Oczyszczalnia Ścieków: Definicja i Znaczenie w Kontekście Francuskim i Europejskim
- Szczegóły
Woda jest fundamentalnym elementem życia, a jej czystość i dostępność są kluczowe dla zdrowia ludzi i ekosystemów. Dopiero pod koniec XIX wieku zaczęto budować oczyszczalnie ścieków. Dużo wcześniej zrozumiano konieczność budowy kanalizacji. Naszym przodkom wydawało się jednak, że wystarczy zrzucić ścieki kanałami do rzeki, gdzie się rozcieńczą, rozcieńczone wpadną do morza i przyroda da sobie z nimi radę. Nie daje rady.
Dziś nie trzeba nikomu tłumaczyć, że sieci wodociągowej musi towarzyszyć nie tylko sieć kanalizacyjna, ale także oczyszczalnia ścieków. Mamy jeszcze w Polsce duże zaległości w tej dziedzinie. Konieczność budowy kanalizacji i oczyszczalni ścieków stała się dla wszystkich oczywista. Takie przedsięwzięcia są realizowane we wszystkich polskich gminach.
Francuski pisarz i lotnik, Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944), w opowiadaniu „Ziemia - planeta ludzi” pisał:
Wodo, nie masz smaku, ani koloru, ani zapachu. Nie można ciebie opisać. Pije się ciebie, nie znając ciebie. Nie jesteś niezbędna do życia: jesteś samym życiem (…). Wodo, jesteś największym bogactwem, jakie istnieje na świecie. Jesteś największą czułością, ty, jakże czysta w trzewiach ziemi! (…). Czysta, nie zgodzisz się na żadną mieszaninę, nieskazitelna, nie zniesiesz żadnego fałszerstwa, jesteś obraźliwym bóstwem… Ale obdarzasz nas szczęściem nieskończenie prostym. (tłum. W. i Z.
Krążenie Wody w Przyrodzie
Słodka woda, którą czerpiemy z głębi ziemi, pochodzi z infiltracji (wsiąkania) wód opadowych. Wody te odbywają pod ziemią wędrówkę drogami znanymi sobie (i trochę hydrogeologom) i wypływają znów na powierzchnię w postaci źródeł i rzek. Rzeki z reguły drenują wody podziemne, ale czasem też infiltrują do wód podziemnych. Wody rzek wpadają do mórz i oceanów. Z parowania wód powierzchniowych powstają opady. Sieć rzeczna jest niczym innym jak naturalną siecią rowków melioracyjnych usuwających nadmiar zawartej w ziemi wody. Człowiek dla swych potrzeb czerpie słodką wodę na wszystkich etapach jej życia: z deszczu (pod rynną), z ujęć podziemnych, ze źródeł, z rzek i ze zbiorników budowanych na rzekach.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Podziemny zbiornik wodonośny to porowate, szczelinowate lub skrasowiałe skały wypełnione wodą. W Polsce rozpoznano 180 tzw. Gwoli ścisłości dodajmy, że są także wody podziemne innej genezy (kondensacyjne, juwenilne, reliktowe), ale pominiemy tu ich opis, bo to raczej ciekawostki przyrodnicze.
Wyzwania i Zarządzanie Zasobami Wodnymi
W Polsce z wodą nie jest najlepiej. Średni roczny opad atmosferyczny w kraju wynosi około 600 mm. Ale nasze opady są kapryśne. Czasem jest ich za dużo, czasem ich nie ma, czasem są zbyt szybkie i spływają gwałtownie, nie zasilając zbiorników podziemnych. Efektywna infiltracja dla Polski wynosi około 18%. Wciąż mówi się o potrzebie powierzchniowych zbiorników małej retencji - „łapaczy przepływu”. Droga, jaką przebywa kropla deszczu czy płatek śniegu wsiąkający na obszarze zasilania podziemnego zbiornika wodonośnego do miejsca poboru wody (głębokiego ujęcia studziennego) może trwać dni, miesiące, lata, a nawet setki lat.
