Sandacz: występowanie i preferencje środowiskowe
- Szczegóły
Sandacz, Sander lucioperca, to ryba drapieżna zamieszkująca większość krajów Europejskich. Jest to gatunek ryby słodkowodnej należący do rodziny okoniowatych. Sandacz ma smukłe, wydłużone ciało z dobrze rozwiniętymi płetwami grzbietowymi.
Występowanie sandacza
Sandacz żyje w Europie od dorzecza Renu i Rodanu po Morze Kaspijskie. Nie występuje w północnej Skandynawii oraz tej części Rosji oraz na Półwyspie Bałkańskim i Apenińskim. Występuje tam, w średnich i dużych rzekach nizinnych, ale spotykany jest również w rzekach górskich. Uwielbia zbiorniki zaporowe, duże jeziora, wyrobiska, oraz przybrzeżne strefy morza Bałtyckiego. Sandacz odznacza się silną tendencją wędrowania do zatok morskich, zwłaszcza w Zalewie Wiślanym i Szczecińskim. Wędrówki te mają charakter żerowiskowy, związany z rozproszeniem się w lecie stada stynki zalewowej - głównego składnika pokarmu.
W przemieszczaniu się sandacza między Zalewem Szczecińskim a Zatoką Pomorską można wyróżnić dwa okresy: pierwszy - wy-wędrowanie zaraz po rozrodzie z zalewu do zatoki i drugi - powrót do zalewu przypadający na okres miesięcy jesienno-zimowych. Na okres zimy pozostają w zatoce wyłącznie osobniki duże (3,5 kg), które wchodzą do zalewu bezpośrednio przed rozrodem.
Preferencje środowiskowe
Środowiskiem idealnym do życia dla sandaczy są głębokie i mętne wody o twardym piaszczystym, żwirowym lub gliniastym dnie. Są to ryby niezwykle wrażliwe na brak tlenu. Sandacz świetnie odnajduje się w wodach z dużą ilością zawiesin. Przezroczystość zbiorników zasiedlanych przez sandacza jest mała i waha się w granicach od 0,1 do 1,5 m. Optymalna zawartość tlenu w wodzie w jeziorach sandaczowych wynosi od 4,8 do 9,2 mg/l. Są one z reguły zbiornikami niezbyt głębokimi (od 4 do 12 m).
Dno jest mulisto-piaszczyste z występującymi twardymi partiami podłoża. Brzeg jest miejscami piaszczysto-żwirowy. Roślinność wynurzona silnie rozwinięta, głównie trzcina, natomiast roślinność zanurzona, z powodu małej przezroczystości wody, rozwinięta znacznie słabiej.
Przeczytaj także: Różnice między czystą wodą a czystą wódką
Charakterystyka sandacza
Ciało sandacza jest lekko bocznie spłaszczone i mocno wydłużone, otwór gębowy, przedni dość szeroki. W przedniej części otworu gębowego wyraźnie widoczne duże zęby, większe od pozostałych, do złudzenia przypominające psie kły. Głowa sandacza w stosunku do wielkości ciała, jest dość mała, z dużymi mętnymi oczyma po bokach głowy, które opalizują i wyraźnie świecą w nocy, przez nie właśnie sandacz bywa nazywany przez wędkarzy, mętnookim.
Ciało sandacza w zależności od warunków, w jakich żyje ryba, może mieć różne barwy, najczęściej grzbiet bywa ciemno-brązowy wręcz nieraz złocisty, boki jasno-zielone, lub złotawe, wzbogacone poprzecznymi ciemnymi pasami w liczbie od, 5 do7, które często rozmywają się w plamy, lub wręcz zanikają. Brzuch ryby najczęściej jest jasny, biały. Płetwy grzbietowe pokryte równomiernie plamami, pomiędzy promieniami, które na swych końcach tworzą ostre kolce. Płetwy brzuszne zwykle jasne, częściej jednak żółtawe. Sandacz dorasta do 100-130cm długości ciała i nawet15kg masy.
Rozmnażanie i odżywianie
Sandacze wycierają się pomiędzy kwietniem a majem, w płytkich około metrowych wodach. Najlepiej wycierają się przy temperaturze 12 stopni Celsjusza. Często ikra w nietypowych warunkach może być składana nawet na kilku metrach. Tarło tego gatunku odbywa się w kwietniu i maju przy temperaturze 12°C. Sandacze najczęściej wybierają płytką wodę o głębokości wynoszącej maksymalnie metr.
Po wylęgu ryba ta żywi się planktonem, a gdy uzyska długość 3-4 cm zaczyna polowanie na narybek innych gatunków. Po osiągnięciu długości 5-10 cm jest już typowym drapieżnikiem. Podstawą pożywienia sandacza są przede wszystkim niewielkie ryby, takie jak kiełbie i ukleje. Niekiedy zjada także larwy owadów, żaby oraz dżdżownice. Sandacze polują na swoje ofiary, płynąc za nimi zygzakiem, a gdy znajdują się odpowiednio blisko, to przystępują do ataku.
