Oczyszczalnia ścieków jako zakład usługowy – wymagania

Szczegóły: Opublikowano: 12. March 2026

Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej, coraz więcej właścicieli domków jednorodzinnych decyduje się na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast szamba. Jeżeli nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, przydomowa oczyszczalnia jest alternatywnym rozwiązaniem dla tradycyjnego osadnika na nieczystości ciekłe (tzw. szamba). Poniższy artykuł przedstawia zagadnienia prawne pozwalające poznać legalny aspekt budowy i eksploatacji domowej oczyszczalni ścieków.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków - aspekty prawne

W myśl znowelizowanych przepisów przydomowa oczyszczalnia ścieków wymaga zgłoszenia wodnoprawnego, zgłoszenia budowy oraz zgłoszenia eksploatacji. Procedurę należy zacząć od zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do wprowadzania do ziemi ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni. Zgłoszenie to należy złożyć do nadzoru wodnego, który jest najbliżej planowanej lokalizacji korzystania z urządzeń wodnych. Jeżeli zgłoszenie wodnoprawne zostanie przyjęte bez sprzeciwu następnym krokiem jest zgłoszenie zamiaru budowy.

Należy go dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Właściwym organem do przyjęcia zgłoszenia jest Starosta. Procedura ta nie dotyczy sytuacji, gdy przydomowa oczyszczalnia ścieków była wpisana do projektu budowlanego jako rozwiązanie gospodarki ściekowej. Po dopełnieniu obowiązków dotyczących zgłoszenia wodnoprawnego i budowy oczyszczalni, kolejnym krokiem jest zgłoszenie planowanej eksploatacji oczyszczalni ścieków. Dokumenty należy przedłożyć w Urzędzie Gminy Oświęcim. Zgłoszenia eksploatacji należy dokonać przed rozpoczęciem użytkowania oczyszczalni. Brak zgłoszenia eksploatacji instalacji lub eksploatacja niezgodna ze zgłoszeniem podlega karze grzywny.

Jednocześnie przypominamy, że odprowadzanie ścieków z budynku może odbywać się tylko do sieci kanalizacji sanitarnej. Aby przydomowa oczyszczalnia mogła być eksploatowana, musi spełniać szereg warunków dotyczących między innymi poziomu oczyszczania ścieków czy odległości od wód gruntowych. Zgodnie z interpretacją Ministerstwa Infrastruktury niedopuszczalne jest użytkowanie tzw. oczyszczalni drenażowych, które nie zapewniają wymaganego stopnia oczyszczania oraz ze względu na ich budowę uniemożliwiającą pobieranie i badanie próbek ścieków. Prawo wodne nie dopuszcza wprowadzania oczyszczonych ścieków do atmosfery. Przepisy nie dopuszczają możliwości przerobienia istniejących, gotowych zbiorników bezodpływowych tzw.

Od 9 sierpnia 2022 r. przydomowe oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę (oczyszczalnia dla ok. W sytuacji, gdy oczyszczone ścieki wprowadzamy do gruntu, do wód lub do urządzeń niestanowiących naszej własności, musimy uzyskać pozwolenie wodnoprawne niezależnie od przepustowości oczyszczalni (ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, Dz.U. z 2022 poz. 2625 z późn. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,5 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia robót budowlanych we właściwym dla miejsca inwestycji Starostwie Powiatowym (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

Przydomowe oczyszczalnie ścieków muszą spełniać wymagania dotyczące efektywności oczyszczania, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz.

