Uzdatnianie Wody Jodyną: Dawkowanie i Zastosowanie
- Szczegóły
Skażona woda stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia i jakości życia. Skażenie może obejmować różnorakie zanieczyszczenia, które mogą prowadzić do poważnych schorzeń. Usuwanie skażeń z wody może poprawić jej ogólną jakość i zapobiec problemom zdrowotnym oraz uszkodzeniom urządzeń gospodarstwa domowego.
Metody Odkazania Wody
Istnieje kilka sposobów na odkażenie wody. Wybór odpowiedniej metody dezynfekcji zależy od rodzaju zanieczyszczeń w wodzie oraz od dostępności narzędzi do dezynfekcji. Warto pamiętać, że niektóre metody mogą wpłynąć na smak i zapach wody, dlatego należy stosować się do zaleceń dotyczących ich użycia.
- Chemiczne środki do dezynfekcji: Dostępne są różne chemiczne środki do dezynfekcji wody, takie jak chlor, chloramina, jodyna i nadtlenek wodoru. Dawkowanie i czas potrzebny na dezynfekcję zależy od rodzaju środka dezynfekcyjnego i zanieczyszczeń w wodzie.
- Promieniowanie UV: Promieniowanie ultrafioletowe (UV) jest skuteczną metodą dezynfekcji wody, ponieważ zabija bakterie i wirusy. Woda jest przepuszczana przez specjalną lampę UV, która niszczy mikroorganizmy.
- Destylacja: Destylacja polega na odparowywaniu wody i kondensowaniu wody destylowanej. Proces ten usuwa z wody wszelkie zanieczyszczenia, w tym bakterie i wirusy.
- Filtracja: Filtry wodne, takie jak filtry węglowe, mogą również pomóc w odkazaniu wody, usuwając zanieczyszczenia i bakterie.
Oczyszczanie Wody Jodyną
Oczyszczanie wody jodyną jest znanym i starym sposobem na uzdatnianie. Parę kropli tego specyfiku na litr wody wystarczy, by zabić drobnoustroje pływające w płynie przeznaczonym do picia. Jodyna usuwa bakterie i wirusy, przegrywa dopiero w walce z pierwotniakami. Użytkownicy tej metody jednak zapewniają o jej 100% skuteczności i łatwości zastosowania.
Jodyna - Co To W Ogóle Jest?
Roztwór jodu i jodku potasowego na bazie spirytusu to właśnie jodyna. Można ją także rozpoznać po ciemnobrunatnej barwie. Jodyna jest bardzo często stosowana do odkażania ran otwartych, zadrapań czy skaleczeń ponieważ posiada właściwości antyseptyczne. Ostatnio jej popularne zastosowanie to także uzdatnianie wody.
Trzeba jednak wiedzieć, że jodyna ma właściwości trujące, dlatego nieumiejętne się nią posługiwanie może zakończyć się poważnym zatruciem organizmu lub nawet śmiercią.
Przeczytaj także: Technologie oczyszczania wody: Przegląd
Dawkowanie Jodyny w Celu Uzdatniania Wody
Mówi się, że 3 krople specyfiku na ok. litr wody wystarczy by skutecznie ją oczyścić z bakterii i drobnoustrojów. Aby zabić niezbyt przyjemny posmak oraz polepszyć doznania wynikające z picia tak uzdatnionej wody dodaje się do niej sok z cytryny lub po prostu kilka kropel witaminy C. Należy pamiętać o odpowiedniej kadencji po dodaniu jodyny do wody - 30 minut przed spożyciem to absolutne minimum. Jednak gdy woda jest bardzo zanieczyszczona należy odczekać nawet do 2h.
Kiedy Stosować Tę Metodę Oczyszczania Wody?
Oczyszczanie jodyną jest częstym sposobem uzdatniania wody podczas wypraw turystycznych np. w Indiach, gdzie trudno jest dostać czystą wodę. Może być używana zamiennie z bardzo popularnymi tabletkami oczyszczającymi (chlorowymi). Nie można jednak przesadzać z jej dawkowaniem, ponieważ wpływa ona na pracę hormonów tarczycy i może spowodować ich zaburzenia.
