Siła ciągu wentylacji a wilgotność w pomieszczeniu

Szczegóły: Opublikowano: 25. December 2025

W domu liczy się nie tylko komfort cieplny, ale też jakość powietrza. Warto zwrócić uwagę na odpowiednią wentylację i utrzymanie optymalnej wilgotności. Wilgotność powietrza w domu zmienia się wraz z porami roku i stanem pogody za oknem.

O tym, czy powietrze, którym oddychamy, jest dla nas zdrowe, decyduje przede wszystkim jego skład, czyli między innymi zawartość tlenu i obecność zanieczyszczeń. W powietrzu mogą też pojawiać się pyłki roślin, zarodniki grzybów i pleśni, kurz. Przede wszystkim trzeba zadbać o regularną wymianę powietrza we wszystkich pomieszczeniach w domu, czyli skuteczną ich wentylację.

Dlaczego jakość powietrza w domu jest tak ważna?

Nie odczujemy tego od razu, ale po kilku godzinach może zacząć boleć nas głowa, pogarsza się samopoczucie, opuszcza nas energia. To tylko pierwsze symptomy, które zwykle ustępują po wyjściu na świeże powietrze. Jednak długotrwałe skutki mogą być poważniejsze dla naszego zdrowia. Zła jakość powietrza może pozostawiać ślady również na wyposażeniu domu i jego konstrukcji. W pierwszej kolejności pojawiają się we wnękach wokół okien (w nadprożach, ościeżach, pod parapetami), na styku przeszkleń i ram okiennych, w narożnikach pokoi.

Rodzaje systemów wentylacyjnych

Wentylacja Grawitacyjna

Wentylacja grawitacyjna wykorzystuje naturalne zjawiska występujące w przyrodzie. Ruch powietrza wywołany jest różnicą temperatury, a więc i gęstości powietrza na zewnątrz i wewnątrz budynku. Świeże powietrze napływa do budynku przez nawiewniki (do strefy dziennej, sypialni, gabinetów, pokoi), a wydostaje się na zewnątrz przez kratki i kanały wentylacyjne umieszczone w łazienkach, kuchniach, garderobach i innych pomieszczeniach gospodarczych oraz zlokalizowanych na poddaszu.

Niewątpliwą zaletą systemu grawitacyjnego jest niski koszt i łatwość wykonania. Gorzej jest ze skutecznością działania, która jest wrażliwa na zmiany warunków atmosferycznych (temperatury, ciśnienia, występowania wiatrów).

Przeczytaj także: Odwrotna Siła Nośna w Lotnictwie

System wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej

System wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej jest zautomatyzowany i niezależny od warunków pogodowych. Składa się z sieci kanałów nawiewnych i wywiewnych oraz centrali wentylacyjnej, w której znajdują się wentylatory wymuszające przepływ powietrza. System jest w pełni kontrolowany - zarówno intensywność wymiany powietrza, jak i jego jakość można zmieniać i dopasowywać do aktualnych warunków.

Niewątpliwą zaletą jest również możliwość odzyskiwania ciepła z powietrza wywiewanego z pomieszczeń, co przekłada się na obniżenie kosztów eksploatacji - mniej trzeba wydać na ogrzanie świeżego powietrza napływającego do pomieszczeń, bo przepływając przez centralę wentylacyjną, odbiera ciepło z powietrza opuszczającego budynek (ale się z nim nie miesza).

Centrala wentylacyjna jest wyposażona w filtry, które z jednej strony chronią wymiennik ciepła przed zanieczyszczeniem, ale też oczyszczają powietrze. Zamiast standardowych klasy G4 (wstępnych) na drodze powietrza nawiewanego może być umieszczony filtr dokładny (klasy co najmniej F7). Gdy nie jest przewidziany w standardzie, można nim zastąpić filtr wstępny, pod warunkiem jednak że zostanie to uwzględnione na etapie doboru centrali wentylacyjnej.

Wilgotność powietrza a systemy wentylacyjne

Podstawowym zadaniem systemu wentylacji jest wymiana powietrza w budynku. Sprawnie działająca wentylacja pozwala skutecznie usuwać dwutlenek węgla, parę wodną, alergeny oraz zapachy unoszące się w powietrzu wewnątrz pomieszczeń. Wentylacja może działać w sposób naturalny. Jest to tak zwana wentylacja grawitacyjna.

