Woda Mineralna Klaudia z Rymanowa-Zdroju: Skład, Właściwości i Działanie Lecznicze

Szczegóły: Opublikowano: 17. March 2026

Woda mineralna Klaudia, butelkowana w Rymanowie-Zdroju, to jeden z cennych darów tego podkarpackiego uzdrowiska. Rymanów-Zdrój to kurort o rzadko spotykanym w naszym kraju klimacie, który wykazuje zarówno cechy klimatu górskiego, jak i morskiego.

Rymanów-Zdrój: Uzdrowisko z Tradycjami

Uzdrowisko powstało w 1876 r., gdy odkryto na jego terenie źródła naturalnych wód leczniczych. Ponad sto dwadzieścia lat minęło od odkrycia rymanowskich zdrojów mineralnych i powstania uzdrowiska. Rymanów-Zdrój jest uzdrowiskiem podgórskim, w którym panuje umiarkowanie bodźcowy klimat. Położenie w Beskidzie Niskim sprawia, że klimat Rymanowa-Zdroju ma wyraźne cechy klimatu górskiego, z dużym wpływem wilgotnego powietrza i zawartością leczniczych olejków eterycznych i jodu.

Występowanie znanych od wieków wód leczniczych w Iwoniczu Zdroju skłoniło właścicieli okolicznych dóbr Annę i Stanisława Potockich do szukania podobnych źródeł w okolicznych górach i dolinie rzeki Tabor. W czasie jednej z wycieczek przeprowadzono lasami z Iwonicza na wschód, w dolinie Taboru trafiono na źródło, którego analiza wykazała zawartość jodu i żelaza.

W wyniku zainteresowania wodami Potoccy wybudowali pierwsze prowizoryczne kabiny kąpielowe. Lata następne przyniosły rozwój uzdrowiska. Wybudowano w nim pierwsze pensjonaty. Przeprowadzono nową odbudowę ujęć wodnych, według wskazań prof. dr Bolesława Lutostańskiego, doświadczonego balneologa. Rozdzielano też spływające do jednej studni źródła mineralne na trzy oddzielne zdroje. Wówczas to nadano im imiona „Tytus”, „Celestyna” i „Klaudia”. Tradycyjne nazewnictwo źródeł utrzymało się do chwili obecnej.

Składniki Mineralne Wody Klaudia

Woda mineralna Klaudia charakteryzuje się bogatym składem mineralnym, który ma korzystny wpływ na organizm. Ogólna zawartość rozpuszczonych składników mineralnych wynosi 3650,00 mg/l. Woda została uznana za naturalny surowiec leczniczy, co potwierdza stosowne świadectwo kwalifikacyjne.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Składniki mineralne:

Sód: 846 mg/l
Magnez: 23,60 mg/l
Wapń: 170 mg/l
Potas: 52,40 mg/l
Lit: 1,70 mg/l
Żelazo: 0,42 mg/l
Jod: 0,68 mg/l

Właściwości i Działanie Lecznicze Wody Klaudia

Naturalna woda lecznicza Dziedzilla, jako surowiec o udokumentowanym działaniu, stanowi cenne uzupełnienie codziennej kuracji zdrowotnej. Dzięki odpowiedniemu zmineralizowaniu wspomaga utrzymanie równowagi elektrolitowej organizmu oraz wspiera funkcjonowanie żołądka, trzustki, dwunastnicy i dróg moczowych. Posiada właściwości przeciwzapalne i antybakteryjne, co korzystnie wpływa na stan błon śluzowych przewodu pokarmowego i układu moczowego.

Regularne spożywanie zgodnie z zaleceniami może przynosić korzyści w takich dolegliwościach jak: nieżyty żołądka, zaburzenia wydzielania żółci, stany zapalne pęcherzyka żółciowego, niedoczynność tarczycy (wspomagająco), cukrzyca, kamica nerkowa oraz infekcje dróg moczowych.

