Definicja i zasady działania aukcji holenderskiej
- Szczegóły
Aukcja prowadzi wprost do zawarcia umowy, zatem jest rodzajem zawierania umów. Omawiana forma sprzedaży/zakupu dotyczy najczęściej rzeczy oznaczonych co do tożsamości, a nie co do gatunku. Współcześnie uważa się, że aukcja jest formą przetargu. Ustawodawca wskazuje, że „umowa może być zawarta w drodze aukcji lub przetargu” (art.701 k.c.).
Problematyka aukcji została uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej jako - „Kodeks cywilny lub „k.c.”). Zgodnie z art. 704 k.c. „w warunkach aukcji albo przetargu można zastrzec, że przystępujący do aukcji albo do przetargu powinien, pod rygorem niedopuszczenia do nich, wpłacić organizatorowi określoną sumę albo ustanowić odpowiednie zabezpieczenie jej zapłaty (wadium)”. Powyższe ustalenia mogą być zmienione albo odwołane tylko wtedy, gdy w treści warunków zastrzeżono taką możliwość.
W toku aukcji składa się oferty. Pozostają one wiążące do momentu złożenia oferty korzystniejszej przez innego licytanta. Za moment zawarcia umowy, uważa się udzielenie przybicia - wskazanie uczestnika, który złożył najwyższą ofertę i zakończenie aukcji.
Wadium stanowi rodzaj zabezpieczenia, organizator ma obowiązek jego niezwłocznego zwrotu. W przypadku gdy organizator aukcji uchyla się od zawarcia umowy, jej uczestnik, którego oferta została wybrana, może żądać zapłaty podwójnego wadium lub naprawienia szkody. Umowa zawarta w formie aukcji może zostać unieważniona.
Jeśli strona tej umowy, uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami, organizator oraz inny uczestnik, mogą żądać unieważnienia zawartej umowy. Takie samo żądanie ma również osoba trzecia, na której rachunek zawarto umowę lub dający zlecenie. „Uprawnienie powyższe wygasa z upływem miesiąca od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o istnieniu przyczyny unieważnienia, nie później jednak niż z upływem roku od dnia zawarcia umowy” (art.
Przeczytaj także: Sterowniki i usterki ASUS K52J
Rodzaje aukcji
Jest mnóstwo rodzajów aukcji, które różnią się sposobem ustalania ceny i wybierania zwycięzcy. Najczęściej spotkasz aukcję angielską, zwaną też zwyżkową. Zaczyna się od najniższej ceny, która systematycznie rośnie, bo uczestnicy licytują coraz wyżej. Wygrywa ten, kto zaoferuje najwięcej.
Popularna jest też aukcja holenderska, czyli zegarowa lub odwrócona. Tu cena startuje od wysokiej kwoty i systematycznie spada. Kto pierwszy kliknie lub powie „sprzedane” przy aktualnej cenie, ten kupuje.
Inna ciekawa kategoria to aukcja zamknięta. Tu każdy składa swoją ofertę po cichu, nie widząc, co proponują inni.
- Aukcja odwrotna: Tutaj sprzedawcy konkurują między sobą, obniżając cenę.
- Aukcje wieloprzedmiotowe i wielokryterialne: Dotyczą licytacji wielu takich samych przedmiotów naraz lub oceny ofert na podstawie wielu kryteriów, nie tylko ceny, ale też np.
Proces aukcyjny
Proces aukcyjny, niezależnie od tego, o jaki rodzaj aukcji chodzi, to zawsze współpraca pewnych osób na kilku etapach, które prowadzą do finalizacji transakcji.
- Organizator aukcji: Osoba lub firma odpowiedzialna za jej przeprowadzenie.
- Licytanci (kupujący): Osoby, które mogą składać oferty. Często trzeba spełnić pewne warunki, np.
Przygotowanie aukcji to bardzo ważny etap. Dokumentacja aukcyjna to zestaw dokumentów. Powinien być przejrzysty i zawierać wszystkie niezbędne informacje, czyli np. Warunki aukcji: Zanim zacznie się licytacja, organizator musi jasno przedstawić zasady. Składanie ofert: Licytanci przedstawiają swoje propozycje cenowe, które są dla nich wiążącym zobowiązaniem. Przybicie (moment zawarcia umowy): To kulminacja aukcji.
Przeczytaj także: Zastosowanie wężyków do filtra osmozy
Chociaż i aukcja, i przetarg służą do wyboru najlepszej oferty, to różnią się one zasadami i celami.
- Kryterium wyboru zwycięzcy: W aukcji zazwyczaj wygrywa najwyższa cena.
- Cel i forma: Głównym celem aukcji jest sprzedaż, czyli przeniesienie własności. Często odbywa się na żywo lub online.
- Zakres oceny ofert: W aukcji liczy się głównie cena.
- Trwałość ofert: W aukcji wyższa oferta unieważnia poprzednie, a umowa zawierana jest od razu.
- Zastosowanie: Aukcje są popularne w obrocie różnymi dobrami.
Polski rynek aukcyjny
Polski rynek aukcyjny, szczególnie jeśli chodzi o sztukę i przedmioty kolekcjonerskie, rozwija się bardzo dynamicznie. W pierwszej połowie 2024 roku obroty wyniosły ponad 238 milionów złotych, a sprzedano blisko 120 tysięcy przedmiotów. Drugi co do wielkości segment to numizmatyka (monety i banknoty kolekcjonerskie). W pierwszej połowie 2024 roku zanotowano tu obroty rzędu blisko 65 milionów złotych, co stanowi około 27% całego rynku i niemal 75 tysięcy transakcji. W szerszym ujęciu, rynek sztuki w Polsce w 2024 roku osiągnął wartość około 449 milionów złotych, co oznacza wzrost o 2,8% rok do roku.
