Oczyszczalnia Ścieków: Wydzielanie Oparów i Zagrożenia
- Szczegóły
Uciążliwość zapachowa to stan subiektywnego dyskomfortu odczuwanego przez człowieka w sferze fizycznej i psychicznej powodowany zapachem substancji wprowadzonej do powietrza. Uciążliwość zapachowa jest wynikiem oddziaływania źródeł emitujących związki odorowe, które są rozpoznawane przez receptory ludzkiego narządu węchu.
Ministerstwo Środowiska, zauważając rosnący problem uciążliwości zapachowej, po przeprowadzeniu analiz, próbując wypełnić lukę informacyjną i edukacyjną w tym zakresie, opracowało Kodeks przeciwdziałania uciążliwości zapachowej. Kodeks zawiera zbiór praktyk i działań przyjaznych środowisku, których zastosowanie może przyczynić się do ograniczenia uciążliwości zapachowej.
Choć problem uciążliwości zapachowej w różnych dziedzinach gospodarki jest znany od wielu lat, to niniejszy dokument jest pierwszą w Polsce próbą poszukiwania rozwiązań w tym zakresie. Oddając w Państwa ręce Kodeks, mam nadzieję, że zostanie on wykorzystany przez samorządowców szczebla wojewódzkiego i lokalnego oraz przedsiębiorców w celu ograniczenia uciążliwości zapachowej prowadzonej działalności. Mam świadomość, że Kodeks nie dotyka wszystkich problemów ale w mojej ocenie stanowi punkty wyjścia do wypracowania rozwiązań zmierzających do poprawy jakości życia mieszkańców.
Źródła Emisji Substancji Odorowych
Źródła emisji substancji odorowych występują praktycznie we wszystkich rodzajach działalności gospodarczej, a nawet mogą być związane z powszechnym lub zwykłym korzystaniem ze środowiska. Mogą to być źródła zarówno punktowe (komin, wyrzutnia wentylacji), jak również powierzchniowe (składowiska) lub liniowe (rzeka). Emisje z tych źródeł mogą mieć charakter zorganizowany lub niezorganizowany i odbywać się w sposób stały lub okresowy.
Należy zaznaczyć, że w prawie każdej kategorii ludzkiej działalności, w pewnych warunkach może wystąpić emisja różnych ilości zróżnicowanych związków zapachowoczynnych. Trzeba również wskazać, że w wielu przypadkach emitowane są substancje, które same w sobie nie powodują uciążliwości zapachowej. Jednak w wyniku reakcji w powietrzu z innymi substancjami powstają związki, które będą wyczuwalne przez ludzi. Związki zapachowe w mieszaninach mogą posiadać zupełnie inne właściwości i cechy zapachu niż pojedyncze substancje odorowe.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Wpływ Odorów na Zdrowie
Odory mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Wynika to przede wszystkim z destruktywnego oddziaływania na psychikę człowieka. Długotrwałe narażenie na uciążliwość zapachową może wywołać depresję, znużenie, problemy oddechowe, bóle głowy, nudności, podrażnienie oczu i gardła.
Odczucia zapachowe są bardzo często subiektywne. Takie samo stężenie zapachu może wywołać u różnych odbiorców odmienne wrażenie dyskomfortu z powodu różnej oceny źródła zapachu, wrażliwości oraz stopnia aktywności. Odbieranie bodźców zapachowych związane jest także z innymi czynnikami.
Próby Regulacji Prawnej
Resort środowiska kilkukrotnie podejmował próby uregulowania problemu uciążliwości zapachowej w postaci przepisów prawnych, tzn. w postaci rozporządzenia w sprawie wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metod oceny zapachowej jakości powietrza na podstawie art. 222 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, z późn. zm.) (dalej ustawa Poś). W tym celu przeprowadzono szereg dyskusji, konsultacji merytorycznych i uzgodnień wewnątrzresortowych z wiodącymi w tej dziedzinie ośrodkami naukowymi.