Zalecane Dawkowanie i Sposób Użycia

Zalecana forma stosowania to kuracja pitna w trzech dawkach dziennych: 400 ml rano na około 30 minut przed posiłkiem, a następnie 300 ml w południe i 300 ml wieczorem - również przed posiłkami. Nie należy przekraczać dziennej dawki 1000 ml.

Uzdrowisko Rymanów: Leczenie i Rekreacja

Uzdrowisko Rymanów oferuje leczenie uzdrowiskowe dzieci i dorosłych, w tym pobyty na NFZ i z dofinansowaniem ze środków PFRON. Specjalizuje się w leczeniu takich schorzeń jak: choroby ortopedyczno - urazowe, choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, choroby reumatologiczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie, choroby nerek i dróg moczowych.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Uzdrowisko Rymanów to również miejsce, gdzie znaleźć można liczne obiekty rekreacyjne i uzdrowiskowe. Pacjenci mogą korzystać także z Przychodni Uzdrowiskowej, która ma swoją siedzibę w budynku Opatrzność.

Ponadto, na terenie uzdrowiska działa od 40 już lat Sanatorium Stomil świadczący usługi w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego, rehabilitacji, odnowy biologicznej, wypoczynku i Spa wykorzystując walory środowiska naturalnego.

Historia Butelkowania Wody w Rymanowie-Zdroju

Historia butelkowania wód mineralnych z Rymanowa Zdroju sięga roku 1881, kiedy założyciele Uzdrowiska Hr. Stanisław i Anna Potoccy wyprodukowali 700 flaszek wody w prowizorycznym drewnianym budynku. Po II wojnie światowej wznowiono butelkowanie wód mineralnych w roku 1948. Początkowo butelkowano wody Tytus, Klaudia i Celestyna w szklanych butelkach 0,75 l, i w roku 1949 produkcja wynosiła 38 tyś. sztuk. Na początku lat 90-tych produkowano prawie 10 mln litrów wody mineralnej Celestynka w opakowaniach szklanych 0,33 l.

W lutym 2007 roku rozpoczęto produkcję wody źródlanej Rymanów Zdrój. Nazwa wody „Rymanów Zdrój” została wybrana w celu promowania Uzdrowiska Rymanów natomiast w kwietniu 2022 roku została wyprodukowana „PODKARPACKA” - Naturalna Woda Mineralna.

Odkrycie Źródeł Leczniczych

W lecie 1876 roku po Galicji lotem błyskawicy rozbiegła się wieść o odkryciu w Rymanowie niedaleko Sanoka źródeł leczniczych wód. Mimo, że na oficjalne otwarcie uzdrowiska trzeba było poczekać jeszcze pięć lat wkrótce licznie zaczęli tu zjeżdżać kuracjusze z najodleglejszych stron. Szybko Rymanów Zdrój stał się jednym z najpopularniejszych sanatoriów.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Odkrycie leczniczych źródeł w Rymanowie wiąże się - jak to często bywa - z przypadkiem. Według wersji powtarzanej później przez autorów publikacji o uzdrowisku, 16 sierpnia 1876 roku właściciel Rymanowa i okolicznych dóbr hrabia Stanisław Wojciech Potocki kontrolując wieczorem swoje lasy nad rzeką Taborem zwrócił uwagę na miejsca w których pędzone do pojenia konie i bydło najchętniej piją wodę. Miał spróbować jej osobiście i stwierdzić, że ma ona gorzkawo-słony smak, podobny do nieodległych solanek iwonickich. Według innej wersji, źródło odkrył mały syn hrabiego Józio, który zauważył, że w pewnym miejscu kamienie mają dziwny czerwony kolor od żelazistego nalotu. Zapewne przypadkowi pomógł też upór hrabiny Anny, która była przekonana o istnieniu w pobliżu leczniczych źródeł i szukała ich z determinacją od chwili, gdy w 1872 roku Potoccy na kredyt kupili rymanowski majątek.

