Oczyszczalnia ścieków i przelewy burzowe: Zasada działania i wpływ na środowisko
- Szczegóły
O przelewach burzowych mówi się i pisze w mediach coraz więcej, np. w kontekście niedawnych wydarzeń - awarii kolektora Czajka czy katastrofie ekologicznej na Odrze. I słusznie, bo to ważny dla środowiska temat, który zdecydowanie zasługuje na uwagę. Przelewy burzowe są ważnym elementem infrastruktury kanalizacyjnej. To urządzenia, które - najczęściej w sposób samoczynny - odprowadzają do rzek nadmiar wody deszczowej zmieszanej ze ściekami bytowymi i przemysłowymi.
Ich rolą jest ochrona miast przed zalaniem ściekami podczas intensywnych opadów. Takie systemy funkcjonują w wielu miastach w Polsce i na świecie. Trzeba jednak jasno powiedzieć: powinniśmy dążyć do maksymalnego ograniczania liczby i skali tych zrzutów, ponieważ każdy przelew burzowy oznacza bezpośrednie zanieczyszczenie środowiska.
Zasada działania przelewów burzowych
Przelewy burzowe, niezależnie od czasu powstania, mają podobną konstrukcję. Jest to najczęściej murek - krawędź przelewowa, która spiętrza ścieki. Przelew burzowy jest elementem kanalizacji ogólnospławnej lub deszczowej. To urządzenie, którego zasada działania, zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa wodnego, ma polegać na odprowadzaniu nadmiaru wody opadowej wraz ze ściekami bezpośrednio do odbiornika (czyli do wód powierzchniowych, np. rzeki).
Działanie przelewów burzowych jest kluczowe zwłaszcza w czasie opadów nawalnych - zabezpieczają one wówczas urządzenia kanalizacyjne przed przeciążeniem. Do odciążenia hydraulicznego sieci i oczyszczalni ścieków w systemie kanalizacji ogólnospławnej, podczas trwania opadów deszczu, stosowane są najczęściej przelewy burzowe i zbiorniki retencyjne.
Każdy rodzaj przelewu może działać z dławionym (za pomocą rury dławiącej, zastawki czy regulatora wirowego), bądź niedławionym, odpływem ścieków (Qo) w kierunku oczyszczalni.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Wpływ przelewów burzowych na środowisko
Niestety działanie tych instalacji nie pozostaje bez wpływu na środowisko naturalne. Jeden ulewny deszcz to aż kilka tysięcy metrów sześciennych wody (wraz z zanieczyszczeniami) trafiających do kanalizacji. Taka ilość nie może pozostać bez wpływu na stan rzeki, do której odprowadza się ścieki.
Za sprawą zrzutu następuje zmiana stanu wód - poziom rzeki gwałtownie się podnosi. Odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków do naturalnych cieków wodnych ma również długotrwałe negatywne konsekwencje. Jakie są tego konsekwencje? Przykładów nie trzeba szukać daleko - wystarczy przypomnieć sobie gorączkowe poszukiwania winnych katastrofy ekologicznej na Odrze.
Pierwszy z problemów dotyczących przelewów burzowych jest dość uniwersalny. Chodzi o skład ścieków - wraz z wodą deszczową do środowiska trafia coraz więcej zanieczyszczeń: zużytych środków higienicznych czy przedmiotów wykonanych z plastiku. Gdy projektowano przelewy burzowe, zakładano, że zrzuty będą stosunkowo czyste. Nie bez znaczenia pozostaje również ładunek zanieczyszczeń odprowadzany za pomocą przelewu burzowego.
Regulacje prawne dotyczące przelewów burzowych
Szczegółowe warunki odprowadzania ścieków poprzez przelewy burzowe reguluje Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych.
Na jego podstawie ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogą być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, wód przybrzeżnych oraz wód przejściowych, jeżeli średnia roczna liczba zrzutów z poszczególnych przelewów nie jest większa niż 10.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Dopuszczalną liczbę zrzutów określa pozwolenie wodnoprawne - co do zasady maksymalnie 10 zrzutów rocznie na jeden punkt. Korzystanie z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej reguluje Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. W październiku 2023 roku z kolei weszła w życie Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry, która znowelizowała dotychczasowe regulacje dotyczące przelewów burzowych. Jej kluczowe aktualizacje obowiązują od 1 stycznia 2024 r.
Nowe przepisy spowodowały, że przedsiębiorstwa rozpoczęły przegląd posiadanych pozwoleń. Eksperci zwracają jednak uwagę, że proces pozyskiwania wymaganych decyzji w przypadku przelewów burzowych może być skomplikowany, ponieważ ustawa (w art. Aby uniknąć kłopotliwych sytuacji wynikających z zawiłości prawnych, warto regularnie aktualizować swoją wiedzę na eksperckich szkoleniach.
Możliwości poprawy pracy przelewów burzowych
Jakie są możliwości, by poprawić pracę przelewów burzowych? W ofercie Ecol-Unicon mamy dwa rozwiązania, które już teraz pomogą poprawić stan wód i ograniczyć zanieczyszczenia trafiające do rzek. Inteligentna komora przelewu burzowego to mechanizm, który w razie potrzeby podnosi się lub opuszcza - dzięki temu zatrzymuje wodę opadową lub powoduje wpuszczenie jej do kanalizacji.
Takie rozwiązanie ma dwa zastosowania: po pierwsze firmy wodociągowo-kanalizacyjne mogą w ten sposób ograniczyć roczną liczbę zrzutów, by zmieścić się w wyznaczonym w przepisach limicie. A co z jakością ścieków odprowadzanych do odbiornika? Tu pomocna będzie zintegrowana z inteligentną komorą krata podczyszczająca. Skutecznie zatrzymuje ona większe zanieczyszczenia - dzięki temu do rzeki trafiają ścieki pozbawione np. pozostałości po środkach higienicznych.
Alternatywą dla tradycyjnych (konwencjonalnych) przelewów bocznych są obecnie konstrukcje niekonwencjonalne - o wysokich krawędziach przelewowych, zaopatrzone w urządzenia dławiące, takie jak np. rury dławiące, układy dławiące z łuków (bądź kolan), zastawki czy regulatory hydrodynamiczne, umożliwiające spiętrzenie ścieków w komorze przelewowej i w kanale powyżej przelewu - już przy strumieniu Qgr. Wg PN-EN 752 celowe jest wówczas instalowanie krat, bezpośrednio przed przelewem, aby zapobiec zatykania się urządzeń dławiących.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Usprawnienie (technologiczne) działania przelewów niekonwencjonalnych, poprzez zastosowanie tzw. komory uspokajającej za przelewem, sprawia, iż zdecydowana większość rumowiska wleczonego przy dnie kanału trafia na oczyszczalnię ścieków, a przez to zmniejsza się ładunek zanieczyszczeń odprowadzanych z przelewów bezpośrednio do odbiornika. Odskok hydrauliczny nie występuje już bowiem w obrębie komory przelewowej.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #przelew #burzowy #zasada #działania
