Rozwój Bakterii a Wilgotność: Kluczowe Aspekty
- Szczegóły
Samo mięso oraz jego przetwórstwo wymagają surowych zasad higieny, a także zagwarantowania wysokiej jakości produktów. Ze względu na konieczność przetwarzania produktów mięsnych w chłodnych pomieszczeniach, często na sufitach, ścianach i zimnych powierzchniach występuje skraplanie się wilgoci, które w połączeniu z wysoką wilgotnością może spowodować rozwój bakterii i pleśni.
Wpływ Wilgotności na Rozwój Mikroorganizmów
Wilgotność odgrywa ogromną rolę w bezpieczeństwie, jakości i trwałości żywności. Zbyt wysoka zawartość wilgoci to idealne środowisko dla rozwoju bakterii, grzybów i pleśni. Te z kolei są bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia człowieka - mogą powodować zatrucia pokarmowe, a nawet prowadzić do poważnych chorób.
Aby uniknąć tego niekorzystnego zjawiska, wilgotność względna nie powinna przekroczyć 65-70% RH. Większość bakterii umiera lub nie może się rozmnażać przy wilgotności względnej poniżej 50% RH.
Latem, dzięki wysokiej temperaturze i wilgotności powietrza, mikroorganizmy mają bardzo sprzyjające warunki do rozwoju. Salmonella, gronkowiec, pałeczki jadu kiełbasianego lubią ciepło i słońce.
Jak wskazała w komunikacie, w wakacje zatrucia pokarmowe zdarzają się szczególnie często. Sanepid podkreślił, że podczas upalnych dni pieczywo szybciej pleśnieje, twarogi kwaśnieją, sałatki psują się, w nadtopionych lodach mnożą się gronkowce czy salmonella.
Przeczytaj także: Czy oczyszczacz sprzyja pleśni?
Według NIZ-PZH w Europie szczyt zachorowania występuje właśnie w okresie letnim. Sprzyjają temu warunki pogodowe - duża wilgotność i wysoka temperatura. Bakteria do rozwoju potrzebuje wody i temperatury 20-50 st. C.
Wilgotność powietrza w otoczeniu ma decydujący wpływ na zdolność drobnoustrojów do przetrwania oraz unoszenie się najmniejszych cząsteczek aerozolu. Skażenie wirusami, grzybami lub bakteriami jest najniższe w przedziale od 40 do 60%.
Udowodniono, że patogeny wywołujące zakażenia dróg oddechowych (bakterie, wirusy grypy i przeziębienia), ale też patogeny wywołujące biegunkę (rotawirusy i norowirusy) oraz zarodniki i fragmenty grzybów mogą łatwiej i w większych ilościach przedostawać się do układu oddechowego w suchym powietrzu.
Wpływ Wilgotności na Zdrowie Człowieka
Wpływ wilgotności powietrza na organizm jest duży - między innymi od niej zależy nasza zdolność do zwalczania infekcji. Jeżeli wilgotność powietrza jest mała to siłą rzeczy śluzu będzie znacznie mniej, a rzęski nie będą bić, ani szybko, ani we właściwym kierunku.
Suche powietrze ma również wpływ na zasięg przemieszczania się kropelek zawierających wirusa i na ich długość pozostawania w powietrzu. Wilgotność względna od 40 do 60 procent może zmniejszyć rozprzestrzenianie się wirusów i ich wchłanianie przez błonę śluzową nosa.
Przeczytaj także: Woda a zrównoważony rozwój
Badanie przenoszenia grypy wykazało, że używanie nawilżaczy w domu skutkuję nawet o 30 procent niższą zachorowalnością na wirusa grypy. Biorąc pod uwagę, że przenoszenie zachodzi często w domu, nawilżanie może być ważną dodatkową strategią kontroli.