Pierwsi Kuracjusze

Pierwszej analizy odkrytych źródeł podjął się Tytus Sławik, z zawodu poczmistrz, z wykształcenia i zamiłowania chemik. Wyniki jego badań były obiecujące. Okazało się, że rymanowska woda jest szczawą chlorkowo-sodowo-jodkową, bromkową i borową z zawartością hydrowęglanów i żelaza. Jej właściwości potwierdziły kolejne badania we Lwowie i Wiedniu (prowadzone w 1877 roku przez dr. Wesselskyego).

Droga do oficjalnego uznania walorów wód i ich eksploatacji była jednak jeszcze długa. Jeszcze jesienią 1876 roku Potoccy podpisali umowę zamianę gruntów z miejscowymi chłopami do których należało pastwisko ze źródłami. Wiadomości o odkryciu szybko się rozchodziły i już kilka miesięcy później do Rymanowa zaczęli ściągać pierwsi pacjenci. W 1877 roku miałoby ich już około 300. O powstającym zdrojowisku zaczęła pisać galicyjska prasa, zaś sama Anna Potocka otrzymała honorowe obywatelstwo Towarzystwa Tatrzańskiego „w uznaniu dotychczasowych zasług około podniesienia dobrobytu ubogiej ludności górskiej”.

Oficjalne potwierdzenie właściwości rymanowskich wód nastąpiło 25 czerwca 1878. Z tego dnia pochodzi dokument „Biura Sekcyi Sanockiej” Towarzystwa Lekarzy Galicyjskich”. Zaświadczenie podpisane przez dr, Józefa Wieńkowskiego, dr. Władysława Skalskiego i dr. Mariana Krzykowskiego brzmi:

- Sanocka sekcya Towarzystwa lekarzy galicyjskich na posiedzeniu dnia 15-go czerwca 1878 r. postanowiła wystawić świadectwo JW. St. W. hr. Potockiemu, że uznaje nowo odkryte źródła wody mineralnej w Rymanowie jako szczawę żelazistą słono-alkaliczną, zawierającą brom, jod i lit, a to na podstawie rozbioru chemicznego dokonanego przez dr. Wesselskyego w Wiedniu, a dalej uznano tę wodę jako godną zajęć znamienite miejsce w rzędzie naszych zdrojów mineralnych i jako pomocniczą przy leczeniu zołzów, chorób skórnych i.t.d.

„Tytus”, „Celestyna” i „Klaudya”

W międzyczasie okazało się, że woda wytryskująca z różnych rymanowskich szczelin ma nieco odmienny skład chemiczny. Delegat komisji balneologicznej dr Bolesław Lutostański zalecił więc rozdzielenie pierwotnego źródła na trzy zdroje. Dwanaście wypływów podzielono na trzy grupy, każdą z nich ujęto w kamienną cembrynę. W ten sposób powstały trzy oddzielne źródlane studzienki nazwane imiona „Tytus” i „Celestyna” (od imion rodziców Anny) oraz „Klaudya” (od imienia ojca Stanisława Potockiego).

W latach 1880-81 dokładne badania w Rymanowie przeprowadził wybitny znawca zdrojów mineralnych dr Bronisław Radziszewski, który rezultaty swej pracy ogłosił w broszurze „Rymanów, rozbiór chemiczny wód lekarskich w Rymanowie”. W ten zgromadzona została niezbędna dokumentacja, dzisiaj określilibyśmy - sanitarno-medyczna - i otwarta została droga do formalnego uruchomienia uzdrowiska. Podstawę prawną ku temu dało 14 maja 1881 przyznanie Potockiemu koncesji cesarsko-królewskiego Namiestnictwa we Lwowie o numerze do L.22,605.

Od tego momentu nastąpił rozwój Rymanowa Zdroju. Zalesiono pustą dotychczas, kamienną dolinę, zbudowano niezbędne drogi, mosty, ścieżki spacerowe dla kuracjuszy. Powstawały łazienki i domy mieszkalne. Już w 1882 roku istniało tu 8 domów, 11 kabin łazienkowych z 14 wannami, do odbiorców wysłano 1000 butelek wody mineralnej. Tak duża inwestycja nie byłaby możliwa tylko z funduszy Potockich, którzy borykali się z poważnymi problemami finansowymi, zaś sam Rymanów nie raz zagrożony był przejściem w obce ręce.

