Osady z Oczyszczalni Ścieków Henrykowo: Skład i Plany Zagospodarowania
- Szczegóły
Praca oczyszczalni polega na tym, że z wody usuwa się wszystkie zanieczyszczenia. Są one redukowane w mechanicznym i biologicznym procesie technologicznym; woda trafia do Rowu Polskiego, jednak pozostaje też tak zwany suchy osad ściekowy - czarna, gęsta masa, którą trzeba jakoś zagospodarować. Henrykowo „produkuje” jej kilkanaście tysięcy ton rocznie.
Osad odbierany jest przez prywatnego przedsiębiorcę, który nawozi nim pola. Jednak wszystko wskazuje na to, że już wkrótce unijne przepisy wymuszą inne zagospodarowanie osadu, dlatego MPWiK w Lesznie już od kilku lat szuka na to sposobu. Jak dotąd bezskutecznie; już dwa lata temu pojawił się pomysł wybudowania przy oczyszczalni ścieków w Henrykowie kompostowni, która przerabiałaby osad na nawóz rolniczy.
Spółka wodociągowa chciała powierzyć to zadanie jakiemuś zewnętrznemu podmiotowi, jednak dwa przetargi na sprzedaż działki pod inwestycję nie przyniosły skutku. Teraz pojawił się nowy pomysł - budowa biogazowni, w której sfermentowany osad mógłby być paliwem do produkcji energii elektrycznej. -Byłoby to wspólne przedsięwzięcie spółek skupionych w Stowarzyszeniu Wodociągi Wielkopolskie - mówi prezes MPWiK Mariusz Kucharski.
Kilkanaście przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych produkuje rocznie około 50 tysięcy ton osadu, dlatego rozważana jest budowa aż dwóch biogazowni - jednej pod Lesznem, drugiej w okolicach Wolsztyna lub Pniew. Z biogazowni chyba najlepiej prąd wyprodukować. On nawet dostałby chyba zielony certyfikat (za taki prąd najwięcej płacą). Można też przecież dogadać się z MPECem i spalać gaz w kogeneracji.
Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Henrykowie
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Lesznie przymierza się do modernizacji Oczyszczalni Ścieków w Henrykowie. Inwestycja w pierwszym etapie ma kosztować około 20 mln złotych, w drugim etapie ponad 15 mln, ale są szanse na pozyskanie dofinansowania z unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020, i to w wysokości nawet do 85 procent. Planowanej inwestycji poświęcone było ubiegłotygodniowe posiedzenie Komisji Rozwoju i Infrastruktury Rady Miejskiej.
Przeczytaj także: Zagospodarowanie Osadów w Elblągu
Od 15 lat MPWiK współpracuje z przedsiębiorstwem Zbigtar Zbigniewa Tarki z Osowej Sieni. Zbigtar dzierżawi część henrykowskiej oczyszczalni, tzw. lagunę, gdzie gromadzi osady ściekowe. Nie do końca jest jasne, czy firma będzie mogła dalej to robić, bo ma problem z uzyskaniem wymaganych pozwoleń. Zbigniew Tarka zapewniał radnych, że wszystko jest w porządku i że działa zgodnie z prawem.
Przedstawił też plany na rozwój swojej działalności. Kupił teren pod budowę kompostowni w gminie Szlichtyngowa, gdzie ma zamiar przetwarzać osady ściekowe - również z Leszna i okolic. W Henrykowie nie ma warunków, aby to robić, bo kompostowni nie ma. Tarka nabył też 1000 ha gruntów przemysłowych, gdzie chciałby przerobione już osady wywozić. Jak tłumaczył radnym, ma pozwolenie na budowę kompostowni i może ją postawić w ciągu trzech miesięcy.
Kiedy 20 lat temu powstawała Oczyszczalnia Ścieków w Henrykowie, w planach była też budowa instalacji do przetwarzania osadów ściekowych. Ale nigdy jej nie zrealizowano. Nie ma więc możliwości, aby osady należycie zagospodarowywać, a przez to znacznie zmniejszyć ich masę i uzyskać energię elektryczną i cieplną, która mogłaby służyć na potrzeby oczyszczalni w Henrykowie.
