Wilgotność Powierzchniowa: Jednostki Miary i Normy
- Szczegóły
Na temat wilgotności ścian w Internecie znajdziemy sporo wpisów, jednak żaden z nich nie porusza tematu w sposób merytoryczny i nie przywołuje norm budowlanych zawierających dopuszczalne odchyłki i definicje. Powyższy stan wynika z nieobowiązujących norm (przeczytaj: jaki jest obecnie stan prawny norm budowlanych). Normy obowiązują tylko w przypadku budowy nowych budynków deweloperskich, w pozostałych przypadkach należy kierować się wytycznymi producentów materiałów budowlanych.
Ściana, czyli co? (rodzaj powierzchni badanej)
Wilgotność ściany mierzy się miernikami, które powinny być kalibrowane na odpowiedni typ przegrody. Inną gęstość i charakterystykę materiału będzie miała ściana z „gołej” cegły, a inną ściana wykończona farbą lateksową.
Wyróżniamy zatem następujące typy wykończenia:
- ściana murowana z cegły ceramicznej bez wykończenia
- ściana murowana z silikatów bez wykończenia
- ściana wykończona tynkiem gipsowym maszynowym - najczęstsze wykończenie ścian na etapie deweloperskim (przekazania nowych mieszkań Klientowi)
- ściana wykończona tynkiem cementowo-wapiennym
- ściana szpachlowana i malowana - najczęstsze wykończenie ścian w użytkowanym mieszkaniu
Wyznaczenie wilgotności jest zależne także od typu stosowanego miernika - inna będzie wilgotność materiału mierzona metodą suszarkowo-wagową, a inna metodą karbidową (inaczej zwaną CM). Należy także zaznaczyć, ze tanie mierniki nieinwazyjne (np. z Lidla) wskazują wilgotność w jednostkach wymagających dodatkowego przeliczenia na wartość procentową.
Z lewej strony widoczny obraz kamery termowizyjnej przedstawiający wilgotną ścianę mieszkania. Termowizja nie wskazuje poziomu zawilgocenia, ale pozwala zdefiniować obszary możliwej szkody.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Dopuszczalna wilgotność ścian w eksploatowanym mieszkaniu
W użytkowanym mieszkaniu przyjmuje się zwyczajowe progi wilgotności powierzchni badanej:
- do 2,5% - ściany suche, wilgotność może być wynikiem wilgotności powietrza i naszego użytkowania
- 2,5 - 5,0 % - ściany lekko zawilgocone - przeczytaj więcej o wilgoci ścian wynikającej z awarii instalacji wodnych
- 5,0 - 8,0 % - ściany wilgotne (od tego progu wskazane osuszanie przemysłowe)
- 8- 12 % - ściany silnie zawilgocone
- powyżej 12% - ściany mokre
Wartości procentowe [%] oznaczają wynik pomiaru metodą suszarkowo-wagową. Innymi słowy jest to procentowy wzrost masy materiału na skutek zawilgocenia.
Przykład: jeśli wykroimy fragment wilgotnej ściany, następnie go zważymy i osuszymy to waga bloczka zmniejszy się. Różnica wagi wynika z odparowania wody i jeśli mokry bloczek ważył wcześniej 2,5 kg, a po osuszeniu waży 2,2 kg to zmiana wagi wynosi 12%. Ściana zatem posiadała wilgotność 12 %.
Bloczek nasiąknięty wodą zawsze będzie cięższy niż materiał suchy. Różnica tej wagi wyraża procentowe zawilgocenie.
Norma PN-82/B-02020
Norma PN-82/B-02020 definiuje, że dopuszczalna wilgotność eksploatacyjna ściany z cegły ceramicznej nie powinna przekraczać 1,5% (wagowo). W normie tej i jej następczyni PN-B-02020:1991 określono zależności projektowe dla obliczeń izolacyjności ścian i określenia punktów skroplenia pary wodnej (wykroplenia wilgoci z powietrza).
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Nie ma natomiast norm budowlanych określających wprost wartości procentowe (wagowo) dla gładzi gipsowych czy malowania farbami lateksowymi.
Dopuszczalna wilgotność ścian w mieszkaniu od dewelopera
Ściany w mieszkaniach przekazywanych przez deweloperów są zazwyczaj wykończone tynkiem gipsowym lub tynkiem cementowo-wapiennym. Do najczęściej spotykanych zwilgoceń dotyczą obszarowe zamknięcia porów tynku na skutek niskiej temperatury powietrza (spotykane od jesieni od czerwca).
W mieszkaniach deweloperskich spotyka się także zawilgocenia będące skutkiem nieszczelności dachów i wycieków z instalacji wodnych.
Przekazywane przez dewelopera lokale muszą nadawać się do prowadzenia dalszych prac wykończeniowych. Odbiór tynków gipsowych powinien być wykonywane zgodnie z normą PN-EN 10110:2005, a powierzchnia tynku jednorodna. Jeśli obszarowo wilgotność mierzona metodą wagową przekracza np. 10,0 %, a w innym miejscu jest na poziomie 0,1-0,3 % to niemożliwe jest ułożenie gładzi szpachlowej. Lokal taki nie nadaje się do przekazania.