Pod okiem hrabiny Anny

Tu jednak biznesowym sprytem wykazała się hrabianka Anna, na której barki po śmierci męża 21 stycznia 1894 roku spadło utrzymanie uzdrowiska. Zgon 47-letniego zaledwie hrabiego nastąpił dzień po otwarciu przebiegającej przez Rymanów linii kolejowej, niezwykle istotnej dla rozwoju uzdrowiska i uruchomieniu tutaj (dzięki zabiegom Potockich) stacji kolejowej. Ponieważ uzdrowisko zyskiwało coraz większą popularnością hrabina postanowiła zezwalać inwestorom na budowanie tu domów. Chętni dostawali parcelę i materiały budowlane, następnie przez trzydzieści lat mogli czerpać dochody z wynajmu domu, który po tym czasie miał przejść na własność uzdrowiska. Biorąc pod uwagę zwiększającą się liczbę przyjezdnych był to niezły interes, dzięki któremu też kolejne budynki w Rymanowie zaczęły rosnąć jak grzyby po deszczu. Hrabina osobiście doglądała, by nowe obiekty wpisywały się w krajobraz i zaplanowany układ przestrzenny uzdrowiska. Za pożyczone pieniądze zbudowała słynny Dworzec Gościnny, później nazwany Domem Zdrojowym, będący perełką budownictwa kurortowego.

- Trzy kilometry od nowo budować się mającej stacyi kolei transwersalnej Wróblik-Rymanów, 7 kilometrów od Iwonicza leży przy bitej drodze miasto Rymanów a 3 kilometry od miasta przy nowo budującej się drodze do Węgier zachodzą się zdroje Rymanowskie, własność JW. Hr. Stanisława i Anny z hr. Działyńskich hr. Potockich. Okolica prześliczna, górska rzeka Tabu zwana z wpadającym do niej Czarnym potokiem, przy wysokich, a lekko pochyłych górach karpackich, najeżonych lasem szpilkowym, wraz z pięknymi dolinami wzdłuż Czarnego potoku przedstawiają malownicze obrazy - tak zachwalano rymanowskie zdroje, jeszcze przed uruchomieniem linii kolejowej, w broszurze „Rymanów. Zakład Zdrojowo-Kąpielowy” wydanej w Krakowie w 1882 roku. autorstwa Józefa Dukleta.

Pierwsze wyróżnienie

Wspomniana publikacja, wydana w początkach funkcjonowania uzdrowiska, oprócz szczegółowego opisu walorów tutejszej przyrody i wód, wskazań i przeciwskazań medycznych ukazuje jak wyglądały wówczas warunki pobytu. Mimo, że obiekty istniały od niedawna już musiały się cieszyć dużym prestiżem, skoro w 1881 roku, a więc ledwie pięć lat od odkrycia ich walorów i w pierwszym roku oficjalnego funkcjonowania doczekały się srebrnego medalu na prestiżowej, III wystawie lekarsko-przyrodniczej w Krakowie. Taką ofertę zawiera reklamowa broszura z 1882 roku (pisownia oryginalna):

- Posiada już kilka domów mieszkalnych o 83ch pokojach, świetlnych, wysokich, higijenicznie zbudowanych, dobrze i wygodnie urządzonych. Oprócz tego 2 baraki dla biednych. Cena mieszkań dziennie od 30 kr. do 1 fl. 50 kr. Dom łazienkowy o 26 pokoikach na 3 klasy podzielonych. Kąpiel w łazienkach kosztuje: klasy Iszej 70 kr., klasy IIej 50 kr., klasy IIIej 40 kr. Woda do wanien dochodzi rurami szczelnie zamkniętemi, parą ogrzewana (sposób używany w lepszych zakładach), kąpiele rzeczne i natryskowe także są urządzone. Żętyce i mleko od krowy dostarcza Zarząd na żądanie. Kuchnia bardzo dobra, zdrowa i tania niżej cen restauracyjnych Lwowa lub Krakowa. Taksa od jednej 1 Złr, familija płaci 2 Złr. bez względu na ilość osób.