Gdzie Można Kupić Jodynę?
Jodyna sprzedawana jest w aptekach w niewielkich buteleczkach, jej koszt to ok. Jodyna ma wpływ na nasze narządy wewnętrzne. Pojedyncze, kilkurazowe, okazjonalne stosowanie nie stanowi zagrożenie, ale dlugotrwałe np. miesięczna wyprawa, zaczyna stanowić obciążenie dla wątroby czy też nie jest obojętne dla tarczycy. Na początku może być nawet korzystne - bo przecież zaleca się nawet dzieciom wyjazdy "nad morze albo w bory sosnowe".
Płyn Lugola
Płyn Lugola to wodny roztwór jodu w jodku potasu. Płyn Lugola to preparat stworzony na bazie wody, jodku potasu i jodu krystalicznego, był stosowany między innymi po katastrofie elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Płyn Lugola, ponieważ jest roztworem jodu i jodku potasu, ma właściwości odkażające. Dlatego podobnie jak jodyna może być stosowany na drobne skaleczenia i otarcia. Nie jest zalecany na oparzenia. Płyn Lugola może byś stosowany do płukania gardła, gdy występuje jego przewlekle zapalenie. Może złagodzić ból gardła. Płyn Lugola to nie to samo co jodyna, która stanowi alkoholowy roztwór jodu i jodku potasu.
Zastosowanie płynu Lugola obecnie polega na tym, że jest on używany jako produkt do uzdatniania wody, do wykrywania skrobi oraz do celów edukacyjnych. Jeżeli stosujemy płyn Lugola na co on działa? Dostarcza on do organizmu jod, który w normalnych warunkach przyjmujemy wraz pokarmem. Jod znajduje się w rybach morskich, nabiale, jajach, jest także dodawany do soli kuchennej.
Przeczytaj także: Grupa Azoty Puławy - oczyszczanie wody
Kiedy Stosować Płyn Lugola?
Płyn Lugola podawany doustnie powoduje przejściowe zjawisko zaprzestania wychwytu jodu przez tarczycę. Stosuje się go w sytuacji gdy występuje ryzyko, że tarczyca będzie wychwytywać jod radioaktywny znajdujący się w powietrzu. Podawanie płynu Lugola ma przed tym chronić, ale ma to uzasadnienie tylko w przypadku konkretnego zagrożenia, na przykład, gdy zdarzy się awaria elektrowni jądrowej i wyciek promieniotwórczych substancji.
Zagrożenia Związane z Nadmiernym Spożyciem Jodu
Nadmierna ekspozycja na jod może prowadzić zarówno do nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy. Gruczoł ten ma wpływ na pracę innych narządów, niedoczynność tarczycy może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu serca, polegające na zbyt wolnej pracy (bradykardia). Przy nadczynności tarczycy może wystąpić migotanie przedsionków, co prowadzi do zaburzenia przepływu krwi w przedsionkach serca i może skutkować udarem niedokrwiennym mózgu. Przyjęcie zbyt dużej ilości jodu w postaci płynu Lugola może być szczególnie szkodliwe dla osób z guzkami tarczycy, u których występuje tzw. wole guzowate.
Przeciwwskazanie do stosowania płynu Lugola dotyczy także osób, które mają predyspozycje do autoimmunologicznej choroby tarczycy oraz osób, które przebyły taką chorobę. Chodzi o pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa, u których występowała nadczynność tarczycy, ale którzy są zdrowi. W przypadku osób z chorobą Hashimoto, u których poziom hormonów jest jeszcze prawidłowy, pod wpływem podawanego jodu szybciej może się rozwinąć niedoczynność tarczycy, a jeżeli już jest - może się pogłębić.