Szacunkowe teoretyczne zasoby eksploatacyjne wód podziemnych Polski wynoszą 1,8 mln m3/h. Zasoby eksploatacyjne to ilość wody, która może być pobrana bez niekorzystnych przekształceń środowiska. Udokumentowane zasoby eksploatacyjne wód podziemnych w Polsce (suma udokumentowanych zasobów wszystkich studzien wiertniczych) wynoszą już około 2 mln m3/h.
EurEau i Europejska Współpraca w Ochronie Wody
W tym roku europejska federacja branży wod-kan EurEau obchodzi 40 urodziny. Została założona przez kilka narodowych organizacji skupiających dostawców wody w Unii Europejskiej. Jej nazwa pochodzi ze sklejenia dwóch francuskich wyrazów (francuski był wówczas podstawowym unijnym językiem): Europe (tzn. Europa) i Eau (tzn. woda). Była to wówczas organizacja mała, podobnie jak cała Unia, składająca się z 9 krajów członkowskich (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy, Dania, Irlandia, Wielka Brytania).
Z czasem do EurEau dołączały kolejne kraje, a po jakimś czasie również cała branża ściekowa. Nie było wówczas ani dyrektywy w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia, ani dyrektywy ściekowej. A w Polsce rządził wówczas Edward Gierek mówiący doskonale po francusku. Kwestia czystej wody była już jednak w zachodniej Europie bardzo istotna. A zasada „zanieczyszczający płaci” miała swoje początki.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Od 1970 funkcjonował pierwszy program działań środowiskowych (First Environmental Action Programme). W 1975 powstała dyrektywa w sprawie wód powierzchniowych, a w 1980 dyrektywa w sprawie wody pitnej. Później, bo dopiero w 1980 roku, zajęto się wodami głębinowymi. Obecnie w EurEau są wszystkie kraje członkowskie UE poza Litwą i Łotwą. Z krajów EFTA (Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu), jest również Norwegia i Szwajcaria, a Serbia ma status obserwatora. Szacujemy, że branża wod-kan skupiona w EurEau zatrudnia ponad 500 000 pracowników w kilkudziesięciu tysiącach podmiotów, obsługując ponad 400 milionów mieszkańców UE.
Przecież już 95% mieszkańców UE podłączonych jest do wodociągów, 84% do kanalizacji. Z przymrużeniem oka można przyjąć, że Izba Gospodarcza Wodociągi Polskie przystąpiła do Unii Europejskiej wcześniej niż cały kraj, gdyż już przed 2004 rokiem była członkiem obserwatorem w EurEau, korzystając z wiedzy „starszych”. Od wielu lat działa w federacji aktywnie mając przedstawicieli we wszystkich trzech komisjach (EU1 ds. wody, EU2 ds. ścieków i EU3 ds.
EurEau koncentruje się na dbaniu o interes branży w Europie. Przygotowując się do okrągłej rocznicy EurEau odświeżyła sprawy organizacyjne poprzez aktualizację konstytucji. Zmieniliśmy też logo, na żywsze, weselsze i całkiem różne od tych należących innych, związanych z Unią Europejską organizacji. Stworzyliśmy również nasze hasło „Water Matters”, co trudno zgrabnie na język polski przetłumaczyć, ze względu na grę słów. Przyjmijmy więc tłumaczenie: „woda ma znaczenie”.
