Bezpieczeństwo i Higiena Pracy na Składowiskach Odpadów: Kluczowe Informacje
- Szczegóły
Przepisy regulujące podstawowe obowiązki pracodawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy odnoszą się do wszystkich zakładów pracy bez wyjątku. Pracodawcy i osoby kierujące zakładem w ich imieniu muszą posiadać odpowiednią wiedzę na temat ciążących na nich powinności i przepisów w zakresie ochrony pracy oraz potrafić tę wiedzę zastosować w praktyce. W przeciwnym razie mogą narazić się nie tylko na konsekwencje finansowe związane z odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec pracowników, ale i ponieść konsekwencje karne.
Obowiązek zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych warunków pracy, ochrony życia i zdrowia pracowników ma charakter bezwzględny. Artykuł 66 konstytucji oraz art. 15 i 94 kodeksu pracy mówią, że każdy ma prawo do bezpiecznej i higienicznej pracy. Artykuły 207-209 kodeksu pracy wyraźnie stwierdzają, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.
Na osobach bezpośrednio kierujących pracownikami (brygadzistach, majstrach i innych przełożonych) ciążą następujące obowiązki, wynikające z art.:
- zapewnienia, aby budowa, przebudowa i eksploatacja obiektów budowlanych, w których przewiduje się lub wykorzystuje pomieszczenia pracy, byty prowadzone zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy (art.
- odpowiedniego zabezpieczenia maszyn, narzędzi i innych urządzeń technicznych (art. 216) oraz niedopuszczania do stosowania materiałów i technologii bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych (art.
- przestrzegania zakazu stosowania substancji chemicznych nie oznakowanych, nieposiadających kart charakterystyki i opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem (art.
- zastępowania substancji i czynników rakotwórczych substancjami i czynnikami mniej szkodliwymi dla zdrowia (art.
- ochrony pracowników przed promieniowaniem jonizującym (art.
- nieodpłatnego doręczania pracownikom środków ochrony indywidualnej, odzieży i obuwia roboczego, zabezpieczających przed działaniem czynników niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia (art.
- zapewnienie wstępnego i okresowego przeszkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (art.
W realizacji tych obowiązków pracodawców mają wspomagać organy państwa, konstruktorzy i producenci maszyn, urządzeń i chemikaliów oraz instytuty naukowe. W art. Zgodnie z art. 53 ust. 5 pkt. 2 i 4 ustawy o prawo ochrony środowiska (POŚ) instrukcja eksploatacji składowiska odpadów musi zawierać ustalenia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy zgodne z zapisami kodeksu pracy oraz rozporządzeń: w sprawie ogólnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy i w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w miejskich przedsiębiorstwach (zakładach) oczyszczania oraz nie powodować zagrożenia zdrowia i życia ludzi lub środowiska.
Natomiast zarządzający składowiskiem odpadów są zobowiązani zapisami POŚ - z art. 59 ust. 1 pkt. 4 - do zachowania wymagań sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeciwpożarowych, nad czy sprawują kontrolę inspektorzy ochrony środowiska i inspektorzy sanitarni - art. 59 ust. Zgodnie z Kodeksem Pracy pracodawca jest zobowiązany do poinformowania pracownika o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną przez niego pracą.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Zasady oceny, z jakimi czynnikami chemicznymi i pyłowymi mamy do czynienia na stanowiskach pracy w określonych warunkach i przy określonym sposobie wykonywania pracy dobrze ujmuje PN-EN 689:2002. Uzupełnieniem tej normy jest standard PN-Z-04008-7:2002, funkcjonujący w kraju od wielu lat, który został ostatnio znowelizowany uwzględniając wymogi, jakie niesie ze sobą integracja Polski z Unia Europejską.
Ze względu na występujące na składowiskach zagrożenia głównie czynnikami: fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi każdy organizator pracy zgodnie z zapisami rozporządzenia musi udostępnić pracownikom osobno pomieszczenia do spożywania posiłków i ochrony w czasie niepogody, pomieszczenia do mycia z bieżącą ciepłą i zimną wodą, zaopatrzyć ich w dostęp do czystej wody zdatnej do picia. Ruch pojazdów winie odbywać się po wyznaczonych trasach.
