Twarda Woda: Jak Sprawdzić i Co Powoduje?
- Szczegóły
Czy wiesz, jaka jest twardość wody, z której korzystasz w swoim domu i jakie jest jej znaczenie? Twarda woda to problem w wielu domach. Nieestetyczny osad na naczyniach, kafelkach czy armaturze potrafi być uciążliwy, a spożywanie takiej wody niekoniecznie przyjemne. W tym artykule wyjaśniamy, co kryje się pod pojęciem twardości wody oraz co się dzieje, kiedy ilość minerałów w wodzie jest zbyt wysoka lub zbyt mała. W jaki sposób zatem sprawdzić stopień twardości wody w domu? Z jakich sposobów warto skorzystać?
Co to jest twardość wody?
Twardość wody to parametr, który służy do oceny tego, w jak dużym stopniu jest ona zmineralizowana. Inaczej mówiąc, określa zawartość rozpuszczonych w wodzie soli mineralnych. Woda jest twarda, ponieważ zawiera rozpuszczone sole wapnia i magnezu. Pierwiastki te przedostają się do wody podczas jej przepływu przez warstwy geologiczne, głównie skały wapienne i dolomity. Im dłuższy kontakt wody z tymi złożami, tym wyższa twardość. Korzystanie z niej w celach gospodarczych może powodować pojawianie się osadu kamiennego. Jeśli woda jest wykorzystywana np. Osad wytrącający się z wody powoduje również trwałe zabrudzenia na naczyniach, niekorzystnie działa też na skórę i włosy.
Rodzaje twardości wody
- Twardość węglanowa - związana z zawartością związków w postaci wodorowęglanów, węglanów i wodorotlenków wapnia i magnezu.
- Twardość niewęglanowa - wynikającą z obecności innych związków wapnia i magnezu, np. siarczanów, chlorków i azotanów.
Jak sprawdzić twardość wody?
Jeśli masz zatem podejrzenia, że woda w Twoim domu może być twarda, warto wykonać test. Na rynku dostępnych jest kilka sposobów, które możesz wykorzystać w warunkach domowych.
Domowe metody sprawdzania twardości wody
- Test z pianą: Weź zatem butelkę 360ml, napełnij ją wodą, dodaj 10 kropli mydła do rąk w płynie. Następnie zakręć ją i dokładnie nią potrząśnij do momentu, aż mydło dokładnie wymiesza się z wodą. Odkręć butelkę i zobacz, czy na powierzchni utworzyła się piana. Jeśli jest ona puszysta i jest jej dużo, oznacza to, że w Twoim kranie płynie woda miękka.
- Test paskowy: Najprostszym sposobem na sprawdzenie twardości wody jest wykonanie testu paskowego. Tester ma postać paska pokrytego substancjami chemicznymi, które reagują na obecność jonów wapnia i magnezu. Test paskowy jest natomiast łatwy w użyciu, wystarczy zanurzyć go w wodzie i odczekać chwilę, a następnie porównać otrzymany wynik z dostępną tabelą twardości wody.
- Test kropelkowy: Alternatywna metoda to tester kropelkowy. Aby go wykonać, należy wlać wodę do pojemnika, a potem dodawać pojedyncze krople odczynnika do momentu zmiany koloru cieczy na tę wskazaną w instrukcji (zwykle z zieloną). Otrzymany wynik jest rzeczywiście precyzyjny, warto jednak wybierać te testery, które mają dołączoną niemiecką skalę twardości, gdyż jedna kropla wduszonego roztworu równa się jednemu stopniowi twardości. Jeśli więc do zmiany barwy płynu trzeba wdusić 20 kropli, to oznacza, że twardość wody wynosi 20 dH.
- Oddanie próbki do laboratorium: Nie da się ukryć, że jest to najbardziej profesjonalna metoda, która pozwala na precyzyjne określenie twardości wody.
Skale twardości wody
Aby zbadać twardość wody, stosuje się specjalne skale. Normy twardości wody obowiązujące w Polsce wynoszą od 60 do 500 mg CaCO3/l wody. Warto wspomnieć, że woda w Polsce uważana jest praktycznie wszędzie za twardą bądź bardzo twardą. Jedynie w rejonach podgórskich współczynnik ten jest nieco niższy.
Skutki twardej wody
Choć stopień twardości wody nie ma negatywnego wpływu na stan zdrowia ludzkiego, może przyczynić się do niszczenia wielu sprzętów gospodarstwa domowego. Wysoka twardość wody jest zjawiskiem niepożądanym także ze względu na domowe urządzenia i rury. Kamień może skrócić żywotność wielu urządzeń, a także spowodować inne problemy. Inny problem związany z wysoką twardością wody to spadek efektywności instalacji grzewczych, który może wynieść nawet 12%. Woda o wysokiej zawartości soli mineralnych może być nie tylko szkodliwa dla zdrowia, ale również niszczyć sprzęt AGD. Osad pozostający np. w pralce, ekspresie do kawy czy zmywarce może zatykać przewody urządzenia. Kamień łatwo osadza się na grzałkach, płytach grzewczych czy naczyniach. Może wyglądać nieestetycznie, ale także prowadzić do zmętnienia wody. Poza tym zakamieniony sprzęt AGD zużywa się znacznie szybciej. Ze względu na zalegający kamień zwiększa się ryzyko np. w instalacji wodociągowej. Ponadto wszelkie kosmetyki i detergenty gorzej się rozpuszczają, a ich niespłukane resztki szkodzą skórze oraz włosom.