Należy zaznaczyć, że żadne istniejące przepisy nie nakładają obowiązku osuszania przemysłowego przegród budowlanych, które są wilgotne ze względów technologicznych (jeszcze nie wyschły np. od czasu tynkowania). Deweloper może pozostawić taki lokal do suszenia metodą naturalną (czyli tylko otwierać okna). Jedyne kary jakie można naliczyć w takim przypadku wynikają z opóźnienia terminów przekazania kluczy. Znacznie większe prawa przysługują nam jeśli lokal został zawilgocony na skutek awarii instalacji lub przecieku z dachu.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Wilgotność ścian do szpachlowania
Szpachlowanie wykonywane jest zazwyczaj za pomocą gładzi gipsowych nanoszonych ręcznie. Grubość pojedynczej warstwy gładzi szpachlowej nie powinna przekraczać 5 mm. W kartach technicznych gładzi gipsowych określa się, że:
Podłoże musi być nośne, zwarte, suche, pozbawione wszelkich substancji utrudniających przyczepność, takich jak: brud, kurz czy tłuste plamy. Podłoża o zwiększonej chłonności zaleca się zagruntować wcześniej odpowiednio rozcieńczonym preparatem. Do wypełnienia większych ubytków, pęknięć, rys itp. stosować szpachlę gipsową.
Producenci gładzi niechętnie określają wartość procentową wilgotności tynku gipsowego do nałożenia gładzi. Wilgotność ta nie powinna jednak przekraczać około 3 % i nie powinna posiadać miejsc o znacznej różnicy wilgotności.
Wilgotność ścian do malowania
Zastosowanie odpowiedniej farby i przygotowanie podłoża jest kluczowe przy malowaniu pomieszczeń. Inne wymagania są stawiane pomieszczeniom o okresowo zwiększonej wilgotności powietrza jak kuchnie i łazienki a inne są wymagania dla ścian wilgotnej piwnicy.
Ściany mieszkań najczęściej malowane są zmywalnymi farbami lateksowymi (typu Beckers, Dulux, Dekoral etc.). Farby te wymagają odpowiednio oczyszczonej powierzchni, która powinna być zagruntowana. Wilgotność ściany do malowania nie powinna przekraczać ok. 2%. Przy większej wilgotności podłoża farba może odparzać się od powierzchni.
Na rynku są dostępne farby zapewniające bardzo dobrą dyfuzję pary wodnej z podłoża. Malowanie takimi farbami ścian o wilgotności ok. 5% jest możliwe i pozostawia dobry efekt wizualny. Farby tego typu stosujemy np. w piwnicach. Należy jednak zaznaczyć, że powłoka malarska musi być naniesiona na odpowiednio przygotowane podłoże.
Dlaczego wilgotność powyżej normy może być szkodliwa?
Przyczyn takiej szkodliwości jest kilka i dotyczą zarówno samego budynku bądź lokalu, jak i zdrowia osób przebywających w zawilgoconych pomieszczeniach. Zawilgocone ściany przyczyniają się do:
- wyższej utraty ciepła w pomieszczeniach,
- przyspieszenia degradacji użytych w pomieszczeniu i na ścianach materiałów wykończeniowych,
- pojawienia się pleśni i grzybów domowych, a na skutek ich działania uszkodzeniu ulegają materiały budowlane, a osoby przebywające w takich pomieszczeniach mogą cierpieć na choroby układu oddechowego, stawów, wzroku, osłabienie układu odpornościowego.
Sposób pomiaru wilgotności ścian
Pomiarami wilgotności zajmują się wyspecjalizowane firmy, do których warto zwrócić się w celu wykonania kompleksowej ekspertyzy poziomu wilgotności. Najczęściej pomiar przeprowadzany jest tzw. metodą karbidową, polegającą na pobraniu 6 do 10 próbek na wysokości 50 cm od posadzki. Co ważne, stosowana norma PN-EN ISO 12570 określa jedynie metodę wyznaczania wilgotności, nie reguluje na przykład sposobu poboru próbek. W związku z tym często ekspert przeprowadzający analizę musi opierać się na własnej wiedzy i doświadczeniu w zakresie głębokości i miejsca poboru próbek.
Dopuszczalną wilgotność ścian określają stosowne normy, które są różne dla różnych materiałów. Są to bardzo umowne zakresy, ponieważ tak naprawdę dopuszczalna wilgotność różni się w zależności od rodzaju materiału, z którego jest wykonana oraz który będzie używany do jej wykończenia (tynku, gładzi gipsowej) i jego parametrów. Różne normy obowiązują dla ścian z cegły ceramicznej, inne dla ścian z pustaków ceramicznych, bądź z cegły silikatowej, lub dla betonu komórkowego. Standardowo przyjmuje się 3-procentową (i mniejszą) wilgotność za mieszczącą się w normie.
| Wilgotność | Opis |
|---|---|
| do 2,5% | ściany suche |
| 2,5 - 5,0 % | ściany lekko zawilgocone |
| 5,0 - 8,0 % | ściany wilgotne |
| 8- 12 % | ściany silnie zawilgocone |
| powyżej 12% | ściany mokre |
tags: #wilgotność #powierzchniowa #jednostki #miary