Jednak po zapoznaniu się zarówno z uwagami otrzymanymi w konsultacjach społecznych, jak również zarzutami dotyczącymi subiektywności metodyki pomiarowej wynikającej z normy EN 13725:2007 Jakość powietrza oznaczanie stężenia zapachowego metodą olfaktometrii dynamicznej odstąpiono od kontunuowania prac legislacyjnych. Następnie pod koniec 2008 r. rozpoczęto prace nad założeniami projektu ustawy o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej.
Po zapoznaniu się jednak zarówno z otrzymanymi w konsultacjach społecznych uwagami, jak i z sytuacją ekonomiczno - gospodarczą w Polsce okazało się niezbędne przeanalizowanie możliwości zastosowania innych rozwiązań niż wprowadzenie nowych przepisów ustawowych. W wyniku analiz ustalono, że w istniejącej sytuacji społecznej i ekonomiczno - gospodarczej efektywniejsze będzie podjęcie działań ukierunkowanych na zwiększenie skuteczności obowiązujących przepisów oraz ewentualne ich uzupełnienie, a nie tworzenie nowych przepisów ustawowych wprowadzających dodatkowe obowiązki zarówno dla samorządów lokalnych, jak i przedsiębiorców.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Istniejące Przepisy Prawne
Należy podkreślić, że obecnie w Polsce istnieją przepisy pośrednio związane z omawianą problematyką. Dlatego też wykorzystując istniejące prawodawstwo krajowe można już obecnie podejmować różne działania mające na celu ograniczenie uciążliwości zapachowej.
- art. 362 ust.
- art. 363, umożliwiający wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działalność negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko.
Ponadto, na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wydał rozporządzenie z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81, z późn. zm.), które reguluje sprawy związane z konstrukcją i usytuowaniem obiektów budowlanych.
Rozporządzenie określa odległości, których zachowanie przy lokalizacji budowli rolniczych ma na celu ograniczenie ich negatywnego oddziaływania na tereny przyległe. Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz.
Dodatkowo w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87) ustalono wartości odniesienia ze względu na potrzebę ochrony zdrowia dla 167 substancji lub grup substancji, w tym również dla substancji zapachowoczynnych takich jak: amoniak (NH3), dimetyloamina (C2H7N), merkaptany czy siarkowodór (H2S). Przy ustalaniu wartości odniesienia tych substancji nie uwzględniono jednakże ich uciążliwości złowonnych.
Zagrożenia Związane z Szambami
Obecnie coraz więcej osób korzysta z systemów szamba na swoich posesjach. Szambo to zbiornik służący do gromadzenia nieczystości z gospodarstw domowych, takich jak m.in. ścieki. Chociaż odgrywa ważną rolę w utrzymaniu higieny na terenie posesji, istnieją pewne zagrożenia związane z jego ekspozycją. Czy rzeczywiście zatrucie oparami z szamba jest możliwe?
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Odpady zgromadzone w szambie ulegają procesom rozkładu i fermentacji, które prowadzą do wydzielania gazów. Wśród nich znajdują się m.in. metan (CH4), siarkowodór (H2S) i amoniak (NH3). Siarkowodór jest szczególnie niebezpieczny - to gaz o charakterystycznym, nieprzyjemnym zapachu przypominającym zgniłe jaja. Objawy zatrucia siarkowodorem mogą być różne, w zależności od stężenia gazu i czasu ekspozycji.
Gdy woń siarki, zgniłych jaj czy ścieków unoszą się w domu to wyraźny sygnał problemów z instalacją kanalizacyjną lub samym szambem. Takie sytuacje nie tylko obniżają komfort życia, ale mogą też stwarzać realne zagrożenie. Gazy kanałowe zawierają toksyczny siarkowodór i łatwopalny metan, wdychane przez dłuższy czas prowadzą do bólu głowy, nudności i podrażnień, a w dużych stężeniach stanowią poważne ryzyko zdrowotne i wybuchowe.