Wymagania w zakresie oczyszczania zależne są od przynależności danej lokalizacji oraz sposobu odprowadzania oczadzonych ścieków do środowiska, co określone jest w przepisach. We wspomnianym rozporządzeniu opisane są m.in. min. azotu ogólnego - dotyczą średniej rocznej wartości w ściekach, obliczonej dla próbek średnich dobowych pobranych w okresie roku. Alternatywnie dopuszcza się określenie wymogów dotyczących usuwania związków azotu na podstawie prób średnich dobowych, jeżeli można wykazać, że osiągnięty został ten sam poziom ochrony jednolitych części wód przed zanieczyszczeniem. W takim przypadku próba średnia dobowa nie może przekraczać 20 mg/l azotu całkowitego dla wszystkich prób przy temperaturze wypływu w reaktorze biologicznym wyższej lub równej 12 °C. Analiz dokonuje się z próbek homogenizowanych, niezdekantowanych i nieprzefiltrowanych, z wyjątkiem odpływów ze stawów biologicznych, w których oznaczenia BZT5, ChZTCr, azotu ogólnego oraz fosforu ogólnego należy wykonać z próbek przefiltrowanych.

Lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków

Lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga zachowania minimalnych warunków odległościowych od innych urządzeń terenowych. Usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

odległość mierzona od krawędzi zbiornika przydomowej oczyszczalni powinna mieć minimum 5 metrów od okien i drzwi budynku (w przypadku budynków jednorodzinnych),
minimum 2 m od granicy działki sąsiedniej, ciągu pieszego oraz drogi,
minimalna odległość od infrastruktury technicznej: 1,5 m od wodociągu, 1,0 m od kabli telefonicznych, 0,8 m od kabli elektrycznych, czy 1,5 m od rur z gazem,
minimum 15 m od korpusu oczyszczalni oraz minimum 30 metrów od miejsca odprowadzenia oczyszczonych ścieków (np. studnia chłonna, drenaż rozsączający).
element odprowadzający ścieki oczyszczone do wód powierzchniowych lub do ziemi musi znajdować minimum 1000 m od kąpielisk oraz plaż publicznych,
przepisy prawa zabraniają, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny.

Zabrania się doprowadzania ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych. Korzystający z "usług wodnych" zobowiązani są prowadzić pomiary ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wody i przekazywać wyniki prowadzonych pomiarów w zakresie określonym w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym, do organu wydającego tę decyzję i do WIOŚ. Za niewykonanie tego obowiązku grozi grzywna z art.

należy zachować minimum 3 metrowy odstęp od roślin z rozbudowanym systemem korzeniowym,
zamontowanie urządzenia odprowadzającego ścieki do gruntu (np. drenaż rozsączający, studnia chłonna) w niecce terenu przyczyni się do obciążenia hydraulicznego systemu odprowadzającego ścieki,
powinno się przewidzieć konieczność okresowego dojazdu wozu asenizacyjnego, który opróżnia zbiornik,
przydomowa oczyszczalnia ścieków powinna znajdować się z dala od miejsc rekreacyjnych na działce, takich jak altany, plac zabaw dla dzieci albo grill.

Pozwolenia wodnoprawne

jest wymagane, gdy korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej nie stanowi zwykłego korzystania z wód (bez wglądu na ilość ścieków),
nie jest wymagane, gdy wprowadzanie przez właściciela gruntu do ziemi oczyszczonych ścieków z własnego gospodarstwa domowego (lub rolnego) w ilości do 5m3 na dobę, stanowi zwykłe korzystanie z wód. Wówczas wystarczy zgłoszenie wodnoprawne. Należy dokonać go przed dokonaniem zgłoszenia budowlanego w Nadzorze Wodnym właściwym dla miejsca inwestycji.

Pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego - czyli fizyczne wykonanie urządzenia technicznego służące do odprowadzania ścieków do środowiska, m.in.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego zwolnione są te urządzenia wodne, które służą do wprowadzania do ziemi ścieków w ramach zwykłego korzystania z wód (jeżeli system odprowadzania ścieków z przydomowej oczyszczalni stanowi integralną część tej oczyszczalni),
należy je uzyskać, gdy ilość odprowadzanych ścieków będzie przekraczać ponad 5m3 dziennie.