- Rocznie wydajemy około 800.000 złotych na zakup energii elektrycznej potrzebnej do działalności oczyszczalni - podkreśla Rafał Zalesiński, prezes MPWiK w Lesznie.
W lipcu w MPWiK powołano zespół projektowy ds. modernizacji i rozwoju Oczyszczalni Ścieków w Henrykowie. W jego skład wchodzą pracownicy spółki, specjaliści od technologii produkcji, energetyki, automatyzacji, informatyzacji, inwestycji, finansów, pozyskiwania środków zewnętrznych i prawa. Do czerwca 2016 roku mają przygotować koncepcję modernizacji oczyszczalni. Prace trwają. Przedstawiciele zespołu jeżdżą też oglądać podobne obiekty w kraju.
Przeczytaj także: Jak usunąć osad z oczyszczalni?
Henrykowska oczyszczalnia jest coraz starsza, wymaga napraw i remontów. Jeśli MPWiK zdecyduje się na pierwszy etap inwestycji, znacznie ograniczy ilość osadów. - Może powinniśmy skorzystać z tej oferty i zamiast wydawać pieniądze na rozbudowę oczyszczalni inwestować w rozwój sieci wodno-kanalizacyjnej i zagospodarowanie wód odpadowych - proponował Piotr Więckowiak, radny PL18.
- Inwestujemy w sieci. Na ich rozbudowę i przebudowę w Lesznie wydamy w tym roku około 9 milionów złotych. Modernizacja oczyszczalni to ogromna inwestycja - podkreśla Zalesiński. - Chcielibyśmy jednak skorzystać z pieniędzy unijnych i ją zmodernizować, bo za kilka lat może nie być już takich możliwości. Zostaną jedynie kredyty czy pożyczki, które trzeba będzie zwrócić.
Stan obecny i plany na przyszłość
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Lesznie jest operatorem systemu wodno-kanalizacyjnego na terenie aglomeracji Leszno (Miasto Leszno, Gmina Święciechowa, Gmina Lipno). Ścieki z tego terenu przesyłane są do oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w miejscowości Henrykowo w gminie Święciechowa. Jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna z usuwaniem związków biogennych obsługująca aglomerację o wskaźniku RLM (rzeczywista liczba mieszkańców) poniżej 100 000.
Budowę oczyszczalni zakończono na realizacji I i II etapu. Niestety nie zrealizowano wówczas III i IV etapu zmierzającego do uniezależnienia się energetycznego oczyszczalni oraz efektywnego gospodarowania osadami ściekowymi.
Od 2015 roku Zarząd Spółki sukcesywnie pracuje nad realizacją wspomnianego III i IV etapu, a zamierzenia inwestycyjne Spółki na najbliższe lata obejmują między innymi rozbudowę oczyszczalni o obiekty i instalacje umożliwiające bardziej efektywną fermentację osadów oraz wykorzystanie energetyczne biogazu.
Przeczytaj także: Szamotulska oczyszczalnia ścieków
Bardzo ważnym czynnikiem mającym wpływ na efektywność pracy oczyszczalni i determinującym docelowe koszty eksploatacyjne jest wydajność i stabilność procesu fermentacji, których pochodnymi są stopień ustabilizowania osadów oraz ilość pozyskiwanego biogazu. Dziś bowiem oczyszczalnia jest w 100% uzależniona energetycznie od dostawców zewnętrznych, a poprzez rozbudowę między innymi o zamknięte komory fermentacyjne i jednostkę kogeneracyjną, istnieje ogromna szansa wreszcie na częściowe energetyczne uniezależnienie się (własna produkcja energii elektrycznej i cieplnej).
Liczne doświadczenia krajowe i zagraniczne potwierdzają możliwość zwiększenia produkcji biogazu poprzez prowadzenie procesu wspólnej fermentacji (ko-fermentacji) osadów ściekowych oraz wyselekcjonowanych biodegradowalnych odpadów pochodzących od zewnętrznych dostawców. Przy właściwe prowadzonych procesach podczyszczania na terenie zakładów wytwarzane tam odpady mogą być źródłem cennych substratów umożliwiających zwiększenie produkcji biogazu przez oczyszczalnię.