Wentylacji nie należy mylić z klimatyzacją. Klimatyzacja to proces nadawania powietrzu w pomieszczeniach określonych właściwości, na przykład nawilżanie, osuszanie, podgrzewanie, chłodzenie.

Przeczytaj także: Wpływ wilgotności na samopoczucie

Optymalna wilgotność powietrza

Wskaźnikiem, który pozwala określić zawartość pary wodnej w powietrzu, jest wilgotność względna. Dlatego wartość wilgotności względnej podaje się dla określonej temperatury. Optymalne parametry powietrza dla poczucia komfortu termicznego to temperatura 20°C - 22°C oraz wilgotność względna 40% - 60%.

Wilgotność względna nie powinna przekraczać 70% (przy wyżej wymienionych temperaturach), bo wówczas łatwiej o skraplanie się pary wodnej na przegrodach budowlanych i elementach wyposażenia, co sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni.

Co zrobić, gdy jest za duża wilgotność w domu?

Jeśli zaobserwowaliśmy skraplanie się wilgoci na szybach czy mokre plamy na ścianach lub suficie, warto w pierwszej kolejności sprawdzić działanie wentylacji - stan kanałów wentylacyjnych, nawiewników okiennych. Można też zdecydować się na system wentylacji, który jest sterowany właśnie wilgotnością powietrza, tak zwaną wentylację higrosterowalną. Jej elementy - zarówno nawiewniki, jaki i kratki wywiewne - przymykają się lub otwierają w zależności od poziomu wilgotności względnej. Zasada ich rozmieszczenia jest analogiczna jak w przypadku wentylacji grawitacyjnej, ale działanie - inne, zależne od zawartości pary wodnej w powietrzu w pomieszczeniu.

Kiedy wilgotność powietrza jest niska?

Innym problemem jest zbyt niska wilgotność względna - za taką uznawana jest wartość poniżej 30%. Często pojawia się zimą, w pomieszczeniach intensywnie ogrzewanych. W takich warunkach też nie czujemy się dobrze. Określony poziom wilgotności w pomieszczeniu można utrzymywać dzięki nawilżaczom powietrza.

Mogą działać automatycznie - uruchamiają się, gdy poziom wilgotności spadnie poniżej ustawionej wartości i pracują do momentu aż zostanie osiągnięty. Dodatkową funkcją nawilżacza może być jonizacja powietrza, która umożliwia jego oczyszczanie z kurzu i roztoczy, eliminuje grzyby i bakterie, a także nieprzyjemne zapachy.

Przeczytaj także: Skala pomiaru wilgotności powietrza

Urządzeniami do poprawy jakości powietrza są też oczyszczacze. Podobnie jak nawilżacze są przeważnie przenośne, do stosowania miejscowego. Niezależnie od tego, które z urządzeń wybierzemy, ważne jest przestrzeganie zaleceń producentów odnośnie do ich eksploatacji.

Przede wszystkim trzeba regularnie czyścić i wymieniać filtry, ale też pamiętać o tym, by nie pozostawiać w nich wody na czas, gdy nie działają. Natychmiastowy efekt poprawy jakości powietrza w pomieszczeniu z wentylacją grawitacyjną zwykle daje otworzenie okna i wpuszczenie świeżego powietrza z zewnątrz. Wietrzenie powinno być krótkie, ale intensywne.

Wentylacja nie będzie działała prawidłowo, gdy nie zapewni się dopływu odpowiedniej ilości świeżego powietrza do wnętrza domu. W tym celu montuje się w oknach lub ścianach nawiewniki. Są wyposażone w filtry, które zatrzymują około 98% pyłów zawieszonych PM 10. Do nawiewników niektórych okien dachowych przeznaczone są filtry antysmogowe wykonane z nanowłókien.

Kurz zbiera się w każdym domu i niezwykle istotne dla jakości powietrza jest jego regularne i dokładne usuwanie. Odpowiednio dobrana jednostka centralna, o dużej sile ssącej, zapewnia szybkie i dokładne usuwanie kurzu.

Każda jednostka centralna wyposażona jest w separator zanieczyszczeń z zassanego powietrza. Ciekawym rozwiązaniem jest worek samoczyszczący, tak zwany odwrócony. Podczas odkurzania gromadzą się w nim śmieci, a po wyłączeniu opada na zbiornik, wywracając się na drugą stronę i opróżnia się sam.