Są to dwa odrębne pozwolenia. W niektórych przypadkach konieczne jest zdobycie obu pozwoleń wodnoprawnych. Nie wymaga pozwolenia budowa oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7.5 m3 na dobę. Wymaga jednak zgłoszenia robót budowlanych. Ustawa Prawo budowlane z 2015 roku pozwala na budowę oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3, obsługującej kilka budynków mieszkalnych, jedynie na podstawie zgłoszenia. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzje o warunkach zabudowy wydanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta określają, czy przydomowa oczyszczalnia może być wybudowana w planowanej lokalizacji.

ilość ścieków nie może przekraczać 5 m3 na dobę w przeciwnym wypadku konieczne jest uzyskani pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód stanowiące wprowadzanie ścieków do ziemi),

nastąpiła odpowiednia redukcja zanieczyszczeń podczas oczyszczania ścieków,

miejsce wprowadzenia ścieków jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych.

Firma wywożąca nieczystości ciekłe - wymagania

Właściciele nieruchomości, które nie są podłączone do sieci kanalizacyjnej, muszą gromadzić nieczystości ciekłe w specjalnych zbiornikach bezodpływowych. Pozbywanie się tych nieczystości musi odbywać się zgodnie z prawem. Właściciel nieruchomości ma do wyboru odprowadzanie ich za pomocą przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych lub poprzez ich wywóz. Wywóz nieczystości ciekłych wymaga podpisania umowy na wykonanie tych czynności. Realizacja takich usług może być wykonywana tylko przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę, który posiada zezwolenie na prowadzenie firmy wywożącej nieczystości ciekłe. Opłaty za wykonane powyższych usług ponosi właściciel nieruchomości według warunków ustalonych w umowie. Rada gminy ustala tylko górną stawkę tych opłat.

Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?

W celu uzyskania zezwolenia na wykonywanie usług opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych przedsiębiorca musi spełnić wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Rada gminy jest za to odpowiedzialna za następujące kryteria: opis wyposażenia technicznego, zabiegi sanitarne i porządkowe, miejsce przekazywania nieczystości ciekłych.

Jak otworzyć firmę zajmującą się wywozem nieczystości ciekłych - wymagania wstępne

Jak już wcześniej wspomniano, przedsiębiorca chcący prowadzić firmę wywożącą nieczystości ciekłe musi uzyskać odpowiednie zezwolenie. Aby je otrzymać, należy złożyć wniosek do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce świadczenia usług.

Prawidłowo sporządzony wniosek powinien zawierać następujące elementy:

imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy ubiegającego się o zezwolenie, oraz jego numer identyfikacji podatkowej (NIP);
określenie przedmiotu i obszaru działalności;
określenie środków technicznych, jakimi dysponuje ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności objętej wnioskiem;
informacje o technologiach stosowanych lub przewidzianych do stosowania przy świadczeniu usług w zakresie działalności objętej wnioskiem;
proponowane zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej planowane po zakończeniu działalności;
określenie terminu podjęcia działalności objętej wnioskiem oraz zamierzonego czasu jej prowadzenia.

Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie albo oświadczenie o braku zaległości podatkowych i zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne. W celu uzyskania zezwolenia przedsiębiorca musi posiadać także zaplecze do prowadzenia tej specyficznej działalności - pojazdy asenizacyjne i bazę transportową. Musi mieć także zabezpieczone miejsce na dezynfekcję oraz mycie tych pojazdów.

Dopuszczalne formy prowadzenia firmy wywożącej nieczystości ciekłe

Firmę zajmującą się wywozem nieczystości ciekłych można prowadzić w dowolnej formie, poza spółką partnerską, która zarezerwowana jest dla przedstawicieli wolnych zawodów.

Jak założyć firmę wywożącą nieczystości ciekłe

Jeżeli przedsiębiorca chce założyć jednoosobową działalność gospodarczą lub spółkę cywilną rejestruje się w CEIDG. Natomiast zakładając: spółkę jawną, spółkę komandytową, spółkę komandytowo-akcyjną, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę akcyjną przedsiębiorca rejestruje ten fakt w Krajowym Rejestrze Sądowym, prowadzonym przez sądy rejonowe właściwe ze względu na siedzibę tworzonej spółki.

