Ozonowanie a Koronawirus: Skuteczność i Bezpieczeństwo
- Szczegóły
W dobie pandemii koronawirusa wiele osób poszukuje skutecznych metod dezynfekcji, aby uniknąć zachorowania na COVID-19. Dotyczy to zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorców, którzy często muszą wdrażać różne formy dezynfekcji, aby ich działalność mogła funkcjonować. Jedną z nich jest stosowanie generatorów ozonu.
Czym jest ozonowanie?
Ozon jest trójatomową formą dobrze znanego nam tlenu i występuje dość powszechnie w naturze. Tworzy on m.in. warstwę ozonową chroniącą naszą planetę przed szkodliwymi promieniowaniami pochodzącymi ze Słońca. Ponadto można go wyczuć zaraz po burzy. Ozonowanie z kolei polega na wykorzystaniu tego gazu w celu oczyszczenia np. pomieszczeń, przedmiotów czy wody ze szkodliwych drobnoustrojów, zarodników pleśni, alergenów oraz nieprzyjemnych zapachów. Do wytworzenia ozonu wykorzystuje się specjalne maszynki tzw. generatory ozonu. Wyposażono je w specjalne płytki do produkcji gazu. Przepływa przez nie prąd powodujący przemianę tlenu.
Zalety ozonowania
Przede wszystkim ze względu na skuteczność gazu. Ozon wykazuje bardzo mocne właściwości utleniające, a co za tym idzie, ma działanie biobójcze. Dzięki temu usuwa z powietrza drobnoustroje, alergeny oraz zarodniki pleśni. Ozonowanie pomieszczeń i nie tylko jest też bardzo dokładne. Gaz dochodzi do zakamarków, które normalnie trudno zdezynfekować. Jednak największym atutem ozonu jest jego ekologiczność. Oczyszczanie przebiega bez wykorzystania środków chemicznych mogących stanowić zagrożenie dla środowiska.
Ozonowanie a Koronawirus
Wraz z rozpoczęciem się pandemii koronawirusa na świecie pojawiło się pytanie: czy ozon zabija wirusy? Obecnie zastosowanie ozonatorów sprowadza się głównie do dezynfekcji pomieszczeń, które ma na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia. Wiele firm czy instytucji stosuje tę metodę w swoich siedzibach. Ozonowane są m.in. maszyny do ozonowania mogą okazać się niezastąpione, również gdy po kwarantannie konieczna jest dezynfekcja mieszkań osób zarażonych koronawirusem. W końcu przez cały czas trwania izolacji wielu zamyka się w domach bez możliwości przewietrzenia. Jest to szczególnie utrudnione podczas chłodnych dni jesienią czy zimą. Przez to drobnoustroje oraz zarodniki pleśni ciągle unoszą się w powietrzu.
Koronawirus pod wpływem działania ozonu powinien rozpadać się i nie stanowić już zagrożenia dla życia ludzi. Choć głosy na temat ozonowania i koronawirusa były początkowo sprzeczne, obecnie wiele państwowych instytucji zaleca i przyjmuje takie działanie, jako skuteczne w walce z Covid-19.
Przeczytaj także: Działanie ozonowania soli fizjologicznej
Ze względu na krótką historię koronawirusa i brak jednoznacznych badań, nie pojawiły się jeszcze opracowania, które wprost potwierdzałyby skuteczność ozonowania. Wykazano ponadto, że ozon niszczy także wirusa SARS-CoV odkrytego w 2003 r. Informacja ta jest o tyle ważna, że genom wirusa SARS-CoV-2 z 2019 r. cechuje się dużym podobieństwem (w około 85 proc.) do tego z 2003 r. Istnieje zatem wysokie prawdopodobieństwo, że ozon będzie w stanie niszczyć otoczkę lipidową tego wirusa, przyczyniając się do jego unieszkodliwienia.