Przeczytaj także: Wszystko o twardej wodzie
Wpływ twardej wody na skórę i włosy
Po pierwsze, wysokie stężenie minerałów może zaburzać barierę lipidową skóry, co prowadzi do jej przesuszenia i uczucia dyskomfortu. Niektórzy badacze podejrzewają, że jedną z przyczyn problemu jest fakt, że wapń obniża zdolność do pienienia się mydła. Co więcej, twarda woda przyspiesza starzenie się skóry. Zbyt słona woda szkodzi również delikatnej, dziecięcej skórze. Regularne kąpiele w twardej wodzie mogą zwiększać ryzyko różnych chorób skórnych.
Wpływ twardej wody na urządzenia AGD i instalacje
Wysoka zawartość jonów wapnia i magnezu, skutkuje wytrącania się osadów z kamienia w czasie podgrzewania wody. Osad ten odkłada się na elementach grzejnych, wymiennikach ciepła i w rurach, powodując spadek sprawności urządzeń oraz zmniejszenie przepływu wody. Twarda woda przyspiesza zużycie sprzętu AGD. Pralki, zmywarki, ekspresy do kawy pracują w gorszych warunkach, co skutkuje częstszymi awariami i krótszą żywotnością podzespołów. Kolejnym niekorzystnym skutkiem jest zwiększone zużycie detergentów i środków czystości. Jony wapnia i magnezu obniżają ich skuteczność, przez co konieczne jest stosowanie większych dawek proszków, płynów i mydeł.
Czy twarda woda ma jakieś zalety?
Wapń jest niezbędny do budowy kości i zębów, wspiera pracę mięśni, układu nerwowego, serca oraz krzepliwość krwi. Magnez wspomaga budowę kości i komórek, zwłaszcza mięśniowych, reguluje układ nerwowy i uczestniczy w działaniu enzymów. Wprawdzie główny źródłem składników mineralnych powinno być pożywienie, lecz obecność wapnia i magnezu w wodzie także przyczynia się do utrzymania ich prawidłowego poziomu w organizmie. Działa korzystnie na procesy trawienne organizmu. Dostarczany w twardej wodzie magnez i wapń pomagają w pracy układu krążenia oraz właściwej pracy serca. Może również zapobiegać chorobom nowotworowym.
Jak zmiękczyć twardą wodę?
Jeśli stężenie minerałów w wodzie jest zbyt wysoka, można obniżyć je na kilka sposobów. Najskuteczniejszym sposobem redukcji twardości wody w gospodarstwie domowym jest zastosowanie zmiękczacza jonowymiennego. Urządzenie działa na zasadzie wymiany jonów wapnia i magnezu na jony sodu. Proces ten skutecznie eliminuje przyczynę powstawania kamienia kotłowego.
Metody zmiękczania wody
- Zmiękczacze wody: To rozwiązanie odpowiednie w przypadku poważnych problemów z twardością wody. Urządzenie zatrzymuje jony i wypłukuje je do kanalizacji. Zmiękczacze wody działają na zasadzie wymiany jonowej. Dzięki temu procesowi z wody są redukowane wszelkie jony odpowiedzialne za tworzenie tego zjawiska, głównie jony wapnia i magnezu. W ich miejsce trafiają neutralne jony sodu. Woda jest miękka, nie pozostawia po sobie osadów. Taka płynie w całej instalacji domowej i jest dostępna w każdym miejscu poboru.
- System odwróconej osmozy: System odwróconej osmozy najczęściej wykorzystuje się w kuchni, ponieważ jej celem jest poprawa jakości wody pitnej. Jednak jest to skutek uboczny a nie cel, ponieważ filtry bazujące na odwróconej osmozie mają usuwać z wody szkodliwe zanieczyszczenia, takie jak pestycydy czy metale ciężkie.
- Dzbanki filtrujące: Jeśli zainwestujesz w dzbanek filtrujący, nie tylko zmiękczysz wodę, ale także pozbędziesz się z niej metali ciężkich czy chloru. Zdecydowanie poprawisz tym samym smak wody wykorzystywanej do przygotowania kawy czy herbaty.
Klasyfikacja twardości wody
Poniższa tabela przedstawia klasyfikację twardości wody w stopniach niemieckich (°dH) oraz zawartość węglanu wapnia (CaCO3) w mg/l.
Przeczytaj także: Jak pozbyć się osadu z twardej wody?
| Stopień twardości (°dH) | Zawartość CaCO3 (mg/l) | Opis |
|---|---|---|
| 0 - 4 | 0 - 71 | Woda bardzo miękka |
| 4 - 8 | 71 - 142 | Woda miękka |
| 8 - 12 | 142 - 213 | Woda średnio twarda |
| 12 - 18 | 213 - 320 | Woda twarda |
| Powyżej 18 | Powyżej 320 | Woda bardzo twarda |
Tabela twardości wody podaje, że idealna twardość wody to wartość około 5 stopni. Kiedy więc warto zmiękczać wodę? Zawsze gdy skala twardości wody pokazuje wartość powyżej 10 stopni niemieckich, a skutki twardości wody użytkowej przeszkadzają Ci w codziennym funkcjonowaniu.
Przeczytaj także: Jak rozpoznać twardą wodę?
tags: #twarda #woda #test #jak #sprawdzić