Ceny w broszurze, podane są w obowiązującej do końca XIX wieku austro-węgierskiej walucie: florenach (złotych reńskich) i krajcarach (grajcarach). Dla porównania przypomnijmy, że w drugiej połowie XIX wieku zarobek dzienny wiejskiego rzemieślnika wahał się od 50 grajcarów do 1 złotego reńskiego (florena, guldena), parobka od 15 do 25 grajcarów (plus wikt), kwarta okowity kosztowała 24 grajcary.

W uzdrowiskowych punktach sprzedaży 40 butelek litrowych leczniczej wody kosztowało 11 złr, kilogram soli 1,30 złr. Kierownictwo zdrojów chwaliło się w 1882 roku następującą liczbą gości:

- nie licząc osób do towarzystwa, sług i członków Zarządu 316, z tych było dla cierpień zołzowych 233, przewodu pokarmowego 18, ócz 12. Nerek i pęcherza moczowego 3, części rodnych u kobiet 31, dla gośćca i dny 7, dla krzywicy 6, dla cierpień układu nerwowego 4, dla kiły trzeciorzędnej 2. Z tych opuściło zakład z zupełnym wyzdrowieniem 154, z znacznem polepszeniem 159, bez skutku 3.

Bezpośrednim pociągiem do Rymanowa

Uzdrowisko od samego początku istnienia chwaliło się świetną - na owe czasy -infrastrukturą. W 1886 roku zbudowano „gościniec gminny I klasy” z Rymanowa do Deszna i drogę do Jaślisk. Do dyspozycji pensjonariuszy była mogąca pomieścić 900 wiernych kaplica, poczta z telegrafem, czytelnia, biblioteka, sklepy, restauracje, własna sieć telefoniczna. Można było skorzystać z ofert wycieczek pieszych, konnych i automobilowych, fotografa, sali z fortepianem. Czas gościom umilały gry, koncerty, przedstawienia teatralne, zabawy z tańcami, bilard i strzelnica.

O tym jak duże znaczenie miało w początkach XX wieku rymanowskie uzdrowisko świadczy chociażby fakt, że zatrzymywały się tu pociągi bezpośrednie z Krakowa i Lwowa, a nawet z Budapesztu, bardzo dogodne było też podróżowanie (via Kraków koleją warszawsko-wiedeńską) z Warszawy wówczas wchodzącej w skład Cesarstwa Rosyjskiego.

W 1893 roku omal nie doszło do zagłady rozwijającego się uzdrowiska. 11 sierpnia po południu wystąpiły z brzegów wezbrane wody rzeki Taby. Żywioł zerwał wszystkie mosty, przedarł się przez wały ochronne, woda wdarła się do uzdrowiska przesuwając pawilon zdrojowy i unosząc z łazienek drewniane wanny. Kataklizmu omal życiem nie przypłaciła hrabina Anna, która usiłowała własnoręcznie ratować zdrojowisko. Na szczęście ocalały ujęcia wody, wyremontowane pomieszczenia znów mogły służyć kuracjuszom.

U szczytu popularności

Rosnącą popularność rymanowskich zdrojów obrazują statystyki. W 1881 roku z uzdrowiska skorzystało 161 osób, w roku 1882 już 454, by siedem lat później sięgnąć 1133, a w 1905 roku 2514. Tendencja z każdym rokiem była rosnąca, poza niewielkim spadkiem w latach 1893 i 1894, gdy w Galicji szalała epidemia cholery, co i tak nie odstraszyło zanadto kuracjuszy.