Wilgotność w Przemyśle Spożywczym
Znaczna część wody używana podczas obróbki mięsa w zakładach branży mięsnej obecna jest w procesie produkcji i pakowania mięsa. Znajduje się ona na podłogach oraz powierzchniach maszyn. Hale produkcyjne i magazyny te są wentylowane głównie przy użyciu powietrza zewnętrznego, w efekcie czego do pomieszczenia wprowadzane są również duże ilości wilgoci z zewnątrz. Jest to widoczne szczególnie podczas miesięcy letnich, kiedy gorące i wilgotne powietrze łączy się z zimnym powietrzem z produkcji i pakowania, w efekcie znacznie podwyższając wilgotność względną.
Opary z mięsa zwierzęcego w zetknięciu z chłodnym wilgotnym powietrzem kondensują tworząc kropelki wody widoczne na produktach. Powierzchnie podłóg, ściany, sufity oraz maszyny stają się suche.
Standardy higieniczne oraz bezpieczeństwa zostają polepszone - dzięki zastosowaniu osuszaczy adsorpcyjnych. Kontrolowanie wilgotności w procesie produkcji i pakowania poprzez zastosowanie osuszaczy adsorpcyjnych to usprawnienie procesów produkcyjnych jak i zapewnienie odpowiedniej higieny (dzięki Systemowi Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli - HACCP).
W pomieszczeniach pozbawionych urządzeń osuszających potrzeba więcej czasu na osuszenie pomieszczeń i korytarzy po uprzednim ich umyciu, co powoduje, że są one śliskie, czego skutkiem są przestoje lub zatrzymanie produkcji.
Przeczytaj także: Grzyby w Polskich Lasach
Najpopularniejszy sposób suszenia pomieszczeń to oczyszczenie podłóg i innych powierzchni przez jej umycie jak również zastosowanie wentylacji wywiewnej. Powoduje to znaczne przestoje w produkcji. Zastosowanie osuszaczy adsorpcyjnych znacznie skraca czas potrzebny do osuszenia zawilgoconych sufitów, ścian i maszyn co w rezultacie zmniejsza przestoje w produkcji czyniąc pracę bardziej wydajną.
Korzyści z Kontrolowanej Wilgotności
- Brak kondensacji, pleśni i bakterii
- Mniejsze przestoje w produkcji
- Poprawa środowiska pracy
Rezultatami obniżonej wilgotności w pomieszczeniach produkcyjnych jest zachowanie odpowiedniego komfortu pracy załogi. Obniżona wilgotność zapobiega także powstawaniu nieprzyjemnych zapachów jak i ryzyku poślizgu na mokrych powierzchniach.
Wilgotność a Przechowywanie Produktów
Wilgotność powietrza w pomieszczeniach przechowywania wpływa na wiele aspektów związanych z trwałością produktów. Zbyt wysoka wilgotność może powodować ich psucie się, rozwój pleśni, bakterii oraz innych mikroorganizmów, które negatywnie wpływają na jakość i bezpieczeństwo. Z kolei zbyt niska wilgotność prowadzi do przesuszenia, co może wpłynąć na smak, konsystencję czy wygląd przechowywanych produktów.
W przypadku produktów wrażliwych na wilgoć, takich jak czekolada, kawa czy przyprawy, zbyt wysoka wilgotność może prowadzić do ich zbrylania się, utraty aromatu, a także do zmniejszenia trwałości.
Wpływ na Przemysł Farmaceutyczny i Chemiczny
Wilgotność powietrza ma także ogromne znaczenie w przemyśle farmaceutycznym i chemicznym. W przypadku przechowywania leków i innych substancji wrażliwych na wilgoć, jak np. niektóre preparaty i chemikalia, optymalne warunki wilgotnościowe są niezbędne do zachowania ich skuteczności. Nieprawidłowe przechowywanie leków w zbyt wilgotnych warunkach może prowadzić do ich degradacji, a także zmniejszenia ich efektywności.
Technologie Kontroli Wilgotności
Aby skutecznie kontrolować wilgotność w przechowywanych produktach, konieczne jest zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych. W nowoczesnych magazynach, chłodniach czy pomieszczeniach przechowujących cenne towary stosuje się systemy, które umożliwiają monitorowanie i regulowanie wilgotności powietrza na odpowiednim poziomie.