Wśród największych graczy na polskim rynku aukcyjnym wyróżniają się: Polswiss Art (wzrost obrotów o 25%, do ponad 85 mln zł), Sopocki Dom Aukcyjny (44 mln zł, wzrost ponad 10%), Agra-Art (30 mln zł, wzrost 25%) oraz DESA Unicum (214,6 mln zł w 2024 roku). Prognozy na pierwszą połowę 2025 roku wskazują na dalszy, dynamiczny wzrost obrotów i liczby sprzedanych przedmiotów.
Eksperci zgodnie podkreślają, jak ważne są aukcje w gospodarce, zwłaszcza tam, gdzie trzeba precyzyjnie ustalić wartość lub rozdzielić zasoby. Badania laureatów Nagrody Nobla, Paula R. Milgroma i Roberta B. Wilsona, pokazały, że aukcje są nieocenione przy wycenie dóbr i usług, które trudno określić rynkowo - jak na przykład częstotliwości radiowe. W energetyce odnawialnej aukcje stały się podstawowym narzędziem do inwestowania, szczególnie w morską energetykę wiatrową. Stabilność i przewidywalność systemu wsparcia, jaki oferują aukcje, są kluczowe, by zachęcić inwestorów do długoterminowych projektów. Ogólnie rzecz biorąc, eksperci uważają aukcje za narzędzie poprawiające efektywność inwestycji i optymalizujące wykorzystanie zasobów.
Aukcja to przede wszystkim dynamiczna metoda sprzedaży oparta na konkurencji, gdzie najwyższa oferta zazwyczaj rozstrzyga o zakupie. Istnieje wiele rodzajów aukcji, od klasycznej angielskiej po elektroniczne, każda z nich ma swoje specyficzne zastosowanie i zasady działania. Zrozumienie procesu aukcyjnego, od przygotowania po finalizację transakcji, jest kluczowe dla skutecznego uczestnictwa. Należy pamiętać o wyraźnym rozróżnieniu aukcji od przetargu, gdzie kryteria wyboru zwycięzcy są szersze niż tylko cena. Polski rynek aukcyjny, szczególnie w sektorach sztuki i numizmatyki, odnotowuje stabilny wzrost, potwierdzając znaczenie aukcji jako narzędzia inwestycyjnego i kulturotwórczego.
Przeczytaj także: Odwrócona osmoza: Twój przewodnik
Przykłady aukcji i ich mechanizmów
To najpopularniejszy, jednak jeden z bardzo wielu możliwych modeli. Drugim, który będzie nam potrzebny, jest model holenderski. To odwrotność aukcji angielskiej, w której to nie popyt, a dom aukcyjny proponuje uczestnikom swoje ceny, które, zamiast rosnąć, spadają. Cena wywoławcza ustawiana jest na wysokim poziomie, a następnie - stopniowo obniża się ją aż do momentu, w którym znajdzie się chętny na dany przedmiot.
Czy wiesz, że modele angielski i holenderski mogą zostać połączone w jeden, nowy mechanizm aukcyjny? Hipotetyczna, zabytkowa szachownica zostaje zastąpiona małym przedsiębiorstwem. To z kolei staje się częścią rynku, na którym zostaje "rozbite" na jeden miliard udziałów, z których każdy świadczy o prawach do cząstki firmy. Przy tym, cena tego instrumentu może rosnąć - tak, jak w aukcji angielskiej, ale i spadać, na wzór licytacji holenderskich.
Hybryda aukcji angielskiej z holenderską, którą stworzyliśmy, to tzw. ciągła aukcja podwójna (continuous double auction). Do aukcji z tego modelu zaliczają się np. Wykresy giełdowe.
Ciekawym z perspektywy tradera modelem aukcyjnym były dość rzadkie licytacje, których czas mierzono za pomocą świec. Rywalizacja między uczestnikami trwała od momentu zapalenia knota, aż do jego wygaśnięcia.
Jak widzisz, aktualne ceny kupna i sprzedaży na rynku są różne. W naszym przykładzie pierwsza wynosi 0.45, a druga - 0.40.
Auction Market Theory
Auction Market Theory tłumaczy giełdę jako mechanizm, który nie tylko działa w oparciu o jasne zasady, ale i korzysta z analizy prawdopodobieństwa, znanej m.in.
Rozumiejąc rynek na zasadach Auction Market Theory, wyszczególnimy te zakresy, nazywane balansami, zamykając je w kolorowych prostokątach. Najważniejszym z nich jest balans 1, ponieważ po opuszczeniu go, cena powraca w ten rejon kilkukrotnie podczas testów.
Auction Market Theory, dzieląc rynek na poszczególne zbiory danych, daje inwestorom punkty odniesienia, względem których mogą określać ryzyko transakcyjne. Jeśli trader, budując strategię, jest "architektem", Auction Market Theory stanowi podręcznik podstawowych praw fizyki.
Choć za jej pomocą można opisać niemal każdy rynek, uniwersalność jest jednocześnie jej największą wadą. Tłumaczy ona działanie aukcji jako takich, przez co nie bierze pod uwagę specyfiki nowoczesnych rynków finansowych, których mechanika w sporej mierze opiera się na manipulacjach uczestników, którzy dysponują większym kapitałem.
Auction Market Theory, w przeciwieństwie do analizy technicznej, nie zdobyła wystarczającej popularności wśród inwestorów detalicznych, jednak bardzo często można spotkać ją w środowisku profesjonalnym.
tags: #odwrocona #aukcja #holenderska #definicja