Określenie PKD dla firmy wywożącej nieczystości ciekłe

Numer PKD dla firmy wywożącej nieczystości ciekłe wynosi 37.00.Z - odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Do tej podklasy zaliczane są:

obsługa sieci kanalizacyjnych i systemów oczyszczania ścieków,
gromadzenie i transport ścieków przemysłowych lub pochodzących z gospodarstw domowych od jednego lub wielu użytkowników oraz wody deszczowej za pomocą sieci kanalizacyjnej, kolektorów, zbiorników oraz pozostałych środków transportu (wagonów-cystern itp.),
opróżnianie i czyszczenie zbiorników gnilnych, dołów ściekowych (kloacznych); utrzymanie toalet chemicznych,
oczyszczanie ścieków (włączając ścieki przemysłowe, pochodzące z gospodarstw domowych lub basenów kąpielowych itp.) w procesach fizycznych, chemicznych i biologicznych takich jak: odsiewanie, filtrowanie, oczyszczanie mechaniczne na kratach i sitach, sedymentację itp.,
utrzymanie, czyszczenie systemów kanalizacyjnych i drenażowych, włączając przetykanie rur.

Najlepsza forma opodatkowania dla firmy wywożącej nieczystości ciekłe

Przedsiębiorca, już podczas rejestracji działalności musi zdecydować się na jedną z następujących form opodatkowania: zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W przypadku przedsiębiorcy świadczącego usługi w zakresie wywozu nieczystości płynnych, nie ma możliwości opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej w formie karty podatkowej.

Zasady ogólne

Rozliczając się na zasadach ogólnych, podatnik płaci 18% podatku do momentu przekroczenia progu podatkowego. Jeżeli przekroczy kwotę 85.528 zł, procent jego podatku podnosi się do 32. Przedsiębiorca na zasadach ogólnych może korzystać z przewidziany w ustawie ulg i odliczeń.

Podatek liniowy

Rozliczając się podatkiem liniowym, podatnik płaci 19% podatku, niezależnie od dochodu - dlatego polecany jest przedsiębiorcom, którzy zarabiają więcej, niż 100 tys. złotych. Jednak wybierając tę formę opodatkowania warto pamiętać, że przedsiębiorca traci możliwość rozliczania się z małżonkiem oraz dostęp do ulg podatkowych.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Prawo do ulg oraz wspólnego rozliczenia z małżonkiem traci się także rozliczając się ryczałtem. W tej formie opodatkowania przedsiębiorca opłaca 8,5% podatku, jednak tylko od przychodów (bez uwzględnienia kosztów).

Firma wywożąca nieczystości ciekłe - z VAT czy bez VAT?

Czynni podatnicy VAT muszą opodatkować usługi w zakresie odprowadzenia ścieków, w tym wywozu nieczystości płynnych, stawką 8% VAT. Decydując się na bycie czynnym podatnikiem VAT, należy w urzędzie skarbowym złożyć druk rejestracyjny VAT-R. Co do zasady, przedsiębiorca świadczący tego typu usługi może skorzystać ze zwolnienia z VAT ze względu na limit obrotów (150.000 zł).

Usługi odbioru i wywozu nieczystości płynnych zostały zwolnione z obowiązków rejestracji sprzedaży przy użyciu kas fiskalnych, w przypadku sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Składki ZUS firmy wywożącej nieczystości ciekłe

Zakładając firmę wywożącą nieczystości ciekłe, przedsiębiorca ma obowiązek zgłosić się do ubezpieczeń w ZUS. Zgłoszenia należy dokonać najpóźniej 7 dni po założeniu działalności na druku:

ZUS ZUA (jeżeli firma wywożąca nieczystości ciekłe jest jedynym miejscem pracy podatnika)
ZUS ZZA (jeżeli oprócz firmy wywożącej nieczystości ciekłe pracuje w innym miejscu).

