokazywane są na wyświetlaczu. Ogromną zaletą mierników wilgoci jest to, że podają one nie tylko pomiar wilgoci, ale również i temperatury. Ponadto mają także wbudowaną pamięć, dzięki czemu można na nich trzymać rejestr danych z nawet dziesięcioma tysiącami odczytów.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Jak utrzymać odpowiednią wilgotność drewna?
W przypadku drewna przed jego wykorzystaniem bardzo ważne jest też jego prawidłowe przechowywanie. Skutecznym sposobem jest impregnacja drewna.
W przypadku drewna mamy do czynienia z naturalnym materiałem, który oddycha i reaguje na środowisko. Gdy drewno zostaje przetworzone w mebel, nic się w tej kwestii nie zmienia i należy mieć to na uwadze podczas pielęgnacji.
Meble drewniane często wydają z siebie dźwięki, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Są to wyraźne oznaki reagowania na otoczenie. Odpowiedzialność za to w szczególności ponosi wilgotność powietrza w pomieszczeniu.
Drewno reaguje na zmiany klimatu w pomieszczeniu w związku z tym mamy do czynienia z typowym dla naturalnego materiału, jakim jest drewno, procesem pęcznienia i kurczenia się.
Meble z drewna litego dostarczane są z wilgotnością ok. 9%. Ta wilgotność drewna odpowiada klimatowi pomieszczenia od 20 do 22 st. C i 55 do 65% względnej wilgotności powietrza.
Sposoby na utrzymanie właściwego poziomu wilgotności powietrza w mieszkaniu:
- Odpowiednia wentylacja
- Okna i drzwi powinny mieć specjalne systemy rozszczelnienia
- Pojemniki z wodą na kaloryferach w okresie zimowym
- Rośliny w pomieszczeniu
- Suszenie prania w pomieszczeniu (nie bezpośrednio na grzejniku)
- Nawilżacze powietrza
tags: #wilgotnosc #uzytkowa #drewna
