Osady z Oczyszczalni Ścieków w Polsce: Skład i Utylizacja
- Szczegóły
W Polsce, zagadnienie osadów ściekowych zyskuje na znaczeniu w kontekście ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. Przez osady ściekowe rozumie się pochodzące z oczyszczalni ścieków osady z komór fermentacyjnych, a także innych instalacji służących do oczyszczania ścieków.
Ilość generowanych osadów wynosi jedynie ok. 1-3% objętości przepływających ścieków, mimo to mogą one stanowić potencjalne zagrożenie dla środowiska w przypadku niewłaściwego ich zagospodarowania, zawierają bowiem m.in. Z drugiej strony, osady ściekowe mogą mieć praktyczne zastosowanie, gdyż stanowią bogate źródło substancji organicznej oraz pierwiastków biogennych.
Analitycy GUS podkreślają, że najistotniejszym zadaniem służącym poprawie jakości wód, jest udoskonalenie procesów zbierania i oczyszczania ścieków. Jak zauważa GUS, w badanym okresie następował dalszy rozwój systemów odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych. Przejawiało się to oddawaniem do eksploatacji nowych oczyszczalni ścieków, modernizacją istniejących oczyszczalni, w szczególności pod kątem usuwania ze ścieków związków biogennych, a także rozbudową sieci wodociągowo-kanalizacyjnej oraz wyłączaniem z eksploatacji obiektów przestarzałych i nieefektywnych.
Ilość i Rodzaje Osadów Ściekowych
Według danych GUS za 2018 rok, w Polsce powstaje rocznie ok. 583 tys. ton osadów ściekowych. Statystyki są jednak kwestionowane przez specjalistów z branży. W 2022 r., w oczyszczalniach ścieków przemysłowych i komunalnych wytworzono 1 012,4 tys. ton suchej masy osadów ściekowych, tj. o ok. 1% mniej niż w roku ubiegłym.
Ilość osadów ściekowych powstających w przemysłowych oczyszczalniach ścieków w 2022 r. Od wielu lat obserwuje się wzrost ilości osadów ściekowych powstających w oczyszczalniach ścieków komunalnych, ze względu na wzrost ilości ścieków trafiających do tych oczyszczalni. Od 2000 r. do 2022 r. ilość osadów ściekowych wytworzonych w komunalnych oczyszczalniach ścieków wzrosła o ok. Ilość osadów ściekowych wytworzonych w 2022 r. w oczyszczalniach komunalnych wyniosła 580,7 tys. ton suchej masy i stanowiła 57% całkowitej masy osadów wytworzonych w danym roku.
Przeczytaj także: Jak pozbyć się osadu z twardej wody?
Zastosowanie Osadów Ściekowych
Osady ściekowe są wykorzystywane do:
- Celów rolniczych
- Nawożenia gleb i roślin jako cenne źródło azotu i fosforu
- Produkcji kompostu
- Rekultywacji terenów zdegradowanych
Termiczne Przekształcanie Osadów
W Polsce od 2012 roku działa 11 spalarni osadów ściekowych. Termicznej utylizacji w 11 instalacjach poddaje się ok. 170 tys. ton. Budowę instalacji do termicznej utylizacji osadów rozważają jednak kolejne przedsiębiorstwa wodociągowe, m.in. w Poznaniu i na Górnym Śląsku.
Jak zauważają analitycy GUS, pozytywnym trendem jest coraz częstsze stosowanie utylizacji termicznej osadów z oczyszczalni komunalnych. Obecnie przekształca się ich w ten sposób ponad 5-krotnie więcej niż w 2010 r. Około 18% osadów z komunalnych oczyszczalni ściekowych (105,2 tys. ton suchej masy) zostało przekształconych termicznie, a jedynie ok. 1% osadów (8,2 tys. W 2000 r., metodzie przekształcenia termicznego poddano 28,2 tys. ton osadów w przeliczeniu na suchą masę, a w 2022 r. masa osadów przekształconych termicznie była ponad 5-krotnie większa i wyniosła 149,8 tys.
Adam Gołębiewski, ekspert techniczny Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie, potwierdza, że inwestycje w termiczne zagospodarowanie osadów zatrzymały się. Przedsiębiorstwa koncentrują się bardziej na zagospodarowaniu ich poprzez produkcję biogazu, produkcję nawozu z osadu, a nie suszenie i spalanie.
Tadeusz Rzepecki komentuje: - Każda ze spalarni to jest obiekt przemysłowy, każda może mieć problemy - techniczne lub eksploatacyjne. W pewnym momencie mogą zdarzać się awarie, trudniej lub łatwiej usuwalne. To jest normalne.
Przeczytaj także: Zapobieganie różowemu osadowi
Wyzwania i Perspektywy
Instalacje do termicznej utylizacji osadów są kosztowne. Najdroższa była inwestycja w Warszawie, która pochłonęła 400 mln złotych. Jest coraz mniej unijnych dotacji dostępnych dla dużych przedsiębiorstw wodociągowych, które mogłyby spalarnie stawiać. Trzeba więc finansować je z własnych środków.
Dodatkowo trwa dyskusja o właściwym zagospodarowaniu osadów ściekowych. Są zwolennicy ich rolniczego wykorzystywania, użycia do rekultywacji np. składowisk, kompostowania, wykorzystania po procesie fermentacji biometanu, przetwarzania na materiał nawozowy, a nawet na kruszywo budowlane. Coraz częściej podkreśla się, że osad ściekowy jest cennym surowcem - zawiera bowiem składniki takie fosfor i azot, jakie można ponownie wykorzystać, na przykład w celach nawozowych.
Miasto czeka bowiem na opinie m.in. Została już wykonana analiza wszelkich dostępnych sposobów zagospodarowania osadów oraz możliwości ich zastosowania (w różnych wariantach instytucjonalnych) zakończona wskazaniem siedmiu wariantów do dalszej analizy. Teraz warianty te poddawane są analizie z uwzględnieniem: uwarunkowań formalnoprawnych, rynkowych i lokalnych, doświadczeń branżowych, idei smart city i circular economy, aspektów środowiskowych.
Statystyki dotyczące oczyszczania ścieków w Polsce
Poniższa tabela przedstawia wybrane dane statystyczne dotyczące oczyszczania ścieków w Polsce w latach 2000-2022:
| Rok | Ilość ścieków wymagających oczyszczenia (hm3) | Ilość ścieków nieoczyszczanych (hm3) | Liczba miast obsługiwanych przez oczyszczalnie ścieków | Udział ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków (%) |
|---|---|---|---|---|
| 2000 | 2 502 | 801 | 53 | |
| 2022 | 2 148 | 961 | 76 |
Przeczytaj także: Usuwanie białego osadu z wody
tags: #osad #z #oczyszczalni #podlaskie #skład #i