Jodek Potasu
Jodek potasu to związek, który jest podawany w przypadku zagrożenia katastrofą nuklearną, ponieważ jego działanie zapobiega szkodliwym skutkom przyjmowania jodu radioaktywnego. Jodek potasu stanowi nieorganiczny związek chemiczny, który występuje w postaci bezbarwnych, bezwonnych oraz łatwo rozpuszczalnych w wodzie kryształów. Jest on składnikiem jodyny, płynu Lugola oraz tabletek jodu na promieniowanie. Dodawany jest także do soli kuchennej, co ma na celu podwyższenie w niej zawartości jodu.
Wykorzystanie jodku potasu dotyczy przede wszystkim zagrożenia skażeniem promieniotwórczym. Jak już wspomniano jodek potasu jest składnikiem płynu Lugola, który był podawany jako jod na promieniowanie dla dzieci po wybuchu elektrowni atomowej w Czarnobylu.
Przeczytaj także: Przewodnik po uzdatnianiu wody szkłem
W przypadku osób narażonych na ekspozycję dużych dawek promieniowania jonizującego zaleca się zażywanie tabletek z jodkiem potasu, które są pozwalają dostarczyć organizmowi stabilnego jodu. Ogranicza to ryzyko rozwoju nowotworów tarczycy oraz zapalenia tego gruczołu. O tym jak przyjmować tabletki jodku potasu decyduje lekarz. Jodek potasu należy przyjmować według zaleceń lekarza specjalisty, jednak warto mieć świadomość, że istnieją również wyraźne przeciwwskazania, by tego nie robić.
Podsumowując należy stwierdzić, że jod na promieniowanie może być przyjmowany wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach, a dawka powinna być skonsultowana z lekarzem specjalistą.
Ogólne Zasady Uzdatniania Wody w Terenie
W terenie musimy sami zadbać o jakość wody, dlatego do podstawowych umiejętności zalicza się pozyskiwania zdatnej do picia wody. Należy szukać najczystszej wody, jaka jest dostępna i każdą wodę trzeba uważać za podejrzaną. W poszukiwaniu najczystszej dostępnej wody warto rozważyć zbieranie deszczówki. Dobrym wariantem jest czerpanie wody z potoków i strumieni górskich (wodę tę i tak trzeba będzie później uzdatnić). Jeśli nie możemy skorzystać ze strumienia, to czas rozejrzeć się za zbiornikami wodnymi.
Pamiętajmy, że o tym, czy woda nadaje się do picia, nie świadczy jej przejrzystość - wiele zanieczyszczeń jest zbyt małych, by dostrzegło je ludzkie oko. O zdatności wody nie świadczy też jej smak, bo neutralnie smakująca woda może zawierać szkodliwe mikroorganizmy, a woda o intensywnym smaku może być zdatna do picia, czego przykładem są niektóre znane wody mineralne.
Metody Uzdatniania Wody w Terenie
Do dyspozycji mamy kilka metod, takich jak gotowanie, filtracja i uzdatnianie chemiczne. Bardzo często skuteczne uzdatnienie wody będzie wymagało połączenia przynajmniej dwóch z omówionych poniżej metod.
- Gotowanie: Gotowanie to skuteczny sposób pozbycia się pierwotniaków, bakterii i wirusów.
- Filtracja: Filtracja wstępna służy do usunięcia z mętnej wody zanieczyszczeń mechanicznych. Można w tym celu posłużyć się filtrem workowym np. typu Millbank czy po prostu kawałkiem materiału. Mikrofiltracja nie rozwiązuje jednak problemu wirusów, które są po prostu zbyt małe. Filtry, które mają element filtrujący zawierający węgiel aktywny, mogą usuwać część zanieczyszczeń chemicznych, takich jak pestycydy, oraz neutralizują nieprzyjemny zapach i smak wody.
- Uzdatnianie chemiczne: Wśród substancji stosowanych do uzdatniania wody najczęściej chyba stosowanymi są chlor oraz jodyna. Tabletki do uzdatniania na bazie chloru skutecznie zabijają obecne w wodzie bakterie i wirusy. Jodyna, podobnie jak chlor, skutecznie zabija bakterie i wirusy, ale nie daje rady z pierwotniakami Cryptosporidium.