Gazy powstające w okresie beztlenowej fermentacji metanowej są wykorzystywane jako źródło energii. W ich otoczeniu pojawiają się w powietrzu związki azotu i siarki tj. aminy - trimetyloamina, putrescyna i kadaweryna; związki heterocykliczne: indol i skatol, oraz amoniak, siarkowodór, tiole tj., pentano-2-on-4-tiol, oraz 2,5-dihydro-2,4,5-trimetylotiazol, sulfidy i disulfidy, a także tlenek węgla, dichloroetany, aceton, akrylonitryl, disiarczek węgla, chlorometan, dichlorodifruorometan, dichlorometan, siarczan dimetylu, etylobenzen, siarkowodór, butan-2-on (metyloetyloketon), trichloroeten, tetrachloroeten, chloroeten (chlorek winylu), ksylen, toluen, benzen. Niekiedy występują również związki organiczne zwłaszcza kwasy karboksylowe - kwas octowy, alkohole - metanol, etanol, propan-2-ol i aldehydy.
Z procesów zachodzących przy kompostowaniu wydzielą się śladowe ilości chlorobenzenów, chlorofenoli, benzenu i etylobenzenu oraz pewne ilości siarczanu dimetylu, tioli, etylobenzenu, ksylenu, toluenu, a również nieco więcej acetonu, octanu metylu, butan-2-onu. Są to gazy, których emisja ma charakter dyfuzyjny. Na warunki pracy na składowisku źle oddziałują warunki mikroklimatyczne szczególnie silny wiatr i zmienna temperatura. Powodują one wtórną emisję (dotyczy odpadów już zdeponowanych) zachodzącą głównie w okresie letnim, w dniach bezdeszczowych, gdy powierzchnia składowiska jest sucha.
Pylenie występuje też podczas rozładunku transportowanych odpadów i wskutek mechanicznego oddziaływania (przemieszczanie odpadów, niwelowanie spychaczem, praca kompaktora). Zazwyczaj wtórna emisja pyłu ze składowiska odpadów komunalnych ma niewielki wpływ na środowisko pracy ze względu na wilgotność tych odpadów. Najistotniejszym źródłem zapylenia są przejazdy pojazdów transportowych nieutwardzonymi drogami w obrębie składowiska i ich rozładunek.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Innymi czynnikami fizycznymi, z którymi mają do czynienia pracownicy zatrudnieni na składowisku są hałas i drgania. Poruszające się elementy maszyn, ruchome elementy urządzeń, przemieszczające się materiały, masy, ostre krawędzie czy wystające elementy są fizycznymi czynnikami niebezpiecznymi.
Przykłady mikroorganizmów występujących na składowiskach:
- Gram-dodatnie ziarniaki - Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) występują u ludzi i zwierząt, w ściekach, w pyle, powietrzu, wodzie, żywności, grupa zagrożenia 2 (UE, USA), przenoszony drogą powietrzno-pyłową, powietrzno-kropelkową, bezpośrednio (m.in.
- Gram-dodatnie ziarniaki - Staphylococcus pyogenes (paciorkowiec ropotwórczy) występuję u ludzi, grupa zagrożenia 2 (UE, USA), przenoszony drogą powietrzno-kropelkową, bezpośrednio (m.in.
- Gram-dodatnie ziarniaki - Staphylococcus spp.
- beztlenowe laseczki przetrwalnikujące - Clostridium spp.
- Gram-dodatnie ziarniaki - Enterococcus spp.
- termofilne promieniowce - Saccharomonospora rectivirgula - występuje w zagrzanych paszach, pyle, kompoście, przenoszona drogą powietrzno-pyłową; oddziaływując na człowieka może powodować alergie, jest głównym czynnikiem przyczynowym tzw.
Infekcje to przede wszystkim choroby zakaźne. Choroby przewlekłe to np.: zapalenie chroniczne oskrzeli lub tzw. zespół objawów toksycznych wywołany pyłem organicznym lub inne wyżej wymienione. Szczególnie dokuczliwe są alergiczne choroby układu oddechowego tj. astma czy alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Typowym schorzeniem są podrażnienia błon śluzowych oczu i nosa.
Pracownicy winny być przeszkoleni w zakresie bezpiecznego postępowania przy pracy z odpadami czy kompostem m.in. w celu wyrobienia u nich odpowiednich zachowań higienicznych; na składowisku winien być całodobowy nadzór.
Każde składowisko odpadów pracuje na podstawie albo decyzji o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego, albo szeregu pozwoleń określonych w art. 181 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, na wytwarzanie odpadów oraz na emitowanie do środowiska hałasu i pól elektromagnetycznych). Ponadto każdy tego typu obiekt winien posiadać instrukcję eksploatacji składowiska odpadów, aktualizowaną zawsze po zmianach ww. decyzji, tak aby treści tych dokumentów były zgodne.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Z punktu widzenia prowadzenia standardowego monitoringu środowiska w rejonie składowisk najbardziej istotne jest Rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 września 2002 r. w spr...
tags: #wilgotnosc #odpadow #na #skaldowisku #informacje