W latach 90. XIX wieku, już po rządami Jana Potockiego, syna Anny dokonano kolejnych inwestycji. W miejsce spalonej, drewnianej solarni postawiono murowaną, za Dworcem Gościnnym założono park, sprowadzono specjalistyczne urządzenia do butelkowania i korkowania wody mineralnej. W 1896 roku ukończono realizowaną we współpracy z władzami powiatu budowę wielkiego mostu wiszącego nad Tabą o długości 34 metrów, w tym roku oddano też do użytku budynki kolonijne mogące pomieścić 150 dzieci. Przez jakiś czas wychodził w sezonie tygodnik „Rymanów-Zdrój” z tekstami kuracjuszy, w 1900 roku obradujący w Krakowie Zjazd Lekarski przyznał uzdrowisku złoty medal.

Rymanów Zdrój stał się modnym miejscem kuracji i wypoczynku. W różnych okresach bywały takie postacie jak arcyksiążę Albrecht (stryj cesarza Franciszka Józefa), Stanisław Wyspiański, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Kornel Makuszyński czy Ludomir Różycki. W Dworcu Gościnnym czas kuracjuszom uprzyjemniały takie gwiazdy jak chociażby Hanka Ordonówna, Adolf Dymsza czy Mieczysław Fogg.

Niemal od początku swego istnienia zdrojowisko stało się także miejscem wypoczynku dla dzieci z całej Polski przyjeżdżających tu dzięki wsparciu organizacji dobroczynnych, prywatnych darczyńców czy zaangażowanych pedagogów. Trzy domy, mogące jednorazowo pomieścić kilkaset dzieci, posiadała w Rymanowie Zdroju Krajowa Kolonia Lecznicza ze Lwowa, wspierana przez hrabinę Annę z Działyńskich Potocką, w 1928 roku grupę 120 najmłodszych z Przemyśla sprowadził, dzięki wsparciu ze składek publicznych, znany tamtejszy lekarz szkolny i propagator higieny dr Władysław Hibel. Ze zbiórek publicznych organizowany był w tym czasie także przyjazd licznej grupy małych pensjonariuszy z Warszawy. Uzdrowisko dostępne byłą także dla biednych (poza okresem największego natężenia ruchu). Honorowano tu „świadectwa ubóstwa”, które pozwalały na darmowy pobyt i opiekę lekarską.

Wojenne kataklizmy

Rozwój uzdrowiska, które na początku drugiej dekady XX wieku odwiedzało nawet 4 tysiące osób rocznie, przerwał brutalnie wybuch I wojny światowej. Rymanów w 1914 i 1915 roku stał na trasie przemarszu wrogich armii. W zdrojowych pomieszczeniach stacjonowali żołnierze obu stron konfliktu, za każdym razem demolując budynki i wyposażenie.

- (…) wybuchła wojna, której pastwą padł Rymanów ze swojemi urządzeniami po willach i łazienkach, świeżo wybudowanych i wyposażonych w najnowsze udogodnienia dla leczącej się publiczności. W czasie wojny światowej, gościńcem przechodziły wszelkiej broni wojska i te armje kwaterowały się z końmi, trenami, szpitalami i.t.d. po łazienkach, willach, po ustąpieniu których prócz złomu mebli i kup nawozu, zabrakło nawet drzwi i okien - pisał dr Jan Woytkowski w kolejnej broszurze informacyjnej o Rymanowie Zdroju, wydanej w 1928 roku.

Prze kolejne lata Rymanów Zdrój powoli się z wojennych zgliszczy. Odrestaurowano domy, oczyszczono zdewastowany park. Jak pisał Woytkowski 10 lat po zakończeniu Wielkiej Wojny: - Łazienki te na nowo musiano odrestaurowywać z wielkim nakładem kapitału, uzupełniać brakujące części z mosiądzu i miedzi, sprowadzać rurociągi, całą kotłownię przerabiać, wszystkie bowiem maszyny, pompy i.t.d. przedstawiały kompletną ruinę. Dziś odwiedzający łazienki zachwycają się czystością kurytarzy, kabin o lśniących posadzkach, naśladujących mozaikę a przedewszystkim wannami. - Wanny te są żelazne, emaliowane w ogniu na biało, zbliżone swym wyglądem do porcelany.