Wykazano doświadczalnie, że udział procentowy wirusów zachowujących żywotność po ozonowaniu w komorze powietrznej zmniejszał się ekspotencjalnie w miarę wzrostu stężenia ozonu w powietrzu. Inaktywacja 90% cząstek wirusa następowała przy iloczynie stężenia i czasu kontaktu wynoszącym 0.34-1.98 min-mg/m3, a 99% - odpowiednio przy 0.80-4.19 min- mg/m3. Dawka ozonu wymagana do uzyskania analogicznego stopnia inaktywacji wirusów w warunkach rzeczywistych może być jednak większa z uwagi na jego reakcje z obecnymi w środowisku innymi mikroorganizmami oraz zanieczyszczeniami chemicznymi powietrza.
Dr n. med. Grzegorz Juszczyk zwraca uwagę na to, że ozon wykazuje działania kompleksowe, ponieważ jako gaz jest w stanie dotrzeć do każdego zakątka pomieszczenia. Ozonowanie jest jednak doraźne i należy je co jakiś czas powtarzać.
Kiedy warto wykonać ozonowanie?
Ozonowanie warto wykonać zawsze wtedy, gdy podejrzewamy lub mamy pewność, że w naszych pomieszczeniach znalazła się osoba chora na Covid-19. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której chory przebywał w pomieszczeniu przez cały okres infekcji. Ozonowanie po przechorowaniu Covid-19 pozwala skutecznie chronić innych domowników, współpracowników czy gości przed infekcjami. Można także bez ograniczeń stosować ozonowanie profilaktycznie w regularnych odstępach czasu albo nawet doraźnie. Dodatkowy efekt w postaci odświeżenia wnętrz, zauważalnie poprawia komfort życia alergikom oraz osobom przewlekle chorym.
Ozonowanie mieszkania i samochodu
Zakończona kwarantanna to nie jedyna sytuacja, w której warto skorzystać z ozonowania pomieszczeń. Dzięki temu, że gaz skutecznie niweluje wszelkie odory, sprawdzi się też do usuwania zapachów zwierząt, stęchlizny po podtopieniu czy spalenizny po pożarze. Radzi sobie również dymem papierosowym. Warto tutaj też wspomnieć o tym, że domy czy biura nie są jedynymi przestrzeniami nadającymi się do oczyszczania w ten sposób. Ozonowanie samochodu jest równie popularnym zabiegiem. Proces szczególnie przydaje się przy usuwaniu grzyba znajdującego się w układzie wentylacyjnym pojazdu. Gaz pozwoli też odświeżyć tapicerkę i pozbyć się nieprzyjemnego zapachu np. po papierosach.
Przeczytaj także: Opinie o ozonowaniu w Mysiadle
Jak bezpiecznie przeprowadzić ozonowanie?
Ze względu na swoje silne działanie biobójcze ozon powinien być wykorzystywany przy zachowaniu wszelkich środków ostrożności. Zbyt długie wystawianie organizmu na wysokie stężenie gazu prowadzi do uszkodzenia wzroku oraz dróg oddechowych nie tylko u człowieka, ale i u zwierząt. Jest też szkodliwy dla roślin. Pamiętaj też o utleniającym działaniu ozonu. Powoduje ono, że gaz cechuje się wysoką łatwopalnością. Nie powinno się zatem go stosować w połączeniu z innymi gazami palnymi i materiałami wybuchowi. Trzeba też unikać kontaktu z otwartym ogniem, iskrami oraz urządzeniami, które je wytwarzają. Jeżeli wybrałeś generator ozonu z lampą UV, to zasady bezpieczeństwa dotyczą również promieniowania ultrafioletowego. Bezpośrednie wpatrywanie się w jego źródło powoduję uszkodzenia oka, a nawet utratę wzroku. Z kolei wystawianie skóry na działanie światła UV skutkuje pojawieniem się oparzeń.