Kluczową kwestią jest wychwycenie „u źródeł” wysokostężonych ścieków i odpadów oraz ich dostarczenie w maksymalnie skoncentrowanej postaci do oczyszczalni, gdzie wprowadzone będą mogły być wprost do procesu fermentacji, z pominięciem procesów oczyszczania ścieków. Taki tok postępowania z jednej strony zabezpiecza ciąg ściekowy przed przeciążeniem i pomaga w utrzymaniu stabilnego procesu oczyszczania, z drugiej strony niesie korzyści eksploatacyjne umożliwiając zwiększenie produkcji energii elektrycznej i cieplnej.
MPWiK w Lesznie również zauważa istniejący potencjał wspomnianych odpadów (ko-fermentatów) w naszym regionie i w tym kierunku są prowadzone badania. Dlatego bardzo istotne jest, aby zabezpieczać oczyszczalnię przed dopływem ścieków z takich źródeł.
W związku z powyższym MPWiK w Lesznie uznała za pożądane przeprowadzenie wyprzedzających działań w ramach Projektu BEST finansowanego z programu Interreg Regionu Morza Bałtyckiego na lata 2014-2020 (projekt BEST został również nominowany jako przewodni strategii UE dla regionu PA Nutri w regionie Morza Bałtyckiego), mających na celu z jednej strony określenie potencjalnego wzrostu produkcji biogazu w przypadku odpowiedniego korzystania z zasobów ścieków i odpadów przemysłowych, z drugiej strony zidentyfikowanie ewentualnych zagrożeń dla procesu ze strony ścieków zawierających substancje inhibitujące procesy biologiczne.
Instalacja Pilotażowa w Henrykowie
Dostarczona przez Wykonawcę instalacja pilotażowa do badania procesu fermentacji w skali laboratoryjnej zawiera dwa reaktory beztlenowe o pojemności roboczej 15 litrów każdy z instalacją utrzymującą automatycznie stałą temperaturę w reaktorze. Oprócz tego istotnymi elementami są:
- dwa mieszadła mechaniczne wraz z regulowanym napędem;
- instalacja do usuwania osadu przefermentowanego;
- dwa elektroniczne mierniki ilości wytwarzanego biogazu z możliwością przesyłu danych do komputera;
- analizator gazowy (biogazu);
- homogenizator odpadów i osadów;
- zestaw laboratoryjny do kontroli procesu umożliwiający pomiar pH i wyznaczanie parametru FOS/TAC;
- chłodziarka o przechowywania substratów.
Operator oczyszczalni przeprowadzając proces fermentacji w mikroskali w warunkach laboratoryjnych będzie zdolny do odzwierciedlenia procesu zachodzącego w komorach fermentacyjnych i prognozowania rzeczywistych warunków fermentacji. Obecność takiej instalacji pozwoli na optymalizację procesu fermentacji poprzez badania jego odporności na zakłócenia.
Wpływ Inwestycji na Gospodarkę Ściekami
Głównym zadaniem instalacji pilotażowej jest realizowanie procesu fermentacji metanowej w skali laboratoryjnej i ocena jej efektywności. Bazę wiedzy o dostępności substratów stanowią wyniki badań otrzymane w ramach realizacji I części projektu. Nawiązanie współpracy z dostawcami substratów pozwoli na rozpoczęcie realizowania procesów selekcji substratów u dostawcy ścieków, przez co spodziewane jest osiągnięcie poprawy jakości oraz stabilności ścieków dopływających do oczyszczalni.
Pozyskiwanie nowych wysokokalorycznych substratów stanowiących wsad do fermentacji metanowej przyczyni się do poprawy efektywności energetycznej oczyszczalni. Realizowane będzie to poprzez planowaną w przyszłości rozbudowę obiektu o moduł fermentacji metanowej wraz z odzyskiem biogazu.
tags: #osady #z #oczyszczalni #ścieków #Henrykowo #skład