Do ogromnych zalet jodyny należy jej dostępność i cena. Buteleczkę, która wystarczy pewnie na kilkadziesiąt jak nie kilkaset litrów, można kupić za parę złotych w każdej aptece. Dlatego mam jodynę w plecaku, aucie i torbie do lasu i kiedy okazuje się, że muszę uzdatnić wodę, to właśnie jodynę mam pod ręką.
Jak Stosować Jodynę?
Dodać 5 kropli roztworu 2% na litr wody (10 kropli, jeśli woda jest mętna, choć jeszcze lepiej wodę wcześniej wstępnie przefiltrować). Czekać co najmniej 30 minut.
Jodek Potasu - Cenna Profilaktyka Czy Niebezpieczna Praktyka?
Jodek potasu wywołuje niejednokrotnie negatywne skojarzenia, choć tak naprawdę spożywany jest codziennie - dodawany jest bowiem do soli kuchennej, by zapewnić odpowiednią ilość jodu w diecie. Stosowanie jodku potasu jest uzasadnione tylko w okolicznościach, gdy w istocie wystąpi skażenie radiacyjne. W każdym innym przypadku taka suplementacja przynieść może szereg poważnych konsekwencji.
Właściwości i Zastosowanie Jodku Potasu
Jodek potasu wykazuje właściwości: odkażające (bakteriobójcze i grzybobójcze), przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, wspomagające wykrztuszanie, blokujące wchłanianie radioaktywnego jodu przez tarczycę. Jodek potasu doceniany jest w farmacji przede wszystkim za korzystny wpływ na funkcjonowanie tarczycy. Przez to dodawany jest do leków stosowanych przez chorujących na niedoczynność tego organu.
Jodek Potasu - Czy Jest Szkodliwy?
Odpowiedź na pytanie, czy jodek potasu jest szkodliwy, nie jest oczywista. Wszystko to zależy od sposobu jego stosowania. Zwiększone ryzyko ataku nuklearnego, związane z toczącą się w Ukrainie wojną, sprawia, że coraz więcej osób chce stosować płyn Lugola lub tabletki z jodkiem potasu profilaktycznie. To bardzo niebezpieczne zjawisko. Stosowanie jodku potasu jest uzasadnione tylko w okolicznościach, gdy w istocie wystąpi skażenie radiacyjne. W każdym innym przypadku taka suplementacja przynieść może szereg poważnych konsekwencji.
Stosowanie jodku potasu blokuje wchłanianie radioaktywnego jodu przez tarczycę. Organ wysyca się wówczas bezpiecznym jodem i przestaje wchłaniać jod promieniotwórczy. Zmniejsza to ryzyko skażenia. Jednakże przyjmowany wówczas, gdy radioaktywne substancje nie są obecne w powietrzu, wodzie, czy żywności, może doprowadzić do: niedoczynności tarczycy, podrażnienia dróg pokarmowych, reakcji alergicznych.
Za monitorowanie sytuacji radiacyjnej w Polsce odpowiedzialna jest Państwowa Agencja Atomistyki. To ona również na bieżąco wydaje zalecenia dotyczące dystrybucji jodku potasu w razie wystąpienia ryzyka skażenia radiacyjnego. Jest to działanie prewencyjne, które ma na celu zabezpieczenia zdrowia obywateli. Nie ma więc potrzeby stosowania suplementów profilaktycznie. Stosowanie jodku potasu poza kontrolą lekarską jest szczególnie niebezpieczne u dzieci poniżej trzech lat, chorujących na nadczynność tarczycy i gruźlicę. Ponadto składnik nie powinien być stosowany przy opryszczkowym zapaleniu skóry. Na tym lista przeciwwskazań zdrowotnych do stosowania tej formy suplementacji się nie kończy. Właśnie dlatego tak ważna jest wcześniejsza konsultacja ze specjalistą.
tags: #uzdatnianie #wody #jodyna #dawkowanie