Jak Uniknąć Zatrucia Oparami z Szamba
Aby uniknąć zatrucia oparami z szamba, ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa, czyli regularne kontrolowanie szczelności szamba, aby zapobiec przedostawaniu się gazów na powierzchnię. Ponadto podczas otwierania szamba należy unikać wdychania gazów uwalniających się z wnętrza. W przypadku prac związanych z czyszczeniem lub opróżnianiem szamba, ich wykonanie należy powierzać wykwalifikowanym firmom, które dysponują odpowiednim sprzętem i wiedzą.
Warto wspomnieć również o produktach, które mogą przyczynić się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania szamba. Preparat ten zawiera mikroorganizmy bezpieczne dla ludzi i zwierząt, które przyspieszają rozkład substancji organicznych oraz zmniejszają wydzielanie niebezpiecznych gazów.
Gazy z szamba, szczególnie siarkowodór, mają silnie toksyczny wpływ na układ nerwowy. Blokują zdolność neuronów do wykorzystywania tlenu, co prowadzi do ich obumierania. W niskich stężeniach wywołują bóle głowy, problemy z pamięcią i koncentracją, a w wysokich mogą spowodować utratę przytomności, drgawki czy śmierć.
Tak, nawet krótki kontakt z gazami lub nieczystościami z szamba stwarza realne zagrożenie. Pochylenie się nad otwartym zbiornikiem może doprowadzić do nagłego zatrucia siarkowodorem i utraty przytomności, a wycieki w domu niosą wysokie ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych i pasożytniczych oraz podrażnień dróg oddechowych. Przy pojawieniu się brzydkiego zapachu z kanalizacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenia, unikać ognia i urządzeń elektrycznych oraz odsunąć z domu osoby wrażliwe.
Objawy Zatrucia Szambem
Jednym z najgroźniejszych składników tych oparów jest siarkowodór. Zatrucie siarkowodorem może być niezwykle niebezpieczne i wymaga natychmiastowej reakcji. Wśród pierwszych objawów zatrucia znajdują się ból głowy, zawroty, nudności oraz podrażnienie oczu i dróg oddechowych. Siarkowodór działa szybko i bezwzględnie, dlatego ważne jest, aby w przypadku podejrzenia zatrucia niezwłocznie opuścić zagrożone miejsce i wezwać pomoc medyczną.
Zatrucie siarkowodorem wymaga specjalistycznego leczenia, które może być przeprowadzone tylko przez wykwalifikowany personel medyczny, dlatego nigdy nie warto próbować neutralizować go na własną rękę.
Profilaktyka
Przede wszystkim szambo powinno być szczelnie zamknięte, co zapobiega wydostawaniu się niebezpiecznych gazów. Warto zainwestować w nowoczesne, hermetyczne pokrywy i zabezpieczenia, które minimalizują ryzyko uwalniania oparów. Regularne opróżnianie i czyszczenie szamba to kolejny kluczowy krok - zapobiega to gromadzeniu się i fermentacji odpadów, co z kolei ogranicza produkcję szkodliwych gazów.
Ponadto wokół szamba warto zainstalować system wentylacji, który umożliwi bezpieczne odprowadzenie ewentualnych oparów z dala od domu i jego mieszkańców.
Ekologiczne Szamba
Ekologiczne szamba, znane również jako biologiczne oczyszczalnie ścieków, są zaprojektowane tak, aby zminimalizować produkcję szkodliwych gazów i zanieczyszczeń. W odróżnieniu od tradycyjnych szamb, w których nieczystości gromadzą się i fermentują, ekologiczne szamba wykorzystują procesy biologicznego rozkładu do oczyszczania ścieków.
Dzięki temu opary wydobywające się z takich systemów są zazwyczaj mniej intensywne i mniej szkodliwe. W ekologicznych szambach stosuje się specjalne bakterie, które przetwarzają odpady na substancje mniej szkodliwe, takie jak woda i dwutlenek węgla. To sprawia, że opary z ekologicznych szamb są zazwyczaj mniej szkodliwe dla zdrowia i środowiska, a także mniej uciążliwe pod względem zapachu.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #wydzielanie #oparów #zagrożenia