W budynkach biurowych często znajduje się centrala wentylacyjna z chłodnicą na wlocie. Osuszacz powietrza może sprawdzić się w określonych sytuacjach, takich jak uszkodzenia spowodowane wodą, magazyny, w których towary muszą być przechowywane w bardzo precyzyjnej wilgotności, procesy, w których wilgotność ma kluczowe znaczenie dla uzyskania dobrego wyniku, np. żywności.
Wykorzystanie Suszarek Adsorpcyjnych
Zastosowanie osuszaczy adsorpcyjnych znacznie skraca czas potrzebny do osuszenia zawilgoconych sufitów, ścian i maszyn co w rezultacie zmniejsza przestoje w produkcji czyniąc pracę bardziej wydajną.
Optymalny Poziom Wilgotności
Po przeprowadzeniu badań można znaleźć nieco różne wyniki, ale nasza ogólna ocena jest taka, że odpowiedni poziom wynosi między 40-60%. Jest to przedział, w którym większość ludzi nie uważa powietrza ani za zbyt suche, ani za zbyt wilgotne.
Wilgotność względna powietrza wynosząca 40-60% jest optymalna dla organizmu człowieka. Zakres ten jest bardzo niekorzystny dla wirusów, grzybów i bakterii, dzięki czemu powietrze nie zawiera prawie żadnych zanieczyszczeń dla ludzi.
Wpływ Wody na Procesy Życiowe Drobnoustrojów
Aby drobnoustroje mogły się rozwijać dynamicznie w sposób prawidłowy, nieodzownym składnikiem jest wysoka wilgotność ich środowiska bytowania (drobnoustroje pobierają substancje odżywcze ze środowiska w postaci wodnych roztworów i wydalają produkty wymiany materii oraz substancje szkodliwe i zbędne również w postaci wodnego roztworu. Wilgotność środowiska konieczna dla utrzymania aktywności bakterii wynosi 30%, natomiast wilgotność środowiska konieczna dla rozwoju pleśni wynosi ok.15%.
Ograniczając wilgotność poniżej wartości krytycznej dla drobnoustrojów hamujemy lub zatrzymujemy ich rozwój (nieodporne na niską wilgotność środowiska są głównie formy wegetatywne, czyli dojrzałe bakterie). Ograniczenie wilgotności środowiska powoduje przejście bakterii wegetatywnych do postaci przetrwalnikowej, tak mogą bytować przez bardzo długi okres czasu.
Modyfikacja Wilgotności Środowiska Bytowania Drobnoustrojów w Procesach Technologicznych
Regulowanie wilgotności środowiska jest wykorzystywane jako proces w technologii żywności mający na celu pobudzenie aktywności drobnoustrojów lub ograniczenie jej. Cele te są osiągane przez zwiększenie lub zmniejszenie wilgotności środowiska.
W celu pobudzenia np. odparowanie określonej ilości wody przy wykorzystaniu ruchu gorącego powietrza. Proces ten wykorzystywany jest w przetwórstwie owoców i warzyw do uzyskiwania takich surowców jak suszone jabłka, śliwki, figi, daktyle, itp.
Suszenie rozpyłowe - dotyczy surowców w stanie płynnym lub półpłynnym. Proces ten polega na uzyskaniu suchej masy poprzez odparowanie wody z rozpylonej cieczy. Metodę tą wykorzystuje się min. proszku.
Suszenie osmotyczne - wykorzystywane jest głównie w przetwórstwie owocowo-warzywnym do produkcji owoców i warzyw kandyzowanych. W procesie tym wykorzystuje się zjawisko osmozy. środowiska syropu powodując zmniejszenie wilgotności surowca, z kolei syrop przenika do wnętrza owocu dążąc do wyrównania ciśnienia pomiędzy środowiskiem wewnętrznym a zewnętrznym.
Suszenie sublimacyjne - przebiega przy zastosowaniu zjawiska liofilizacji, czyli przejścia wody z postaci lodu bezpośrednio w parę wodną. Produkty uzyskane tym sposobem po ponownej rehydratacji, czyli uwodnieniu zachowują większość cech produktu świeżego.
tags: #rozwój #bakterii #a #wilgotność