Techniki połowu sandacza
Dorosłe sandacze są celem wielu wędkarskich wypraw, zwłaszcza spinningowych. Wyspecjalizowane metody ich połowu, takie jak bigowanie z opadu, przynętami gumowymi lub kogutami, podniosło ich łowienie do rangi sztuki. Duże osobniki, dają wspaniałe wspomnienia waleczności i przeżyć wędkarskich podczas holów, a trudność ich złowienia powoduje większe chęci dokonania tej sztuki.
Przeczytaj także: Czysta Woda: Regulamin konkursu
Poprzez swoją zażartość, waleczność i apetyt, sandaczowanie wymusiło a producentach sprzętu, wypuszczenie na rynek, specjalistycznych wędzisk i kołowrotków do poławiania tych ryb. Obecnie wędziska opisane zwykle, jako ZANDER, są właśnie przeznaczone do połowów mętnookich. Ich głównymi cechami jest bardzo czuła i dość miękka szczytówka, która ma pokazywać często bardzo delikatne pstryknięcia ryb, oraz mocny sztywny Dolnik wędziska, dzięki któremu mamy możliwość zacięcia ryby z dużej głębokości i wbić jej w twardy pysk haczyk przynęty.
Ponieważ sandacz nie dam nam szansy na powtórne zacięcie, lub długie obserwowanie brania, toteż wyłącznym i niezastąpionym atrybutem spinningisty stała się od dawna plecionka. Dzięki plecionce zatniemy od razu w tempo skubiącą rybę, ale w odpowiednich warunkach pogodowych, dzięki plecionce zaobserwujemy branie, zanim je poczujemy na szczytówce.
Przynęty i techniki spinningowe
Sandacze, doskonale pobierają sztuczne przynęty w postaci, ripperów, twisterów, kopyt czy kogutów. Nieco rzadziej łowi się je na woblery czy przynęty blaszane. Jest wiele technik podawania sandaczom przynęt gumowych, najskuteczniejszym od kilkunastu lat jest metoda łowienia z opadu. Polega ona na doprowadzeniu przynęty do dna łowiska, i podciąganiu jej o kilkanaście centymetrów nad dno, i ponownym pozwoleniu na opadnięcie.
Taki schemat powtarza się przez cały czas, natomiast jest kilka technik wywołania podbicia wabika z dna, jednym z nich jest podszarpywanie szczytówką wędki, przy jednoczesnym wybieraniu na kołowrotku powstającego luzu plecionki, tak by nie stracić kontaktu z opadającą przynętą. Kolejnym sposobem jest po prostu szybkie dwu-trzy krotne nawinięcie plecionki na kołowrotku, oraz obserwacja opadania wabika. Wielu wędkarzy urozmaica takie prowadzenie, łącząc ze sobą oba sposoby, szybkie dwa podbicia z kija, dwa obroty korbą w tym samy czasie i czekamy.
Gdzie szukać sandaczy?
Tak jak wspomniałem wcześniej lubią głębsze partie wody, gdzie dno jest twarde od gliny, kamieni czy żwiru, często jednak w pogoni za pokarmem zapuszczają się na płytsze wody czy pod powierzchnię. Sandacze doskonale żerują podczas chłodniejszych pór dnia, z samego rana lub o zmierzchu. Wpływ wiatru na ich żerowanie ma o tyle znaczenie, kiedy szukamy ich na płytszej wodzie, natomiast podczas łowienia na sporych głębokościach, nawet podczas silnego wiatru można spodziewać się brania życiówki.
Przeczytaj także: Filtracja wody ze zeolitem
Sandacze na zbiornikach wody stojącej, obierają stanowiska w pobliżu przeszkód podwodnych, lub nierówności dna w postaci górek i rowów. W rzekach nizinnych, polubiły wszelkie głębsze dołki w korycie, jak i główne koryta rzek. Nie odpuszczają również tzw.
Ochrona i zrównoważony połów
Wspomnieć muszę o tym, że sandacz jest niezwykle doskonałą rybą kulinarną, natomiast przy swym pięknie, majestatyczności, rozmiarach i urokowi, powiem, że znacznie lepiej wygląda wypuszczany do wody aniżeli, jako strawa na talerzu. Wypuszczajmy te piękne ryby, bo zdecydowanie na to zasługują, a złowiony dziki duży sandacz, to marzenie wielu, wielu spinningistów.
Okres ochronny sandacza trwa od 1 marca do 31 maja. Minimalna długość złowionego okazu to 45 cm.
Sandacz jest zaliczany do gatunków cennych gospodarczo. Decyduje o tym zarówno szybki wzrost masy ciała, rodzaj pobieranego pokarmu, jak i wysokie walory smakowe.
| Sezon | Aktywność | Najlepszy czas na łowienie |
|---|---|---|
| Wiosna | Wzrost aktywności | Świt, zmierzch |
| Lato | Wysoka aktywność | Całodniowe łowienie |
| Jesień | Spadek aktywności | Wieczory |
| Zima | Minimalna aktywność | Okres odwilży |
tags: #sandacz #występowanie #czysta #woda