Zalecenia dotyczące wentylacji i wilgotności

Zadbać o wentylację pomieszczeń.
W przypadku wentylacji grawitacyjnej poprawić jej działanie poprzez zamontowanie wentylatorów wyciągowych na kanałach wentylacyjnych w kuchni i łazienkach albo nasad kominowych.
Zamontować nawiewniki, jeśli ich nie ma lub ich liczba nie zapewnia dopływu odpowiedniej ilości świeżego powietrza.
Dbać o odpowiednią wilgotność powietrza w pomieszczeniach.

Wilgotność względna to jeden z najważniejszych parametrów otaczającego nas powietrza. Dla człowieka jej optymalna wartość powinna wynosić od 40 do 60%. Zbyt wilgotne powietrze może negatywnie wpływać zarówno na budynek, jak i jego mieszkańców, natomiast zbyt suche potrafi być bardzo szkodliwe dla naszego zdrowia. Dlatego powinniśmy zadbać o to, aby utrzymywać wilgotność powietrza w naszym domu na właściwym poziomie, zaś jednym ze sposobów uzyskania tego jest odpowiednia wentylacja.

Optymalną wilgotność najłatwiej jest osiągnąć przy komfortowej temperaturze w mieszkaniu, którą określa się w granicach 20-22°C (18°C w sypialni). Odpowiedni zakres wilgotności jest taki sam dla osób dorosłych, jak i dla dzieci i niemowlaków.

Wilgotność powietrza przyjmuje największe wartości w okresie ciepłego lata z obfitymi opadami, może ona wynosić nawet 80-90%. Jest to nadmierna wilgotność, która sprawia, że odczuwamy chłód, może nas boleć głowa. Ponadto taka wysoka wilgotność powietrza może również powodować choroby górnych dróg oddechowych.

Drapania w gardle, suszy kaszel, zaczerwienione oczy, a nawet wiele chorób to efekt złej jakości powietrza w pomieszczeniach, w których spędzamy większą część naszego życia. Wystarczy zmierzyć poziom wilgotności w domu, a następnie wyposażyć się w pochłaniacz wilgoci, gdy jest jej zbyt dużo lub - co częstsze - w nawilżacz powietrza, który może być lekarstwem na wiele naszych dolegliwości.

Jakie rośliny pomagają regulować wilgotność?

Niektóre rośliny doniczkowe naturalnie podnoszą poziom wilgotności oddając wodę przez proces transpiracji (parowania przez liście). To idealne rozwiązanie dla osób, które chcą poprawić mikroklimat w sposób ekologiczny i estetyczny jednocześnie.

Jedna z najbardziej efektywnych roślin nawilżających. Popularny i łatwy w uprawie. Palma o delikatnych liściach, która może naturalnie podnieść wilgotność nawet o kilka procent.

Pomiar wilgotności

Do mierzenia poziomu wilgotności powietrza w pomieszczeniu możemy wykorzystać specjalne mierniki np. miernik wilgotności i temperatury Wöhler RF 220. Jest to praktyczne, przenośne urządzenie, dzięki któremu bez problemu zmierzymy poziom wilgotności w pomieszczeniach mieszkalnych czy biurowych. Wykorzystuje się go do kontroli klimatu, analizy uszkodzeń budynku oraz w celu wykrycia potencjalnych skupisk pleśni itp. Urządzenie to mierzy aktualną temperaturę i wilgotność powietrza oraz temperaturę punktu rosy i wilgotnego termometru.

Prawidłową wilgotność powinniśmy utrzymywać nie tylko w domu, ale także w miejscu pracy, w szkołach i przedszkolach, czyli wszędzie tam, gdzie spędzamy sporo czasu. Jednym z kluczowych miejsc, w którym warto zadbać o zdrowe powietrze, jest sypialnia. Zdrowy i prawidłowy sen w dużej mierze decyduje o naszej kondycji, a zbyt suche lub mokre powietrze nie pomoże nam w odpoczynku.

Higrometr to urządzenie do pomiaru wilgotności powietrza. Dostępny jest w wersjach analogowych i elektronicznych, często w połączeniu z termometrem. Pozwala ocenić realne warunki w pomieszczeniu, umożliwia reagowanie zanim pojawią się objawy zbyt suchego lub zbyt wilgotnego powietrza.

tags: #siła #ciągu #wentylacji #a #wilgotność #w