W marcu, z okazji 40-lecia EurEau odbyła się w Brukseli konferencja. W panelu dotyczącym spraw żywności przewodnicząca komisji EU1 Claudia Castell-Exner z federacji niemieckiej zwróciła uwagę na bezwzględną konieczność ochrony zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, zarówno dla współczesnych jak i przyszłych pokoleń. Przedsiębiorstwa wodociągowe potrafią stosować technologie do uzdatnienia każdego rodzaju wody surowej. Nie wolno jednak zapominać, że dążeniem Unii Europejskiej jest mieć system uzdatniania tak prosty jak to tylko możliwe. A do tego trzeba szczególnej dbałości o surowiec. Nie zgadzamy się z nakładaniem na wodociągi obowiązku oczyszczania wody z wszelkich zanieczyszczeń, to sprawcy tych zanieczyszczeń powinni być odpowiedzialni za ich usuwanie. Substancje stosowane w różnych gałęziach działalności człowieka są olbrzymim zagrożeniem dla jakości wód, a po dostaniu się do środowiska mogą, po przekształceniu, stać się jeszcze niebezpieczniejsze dla zdrowia i życia wszelkich żywych istot. Artykuł 7 Ramowej Dyrektywy Wodnej dotyczący wody pobieranej do uzdatniania narzuca na kraje członkowskie obowiązek ochrony zasobów, zapobiegania pogarszaniu ich stanu oraz dążenia do redukcji liczby stopni uzdatniania.
Zdaniem EurEau ustanawianie stref ochronnych ujęć powinno być obowiązkowe. Jednak w kontekście RDW EurEau zauważa konieczność zweryfikowania celów. Istotnym zagadnieniem dla bezpieczeństwa zasobów wodnych jest produkcja biogazu. Bardzo ważną kwestią dla specjalistów EurEau są zmiany klimatu.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
W panelu dotyczącym energii przewodniczący komisji EU3 Roberto Zocchi z federacji włoskiej wykazał całkowitą zależność pomiędzy wodą wykorzystywaną do produkcji energii, a energią potrzebną do ujmowania, uzdatniania wody i oczyszczania ścieków. Oszczędzanie wody powoduje oszczędność energii, oszczędzanie energii powoduje oszczędność wody. Bez nich nie ma wzrostu ekonomicznego ani rozwoju. Oczywiście ilość wody na świecie jest stała, ale gwałtownie rośnie zapotrzebowanie na nią.
W ostatnim panelu przewodniczący komisji EU2 Bruno Tisserand z organizacji francuskiej przedstawił krótką historię Paryża w kontekście zaopatrzenia w wodę. EurEau zwraca uwagę na fakt, iż olbrzymi wpływ na rozwój miast mają zmiany klimatu. Dla turystyki kwestia zaopatrzenia w wodę oraz utrzymania odpowiedniej jakości zasobów jest kluczowa. EurEau zwraca uwagę na konieczność rozwijania w takich regionach technologii odzysku wody, wykorzystywania wody szarej. Obiekty turystyczne, zwłaszcza hotele starają się podejmować działania w kierunku ochrony zasobów.
Różne formy tzw. ecolabel są znane gościom hotelowym, chociażby w kontekście oszczędzania wody do prania ręczników. Konferencja zawierała też debatę, w której uczestniczyli nie tylko przedstawiciele EurEau, ale również Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej oraz innych organizacji, którym sprawa ochrony wód jest bliska. Warunkiem pełnego porozumienia pomiędzy producentami pestycydów i przedsiębiorstwami wodociągowymi jest naukowe zdefiniowanie substancji wywołujących zaburzenia gospodarki hormonalnej (z ang. Konieczne jest nieustanne kształcenie społeczeństw w dziedzinie oszczędzania zasobów naturalnych, w tym wody. Rozwój turystyki to wzrost wymagań dotyczących ilości i jakości zasobów wodnych. To wymusza nowe przedsięwzięcia, a więc i koszty.
| Sezon | Prognoza |
|---|---|
| Zimowy | Gwałtowne opady |
| Letni | Gwałtowne opady |
Jaka będzie UE za 40 lat, jaka będzie federacja EurEau? Przyszłość wydaje się tak odległa, że ciężko jest udzielić wiarygodnej odpowiedzi. Pewnie podobnie było w 1975 roku.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #definicja #po #francusku