Ozon jest sklasyfikowany jako substancja stwarzająca zagrożenie dla zdrowia człowieka. Jest to gaz utleniający, działający drażniąco na oczy kat. 2 oraz wykazujący toksyczność ostrą kat.1. Objawy zatrucia ostrego: w stężeniach ok. 2 mg/m3 może wystąpić ból głowy, ból i łzawienie oczu, kaszel, kichanie, uczucie suchości nosogardzieli. Po przerwaniu narażenia objawy te ustępują bez następstw. W większych stężeniach rozwija się duszność, silne łzawienie oczu, zaburzenia widzenia, ból i zawroty głowy, dezorientacja, zmiany częstości oddechów, spadek ciśnienia tętniczego krwi, zwolnienie czynności serca. Może wystąpić skurcz oskrzeli i obrzęk płuc bezpośrednio po narażeniu lub w kilka godzin po przerwaniu narażenia, a nawet zejście śmiertelne. Następstwem zatrucia może być toksyczne zapalenie płuc. Najwyższe dopuszczalne stężenie w powietrzu na stanowiskach pracy wynosi - 0,15 mg/m3 (rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. 2018 poz. 1286, ze zm. Dz. U. 2020 poz.
Zasady bezpieczeństwa podczas ozonowania:
- w ozonowanych pomieszczeniach nie mogą przebywać żadne organizmy żywe, czyli ludzie, zwierzęta i rośliny;
- ludzie i zwierzęta nie powinny znajdować się w pomieszczeniu umiejscowionym tuż obok ozonowanej przestrzeni, ponieważ pewne ilości ozonu mogą do niego przeniknąć;
- ozonowane pomieszczenie powinno zostać odpowiednio uszczelnione (drzwi, kratki wentylacyjne, rury itp.);
- ozonatory powinny być wyposażone w deozonatory;
- ozon może niekorzystnie wpłynąć na materiały np. te wykonane z gumy, dlatego wszystkie tego typu przedmioty powinny zostać usunięte z pomieszczenia;
- po ozonowaniu mieszkanie należy wietrzyć przynajmniej 15-30 minut zanim, najlepiej nie wchodzić do ozonowanego pomieszczenia przez ok. 2 godz.
Po zakończeniu oczyszczania należy dokładnie przewietrzyć pomieszczenie przez co najmniej 15 min. Następnie przez min. 2 godz. nie wchodzić do środka. Ozon powinien po tym czasie rozpaść się na zwykły tlen. Ważne jest, żeby nie sprawdzać, czy można wejść do pokoju „na węch”. Zanim uruchomisz generator ozonu, dokładnie przeczytaj instrukcję obsługi. Są w niej zawarte wszystkie niezbędne informacje na temat działania i funkcjonowania sprzętu.
Ograniczenia i środki ostrożności
Należy pamiętać, aby ludzie nie przebywali także w pomieszczeniach sąsiadujących z ozonowanymi, do których pewne ilości ozonu mogłyby przeniknąć. Należy wykonać pomiar stężenia ozonu przed ponownym rozpoczęciem użytkowania ozonowanego pomieszczenia. Warunkiem rozpoczęcia użytkowania powinny być wyniki zgodne z wartościami dopuszczalnymi określonymi w zarządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi.
Jednocześnie Zakład informuje, że procesu ozonowania pomieszczeń nie należy rozważać jako jedynego działania mającego na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 i stosować takie działania jedynie w uzasadnionych przypadkach np. w pomieszczeniach, w których przebywały osoby z potwierdzonym zachorowaniem na COVID-19. Stosowanie dezynfekcji w postaci ozonowania nie zwalnia z konieczności dochowania podstawowych, właściwych zachowań w obszarze higieny osobistej ludzi oraz ich najbliższego otoczenia.
Przeczytaj także: Oczyszczanie powietrza: Ozonowanie czy adsorpcja?
tags: #ozonowanie #koronawirusa #skuteczność