W kolejnych latach uzdrowisko wracało do dawnej świetności, znów przyciągając tysiące kuracjuszy. Szczycono się komfortem i zastosowaniem najnowszych - jak na ówczesne czasy - rozwiązań i technologii. W 1927 roku jadłodajnię w odremontowanym domu zdrojowym otworzyła chociażby słynna krakowska „Hawełka”, której właściciel zapowiadał stworzenie tu restauracji konkurującej z najlepszymi w Polsce. Na miejscu funkcjonowała rzeźnia, piekarnia i gospodarstwo ogrodnicze dostarczające pensjonariuszom świeżych warzyw i kwiatów.

Analiza Porównawcza Wód Leczniczych z Rymanowa-Zdroju

Wody mineralne z Rymanowa-Zdroju wykazują zróżnicowaną mineralizację i skład chemiczny, co wpływa na ich specyficzne właściwości lecznicze. Poniższa tabela przedstawia porównanie wybranych źródeł wód leczniczych, uwzględniając ich charakterystykę i główne wskazania:

Źródło	Charakterystyka Wody	Suma Rozpuszczonych Składników Stałych (mg/dm3)	Główne Wskazania	Przeciwwskazania
Staś	Niskozmineralizowana, wodorowęglanowo-wapniowa	~210	Łagodne nadkwaśne nieżyty żołądka, kamica dróg moczowych i żółciowych	Brak danych
Marysieńka	Słabo zmineralizowana	~220	Kamica dróg moczowych, skaza moczanowa - dna	Brak danych
Ignacy	Chlorkowo-wodorowęglanowo-sodowa borowa	~4207	Schorzenia górnych dróg oddechowych, choroby dróg żółciowych, kamica dróg moczowych i żółciowych, nieżyty żołądka	Niewydolność krążeniowo-oddechowa, nadciśnienie
Jan	Siarczkowa, wodorowęglanowo-sodowa-wapniowa, borowa	~1700	Kamica dróg moczowych (z wyjątkiem fosforanowej), przewlekłe zapalenia dróg moczowych	Brak danych
Naftusia	Wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowa, fluorkowa, jodkowa, borowa	~8236	Choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, nadkwaśne nieżyty żołądka, dwunastnicy, zapalenia i kamica dróg żółciowych	Zapalenie trzustki i jelit, choroby serca z niewydolnością, nadciśnienie tętnicze
Anna	Średniozmineralizowana, wodorowęglanowo-wapniowa	~560	Nadkwaśne nieżyty żołądka, stany zapalne dróg moczowych, nieżyty górnych dróg oddechowych	Brak danych
Krokusowe	Chlorkowo-wodorowęglanowo-sodowa, żelazista, bromkowa, jodkowa, borowa	~6350	Choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, nadkwaśne nieżyty żołądka, choroby wrzodowe żołądka, dwunastnicy, zapalenia i kamica dróg żółciowych	Zapalenie trzustki i jelit, choroby serca z niewydolnością, nadciśnienie tętnicze
Mieczysław	Wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowa, fluorkowa, jodkowa, borowa	Brak danych	Choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, nadkwaśne nieżyty żołądka, schorzenia pęcherzyka żółciowego i kamica dróg żółciowych, stany po zatruciach zawodowych i lekowych, dyskinezy dróg żółciowych	Marskość wątroby, choroba nowotworowa
Danuta	Kwasowęglowa chlorkowo-wodorowęglanowo-sodowa, jodkowa, borowa (używana do butelkowania "Celestynki")	Brak danych	Schorzenia górnych dróg oddechowych, schorzenia dróg żółciowych i moczowych w tym kamica	Brak danych

tags: #tytus #woda #mineralna #rymanow #skład #właściwości