Przedsiębiorcy, dla których firma wywożąca nieczystości ciekłe jest pierwszą działalnością, mogą skorzystać z preferencyjnych składek ZUS przez okres 24 (pełnych) miesięcy. Co za tym idzie, przez dwa lata opłacać będą niższe o ubezpieczenie społeczne (bez dobrowolnego chorobowego). Nie muszą w tym czasie także odprowadzać składek na Fundusz Pracy.

Konto firmowe firmy wywożącej nieczystości ciekłe

Przepisy nie określają jednoznacznie, czy przedsiębiorca powinien założyć osobne konto firmowe. Może posługiwać się swoim rachunkiem prywatnym, ale tylko w sytuacji, kiedy jest jego jedynym właścicielem.

Przepisy określają jednak, przy jakich transakcjach użycie konta bankowego jest wymagane:

kiedy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca,
kiedy jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez NBP ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Warunki lokalowe dla firmy wywożącej nieczystości ciekłe

Do prowadzenia firmy zajmującej się wywozem nieczystości ciekłych nie jest potrzebne posiadanie lokalu. Mimo to, do przechowywania dokumentacji czy podpisywania umów konieczne jest zabezpieczenie dostępu do biura lub innego pomieszczenia, gdzie te czynności będą się odbywać.

Jeżeli przedsiębiorca nie zdecyduje się na biuro, niezależnie od tego faktu musi posiadać bazę transportową. Przechowywane oraz dezynfekowane tam będą samochody asenizacyjne. Więcej na temat wymogów samochodów asenizacyjnych można przeczytać w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych.

Marketing firmy wywożącej nieczystości ciekłych

Biorąc pod uwagę specyfikę usług oferowanych przez firmy wywożące nieczystości ciekłych, ofertę wystarczy ograniczyć do internetu.

Obowiązki po 1 stycznia 2023 r.

Obecne przepisy w zakresie nieczystości dotyczyły głównie przedsiębiorców prowadzących opróżnianie zbiorników bezodpływowych, a także transport nieczystości ciekłych. Od 1.01.2023 r. Mowa o oczyszczalni ścieków w aglomeracji wyznaczonej na podstawie art. 87 ust.

Obowiązek posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania osadników w instalacjach oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych; przy ubieganiu się o to zezwolenie powinien udokumentować gotowość odbioru nieczystości ciekłych przez stację zlewną i zezwolenie powinno wskazywać stacje zlewne, do których nieczystości ciekłe będą dostarczane (art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2a, art. 9 ust. 1aa UCZIP).
Obowiązek dostarczania nieczystości ciekłych do oczyszczalni ścieków spełniającej wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 PW2, przewidziane dla oczyszczalni ścieków w aglomeracji, z której są dostarczane nieczystości ciekłe (art. 7 ust. 6c UCZIP); obowiązek ten dotyczy też gminnych jednostek organizacyjnych wykonujących taką usługę.
Sporządzanie kwartalnych sprawozdań (po raz pierwszy za I kwartał 2023 r.) i przekazywanie ich wójtowi/ burmistrzowi/prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale (art. 9o UCZIP).
Dołączanie do sprawozdania wykazu właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transport nieczystości ciekłych, oraz wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły; w wykazach zamieszcza imię i nazwisko albo nazwę oraz adres właściciela nieruchomości, a także adres nieruchomości (art. 9o ust.

Jeśli jesteś zainteresowany inwestycją w oczyszczalnię lub masz jakieś wątpliwości, serdecznie zapraszamy do kontaktu z nami. Można skontaktować się z nami również w języku angielskim. Na naszej stronie Dom i Woda, w zakładce "Kontakt", znajdziesz wszystkie niezbędne informacje, by umówić się z nami na rozmowę lub spotkanie.

tags: #oczyszczalnia #ścieków #jako #zakład #usługowy #wymagania